Brahmavaivartapurana 3.88: adhyāyaḥ 90
Brahmavaivartapurāṇa 3.88
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 90
3.88.1
atha navatitamo'dhyāyaḥ
śrīkṛṣṇa uvāca
śṛṇu nanda pravakṣyami sānandaṃ mānasaṃ yathā .
kathāṃ ramyāṃ sumadhurāṃ purāṇeṣu pariṣkṛtām .. 1 ..
3.88.2
paripūrṇatamo dharmo dhārmikāśca kṛte yuge .
paripūrṇatamaṃ satyaṃ paripūrṇatamā dayā .. 2 ..
3.88.3
atīva prajvaladrūpā vedāścatvāra eva ca .
vedāṅgāścāpi pipidhāsāścetihāsāca saṃhitāḥ .. 3 ..
3.88.4
purāṇāni suramyāṇi pañcarātrāṇi pañca ca .
rucirāṇi subhadrāṇi dharmaśāstrāṇi yāni ca .. 4 ..
3.88.5
viprā vedavidaḥ sarve puṇyavantastapasvinaḥ .
nārāyaṇaṃ te dhyāyanti tanmantraṃ ca japanti ca .. 5 ..
3.88.6
brāhmaṇāḥkṣatriyā vaiśyāśyaturvarṇāśca vaiṣṇavāḥ .
śūdrā brāhmaṇabhṛtyāśca satyadharmaparāyaṇācha .. 6 ..
3.88.7
rājāno dhārmikāścaiva prajāpālanatatparāḥ .
gṛhṇāntyeva prajānāṃ ca ṣoḍaśāṃśakarāṣṛpāḥ .. 7 ..
3.88.8
karaśūnyāśca viprāśca pūjyāḥ svacchandagāminaḥ .
tataṃ sarvasasyāḍhyā ratnādhārā vasuṃdharā .. 8 ..
3.88.9
gurubhaktāśca śiṣyāśca pitṛbhaktāḥ sutāstathā .
yoṣitaḥ patibhaktāśca pativrataparāyaṇāḥ .. 9 ..
3.88.10
ṛtau saṃbhoginaḥ sarve na strīlubdhā na lammapaṭāḥ .
na bhayaṃ dasyucauryāṇāṃ na tatra pāradārikāḥ .. 10 ..
3.88.11
taravaḥ pūrṇaphalinaḥ pūrṇakṣīrāśca dhenavaḥ .
balavanto janāḥ sarve dīrghāḥ saundaryasaṃyutāḥ .. 11 ..
3.88.12
lakṣavarṣāyuṣaḥ kecitpuṇyavanto kṣyarogiṇaḥ .
yathā viprā viṣṇubhaktā strivarṇāṃ viṣṇusevinaḥ .. 12 ..
3.88.13
jalapūrṇā nadā nadyaḥ saṃtataṃ kaṃdarāstathā .
tīrthapūtāścaturvarṇāstapaḥ pūtā dvijātayaḥ .. 13 ..
3.88.14
manaḥpūtāśca nikhilāḥ khalahīnaṃ jagattrayam .
satkīrtiparibūrṇaṃ ca yaśasyaṃ maṅgalānvitam .. 14 ..
3.88.15
pitaraḥ sarvakāleṣu tithikāleṣu devatāḥ .
sarvakāleṣvatithayaḥ pūjitāśca gṛhe gṛhe .. 15 ..
3.88.16
trivarṇā viprabhaktāśca viprabhojatatparāḥ .
brāhmaṇasya mukhaṃ kṣetramanūṣaramakaṇṭakam .. 16 ..
3.88.17
nārāyaṇotkīrtanena harṣayuktāstadutsave .
na śatravo janānāṃ ca sarve sarvaṃhitaiṣiṇaḥ .. 17 ..
3.88.18
nā''tmapraśaṃsakāḥ kecitsarve paraguṇotsukāḥ .
na devānāṃ dvijānāṃ ca viduṣāṃ tatra nindakāḥ .. 18 ..
3.88.19
puruṣā yoṣitaścāpi na hi sūrkhāśca paṇḍitāḥ .
na duḥkhino janāḥsatye sarveṣāṃ ratnamandiram .. 19 ..
3.88.20
maṇimāṇikyaratnaugharatnasvarṇasamanvitam .
na bhikṣukā na rogārtāḥ śokahīnāścaharṣitāḥ .. 20 ..
3.88.21
na hi bhūṣaṇahīrāśca narā nāryaśca kecana .
na pāpino na dhūrtāśca na kṣudhārtā na kutsitāḥ .. 21 ..
3.88.22
jarāhīnāḥ prāṇinaśca śaśvadyauvanasaṃsthitāḥ .
ādhivyādhivihīnāśca nirvikārāśca dehinaḥ .. 22 ..
3.88.23
yadukto vai satyayuge dharmaḥ satyaṃ dayādikam .
pādahīnaśca tretāyāṃ satyārdha dvāpare'pi ca .. 23 ..
3.88.24
dharmai kapācca prathame kaleścātikṛśo'balaḥ .
duṣṭānāṃ dasyucauryāṇāmaṅkuraḥ prabhavedvraja .. 24 ..
3.88.25
adharmaniratāḥ kecidbhītāḥ saṃgopinastathā .
bhītā guptāśca puṃścalyau bhītāśca pāradārikāḥ .. 25 ..
3.88.26
dharmiṣṭhānāṃ bhayaṃ śaśvadadharmiṣṭhāśca kampitāḥ .
svalpadharmaratā bhūpāḥ svalpavedaratā dvijāḥ .. 26 ..
3.88.27
vratadharmaratāḥ kecitsarve svacchandagāminaḥ .
yāvattiṣṭhanti tīrthāni yāvattiṣṭhanti sādhavaḥ .. 27 ..
3.88.28
yāvattiṣṭhanti grāmāṇāṃ devāḥ śāstrāṇi pūjanam .
tāvatkiṃcittapaḥ satyaṃ svargadharmāśa eva ca .. 28 ..
3.88.29
kalerdoṣanidhestāta guṇa eko mahānapi.
mānasaṃ saṃbhavetpuṇyaṃ sukṛtaṃ na hi dṛṣkṛtam .. 29 ..
3.88.30
tīrthādike gate tāta naṣṭo dharmāśa eva ca .
kalārūpaśca dharmaśca yathā kuhvāṃ niśākaraḥ .. 30 ..
3.88.31
nanda uvāca
tīrthānyetāni sarvāṇi tiṣṭhantyeva kiyaddinam .
sādhavo grāmyadevāśca śāstrāṇyetāni vatsaka .. 31 ..
3.88.32
śrīkṛṣṇa uvāca
kalau daśasahasrāṇi haristiṣṭhati medinīm .
devānāṃ pratimā būjyā śāstrāṇi ca purāṇakam .. 32 ..
3.88.33
tadardhamapi tīrthāni gaṅgādīni suniścitam .
tadardha grāmadevāśca vedāśca viduṣāmapi .. 33 ..
3.88.34
adharmaḥ paribūrṇaśca tadante ca kalau pitaḥ .
ekavarṇā bhaviṣyanti varṇāścatvāra eva ca .. 34 ..
3.88.35
na mantrapūtodvāhaśca na hi satyaṃ na ya kṣamā .
strīsvīkārarato nityaṃ grāmyadharmapradhānataḥ .. 35 ..
3.88.36
na yajñasūtraṃ tilakaṃ brāhmaṇanāṃ ca nityaśaḥ .
saṃdhyāśāstravihīnāśca vipravaṃśāḥśrutā api .. 36 ..
3.88.37
sarvaiḥ sārdha ca sarveṣāṃ bhakṣaṇaṃ niyamacyutam .
abhakṣyabhakṣā lokāśca caturvarṇāśca lampaṭāḥ .. 37 ..
3.88.38
nārīṣu na satī kācitpuṃścalī ca gṛhe gṛhe .
karoti tarjanaṃ kāntaṃ bhṛtyatulyaṃ ca kampitam .. 38 ..
3.88.39
jārāya dattvā miṣṭānnaṃ tāmbūlaṃ vastracandanam .
na dadātyeva cā''hāraṃ svāmine duḥkhine pitaḥ .. 39 ..
3.88.40
putreṇa bhartsitastātaḥ śiṣyeṇa bhartsito guruḥ .
prajābhistāḍito bhūpo bhūpena pīḍitāḥ prajāḥ .. 40 ..
3.88.41
dasyucoreśca duṣṭaiśca śiṣṭāśca paripīḍitāḥ .
sasyahīnā ca vasudhā kṣīrahīnāśca dhanevaḥ .. 41 ..
3.88.42
svalpakṣīre ghṛtaṃ nāsti navanītaṃ ca nityaśaḥ .
satyahīnā janāḥ sarve nityaṃ mithyā vadanti ca .. 42 ..
3.88.43
śaucasaṃdhyāśāstrahīnā brāhmaṇā vṛṣavāhakāḥ .
sūpakārāśca śūdrāṇāṃ śūdrāṇāṃ śavadāhakāḥ .. 43 ..
3.88.44
śūdrastrīniratāḥ śaśvacchūdrā vipravadhūratāḥ .
khādanti yasya viprasya bhakṣyaṃ ca paripācakāḥ .. 44 ..
3.88.45
mātuḥ parāṃ tasya patnīṃ śūdrā gṛhṇanti lampaṭāḥ .
bhṛtyaśca hatvā rājānaṃ svayaṃ rājā bhaviṣyati .. 45 ..
3.88.46
nārī hatvā patiṃ kāmādbhajejjāraṃ ca kautukāt .
putraśca pitaraṃ hatvā svayaṃ bhūpo bhaviṣyati .. 46 ..
3.88.47
sarve svacchandaniratāḥ śiśnodaraparāyaṇāḥ .
vaṅkharā vyādhiyuktāśca kutsitāśca kucailakāḥ .. 47 ..
3.88.48
vikṣuṇṇamantraliptāśca mithyāmantrapracārakāḥ .
jātihīnāśca guravo vayohīnāśca nindakāḥ .. 48 ..
3.88.49
rājānaścāpi malecchāśca yavanā dharmanindakāḥ .
satkīrtimapi sādhūnāṃ kurvantyunmūlanaṃ mudā .. 49 ..
3.88.50
pitṛdevadvijātīnāmatithīnāṃ ca nityaśaḥ .
pūjā nāsti gurūṇāṃ ca pitrośca pūjanaṃ striyāḥ .. 50 ..
3.88.51
strībandhūnāṃ gauravaṃ ca strīṇāṃ ca satataṃ pitaḥ .
coraḥ satkulajātiśca brahmadevasvahārakaḥ .. 51 ..
3.88.52
mānaṃ vahanti lobhena yugadharmeṇa kautukāt .
devāyatanahīnaṃ ca jagatsarva bhayākulam .. 52 ..
3.88.53
arājakaṃ ca durnītaṃ saṃtataṃ kalidoṣataḥ .
bubhṛkṣitāḥ kucailāśca daridrā vyādhino narāḥ .. 53 ..
3.88.54
kapardakaghaṭādhyakṣo rājendro hi ghaṭeśvaraḥ .
vṛddhāṅguṣṭasamā lokā vṛkṣāḥśākasamāstathā .. 54 ..
3.88.55
tālānāṃ nārikelāṇāṃ panasānāṃ tathaiva ca .
phalāni sarṣapāṇyeva tatkṣudraṃ ca tataḥ param .. 55 ..
3.88.56
jalabhājanapātreṇa sasyena vāsasā tathā .
vihīnaṃ mandiraṃ sarvaṃ gṛhāṇāmapariṣkṛtam .. 56 ..
3.88.57
gandhakena parivṛtaṃ dīpahīnaṃ tameyutam .
hiṃsrajantubhayādbhītā janāḥ sarve ca pāpinaḥ .. 57 ..
3.88.58
sarve ca kalahāviṣṭā puṃścalyaḥ kalahapriyāḥ .
rūpavatyo na kāminyo narāścāpi na rūpiṇaḥ .. 58 ..
3.88.59
nadyo nadāḥ kaṃdarāśca taḍāgāśca sarovarāḥ .
jalapadmavihīnāśca jalahīnā dhanāstathā .. 59 ..
3.88.60
apatyahīnā nāryaśca kāmukyo jārasaṃyutāḥ .
aśvatthacchedinaḥ sarve vṛkṣahīnā vasuṃdharā .. 60 ..
3.88.61
phalahīnāśca taravaḥ śākhāḥ skandhavihīnakāḥ .
phalāni svāduhīnāni cānnāni ca jalāni ca .. 61 ..
3.88.62
mānavāḥ kaṭuvaktāro nirdayā dharmavarjitāḥ .
tadante dvādāśādityāḥ saṃhariṣyanti mānavān .. 62 ..
3.88.63
sarvāñjantuṃśca tāpena bahuvṛṣṭyā vrajeśvara .
avaśiṣṭā ca pṛthivī kathāmātrāvaśeṣitā .. 63 ..
3.88.64
kalau gate ca pṛthivī kṣetraṃ varṣāgate tathā .
punaḥ satyapravṛttiśca bhaviṣyati krameṇa vai .. 64 ..
3.88.65
ityevaṃ kathitaṃ sarvaṃ gaccha tāta vrajaṃ sukham .
ahaṃ dugdhamukho bālaḥputraste kathayāmi kim .. 65 ..
3.88.66
navanītaṃ ghṛtaṃ dugdhaṃ dadhi takraṃ pariṣkṛtam .
svastikaṃ śubhakarmārhaṃ miṣṭānnaṃ ca sudhopamam .. 66 ..
3.88.67
miṣṭadravyaṃ ca yatkiṃcitpitṛdevanimittakam .
bhuktaṃ balācca tatsarva bālānāṃ rodanaṃ balam .. 67 ..
3.88.68
tatkṣamasvāparādhaṃ me bāladoṣaḥ pade pade .
tvaṃ pitā tava putro'haṃ yaśodā jananī mama .. 68 ..
3.88.69
madīyaṃ parihāsaṃ ca yaśodāṃ rohiṇīṃ vada .
kumārāsyācchrutaṃ sarva so'hamityevamīpsitam .. 69 ..
3.88.70
kīrtayiṣyasi tatsarva sarva gokulavāsinam .
kālaḥ karoti sasairga bandhūnāṃ bandhubhiḥ saha .. 70 ..
3.88.71
kālaḥ karoti vicchedaṃ virodhaṃ prītimeva ca .
kālaḥ sṛṣṭiṃ ca kurute kālaśca paripālanam .. 71 ..
3.88.72
kālaḥ karoti sānandaṃ kālaḥ saṃharate prajāḥ .
sukhaṃ duḥkhaṃ bhayaṃ śokaṃ jarāṃ mṛtyuṃ ca janma ca .. 72 ..
3.88.73
sarvaṃ karmānurodhena kāla eva karoti ca .
sarvaṃ kālakṛtaṃ tāta vismayaṃ na vrajaṃ vraja .. 73 ..
3.88.74
kutastvaṃ gokule vaiśyo nando vaiśyādhipo nṛpaḥ .
vasudevasuto'cahaṃ ca mathurāyāmaho kutaḥ .. 74 ..
3.88.75
pitā me kaṃsabhītena tvadgṛhe ca samapritaḥ .
pitu paraḥ pitā tvaṃ ca mātā mātuḥ parā'pivā .. 75 ..
3.88.76
mayā dattena jñānena pārvatyā ca vrajeśvara .
tyaja mohaṃ mahābhāga gaccha tāta sukhaṃ gṛham .. 76 ..
3.88.77
nanda uvāca
smara vṛndāvanaṃ tāta ramyaṃ puṇyaṃ mahotsavam .
gokulaṃ gokulaṃ ramyaṃ sundaraṃ yamunātaṭam .. 77 ..
3.88.78
ramaṇīnāṃ suramyaṃ ca tvatpriyaṃ rāsamaṇḍalam .
gopālikā gopabālānyaśodāṃ rohiṇīṃ priyām .. 78 ..
3.88.79
prāṇādhikāṃ rādhikāṃ na kathaṃ smarasi putraka .
vāramekaṃ svalpadinaṃ gokulaṃ gaccha vatsaka .. 79 ..
3.88.80
ityevamuktavā nandaśca kroḍe kṛṣṇaṃ cakāra saḥ .
netrāśruṇā ca pūrṇena taṃ siṣeca śucā'nvitaḥ .. 80 ..
3.88.81
cucumba tadgaṇḍayugaṃ kṛtvā vakṣasi mohataḥ .
sānandaḥ paramānado bhagavāṃstamuvāca saḥ .. 81 ..
3.88.82
iti śrībrahmao mahāo śrīkṛṣṇajanmakhao uttao nāradanāo bhagavannandasaṃo
navatitamo'dhyāyaḥ .. 90 ..
Linked texts (1)
- Kṛṣṇajanmakhaṇḍa — Sanskrit