Brahmavaivartapurana 4.20: adhyāyaḥ 20
Brahmavaivartapurāṇa 4.20
- Language
- Sanskrit
adhyāyaḥ 20
4.20.1
nārada uvāca ..
4.20.2
hareraṃśasamutpanno haritulyo bhavāndhiyā ..
4.20.3
tejasā vikrameṇaiva matpraśnaṃ śrotumarhasi ..1..
4.20.4
vighnanighnasya yadvighnaṃ śrutaṃ tatparamādbhutam ..
4.20.5
tadvighnakāraṇaṃ caiva viśvakāraṇavaktrataḥ .. 2 ..
4.20.6
adhunā śrotumicchāmi paraṃ sandehabhañjanam ..
4.20.7
trailokyanāthatanaye gajāsyāyojanārthakam .. 3 ..
4.20.8
sthiteṣvanyeṣu bahuṣu jantuṣvabjabhuvaḥ pate ..
4.20.9
suprāṇināṃ surūpeṣu nānārūpeṣu rūpiṇām .. 4 ..
4.20.10
śrīnārāyaṇa uvāca ..
4.20.11
gajāsyayojanāyāśca kāraṇaṃ śṛṇu nārada ..
4.20.12
gopyaṃ sarvapurāṇeṣu vedeṣu ca sudurlabham..5..
4.20.13
tāraṇaṃ sarvaduḥkhānāṃ kāraṇaṃ sarvasampadām ..
4.20.14
hāraṇaṃ vipadāṃ caiva rahasyaṃ pāpamocanam .. 6 ..
4.20.15
mahālakṣmyāśca caritaṃ sarvamaṅgalamaṅgalam ..
4.20.16
sukhadaṃ mokṣadaṃ caiva caturvargaphalapradam..7..
4.20.17
śṛṇu tāta pravakṣye'hamitihāsaṃ purātanam ..
4.20.18
rahasyaṃ pādmakalpasya purā tātamukhācchrutam .. 8 ..
4.20.19
ekadaiva mahendraśca puṣpabhadrāṃ nadīṃ yayau ..
4.20.20
mahāsampanmadonmattaḥ kāmī rājaśriyā'nvitaḥ .. 9..
4.20.21
tattīre'tirahaḥsthāne puṣpodyāne manohare ..
4.20.22
atīva durgame'raṇye sarvajantuvivarjite .. 10 ..
4.20.23
bhramaradhvanisaṃyukte puṃskokilarutaśrave ..
4.20.24
sugandhipuṣpa saṃśliṣṭavāyunā surabhīkṛte .. 11 ..
4.20.25
dadarśa rambhāṃ tatraiva candralokātsamāgatām ..
4.20.26
surataśramaviśrāntikāmukīṃ kāmakāmukīm .. .. 12 ..
4.20.27
icchantīmīpsitāṃ krīḍāṃ gacchantīṃ madanāśramam ..
4.20.28
ekākinīmunmanaskāṃ manmathodgatamānasām .. 13 ..
4.20.29
suśroṇīṃ sudatīṃ śyāmāṃ bimbādharasaroruhām..
4.20.30
bṛhannitambabhārārttāṃ mattavāraṇagāminīm..14..
4.20.31
sasmitāsyaśaraccandrāṃ sukaṭākṣaṃ ca bibhratīm..
4.20.32
bibhratīṃ kabarīṃ ramyāṃ mālatīmālyaśobhitām .. 15 ..
4.20.33
vahniśuddhāṃśukadharāṃ ratnabhūṣaṇabhūṣitām ..
4.20.34
kastūrībindunā sārddhaṃ sindūraṃ bibhratīṃ mudā .. .. 16 ..
4.20.35
nīlotpaladalaśyāmakajjalojjalalocanām ..
4.20.36
maṇikuṇḍalayugmāḍhyagaṇḍasthalavirājitām .. 17 ..
4.20.37
atyunnataṃ sukaṭhinaṃ patrarājivirājitam ..
4.20.38
sukhadaṃ rasikānāṃ ca stanayugmaṃ ca bibhratīm .. 18 ..
4.20.39
sarvaśobhāṃ suveṣāḍhyāṃ subhagāṃ suratotsukām ..
4.20.40
prāṇādhikāṃ ca devānāṃ svacchāṃ svacchandagāminīm .. 19 ..
4.20.41
varāmapsarasāṃ ramyāmatīva sthirayauvanām ..
4.20.42
guṇarūpavatīṃ śāntāṃ munimānasamohinīm ..20..
4.20.43
dṛṣṭvā tāmativeṣāḍhyāṃ tatkaṭākṣeṇa pīḍitaḥ ..
4.20.44
indro'tīndriyacāpalyātpravaktupacakrame .. 21 ..
4.20.45
indra uvāca ..
4.20.46
kva gacchasi varārohe kva gatā'si manohare ..
4.20.47
mayā dṛṣṭā hi sucirātkalyāṇi subhage'dhunā .. 22 ..
4.20.48
tavānveṣaṇakarttā'haṃ śrutvā vācikamagrataḥ ..
4.20.49
tvadāsaktamanāścāsmi nānyāṃ vai gaṇayāmi ca .. 23 ..
4.20.50
suvāsitajalārthī yaḥ kimicchetpaṅkilaṃ jalam ..
4.20.51
paṅkaṃ neccheccandanārthī paṅkajārthī na cotpalam .. 24 ..
4.20.52
sudhārthī na surāmiccheddugdhārthī nāvilaṃ jalam ..
4.20.53
sugandhipuṣpaśāyī yo hyastratalpaṃ na cecchati ..25 ..
4.20.54
svargī ca narakaṃ necchetsubhogī duṣṭabhojanam ..
4.20.55
paṇḍitaiḥ saha saṃvāsī necchetstrīsannidhiṃ naraḥ ..
4.20.56
vihāya ratnābharaṇaṃ ko'pīcchellohabhūṣaṇam .. 26 ..
4.20.57
tvāṃ nāśliṣya mahāvijñāṃ kāṃ mūḍho gantumicchati..
4.20.58
vihāya gaṅgāṃ ko vijño nadīmanyāṃ ca vāṃchati .. 27 ..
4.20.59
indriyaiścendriyaratiṃ varddhayantīṃ pade pade ..
4.20.60
varaṃ prārthayitāraśca prāṇinaśca sukhārthinaḥ ..228...
4.20.61
ityevamuktvā bhagavānavaruhya gajeśvarāt ..
4.20.62
kāmayuktaśca puratastasthau tasyāśca nārada .. 29 ..
4.20.63
śrutvā tadvacanaṃ rambhā mahāśṛṅgāralolupā ..
4.20.64
jahāsānamravadanā pulakāñcitavigrahā .. 30 ..
4.20.65
smerānanā kaṭākṣeṇa stanorvordarśanena ca ..
4.20.66
narmoktigarbhavākyena cāharattasya cetanām .. 31 ..
4.20.67
mitaṃ sāraṃ sumadhuraṃ susnigdhaṃ komalaṃ priyam ..
4.20.68
puruṣāyattabījaṃ ca pravaktumupacakrame .. 32 ..
4.20.69
rambhovāca ..
4.20.70
yāsyāmi vāñchitaṃ yatra praśnena tava kiṃ phalam ..
4.20.71
nāhaṃ santoṣajananī dhūrttānāṃ duṣṭamitratā .. 33 ..
4.20.72
yathā madhukaro lobhātsarvapuṣpāsavaṃ labhet ..
4.20.73
svādu yatrātiriktaṃ sa tatra tiṣṭhati santatam .. 34 ..
4.20.74
tathaiva kāmukī loke bhramedbhramaravatsadā ..
4.20.75
cāñcalyātsa hi kāsveva vāyuvadrasamāharet .. 35 ..
4.20.76
supumānaṅgavatstrīṇāṃ yathā śākhāśca śākhiṣu ..
4.20.77
kāmukī kākavallolaḥ phalaṃ bhuktvā prayāti ca .. 36 ..
4.20.78
svakāryyamuddharedyāvattāvadvā sa prayojanam ..
4.20.79
sthitiḥ kāryyānurodhena yathā kāṣṭhe hutāśanaḥ .. 37 ..
4.20.80
yāvattaḍāge toyāni tāvadyādāṃsi teṣu ca ..
4.20.81
śoṣārambhe ca toyānāṃ yānti sthānāntaraṃ punaḥ .. 38 ..
4.20.82
tvaṃ devānāmīśvaro'si kāminīnāṃ ca vāñchitaḥ ..
4.20.83
pumāṃsaṃ rasikaṃ śaśvadvāñchanti rasikāḥ sukhāt .. 39 ..
4.20.84
yuvānaṃ rasikaṃ śāntaṃ suveṣaṃ sundaraṃ priyam ..
4.20.85
guṇinaṃ dhaninaṃ svacchaṃ kāntamicchati kāminī .. 40 ..
4.20.86
duśśīlaṃ rogiṇaṃ vṛddhaṃ ratiśaktiviyojitam ..
4.20.87
adātāramavijñaṃ ca naiva vāñchanti yoṣitaḥ .. 41 ..
4.20.88
kā mūḍhā na ca vāñchanti tvāmevaṃ guṇasāgaram ..
4.20.89
tavājñākāriṇīṃ dāsīṃ gṛhāṇātra yathāsukham .. 42 ..
4.20.90
ityuktvā sasmitā sā ca taṃ papau vakracakṣuṣā ..
4.20.91
kāmāgnidagdhā vigalallajjā tasthau samīpataḥ .. 43 ..
4.20.92
jñātvā bhāvaṃ smarārttāyāḥ smaraśāstraviśāradaḥ ..
4.20.93
gṛhītvā tāṃ puṣpatalpe vijahāra tayā saha .. 44 ..
4.20.94
cucumba rahasi prauḍhāṃ nagnāṃ ca subhagāṃ varām ..
4.20.95
pakvabimbādharauṣṭhīṃ ca sudatyā cuṃbitastayā .. 45 ..
4.20.96
nānāprakāraśṛṅgārādviparītādikānmune ..
4.20.97
sukhī babhūva tasyāṃ vai śṛṃgāro mūrtimāniva .. 46 ..
4.20.98
tau kāmāhitacittau no bubudhāte divāniśam ..
4.20.99
anyonyagatacittau ca kāmārtau jñānavarjitau .. 47 ..
4.20.100
sa ca kṛtvā sthale krīḍāṃ tayā saha sureśvaraḥ..
4.20.101
yayau jalavihārārthaṃ puṣpabhadrānadī jalam .. 48 ..
4.20.102
sa cakāra jalakrīḍāṃ tayā saha mudā kṣaṇam ..
4.20.103
jalātsthale sthalāttoye vijahāra punaḥ punaḥ ..49..
4.20.104
etasminnantare tena vartmanā munipuṃgavaḥ ..
4.20.105
saśiṣyo yāti durvāsā vaikuṇṭhācchaṅkarālayam .. 50 ..
4.20.106
taṃ ca dṛṣṭvā munīndraṃ ca devendraḥ stabdhamānasaḥ ..
4.20.107
nanāmāgatya sahasā dadau tasmai sa cāśiṣaḥ .. 51 ..
4.20.108
pārijātaprasūnaṃ yaddattaṃ nārāyaṇena vai ..
4.20.109
tacca dattaṃ mahendrāya munīndreṇa mahātmanā ..52..
4.20.110
dattvā puṣpaṃ mahābhāgastamuvāca kṛpānidhiḥ..
4.20.111
māhātmyaṃ tasya yatkiṃcidapūrvaṃ munisattamaḥ ..53..
4.20.112
durvāsā uvāca ..
4.20.113
sarvavighnaharaṃ puṣpaṃ nārāyaṇaniveditama ..
4.20.114
mūrdhnīdaṃ yasya devendra jayastasyaiva sarvataḥ .. 94 ..
4.20.115
puraḥpūjā ca sarveṣāṃ devānāmagraṇīrbhavet.
tacchāyeva mahālakṣmīrna jahāti kadā'pi tam ..55..
4.20.116
jñānena tejasā buddhyā vikrameṇa balena ca ..
4.20.117
sarvadevādhikaḥ śrīmānharitulyaparākramaḥ .. 55 ..
4.20.118
bhaktyā mūrdhni na gṛhṇāti yo'haṃkāreṇa pāmaraḥ ..
4.20.119
naivedyaṃ ca harereva sa bhraṣṭaśrīḥ svajātibhiḥ ..
4.20.120
ityuktvā śaṃkarāṃśaśca hyagamacchaṃkarālayam ..57..
4.20.121
tatsa rambhāṃtike tiṣṭhaṃścikṣepa gajamastake ..
4.20.122
tena bhraṣṭaśriyaṃ dṛṣṭvā sā jagāma surālayam..58..
4.20.123
puṃścalī yogyamicchantī nāparaṃ cañcalā'dhamā ..
4.20.124
devarājaṃ parityajya gajarājo mahābalī .. 59 ..
4.20.125
praviveśa mahāraṇyaṃ taṃ nikṣipya svatejasā ..
4.20.126
tatraiva kariṇīṃ prāpya mattaḥ saṃbubhuje balāt .. 60 ..
4.20.127
sā'to babhūva vaśagā yoṣijjātiḥ sukhārthinī ..
4.20.128
tayorbabhūvāpatyānāṃ nivahastatra kānane .. 61 ..
4.20.129
haristanmastakaṃ chittvā yojayāmāsa bālake ..
4.20.130
ityevaṃ kathitaṃ vatsa kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi ..
4.20.131
gajāsyayojanāyāśca kāraṇaṃ pāpanāśanam .. 62 ..
4.20.132
iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe tṛtīye gaṇapatikhaṇḍe nāradanārāyaṇasaṃvāde gaṇapatergajāsyayojanāhetukathanaṃ nāma viṃśatitamo'dhyāyaḥ ..20..