Pramāṇa · Search · About · API

Brahmavaivartapurana 4.24: adhyāyaḥ 24

Brahmavaivartapurāṇa 4.24

Language
Sanskrit

adhyāyaḥ 24

4.24.1

nārada uvāca ..

4.24.2

nārāyaṇa mahābhāga hareraṃśasamudbhava ..

4.24.3

sarvaṃ śrutaṃ tvatprasādādgaṇeśacaritaṃ śubham ..1..

4.24.4

dantadvayayutaṃ vaktraṃ gajarājasya bālake ..

4.24.5

viṣṇunā yojitaṃ brahmannekadantaḥ kathaṃ śiśuḥ ..2..

4.24.6

kuto gato'sya danto'nyastadbhavānvaktumarhati ..

4.24.7

sarveśvarastvaṃ sarvajñaḥ kṛpāvānbhaktavatsalaḥ .. 3 ..

4.24.8

sūta uvāca ..

4.24.9

nāradasya vacaḥ śrutvā smerānana saroruhaḥ ..

4.24.10

ekadantasya caritaṃ pravaktumupacakrame .. 4 ..

4.24.11

nārāyaṇa uvāca ..

4.24.12

śṛṇu nārada vakṣye'hamitihāsaṃ purātanam ..

4.24.13

ekadantasya caritaṃ sarvamaṃgalamaṃgalam .. 5 ..

4.24.14

ekadā kārttavīryyaśca jagāma mṛgayāṃ mune ..

4.24.15

mṛgānnihatya bahulānpariśrānto babhūva saḥ .. 6 ..

4.24.16

niśāmukhe dine'tīte tatra tasthau vane nṛpaḥ ..

4.24.17

jamadagnyāśramābhyāśe copoṣyānīkasaṃyutaḥ ..7..

4.24.18

prātaḥ sarovare rājā snātaḥ śuciralaṃkṛtaḥ ..

4.24.19

tadā''treyeṇa dattaṃ ca hyajapadbhaktito manum .. 8 ..

4.24.20

munirdadarśa rājānaṃ śuṣkakaṇṭhauṣṭhatālukam..

4.24.21

prītyā''dareṇa mṛdulaṃ papraccha kuśalaṃ muniḥ .. 9 ..

4.24.22

nanāma sambhamādrājā muniṃ sūryyasamaprabham ..

4.24.23

sa ca tasmai dadau prītyā praṇatāya śubhāśiṣaḥ .. 10 ..

4.24.24

vṛttāntaṃ kathayāmāsa rājā cānaśanādikam ..

4.24.25

saṃbhrameṇaiva muninā trasto rājā nimantritaḥ .. 11 ..

4.24.26

vijñāpya taṃ muniśreṣṭhaḥ prayayau svālayaṃ mudā ..

4.24.27

etadvṛttaṃ kāmadhenuṃ kathayāmāsa bhītavat ..12..

4.24.28

uvāca sā muniṃ bhītaṃ bhayaṃ kiṃ te mama sthitau ..

4.24.29

jagadbhojayituṃ śaktastvaṃ mayā ko nṛpo mune .. 13 ..

4.24.30

rājabhojanayogyārhaṃ yadyaddravyaṃ prayācase ..

4.24.31

sarvaṃ tubhyaṃ pradāsyāmi triṣu lokeṣu durlabham .. 14 ..

4.24.32

sauvarṇāni ca raupyāṇi pātrāṇi vividhāni ca ..

4.24.33

bhojanārhāṇyasaṃkhyāni pākapātrāṇi yāni ca .. 15 ..

4.24.34

pātrāṇi svādupūrṇāni pradadau munaye ca sā ..

4.24.35

nānāvidhāni svādūni paripakvaphalāni ca .. 16 ..

4.24.36

panasāmraśrīphalāni nārikelādikāni ca ..

4.24.37

rāśībhūtānyasaṃkhyāni svādulaḍḍukarāśayaḥ .. 17 ..

4.24.38

yavagodhūmacūrṇānāṃ bhakṣyāṇi vividhāni ca ..

4.24.39

pakvānnānāṃ parvatāṃśca paramānnasya kandarān .. 18 ..

4.24.40

dugdhānāṃ ca ghṛtānāṃ ca nadīrdadhnāṃ dadau mudā ..

4.24.41

śarkarāṇāṃ tathā rāśiṃ modakānāṃ ca parvatān .. 19 ..

4.24.42

pṛthukānāṃ suśālīnāṃ parvatānpradadau mudā ..

4.24.43

tāmbūlaṃ ca dadau pūrṇaṃ karpūrādisuvāsitam .. 20 ..

4.24.44

nṛpayogyaṃ kautukācca sundaraṃ vastrabhūṣaṇam ..

4.24.45

muniḥ sambhṛtasambhāro dattvā dravyaṃ manoharam .. 21 ..

4.24.46

bhojayāmāsa rājānaṃ sasainyamapi līlayā ..

4.24.47

yadyastu durlabhaṃ vastu paripūrṇaṃ nṛpeśvara ..

4.24.48

jagāma vismayaṃ rājā dṛṣṭvā pātrāṇyuvāca ha .. 22 ..

4.24.49

rājovāca ..

4.24.50

dravyāṇyetāni saciva durlabhānyaśrutāni ca ..

4.24.51

mamāsādhyāni sahasā kvāgatānyavalokaya .. 23 ..

4.24.52

nṛpājñayā ca sacivaḥ sarvaṃ dṛṣṭvā munergṛhe ..

4.24.53

rājānaṃ kathayāmāsa vṛttāntaṃ mahadbhutam .. 24 ..

4.24.54

saciva uvāca ..

4.24.55

dṛṣṭaṃ sarvaṃ mahārāja nibodha munimandiram ..

4.24.56

vahnikuṇḍaṃ yajñakāṣṭhakuśapuṣpaphalānvitam ..25..

4.24.57

kṛṣṇacarmasruvasrugbhiḥ śiṣyasaṃghaiśca saṃkulam ..

4.24.58

taijasādhārasasyādisarvasampadvivarjitam .. 26 ..

4.24.59

vṛkṣacarmaparīdhānā dṛṣṭāḥ sarve jaṭādharāḥ ..

4.24.60

gṛhaikadeśe dṛṣṭā sā kapilaikā manoharā .. 27 ..

4.24.61

cārvaṃgī rudravarṇābhā raktapaṅkajalocanā ..

4.24.62

jvalantī tejasā tatra pūrṇacandrasamaprabhā .. 28 ..

4.24.63

sarvasampadguṇādhārā sākṣādiva haripriyā ..

4.24.64

ityevaṃ bodhito rājā durbuddhiḥ sacivājñayā .. 29 ..

4.24.65

muniṃ yayāce tāṃ dhenuṃ nibaddhaḥ kālapāśataḥ ..

4.24.66

kiṃ vā puṇyaṃ ca kā buddhiḥ kaḥ kālaḥ sarvato balī..30..

4.24.67

puṇyavānbuddhimāndaivādrājendro 'yācata dvijam ..

4.24.68

puṇyātprajāyate karma puṇyarūpaṃ ca bhārate .. 31 ..

4.24.69

pāpātprajāyate karma pāparūpaṃ bhayāvaham ..

4.24.70

puṇyātkṛtvā svargabhogaṃ janma puṇyasthale nṛṇām .. 32 ..

4.24.71

pāpādbhuktvā ca narakaṃ kutsitaṃ janma jīvinām ..

4.24.72

jīvināṃ niṣkṛtirnāsti sthite karmaṇi nārada .. 33 ..

4.24.73

tena kurvanti santaśca santataṃ karmaṇaḥ kṣayam ..

4.24.74

sā vidyā tattapo jñānaṃ sa guruḥ sa ca bāndhavaḥ .. 34 ..

4.24.75

sā mātā sa pitā putrastatkṣayaṃ kārayettu yaḥ ..

4.24.76

jīvināṃ dāruṇo rogaḥ karmabhogaḥ śubhāśubhaḥ .. 39 ..

4.24.77

bhaktavaidyastaṃ nihanti kṛṣṇabhaktirasāyanāt ..

4.24.78

māyā dadāti tāṃ bhaktiṃ pratijanmani sevitā .. 36 ..

4.24.79

parituṣṭā jagaddhātrī bhaktebhyo buddhidāyinī ..

4.24.80

parā parama bhaktāya māyā yasmai dadāti ca ..37..

4.24.81

māyāṃ tasmai mohayituṃ na vivekaṃ kadācana ..

4.24.82

māyāvimohite rājā munimānīya yatnataḥ .. .. 38 ..

4.24.83

uvāca vinayādbhaktyā kṛtāñjalipuṭo mudā .. 39 ..

4.24.84

rājovāca ..

4.24.85

dehi bhikṣāṃ kalpataro kāmadhenuṃ ca kāmadām ..

4.24.86

mahyaṃ bhaktāya bhakteśa bhaktānugrahakāraka ..40..

4.24.87

yuṣmadvidhānāṃ dātṝṇāmadeyaṃ nāsti bhārate ..

4.24.88

dadhīcirdevatābhyaśca dadau svāsthi purā śrutam .. .. 41 ..

4.24.89

bhrūbhaṃgalīlāmātreṇa taporāśe tapodhana ..

4.24.90

samūhaṃ kāmadhenūnāṃ sraṣṭuṃ śakto'si bhārate .. 42 ..

4.24.91

muniruvāca ..

4.24.92

aho vyatikramaṃ rājanbravīṣi śaṭha vañcaka ..

4.24.93

dānaṃ dāsyāmi vipro'haṃ kṣatriyāya kathaṃ nṛpa .. 43 ..

4.24.94

kṛṣṇena dattā goloke brahmaṇe paramātmanā ..

4.24.95

kāmadhenuriyaṃ yajñe na deyā prāṇataḥ priyā .. 44 ..

4.24.96

brahmaṇā bhṛgave dattā priyaputrāya bhūmipa ..

4.24.97

mahyaṃ dattā ca bhṛguṇā kapilā paitṛkī mama ..45..

4.24.98

golokajā kāmadhenurdurlabhā bhuvanatraye..

4.24.99

līlāmātrātkathamahaṃ kapilāṃ sraṣṭumīśvaraḥ .. 46 ..

4.24.100

nāhaṃ re hāliko mūḍhastutyā notthāpito budhaḥ ..

4.24.101

kṣaṇena bhasmasātkartuṃ kṣamo'hamatithiṃ vinā .. 47 ..

4.24.102

gṛhaṃ gaccha gṛhaṃ gaccha me kopaṃ naiva varddhaya ..

4.24.103

putra dārādikaṃ paśya daivabādhita pāmara ..48..

4.24.104

munestadvacanaṃ śrutvā cukopa sa narādhipaḥ ..

4.24.105

natvā muniṃ sainyamadhyaṃ prayayau vidhibādhitaḥ .. .. 49 ..

4.24.106

gatvā sainyasakāśaṃ sa kopaprasphuritādharaḥ ..

4.24.107

kiṅkarānpreṣayāmāsa dhenumānayituṃ balāt .. 50 ..

4.24.108

kapilāsannidhiṃ gatvā ruroda munipuṃgavaḥ ..

4.24.109

kathayāmāsa vṛttāntaṃ śokena hatacetanaḥ .. 51 ..

4.24.110

rudantaṃ brāhmaṇaṃ dṛṣṭvā surabhistamuvāca ha ..

4.24.111

sākṣāllakṣmīsvarūpā sā bhaktānugrahakārikā ..52..

4.24.112

surabhiruvāca ..

4.24.113

indro vā hāliko vā'pi vastu svaṃ dātumīśvaraḥ ..

4.24.114

śāstā pālayitā dātā svavastūnāṃ ca santatam ..53..

4.24.115

svecchayā cennṛpendrāya māṃ dadāsi tapodhana ..

4.24.116

tena sārddhaṃ gamiṣyāmi svecchayā ca tavājñayā ..94..

4.24.117

athavā na dadāsi tvaṃ na gamiṣyāmi te gṛhāt ..

4.24.118

matto dattena sainyena dūrīkuru nṛpaṃ dviṣam .. 55 ..

4.24.119

kathaṃ rodiṣi sarvajña māyāmohitacetanaḥ ..

4.24.120

saṃyogaśca viyogaśca kālasādhyo na cātmanaḥ .. 56 ..

4.24.121

tvaṃ vā ko me tavāhaṃ kā sambandhaḥ kālayojitaḥ ..

4.24.122

yāvadeva hi sambandho mamatvaṃ tāvadeva hi ..57..

4.24.123

mano jānāti yaddravyamātmīyaṃ ceti kevalam ..

4.24.124

duḥkhaṃ ca tasya vicchedādyāvatsvatvaṃ ca tatra vai ... ... 58 ..

4.24.125

ityuktvā kāmadhenuśca suṣāva vividhāni ca ..

4.24.126

śastrāṇyastrāṇi sainyāni sūryatulyaprabhāṇi ca ..59..

4.24.127

nirgatāḥ kapilāvaktrāttrikoṭyaḥ khaḍgadhāriṇām ..

4.24.128

vinissṛtā nāsikāyāḥ śūlinaḥ pañca koṭayaḥ .. 60 ..

4.24.129

vinissṛtā locanābhyāṃ śatakoṭidhanurddharā..

4.24.130

kapālānnissṛtā vīrāstrikoṭyo daṇḍadhāriṇām.. 61 ..

4.24.131

vakṣassthalānnissṛtāśca trikoṭyaśśaktidhāriṇām ..

4.24.132

śatakoṭyo gadāhastāḥ pṛṣṭhadeśādvinirgatāḥ..62..

4.24.133

vinissṛtāḥ pādatalādvādyabhāṇḍāḥ sahasraśaḥ ..

4.24.134

jaṃghādeśānnissṛtāśca trikoṭyo rājaputrakāḥ .. 63 ..

4.24.135

vinirgatā guhyadeśāttrikoṭimlecchajātayaḥ..

4.24.136

dattvā sainyāni kapilā munaye cābhayaṃ dadau.
yuddhaṃ kurvantu sainyāni tvaṃ na yāhītyuvāca ha..64..

4.24.137

muniḥ sambhūtasambhārairharṣayukto babhūva ha..

4.24.138

nṛpeṇa prerito bhṛtyo nṛpaṃ sarvamuvāca ha..65..

4.24.139

kapilāsainyavṛttāntamātmavargaparājayam..

4.24.140

tacchrutvā nṛpaśārdūlastrastaḥ kātaramānasaḥ ..

4.24.141

dūtāntsaṃpreṣya sainyāni cājahāra svadeśataḥ..66..

4.24.142

iti śrībrahmavaivartte mahāpurāṇe tṛtīye gaṇapatikhaṇḍe nāradanārāyaṇasaṃvāde ekadantatvapraśnaprasaṅge jadamagnikārttavīryayuddhāraṃbhavarṇanaṃnāma caturviṃśo'dhyāyaḥ .. 24 ..

Linked texts (1)