Dashamaskandha 18
Daśamaskandha 18
- Language
- Sanskrit
Contents
- 18.50 — 2 parts
18.1
pañcacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
śrīśuka uvāca
pitarāvupalabdhārthoṃ viditvā puruṣottamaḥ
mābhūditi nijāṃ māyāṃ tatāna janamohinīm
18.2
uvāca pitarāvetya sāgrajaḥ sātvatarṣabhaḥ
praśrayāvanataḥ prīṇannamba ! tāteti sādaram
18.3
nāsmatto yuvayostāta ! nityotkaṇṭhitayorapi
bālyapaugaṇḍakaiśorāḥ putrābhyāmabhavan kvacit
18.4
na labdho daivahatayorvāso nau bhavadantike
yāṃ bālāḥ pitṛgehasthā vindante lālitā mudam
18.2-2
tataḥ sāgrajaḥ sarāmaḥ sātvatarṣabhaḥ bhagavāñnijamāyayātmānaṃ
kevalaṃ putrameva manvānau pitarāḍupelya praśrayeṇa vinayenāvanato
namraḥ sādaraṃ yathā tathā he amba ! he tāteti sambodhayanprītiṃ janayannuvāca
18.5
sarvārthasaṃbhavo deho janitaḥ poṣito yataḥ
na tayoryāti nirveśaṃ pitrormartyaḥ śatāyuṣā
18.6
yastayorātmajaḥ kalpa ātmanā ca dhanena ca
vṛttiṃ na dadyāttaṃ pretya svamāṃsaṃ khādayanti hi
18.7
mātaraṃ pitaraṃ vṛddhaṃ bhāryāṃ sādhvīṃ sutaṃ śiśum
guruṃ vipraṃ prapannaṃ ca kalpo'bibhracchvasanmṛtaḥ
18.8
tannāvakalpayoḥ kaṃsātnityamudvignacetasoḥ
moghamete vyatikrāntā divasā vāmanarcatoḥ
18.9
tat kṣantumarhathastāta ! mātarnau paratantrayoḥ
akurvatorvā śuśrūṣāṃ kliṣṭayordurhadā bhṛśam
18.10
śrīśuka uvāca
iti māyāmanuṣyasya harerviśvātmano girā
mohitāvaṅkamāropya pariṣvajyāpaturmudam
18.11
siñcantāvaśrudhārābhiḥ snehapāśena cāvṛtau
na kiṃ cidūcatū rājan ! bāṣpakaṇṭhau vimohitau
18.12
evamāśvāsya pitarau bhagavān devakīsutaḥ
mātāmahaṃ tūgrasenaṃ yadūnāmakaronnṛpam
18.13
āha cāsmānmahārāja! prajāścājñāptumarhasi
yayātiśāpādyadubhirnāsitavyaṃ nṛpāsane
18.14
mayi bhṛtya upāsīne bhavato vibudhādayaḥ
baliṃ harantyavanatāḥ kimutānye narādhipāḥ
18.16
sarvān svān jñātisambandhān digbhyaḥ kaṃsabhayākulān
yaduvṛṣṇyandhakamadhudāśārhakukurādikān 15
sabhājitān samāśvāsya videśāvāsakarśitān
nyavāsayatsvageheṣu vittaiḥ santarpya viśvakṛt
18.17
kṛṣṇasaṅkarṣaṇabhujairguptā labdhamanorathāḥ
gṛheṣu remire siddhāḥ kṛṣṇarāmagatajvarāḥ
18.18
vīkṣanto'harahaḥ prītā mukundavadanāmbujam
nityaṃ pramuditaṃ śrīmatsayadasmitavīkṣaṇam
18.16-2
tatra pravayaso'pyāsana yuvāno'tibalaujasaḥ
pivanto'kṣairmuukundasya mukhāmbujasudhāṃ muhuḥ
18.20
atha nandaṃ samāsādya bhagavān devakīsutaḥ
saṅkarṣaṇaśca rājendra ! pariṣvajyedamūcatuḥ
18.21
pituryūvābhyāṃ snigdhābhyāṃ poṣitau lālitau bhṛśam
pitrorabhyadhikā prītirātmajeṣvātmano'pi hi
18.22
sa pitā sā ca jananī yau puṣṇītāṃ svaputravat
śiśūn bandhubhirutsṛṣṭānakalpaiḥ poṣarakṣaṇe
18.23
yāta yūyaṃ vrajaṃ tāta ! vayaṃ ca snehaduḥkhitān
jñātīn vo draṣṭumeṣyāmo vidhāya suhṛdāṃ sukham
18.24
evaṃ sāntvayya bhagavānnandaṃ savrajamacyutaḥ
vāso'laṅkārakūpyādyairarhayāmāsa sādaram
18.25
ityuktastau pariṣvajya nandaḥ praṇayavihvalaḥ
pūrayannaśrubhirnetre sahagopairvrajaṃ yayau
18.26
atha śūrasuto rājan ! putrayoḥ samakārayata
purodhasā brāhmaṇaiśca yathāvadvijasaṃskṛtim
18.27
tebhyo'dāddakṣiṇā gāvo rukmamālāḥ svalaṅkṛtāḥ
svalaṅkṛtebhyaḥ sampūjya savatsāḥ kṣaumamālinīḥ
18.28
yāḥ kṛṣṇarāmajanmarce manodattā mahāmatiḥ
tāścādādanusmṛtya kaṃsenādharmato hṛtāḥ
18.26-2
purodhasā gargeṇa dvijasaṃskṛtimapanayanam
18.28-2
kṣaumavastramālyavatīrgoḥ 27
manasā dattā yā yāvatya āsan kaṃsenāpahatā iti tā
eva svīyā rājagogṣṭhādācchidya adadāt
18.29
tataśca labdhasaṃskārau dvijatvaṃ prāpya suvratau
gargādyadukulācāryādgāyatraṃ vratamāsthitau
18.30
prabhavau sarvavidyānāṃ sarvajñau jagadīśvarau
nānyasiddhāmalaṃ jñānaṃ gūhamānau narehitaiḥ
18.31
atho gurukule vāsamicchantāvupājagmatuḥ
kāśyaṃ sāndīpaniṃ nāma hyavantipuravāsinam
18.32
yathopasādya tau dāntau gurau vṛttimaninditām
grāhayantāvupeto sma bhaktyā devamivādṛtau
18.33
tayordvijavarastuṣṭaḥ śuddhabhāvānuvṛttibhiḥ
provāca vedānakhilān sāṅgopaniṣado guruḥ
18.34
sarahasyaṃ dhanurvedaṃ dharmānnyāyapathāṃstathā
tathā cānvīkṣikīṃ vidyāṃ rājanītiṃ ca ṣaḍvidhām
18.35
sarvai naravaraśreṣṭhau sarvavidyāpravartakau
sakṛnnigadamātreṇa tau sañjagṛhaturnṛpa !
18.36
ahorātraiścatuḥṣaṣṭyā saṃyattau tāvatīḥ kalāḥ
gurudakṣiṇāyai 'cāryaṃ chandayāmāsaturnṛpa !
18.37
dvijastayostaṃ mahimānamadbhutaṃ saṃlakṣya rājannatimānuṣīṃ matim
saṃ mantrya patnyā sa mahārṇave mṛtaṃ bālaṃ prabhāse varayāmbabhūva ha
18.38
tathetyāruhya mahārathau rathaṃ prabhāsamāsādya durantavikramau
velāmupavrajya niṣīdatuḥ kṣaṇaṃ sindhurviditvā'rhaṇamāharattayoḥ
18.39
1tamāha bhagavānāśu guruputraḥ pradīyatām
yo'sāviha tvayā grasto bālako mahatormiṇā
18.40
samudra uvāca
naivāharṣamahaṃ deva ! daityaḥ pañcajano mahān
antarjalacaraḥ kṛṣṇa ! śaṅkharūpadharo'suraḥ
18.41
āste tenāhṛto nūnaṃ tacchrutvā satvaraṃ prabhuḥ
jalamāviśya taṃ hatvā nāpaśyattadudare 'rbhakam
18.42
tadaṅgaprabhavaṃ śaṅkhamādāya rathamagamat
tataḥ saṃyamanīṃ nāma yamasya dayitāṃ purīm
18.43
gatvā janārdanaḥ śaṅkhaṃ pradadhmau sahalāyudhaḥ
śaṅkhanirhrādamākarṇya prajāsaṃyamano yamaḥ
18.44
tayoḥ saparyāṃ mahatīṃ cakre bhaktyupabṛṃhitām
uvācāvanataḥ kṛṣṇaṃ sarvabhūtāśayālayam
līlāmanuṣya ! he viṣṇo ! yuvayoḥ karavāma kim
18.45
śrībhagavānuvāca
guruputramihānītaṃ nijakarmanibandhanam
ānayasva mahārāja ! macchrāsanapuraskṛtaḥ
18.46
tatheti tenopānītaṃ guruputraṃ yadūttamau
dattvā svagurave bhūyo vṛṇīṣveti tamūcatuḥ
18.47
gururuvāca
samyaksampādito vatsa ! bhavadbhayāṃ guruniṣkrayaḥ
ko nu yuṣmadvidhaguroḥ kāmo nāmāvaśiṣyate
18.48
gacchataṃ svagṛhaṃ vīrau ! kīrtirvāmastu pāvanī
chandāṃsyayātayāmāni bhavantviha paratra ca
18.49
guruṇaivamanujñātau rathenānilaraṃhasā
āyātau svapuraṃ tāta ! parjanyaninedena vai
18.50
samanandan prajāḥ sarvā dṛṣṭvā rāmajanārdanau
apaśyantyo bahvahāni naṣṭalabdhadhanā iva
18.50.p1
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe daśamaskandhe pūrvārdhe guruputrānayanaṃ nāma pañcacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
18.50.p2
iti śrīmadbhāgavate daśamaskandhe pūrvārdhe pañcacatvāriṃśo'dhyāyaḥ || 45
Linked texts (9)
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Critical edition (BORI) — Sanskrit
- Gopālacampū — Jīva Gosvāmin 1588, Sanskrit
- Anvitārthaprakāśikā — Gaṅgāsahāya Śarman, Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa daśamaskandha — Sanskrit
- Toḍararāja — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Ṭoḍarānanda — Ṭoḍaramalla 1564, Sanskrit
- Bhāgavatakathāsāptāhika — Śrīrāmamūrti Śāstrī Paurāṇika, Sanskrit