Pramāṇa · Search · About · API

Dashamaskandha 18

Daśamaskandha 18

Language
Sanskrit

Contents

18.1

pañcacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
śrīśuka uvāca
pitarāvupalabdhārthoṃ viditvā puruṣottamaḥ
mābhūditi nijāṃ māyāṃ tatāna janamohinīm

18.2

uvāca pitarāvetya sāgrajaḥ sātvatarṣabhaḥ
praśrayāvanataḥ prīṇannamba ! tāteti sādaram

18.3

nāsmatto yuvayostāta ! nityotkaṇṭhitayorapi
bālyapaugaṇḍakaiśorāḥ putrābhyāmabhavan kvacit

18.4

na labdho daivahatayorvāso nau bhavadantike
yāṃ bālāḥ pitṛgehasthā vindante lālitā mudam

18.2-2

tataḥ sāgrajaḥ sarāmaḥ sātvatarṣabhaḥ bhagavāñnijamāyayātmānaṃ
kevalaṃ putrameva manvānau pitarāḍupelya praśrayeṇa vinayenāvanato
namraḥ sādaraṃ yathā tathā he amba ! he tāteti sambodhayanprītiṃ janayannuvāca

18.5

sarvārthasaṃbhavo deho janitaḥ poṣito yataḥ
na tayoryāti nirveśaṃ pitrormartyaḥ śatāyuṣā

18.6

yastayorātmajaḥ kalpa ātmanā ca dhanena ca
vṛttiṃ na dadyāttaṃ pretya svamāṃsaṃ khādayanti hi

18.7

mātaraṃ pitaraṃ vṛddhaṃ bhāryāṃ sādhvīṃ sutaṃ śiśum
guruṃ vipraṃ prapannaṃ ca kalpo'bibhracchvasanmṛtaḥ

18.8

tannāvakalpayoḥ kaṃsātnityamudvignacetasoḥ
moghamete vyatikrāntā divasā vāmanarcatoḥ

18.9

tat kṣantumarhathastāta ! mātarnau paratantrayoḥ
akurvatorvā śuśrūṣāṃ kliṣṭayordurhadā bhṛśam

18.10

śrīśuka uvāca
iti māyāmanuṣyasya harerviśvātmano girā
mohitāvaṅkamāropya pariṣvajyāpaturmudam

18.11

siñcantāvaśrudhārābhiḥ snehapāśena cāvṛtau
na kiṃ cidūcatū rājan ! bāṣpakaṇṭhau vimohitau

18.12

evamāśvāsya pitarau bhagavān devakīsutaḥ
mātāmahaṃ tūgrasenaṃ yadūnāmakaronnṛpam

18.13

āha cāsmānmahārāja! prajāścājñāptumarhasi
yayātiśāpādyadubhirnāsitavyaṃ nṛpāsane

18.14

mayi bhṛtya upāsīne bhavato vibudhādayaḥ
baliṃ harantyavanatāḥ kimutānye narādhipāḥ

18.16

sarvān svān jñātisambandhān digbhyaḥ kaṃsabhayākulān
yaduvṛṣṇyandhakamadhudāśārhakukurādikān 15
sabhājitān samāśvāsya videśāvāsakarśitān
nyavāsayatsvageheṣu vittaiḥ santarpya viśvakṛt

18.17

kṛṣṇasaṅkarṣaṇabhujairguptā labdhamanorathāḥ
gṛheṣu remire siddhāḥ kṛṣṇarāmagatajvarāḥ

18.18

vīkṣanto'harahaḥ prītā mukundavadanāmbujam
nityaṃ pramuditaṃ śrīmatsayadasmitavīkṣaṇam

18.16-2

tatra pravayaso'pyāsana yuvāno'tibalaujasaḥ
pivanto'kṣairmuukundasya mukhāmbujasudhāṃ muhuḥ

18.20

atha nandaṃ samāsādya bhagavān devakīsutaḥ
saṅkarṣaṇaśca rājendra ! pariṣvajyedamūcatuḥ

18.21

pituryūvābhyāṃ snigdhābhyāṃ poṣitau lālitau bhṛśam
pitrorabhyadhikā prītirātmajeṣvātmano'pi hi

18.22

sa pitā sā ca jananī yau puṣṇītāṃ svaputravat
śiśūn bandhubhirutsṛṣṭānakalpaiḥ poṣarakṣaṇe

18.23

yāta yūyaṃ vrajaṃ tāta ! vayaṃ ca snehaduḥkhitān
jñātīn vo draṣṭumeṣyāmo vidhāya suhṛdāṃ sukham

18.24

evaṃ sāntvayya bhagavānnandaṃ savrajamacyutaḥ
vāso'laṅkārakūpyādyairarhayāmāsa sādaram

18.25

ityuktastau pariṣvajya nandaḥ praṇayavihvalaḥ
pūrayannaśrubhirnetre sahagopairvrajaṃ yayau

18.26

atha śūrasuto rājan ! putrayoḥ samakārayata
purodhasā brāhmaṇaiśca yathāvadvijasaṃskṛtim

18.27

tebhyo'dāddakṣiṇā gāvo rukmamālāḥ svalaṅkṛtāḥ
svalaṅkṛtebhyaḥ sampūjya savatsāḥ kṣaumamālinīḥ

18.28

yāḥ kṛṣṇarāmajanmarce manodattā mahāmatiḥ
tāścādādanusmṛtya kaṃsenādharmato hṛtāḥ

18.26-2

purodhasā gargeṇa dvijasaṃskṛtimapanayanam

18.28-2

kṣaumavastramālyavatīrgoḥ 27
manasā dattā yā yāvatya āsan kaṃsenāpahatā iti tā
eva svīyā rājagogṣṭhādācchidya adadāt

18.29

tataśca labdhasaṃskārau dvijatvaṃ prāpya suvratau
gargādyadukulācāryādgāyatraṃ vratamāsthitau

18.30

prabhavau sarvavidyānāṃ sarvajñau jagadīśvarau
nānyasiddhāmalaṃ jñānaṃ gūhamānau narehitaiḥ

18.31

atho gurukule vāsamicchantāvupājagmatuḥ
kāśyaṃ sāndīpaniṃ nāma hyavantipuravāsinam

18.32

yathopasādya tau dāntau gurau vṛttimaninditām
grāhayantāvupeto sma bhaktyā devamivādṛtau

18.33

tayordvijavarastuṣṭaḥ śuddhabhāvānuvṛttibhiḥ
provāca vedānakhilān sāṅgopaniṣado guruḥ

18.34

sarahasyaṃ dhanurvedaṃ dharmānnyāyapathāṃstathā
tathā cānvīkṣikīṃ vidyāṃ rājanītiṃ ca ṣaḍvidhām

18.35

sarvai naravaraśreṣṭhau sarvavidyāpravartakau
sakṛnnigadamātreṇa tau sañjagṛhaturnṛpa !

18.36

ahorātraiścatuḥṣaṣṭyā saṃyattau tāvatīḥ kalāḥ
gurudakṣiṇāyai 'cāryaṃ chandayāmāsaturnṛpa !

18.37

dvijastayostaṃ mahimānamadbhutaṃ saṃlakṣya rājannatimānuṣīṃ matim
saṃ mantrya patnyā sa mahārṇave mṛtaṃ bālaṃ prabhāse varayāmbabhūva ha

18.38

tathetyāruhya mahārathau rathaṃ prabhāsamāsādya durantavikramau
velāmupavrajya niṣīdatuḥ kṣaṇaṃ sindhurviditvā'rhaṇamāharattayoḥ

18.39

1tamāha bhagavānāśu guruputraḥ pradīyatām
yo'sāviha tvayā grasto bālako mahatormiṇā

18.40

samudra uvāca
naivāharṣamahaṃ deva ! daityaḥ pañcajano mahān
antarjalacaraḥ kṛṣṇa ! śaṅkharūpadharo'suraḥ

18.41

āste tenāhṛto nūnaṃ tacchrutvā satvaraṃ prabhuḥ
jalamāviśya taṃ hatvā nāpaśyattadudare 'rbhakam

18.42

tadaṅgaprabhavaṃ śaṅkhamādāya rathamagamat
tataḥ saṃyamanīṃ nāma yamasya dayitāṃ purīm

18.43

gatvā janārdanaḥ śaṅkhaṃ pradadhmau sahalāyudhaḥ
śaṅkhanirhrādamākarṇya prajāsaṃyamano yamaḥ

18.44

tayoḥ saparyāṃ mahatīṃ cakre bhaktyupabṛṃhitām
uvācāvanataḥ kṛṣṇaṃ sarvabhūtāśayālayam
līlāmanuṣya ! he viṣṇo ! yuvayoḥ karavāma kim

18.45

śrībhagavānuvāca
guruputramihānītaṃ nijakarmanibandhanam
ānayasva mahārāja ! macchrāsanapuraskṛtaḥ

18.46

tatheti tenopānītaṃ guruputraṃ yadūttamau
dattvā svagurave bhūyo vṛṇīṣveti tamūcatuḥ

18.47

gururuvāca
samyaksampādito vatsa ! bhavadbhayāṃ guruniṣkrayaḥ
ko nu yuṣmadvidhaguroḥ kāmo nāmāvaśiṣyate

18.48

gacchataṃ svagṛhaṃ vīrau ! kīrtirvāmastu pāvanī
chandāṃsyayātayāmāni bhavantviha paratra ca

18.49

guruṇaivamanujñātau rathenānilaraṃhasā
āyātau svapuraṃ tāta ! parjanyaninedena vai

18.50

samanandan prajāḥ sarvā dṛṣṭvā rāmajanārdanau
apaśyantyo bahvahāni naṣṭalabdhadhanā iva

18.50.p1

iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe daśamaskandhe pūrvārdhe guruputrānayanaṃ nāma pañcacatvāriṃśo'dhyāyaḥ

18.50.p2

iti śrīmadbhāgavate daśamaskandhe pūrvārdhe pañcacatvāriṃśo'dhyāyaḥ || 45

Linked texts (9)