Dashamaskandha 19
Daśamaskandha 19
- Language
- Sanskrit
Contents
- 19.48 — 2 parts
19.1
ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ
śrīśuka uvāca
vṛṣṇīnāṃ pravaro mantrī kṛṣṇasya dayitaḥ sakhā
śiṣyo bṛhaspateḥ sākṣāduddhavo buddhisattamaḥ
19.2
tamāha bhagavān preṣṭhaṃ bhaktamekāntinaṃ kvacit
gṛhītvā pāṇinā pāṇiṃ prapannārttiharo hariḥ
19.3
gacchoddhava ! vrajaṃ saumya ! pitrornaḥ prītimāvaha
gopīnāṃ madviyogāta matsandeśairvimocaya
19.4
tā manmanaskā matprāṇā madarthe tyaktadaihikāḥ
ye tyaktalokadharmāśca madarthe tān bibharmyaham
19.5
mayi tāḥ preyasāṃ preṣṭhe dūrasthe gokulastriyaḥ
smarantyo'ṅga ! vimuhyanti virahautkaṇṭhyavihvalāḥ
19.6
dhārayantyatikṛcchreṇa prāyaḥ prāṇān kathaṃ cana
pratyāgamanasandeśairvallavyo me madātmikāḥ
19.7
śrīśuka uvāca
ityukta uddhavo rājan ! saṃdeśaṃ bharturādṛtaḥ
ādāya rathamāruhya prayayau nandagokulam
19.8
prāpto nandavrajaṃ śrīmānnimlocati vibhāvasau
channayānaḥ praviśatāṃ paśūnāṃ khurareṇubhiḥ
19.9
vāsitārthe 'bhiyuddhyadbhirnāditaṃ śuṣmibhirvṛṣaiḥ
dhāvantībhiśca vāśrābhirūdhobhāraiḥ svavatsakān
19.10
itastato vilaṅghadbhirgovatsairmaṇḍitaṃ sitaiḥ
godohaśabdābhiravairveṇūnāṃ niḥsvanena ca
19.11
gāyantībhiśca karmāṇi śubhāni balakṛṣṇayoḥ
svalaṅkṛtābhirgopībhirgopaiśca suvirājitam
19.12
agnyarkātithinigoviprapitṛdevarca nānvitaiḥ
dhūpadīpāṃśca mālyaiśca gopāvāsairmanoramam
19.13
sarvataḥ puṣpitavanaṃ dvijālikulanāditam
haṃsakāraṇḍavākīrṇaiḥ padmaṣaṇḍaiśca maṇḍitam
19.14
tamāgataṃ samāgamya kṛṣṇasyānucaraṃ priyam
nandaḥ prītaḥ pariṣvajya vāsudevadhiyā ''rcayat
19.15
bhojitaṃ paramānnena saṃviṣṭaṃ kaśipau sukham
gataśramaṃ paryapṛcchat pādasamvāhanādibhiḥ
19.16
kaccidaṅga ! mahābhāga ! sakhā naḥ śūranandanaḥ
āste kuśalyapatyādyairyukto muktaḥ suhṛdvṛtaḥ
19.17
diṣṭyā kaṃso hataḥ pāpaḥ sānugaḥ svena pāpmanā
sādhūnāṃ dharmaśīlānāṃ yadūnāṃ dveṣṭi yaḥ sadā
19.18
api smarati naḥ kṛṣṇo mātaraṃ suhṛdaḥ sakhīn
gopān vrajaṃ cātmanāthaṃ gāvo vṛndāvanaṃ girim
19.19
apyāyāsyati govindaḥ svajanān sakṛdīkṣitum
tarhi drakṣyāma tadvaktraṃ sunasaṃ susmitekṣaṇam
19.20
dāvāgnervātavarṣācca vṛṣasarpācca rakṣitāḥ
duratyayebhyo mṛtyubhyaḥ kṛṣṇena suhṛdātmanā
19.21
smaratāṃ kṛṣṇavīryāṇi līlāvalokitam
hasitaṃ bhāṣitaṃ cāṅga ! sarvā naḥ śithilāḥ kriyāḥ
19.22
saricchailavanoddeśān mukundapadabhūṣitān
ākrīḍānanumāṇānāṃ mano yāti tadātmatām
19.23
manye kṛṣṇaṃ ca rāmaṃ ca prāptāviha surottamau
surāṇāṃ mahadarthāya gargasya vacanaṃ yathā
19.24
kaṃsaṃ nāgāyutaprāṇaṃ mallau gajapatiṃ tathā
avadhiṣṭāṃ līlayaiva paśūniva mṛgādhipaḥ
19.25
tālatrayaṃ mahāsāraṃ dhanuryaṣṭimivebharāṭ
babhañjaikena hastena saptāhmadadhādgirim
19.26
pralambo dhenuko'riṣṭastṛṇāvarto bakādayaḥ
daityāḥ surāsurajito hatā yeneha līlayā
19.27
śrīśuka uvāca
iti saṃsmṛtya saṃsmṛtya nandaḥ kṛṣṇānurāktadhīḥ
atyutkaṇṭho'bhavattūṣṇīṃ premaprasaravihvalaḥ
19.28
yaśodā varṇyamānāni putrasya caritāni ca
śṛṇvantyaśrūṇyavāsrākṣītsnehasnutapayodharā
19.26-2
tayoritthaṃ bhagavati kṛṣṇe nandayaśodayoḥ
vīkṣyānurāgaṃ paramaṃ nandamāhoddhavo mudā
19.30
uddhava uvāca
yuvāṃ ślāghyatamau nūnaṃ dehināmiha mānada !
nārāyaṇe 'khilagurau yatkṛtā matirīdṛśī
19.31
etau hi viśvasya ca bījayānī rāmo mukundaḥ puruṣaḥ pradhānam
anvīya bhūteṣu vilakṣaṇasya jñānasya ceśau imau purāṇau
19.32
yasmin janaḥ praṇaviyogakāle kṣaṇaṃ samāveśya mano viśuddham
nirhatya karmāśayamaśu yāti parāṃ gatiṃ brahmamayo'rkavarṇaḥ
19.33
tasmin bhavantāvakhilātmahetau nārāyaṇe kāraṇamartyamūrtī
bhāvaṃ vidhattāṃ nitarāṃ mahātman kiṃ vā'vaśiṣṭaṃ yuvayoḥ sukṛtyam
19.34
āgamiṣyatyadīrgheṇa kālena brajamacyutaḥ
priyaṃ vidhāsyate pitrorbhagavān sātvatāṃ patiḥ
19.35
hatvā kaṃsaṃ raṅgamadhya pratīpaṃ sarvasātvatām
yadāha vaḥ samāgatya kṛṣṇaḥ satyaṃ karoti tat
19.36
mā khidyataṃ mahābhāgau ! drakṣyathaḥ kṛṣṇamantike
antarhṛdi sa bhūtānāmāste jyotirivaidhasi
19.37
nahyasyāsti priyaḥ kaścinnāpriyo vā'styamāninaḥ 1
nottamo nādhamo vāpi samānasyāsamo'pi vā
19.38
na mātā na pitā tasya na bhāryā na sutādayaḥ
nātmīyo na paraścāpi na deho janma eva ca
19.39
na cāsya karma vā loke sadasanmiśrayoniṣu
krīḍārtha so'pi sādhūnāṃ paritrāṇāya kalpate
19.40
sattvaṃ rajastama iti bhajate nirguṇo guṇān
krīḍannatīto'tra guṇaiḥ sṛjatyavati hantyajaḥ
19.41
yathā bhramarikādṛṣṭyā bhrāmyatīva mahīyate 1
citte kartari tatrātmā kartevāhaṃdhiyā smṛtaḥ
19.42
yuvayoraiva naivāyamātmajo bhagavān hariḥ
sarveṣāmātmajo hyātmā pitā mātā sa īśvaraḥ
19.43
dṛṣṭaṃ śrutaṃ bhūtabhavadbhaviṣyatsthāsnuścariṣṇurmahadalpakaṃ ca
vinā'cyutādvastutarāṃ na vācyaṃ sa eva sarvaṃ paramārthabhūtaḥ
19.44
evaṃ niśā sā bruvatorvyatītā nandasya kṛṣṇānucarasya rājan !
gopyaḥ samutthāya nirūpya dīpān vāstūn samabhyarcya dadhīnyamanthan
19.45
tā dīpadīptairmaṇibhirvirejūra rajjurvikarṣadbhujakaṅkaṇasrajaḥ
calannitambastanahārakuṇḍalatviṣatkapolāruṇakuṅkumānanāḥ
19.46
udgāyatīnāmakhavindalocanaṃ vrajāṅganānāṃ divamaspṛśaddhvaniḥ
dadhnaśca nirmanthanaśabdamiśrito nirasyate yena diśāmamaṅgalam
19.47
bhagavatyudite sūrye nandadvāri vrajaukasaḥ
dṛṣṭvā rathaṃ śātakaumbhaṃ kasyāyamiti cābruvan
19.48
akrūra āgataḥ kiṃ vā yaḥ kaṃsasyārthasādhakaḥ
yena nīto madhupurīṃ kṛṣṇaḥ kamalalocanaḥ
19.48.p1
kiṃ sādhayiṣyatyasmābhirbhartuḥ pretasya niṣkṛtim
19.48.p2
iti strīṇāṃ vadantīnāmuddhavo'gātkṛtāhnikaḥ || 49
Linked texts (9)
- Ṣaṭsandarbha — Jīva Gosvāmin 1555, Sanskrit
- Gopālacampū — Jīva Gosvāmin 1588, Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa daśamaskandha — Sanskrit
- Toḍararāja — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Ṭoḍarānanda — Ṭoḍaramalla 1564, Sanskrit
- Kṛṣṇasandarbha — Jīva Gosvāmin, Sanskrit
- Bhāgavatakathāsāptāhika — Śrīrāmamūrti Śāstrī Paurāṇika, Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit