Dashamaskandha 23
Daśamaskandha 23
- Language
- Sanskrit
Contents
- 23.36 — 1 part
23.1
śrīśuka uvāca
atha vijñāya bhagavān sarvātmā sarvadarśanaḥ
sairinrdhayāḥ kāmataptāyāḥ 1priyamicchan gṛhaṃ yayau
23.2
mahārhopaskarairāḍhyaṃ kāmopāyopabṛṃhitam
muktādāmapatākābhirvitānaśayanāsanaiḥ
2dhūpaiḥ surabhibhirdīpaiḥ sraggandhairapi maṇḍitam
23.3
gṛhaṃ tamāyāntamavekṣya sā ''sanātsadyaḥ samutthāya hi jātasambhramā
yathopasaṅgamya sakhībhiracyutaṃ sabhājayāmāsa sadāsanādibhiḥ
23.4
tathodhdavaḥ sādhutayā'bhipūjito nyaṣīdadurvyāmabhimṛśya cāsanam
kṛṣṇo'pi tūrṇaṃ śayanaṃ mahādhanaṃ viveśa lokācaritānyanuvrataḥ
23.5
sā majjanālepachukūlabhūṣaṇastraggandhatāmbūlasudhāsavādibhiḥ
prasādhitātmopasasāra mādhavaṃ sabrīḍalīlotsmitavibhramekṣitaiḥ
23.6
āhūya kāntāṃ navasaṅgamaddiyā viśaṅkitāṃ kaṅkaṇabhūṣite kare
pragṛhya śayyāmadhiveśya rāmayā reme 'nulepārpaṇapuṇyaleeśayā
23.7
sānaṅgataptakucayorurasastathākṣṇorjighrantyanantaraṇona rujo mṛjantī
dorbhyāṃ stanāntaragataṃ parirabhyakāntamānandamūrtimajahādatidīrghatāpam
23.8
saivaṃ kaivalyanāthaṃ taṃ prāpya duṣprāpamīśvaram
aṅgarāgāpaṇenāho durbhagedamayācata
23.9
āhoṣyatāmiha preṣṭha ! dināni katicinmayā
ramasva notsahe tyaktuṃ saṅgaṃ te'mburuhekṣaṇa !
23.10
tasyai kāmavaraṃ dattvā mānayitvā ca mānadaḥ
sahoddhavena sarveśaḥ svadhāmagamadarcitam
23.11
durārādhyaṃ samārādhya viṣṇuṃ sarveśvareśvaram
yo vṛṇīte manogrāhyamasattvātkumanīṣyasau
23.12
akrūrabhavanaṃ kṛṣṇaḥ saharāmoddhavaḥ prabhuḥ
kiñciccikīrṣayan prāgādakrūrapriyakāmyayā
23.13
sa tānnarāvaraśreṣṭhānārādvīkṣya svabāndhavān
pratyutthāya pramuditaḥ pariṣvajyābhinandya ca
23.14
nanāma kṛṣṇaṃ rāmañca sa tairapyabhivāditaḥ
pūjayāmāsa vidhivatkṛtāsanaparigrahān
23.15
pādāvanejanīrāpo dhārayan śirasā nṛpa !
arhaṇenāmbarairdivyairgandhasragbhūṣaṇottamaiḥ
23.16
arcayitvā śirasā''namya pādāvaṅkagatau mṛjan
praśrayāvanato'krūraḥ kṛṣṇarāmāvabhāṣata
23.17
diṣṭyā pāpo hataḥ kaṃsaḥ sānugo vāmidaṃ kulam
bhavadbhyāmuddhṛtaṃ kṛcchrāddurantācca samedhitam
23.18
yuvāṃ pradhānapuruṣau jagaddhetū jaganmayau
bhavadbhyāṃ na vinā kiñcitparamasti nacāparam
23.19
ātmasṛṣṭamidaṃ viśvamanvāviśya svaśaktibhiḥ
īyate bahudhā brahman ! śrutapratyakṣagocaram
23.20
yathā hi bhūteṣu carācareṣu mahādayo yoniṣu bhānti nānā
evaṃ bhavān kevala ātmayoniṣvavātmātmatantro bahudhā vibhāti
23.20-2
ekasyaiva nānārūpatve dṛṣṭāntamāha | yathā bhūteṣu bhautikaśarīreṣu
carācareṣu yoniṣu jātiṣu mahādayaḥ hetavo nānā bhūtvā bhānti evaṃ
kevala eka eva ātmayoniṣu ātmābhivyaktisthaleṣu ātmā bhavān
bahudhā vibhāti ātmatantra svatantraḥ
23.21
sṛjasyatho lumpasi pāsi viśvaṃ rajastamaḥsattvaguṇaiḥ svaśaktibhiḥ
na badhyase tadguṇakarmabhirbhavāṃ jñānātmanaste kva ca bandhahetuḥ
23.22
dehādyupādheranirūpitatvādvavo na sākṣānna bhidātmanaḥ syāt
ato na bandhastava naiva mokṣaḥ syātāṃ nikāmastvayi no'vivekaḥ
23.23
tvayodito'yaṃ jagato hitāya yadā yadā vedapathaḥ purāṇaḥ
vādhyeta pākhaṇḍapathairasadbhistadā bhavān sattvaguṇaṃ bibharti
23.24
sa tvaṃ prabho'dya vasudevagṛhe 'vatīrṇaḥ svāṃśena bhāramapanetumihāsi bhūmeḥ
akṣauhiṇīśatavadhena suretarāṃśarājñāmamuṣya ca kulasya yaśo vitanvan
23.25
adyeśa ! no vasatayaḥ khalu bhūribhāgā yaḥ sarvadevapitṛbhūtanṛdevamūrtiḥ
yatpādaśaucasalilaṃ trijagatpunāti sa tvaṃ jagadgururadhokṣaja ! yaḥ praviṣṭaḥ
23.26
kaḥ paṇḍitastvadaparaṃ śaraṇaṃ samīyādbhaktapriyādṛtagiraḥ suhṛdaḥ kṛtajñāt
sarvān dadāti suhṛdo bhajato'bhikāmānātmānamapyupacayāpacayau na yasya
23.27
diṣṭayā janārdana ! bhavāniha naḥ pratīto yogeśvarairapi durāpagatiḥ suraiśaiḥ
chindhyāśu naḥ sutakalatradhanāptagehadehādimoharaśanāṃ bhavadīyamāyām
23.28
ityarcitaḥ saṃstutaśca bhaktena bhagavān hariḥ
akrūraṃ sasmitaṃ prāha gīrbhiḥ sammohayanniva
23.26-2
śrībhagavānuvāca
tvaṃ no guruḥ pitṛvyaśca ślāghyo bandhuśca nityadā
vayaṃ tu rakṣyāḥ poṣyāśca anukampyāḥ prajā hi vaḥ
23.30
bhavadvidhā mahābhāgā niṣevyā arhasattamāḥ
śreyaskāmairnṛbhirnityaṃ devāḥ svārthā na sādhavaḥ
23.31
nahyammayāni tīrthāni na devā mṛcchilāmayāḥ
te punantyurukālena darśanādeva sādhavaḥ
23.32
sa bhavān suhṛdāṃ vai naḥ śreyān śreyaścikīrṣayā
jijñāsārthaṃ pāṇḍavānāṃ gacchasva tvaṃ gajāhvayam
23.33
pitaryuparate bālāḥ sahamātrā suduḥkhitāḥ
ānītāḥ svapuraṃ rājñā vasanta iti śuśruma
23.34
teṣu rājāmbikāputro bhrātṛputreṣu dīnadhīḥ
samo na vartate nūnaṃ duṣputravaśago'ndhadṛk
23.35
gaccha jānīhi tadvṛttamadhunā sādhvasādhu vā
vijñāya tadvidhāsyāmo yathā śaṃ suhṛdāṃ bhavet
23.36
ityakrūraṃ samādiśya bhagavān harirīśvaraḥ
saṅkarṣaṇoddhavābhyāṃ vai tataḥ svabhavanaṃ yayau
23.36.p1
iti śrīmadbhāgavate mahāpurāṇe daśamaskandhe pūrvārdhe akrūragṛhagamanaṃ nāma aṣṭacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (6)
- Ṣaṭsandarbha — Jīva Gosvāmin 1555, Sanskrit
- Bhāgavatamāhātmya — Kṛṣṇacandra, Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa daśamaskandha — Sanskrit
- Toḍararāja — Nīlakaṇṭha Dīkṣita, Sanskrit
- Ṭoḍarānanda — Ṭoḍaramalla 1564, Sanskrit
- Bhāgavatakathāsāptāhika — Śrīrāmamūrti Śāstrī Paurāṇika, Sanskrit