Pramāṇa · Search · About · API

Devimahatmya or Saptashaticandi 12

Devīmāhātmya or Saptaśatīcaṇḍī 12

Language
Sanskrit

Contents

12.1

sāyamadhīyāno divasakṛtaṃ pāpaṃ nāśayati| prātaradhīyāno
rātrikṛtaṃ pāpaṃ nāśayati| sāyaṃ prātaḥ prayuñjāno apāpo
bhavati| niśīthe turīyasandhyāyāṃ japtvā vāksiddhirbhavati
nūtanāyāṃ pratimāyāṃ japtvā devatāsānnidhyaṃ bhavati| prāṇapratiṣṭhāyāṃ japtvā prāṇānāṃ pratiṣṭhā bhavati | bhausāśvinyāṃ mahādevīsannidhau japtvā mahāmṛtyuṃ tarati | sa mahāmṛtyuṃ tarati ya
evaṃ veda | ityupaniṣan
iti śrīdevyatharvaśīrṣaṃ sampūrṇam
oṃ asya śrī navārṇamantrasya brahmaviṣṇurudrā ṛṣayo gāyatryuṣṇiganuṣṭubhaśchandāṃsi, śrīmahākālīmahālakṣmīmahāsarasvatyo devatāḥ, aiṃ bījam, hrīṃ śaktiḥ, klīṃ kīlakam, śrīmahākālī-mahālakṣmīmahāsarasvatīprītyarthe jape viniyogaḥ
atha karanyāsaḥ
donoṃ aṃgūṭhoṃ kā sparśa kare
aṃguliyoṃ kā donoṃ aṃgūṭhoṃ se sparśa kare | 'oṃ aiṃ hrīṃ klīṃ cāmuṇḍāyai vicce
pṛṣṭha bhāga kā sparśa kare
atha hṛdayādinyāsaḥ
sparśa kare
'oṃ aiṃ hrīṃ klīṃ cāmuṇḍāyai vicce astrāya phaṭ' isa maṃtra ko par̤hakara
atha akṣaranyāsaḥ
sparśa kare
isa taraha akṣaranyāsa karane ke bāda 'oṃ aiṃ hrīṃ klīṃ cāmuṇḍāyai vicce'
aṅgo kā donoṃ hāthoṃ se sparśa kare
atha diṅnyāsaḥ
atha dhyānam
khaḍgaṃ cakragadeṣucāpaparighāñchūlaṃ bhuśuṇḍīṃ śiraḥ
śaṅkhaṃ saṃdadhatīṃ karaistrinayanāṃ sarvāṅgabhūṣāvṛtām
nīlāśmadyutimāsyapādadaśakāṃ seve mahākālikāṃ
yāmastautsvapite harau kamalajo hantuṃ madhuṃ kaiṭabham

12.2

akṣasrakparaśuṃ gadeṣukuliśaṃ padmaṃ dhanuṣkuṇḍikām
daṇḍaṃ śaktimasiṃ ca carma jalajaṃ ghaṇṭāṃ surābhājanam
śūlaṃ pāśasudarśane ca dadhatīṃ hastaiḥ prasannānanāṃ
seve sairibhamardinīmiha mahālakṣmīṃ sarojasthitām

12.3

ghaṇṭāśūlahalāni śaṅkhamusale cakraṃ dhanuḥ sāyakaṃ
hastābjairdadhatīṃ ghanāntavilasacchītāṃśutulyaprabhām
gaurīdehasamudbhavāṃ trijagatāmādhārabhūtāṃ mahāpūrvāmatra sarasvatīmanubhaje śumbhādidaityārdinīm

12.1-2.1

oṃ māṃ māleṃ mahāmāye sarvaśaktisvarūpiṇī
caturvargastvayi nyastastasmānme siddhidā bhava
oṃ avighnaṃ kuru māleṃ tvaṃ gṛhṇāmi dakṣiṇe kare
japakāle ca siddhyarthaṃ prasīda mama siddhaye
oṃ akṣamālādhipate susiddhiṃ dehi dehi sarvamantrārthasādhini
sādhaya sādhaya sarvāsiddhiṃ parikalpaya parikalpaya me svāhā
guhyātiguhyagoptrī tvaṃ gṛhāṇāsmatkṛtaṃ japam
siddhirbhavatu me devi tvatprasādānmaheśvari
atha saptaśatīnyāsaḥ
tatra viniyogaḥ
prathamamadhyamottaracaritratrayāṇāṃ brahmaviṣṇurudrā ṛṣayaḥ, śrīmahākālīmahālakṣmīmahāsarasvatyo devatāḥ, gāyatryuṣṇiganuṣṭubhacchandāṃsi, nandāśākambharībhīmāḥ śaktayaḥ, raktadantikādurgabhrāmayo
bījāni, agnivāyusūryastattvāni, ṛgyajuḥsāmavedādhyāyāni,
bījāni, agnivāyusūryāstattvāni, ṛgyajuḥsāmavedā dhyānāni,
sakalakāmanāsiddhyai śrīmahākālomahālakṣmīmahāsarasvatīdevatākaranyāsaḥ
oṃ khaḍginī śūlinī ghorā gadino cakriṇī tathā
śaṅkhinī cāpinī bārābhuśuṇḍīparighāyudhā
oṃ śūlena pāhi no devi pāhi khaḍgena cāmbike
ghaṇṭāsvanena naḥ pāhi cāpajyāniḥ svanena ca
oṃ prācyāṃ rakṣa pratīcyāṃ ca caṇḍike rakṣa dakṣiṇe
bhrāmaṇenātmaśūlasya uttarasyāṃ tatheśvari
oṃ saumyāni yāni rūpāṇi trailokye vicaranti te
yāni cātyarthaghorāṇi te rakṣāsmāṃstathā bhuvam
oṃ khaḍgaśūlagadādīni yāni cāstrāṇi te'mbike
karapallavasaṅgīni tairasmān rakṣa sarvataḥ
oṃ sarvasvarūpe sarveśe sarvaśaktisamanvite
bhayebhyastrāhi no devi durge devi namo'stu te
karatalakarapṛṣṭhābhyāṃnamaḥ
hṛdayādinyāsaḥ
oṃ khaḍginī śūlinī ghorā॰ hṛdayāya namaḥ
oṃ śūlena pāhi no devi॰ śirase svāhā

12.1-2.2

prācyāṃ rakṣa pratīcyāṃ ca॰ śikhāyai vaṣaṭ
oṃ saumyāni yāni rūpāṇi॰ kavacāya hum
oṃ khaḍgaśūlagadādīni॰ netratrayāya vauṣaṭ
oṃ sarvasvarūpe sarveśe॰ astrāya phaṭ
dhyānam
vidyuddāmasamaprabhāṃ mṛgapatiskandhasthitāṃ bhīṣaṇāṃ
kanyābhiḥ karavālakheṭavilasadvastābhirāsevitāṃ
hastaiścakragadāsikheṭaviśikhāṃścāpaṃ guṇāṃ tarjanīṃ
bibhrāṇāmanalātmikāṃ śaśidharāṃ durgāṃ trinetrāṃ bhaje
oṃ durgādevyai namaḥ
oṃ caṇḍikāśāpavimocanamantrasya vaśiṣṭhanāradasāmavedādhipatibrahmā ṛṣayaḥ sarvaiśvaryakāriṇī śrīdurgā devatā anuṣṭupchandaścaritatrayambījaṃ hrīṃ śaktirūpiṇī caṇḍīśāpavimocane
viniyogaḥ
oṃ rīṃ retaḥ svarūpāyai madhukaiṭabhamardinyai brahmaśāpavimuktā bhava
oṃ śrīṃ buddhirūpiṇyai mahiṣāsurasainyanāśinyai brahmaśāpavimuktā bhava
oṃ raṃ raktarūpiṇayai mahiṣāsuramardinyai brahmaśāpavimuktā bhava
oṃ kṣuṃ kṣudhārūpiṇayai devavindinyai brahmaśāpavimuktā bhava
oṃ chāṃ chāyārūpiṇyai dūtasaṃvādinyai brahmaśāpavimuktā bhava
oṃ śrīṃ śaktirūpiṇayai dhūmralocanaghātinyai brahmaśāpavimuktā bhava
oṃ tṛṃ tṛṣṇārūpiṇayaicaṇḍamuṇḍavadhakāriṇyai brahmaśāpavimuktā bhava
oṃ kṣāṃ kṣāntirūpiṇyai raktabījavadhakāriṇyai brahmaśāpavimuktā bhava
oṃ jāṃ jātirūpiṇyai niśumbhavadhakāriṇyai brahmaśāpavimuktā bhava
oṃ laṃ lajjārūpiṇayai śumbhavadhakāriṇyai brahmaśāpavimuktā bhava
oṃ śāṃ śāntirūpiṇayai devastutyai brahmaśāpavimuktā bhava
oṃ śraṃ śraddhārūpiṇayai phaladātryai brahmaśāpavimuktā bhava
oṃ kāṃ kāntirūpiṇayai rājavaradātryai brahmaśāpavimuktā bhava

12.1-2.3

oṃ māṃ mātṛrūpiṇayai argalasahitāyai brahmaśāpavimuktā bhava
oṃ hrīṃ śrīṃ huṃ durgāyai sarvaiśvaryakāriṇyai brahmaśāpavimuktā bhava
oṃ aiṃ hrīṃ klīṃ oṃ namaḥ śivāyai abhedyakavacarūpiṇyai brahmaśāpavimuktā bhava
oṃ krīṃ kālyai kāli huṃ phaṭ svāhāyai ṛgvedarūpiṇyai brahmaśāpavimuktā bhava
oṃ aiṃ hrīṃ klīṃ mahākālomahālakṣmīmahāsarasvatīsvarūpiṇyai
triguṇātmikāyai durgādevyai namaḥ
ityevaṃ hi mahāsantrān paṭhitvā parameśvari
caṇḍīpāṭhaṃ divārātrau kuryādeva na saṃśayaḥ
evammantrajña jānāti caṇḍāṃpāṭhaṃ karoti yaḥ
ātmanaścaiva dātṛṇāṃ kṣayaṃ kuryānna saṃśayaḥ
iti rudrayāmale caṇḍikāśāpavimocanaṃ sampūrṇam
prathamo'dhyāyaḥ
viniyogaḥ
oṃ prathamacaritrasya brahmā ṛṣiḥ, mahākālī devatā, gāyatrī chandaḥ, nandā śaktiḥ, raktadantikā bījam, agnistattvam, ṛgvedaḥ svarūpam, śrīmahākālīprītyarthe prathamacaritrajape viniyogaḥ
dhyānam—
khaḍgaṃ cakragadeṣucāpaparighāñchūlaṃ bhuśuṇḍīṃ śiraḥ
śaṅkhaṃ sandadhatīṃ karaistrinayanāṃ sarvāṅgabhūṣāvṛtām
nīlāśmadyutimāsyapādadaśakāṃ seve mahākālikāṃ
yāmastautsvapite harau kamalajo hantuṃ madhuṃ kaiṭabham
oṃ namaścaṇḍikāyai
'oṃ aiṃ' mārkaṇḍeya uvāca

12.2-2

sāvarṇiḥ sūryatanayo yo manuḥ kathyate'ṣṭamaḥ
niśāmaya tadutpattiṃ vistarād gadato mama

12.3-2

mahāmāyānubhāvena yathā manvantarādhipaḥ
sa babhūva mahābhāgaḥ sāvarṇistanayo raveḥ

12.4

svārociṣe'ntare pūrvaṃ caitravaṃśasamudbhavaḥ
suratho nāma rājābhūt samaste kṣitimaṇḍale

12.5

tasya pālayataḥ samyak prajāḥ putrānivaurasān
babhūvuḥ śatravo bhūpāḥ kolāvidhvaṃsinastathā

12.6

tasya tairabhavad yuddhamatiprabaladāruṇam
nyūnairapi sa tairyuddhe kolāvidhvaṃsibhirjitaḥ

12.7

tataḥ svapuramāyāto nijadeśādhipo'bhavat
akrāntaḥ sa mahābhāgastaistadā prabalāribhiḥ

12.8

amātyairbalibhirduṣṭairdurātmabhiḥ
kośo balaṃ cāpahṛtaṃ tatrāpi svapure tataḥ

12.9

tato mṛgayāvyājena hṛtasvāmyaḥ sa bhūpatiḥ
ekākī hayamāruhya jagāma gahanaṃ vanam

12.10

sa tatrāśramamadrākṣīd dvijavaryasya medhasaḥ
praśāntaśvāpadākīrṇaṃ muniśiṣyopaśobhitam

12.11

tasthau kaṃcitsa kālaṃ ca muninā tena satkṛtaḥ
itaścetaśca vicaraṃstasmin munivarāśrame

12.12

so'cintayattadā tatra samatvākṛṣṭacetanaḥ
satpūrvaiḥ pālitaṃ pūrvaṃ mayā hīnaṃ puraṃ hi tat

12.13

sadbhṛtyaistairasadvṛttairdharmataḥ pālyate na vā
na jāne sa pradhāno me śūrahastī sadāmadaḥ

12.14

mama vairivaśaṃ yātaḥ kān so'nupalapsyate
ye samānugatā nityaṃ prasādadhanabhojanaiḥ

12.15

anuvartanta dhruvaṃ te'dya kurvantyanyamahībhṛtām
asasyagvyayaśolaistaiḥ kurvadbhiḥ satataṃ vyayam

12.16

saṃcitaḥ so'tiduḥkhena tvayaṃ kośo gamiṣyati
etaccānyacca satataṃ cintayāmāsa pārthivaḥ

12.17

tatra viprāśramābhyāśe vaiśyamekaṃ dadarśa saḥ
sa pṛṣṭastena kastvaṃ bho hetuścāgamane'tra kaḥ

12.18

saśoka iva kasmāttvaṃ durmanā iva lakṣyase
ityākāryaṃ vacastasya bhūpateḥ praṇayoditam

12.19

pratyuvāca sa taṃ vaiśyaḥ praśrayāvanato nṛpam

12.20

vaiśya uvāca

12.21

samādhirnāmi vaiśyo'hamutpanno dhanināṃ kule

12.22

putradārairnirastaśca dhanalobhādasādhubhiḥ
vihīnaśca dhanairdāraiḥ putrairādāya me dhanam

12.23

vanamabhyāgato duḥkhī nirastaścāpabandhubhiḥ
so'haṃ na vedmi putrāṇāṃ kuśalākuśalātmikām

12.24

pravṛttiṃ svajanānāṃ ca dārāṇāṃ cātra saṃsthitaḥ
kiṃ nu teṣāṃ gṛhe kṣemamakṣemaṃ kiṃ nu sāmpratam

12.25

kathaṃ te kiṃ nu sadvṛttā durvṛttāḥ kiṃ nu me sutāḥ

12.26

rājovāca

12.27

yairnirasto bhavām̐llubdhaiḥ putradārādibhirdhanaiḥ

12.28

teṣu kiṃ bhavataḥ snehamanubadhnāti mānasam

12.29

vaiśya uvāca

12.30

evametadyathā prāha bhavānasmadgataṃ vacaḥ

12.31

kiṃ karomi na badhnāti mama niṣṭhuratā manaḥ
yaiḥ saṃtyajya pitṛsnehaṃ dhanalubdhairnirākṛtaḥ

12.32

patisvajanahārdaṃ ca hārdateṣveva me manaḥ
kimetannābhijānāmi jānannapi mahāmate

12.33

yatpremapravaṇaṃ cittaṃ viguṇeṣvapi bandhuṣu
teṣāṃ kṛte me niḥśvāso daurmanasyaṃ ca jāyate

12.34

karomi kiṃ yanna manasteṣvaprītiṣu niṣṭhuram

12.35

mārkaṇḍeya uvāca

12.36

tatastau sahitau vipra taṃ muniṃ samupasthitau

12.37

samādhirnāma vaiśyo'sau sa ca pārthivasattamaḥ
kṛtvā tu tau yathānyāyaṃ yathāhaṃ tena saṃvidam

12.38

upaviṣṭau kathāḥ kāściccakraturvaiśyapārthivau

12.39

rājovāca

12.40

bhagavaṃstvāmahaṃ praṣṭumicchāmyekaṃ vadasva tat

12.41

duḥkhāya yanme manasaḥ svacittāyattatā vinā
mamatvaṃ mama rājyasya rājyāṅgeṣvakhileṣvapi

12.42

jānato'pi yathājñasya kimetanmunisattama
ayaṃ ca nikṛtaḥ putrairdārairbhṛtyaistathojjhitaḥ

12.43

svajanena ca saṃtyaktasteṣu hārdī tathāpyati
evameṣa tathāhaṃ ca dvāvapyatyantaduḥkhitau

12.44

dṛṣṭadoṣe'pi viṣaye mamatvākṛṣṭamānasau
tatkenaitanmahābhāga yanmoho jñāninorapi

12.45

mamāsya ca bhavatyeṣā vivekāndhasya mūḍhatā

12.46

ṛṣiruvāca

12.47

jñānamasti samastasya jantorviṣayagocare

12.48

viṣayāśca mahābhāga yānti caivaṃ pṛthak pṛthak
divāndhāḥ prāṇinaḥ kecidrātrāvandhāstathāpare

12.49

keciddivā tathā rātrau prāṇinastulyadṛṣṭayaḥ
jñānino manujāḥ satyaṃ kinnu te na hi kevalam

12.50

yato hi jñāninaḥ sarve paśupakṣimṛgādayaḥ
jñānaṃ ca tanmanuṣyāṇāṃ yatteṣāṃ mṛgapakṣiṇām

12.51

manuṣyāṇāṃ ca yatteṣāṃ tulyamanyattathobhayoḥ
jñāne'pi sati paśyaitān pataṅgāñchāvacañcuṣu

12.52

kaṇamokṣādṛtānmohātpīḍyamānānapi kṣudhā
mānuṣā manujavyāghrasābhilāṣāḥ sutān prati

12.53

lobhāt pratyupakāraya nanvete kiṃ na paśyasi
tathāpi mamatāvarte mohagarte nipātitā:

12.54

mahāmāyāprabhāveṇa saṃsārasthitikāriṇā
tannātra vismayaḥ kāryo yoganidrā jagatpateḥ

12.55

mahāmāyā hareścaiṣā tayā saṃmohyate jagat
jñānināmapi cetāṃsi devi bhagavatī hi sā

12.56

balādākṛṣya mohāya mahāmāyā prayacchati
tayā visṛjyate viśvaṃ jagadetaccarācaram

12.57

saiṣā prasannā varadā nṛṇāṃ bhavati muktaye
sā vidyā paramā mukterhetubhūtā sanātanī

12.58

saṃsārabandhahetuśca saiva sarveśvareśvarī

12.59

rājovāca

12.60

bhagavan kā hi sā devī mahāmāyeti yāṃ bhavān

12.61

bravīti kathamutpannā sā karmāsyāśca kiṃ dvija
yatsvabhāvā ca sā devī yatsvarūpā yadudbhavā

12.62

tatsarvaṃ śrotumicchāmi tvatto brahmavidāṃ vara

12.63

ṛṣiruvāca

12.64

nityaiva sā jaganmūrtistayā sarvamidaṃ tatam

12.65

tathāpi tatsamutpattirbahudhā śrūyatāṃ mama
devānāṃ kāryasiddhyarthamāvirbhavati sā yadā

12.66

utpanneti tadā loke sā nityāpyabhidhīyate
yoganidrāṃ yadā viṣṇurjagatyekārṇavīkṛte

12.67

āstīrya śeṣamabhajatkalpānte bhagavān prabhuḥ
tadā dvāvasurau ghorau vikhyātau madhukaiṭabhau

12.68

viṣṇukarṇamalodbhūtau hantuṃ brahmāṇamudyatau
sa nābhikamale viṣṇoḥ sthito brahmā prajāpatiḥ

12.69

dṛṣṭvā tāvasurau cograu prasuptaṃ ca janārdanam
tuṣṭāva yoganidrāṃ tāmekāgrahṛdayaḥ sthitaḥ

12.70

vibodhanārthāya harerharinetrakṛtālayām
viśveśvarīṃ jagaddhātrīṃ sthitisaṃhārakāriṇīm

12.71

nidrāṃ bhagavatīṃ viṣṇoratulāṃ tejasaḥ prabhuḥ

12.72

brahmovāca

12.73

tvaṃ svāhā tvaṃ svadhā tvaṃ hi vaṣaṭkāraḥ svarātmikā

12.74

sudhā tvamakṣare nitye tridhā mātrātmikā sthitā
ardhamātrāsthitā nityā yānuccāryā viśeṣataḥ

12.75

tvameva sandhyā sāvitrī tvaṃ devi jananī parā
tvayaitaddhāryate viśvaṃ tvayaitatsṛjyate jagat

12.76

tvayaitaddhāryate viśvaṃ tvayaitatsyante ca sarvadā
visṛṣṭau sṛṣṭirūpā tvaṃ sthitirūpā ca pālane

12.77

tathā saṃhṛtirūpānte jagato'sya jaganmaye
mahāvidyā mahāmāyā mahāmedhā mahāsmṛtiḥ

12.78

mahāmohā ca bhavatī mahādevī mahāsurī
prakṛtistvaṃ ca sarvasya guṇatrayavibhāvinī

12.79

kālarātrirmahārātrirmoharātriśca dāruṇā
tvaṃ śrīstvamīśvarī tvaṃ hrīstvaṃ buddhirbodhalakṣaṇā

12.80

lajjā puṣṭistathā tuṣṭistvaṃ śāntiḥ kṣāntireva ca
khaḍginī śūlinī ghorā gadinī cakriṇī tathā

12.81

śaṅkhinī cāpinī bāṇabhuśuṇḍīparighāyudhā
saumyā saumyatarāśeṣasaumyebhyastvatisundarī

12.82

parāparāṇāṃ paramā tvameva parameśvarī
yacca kiñcitkvacidvastu sadasadvākhilātmike

12.83

tasya sarvasya yā śaktiḥ sā tvaṃ kiṃ stūyase tadā
yayā tvayā jagatsraṣṭā jagatpātyatti yo jagat

12.84

so'pi nidrāvaśaṃ nītaḥ kastvāṃ stotumiheśvaraḥ
viṣṇuḥ śarīragrahaṇamahamīśāna eva ca

12.85

kāritāste yato'tastvāṃ kaḥ stotuṃ śaktimān bhavet
sā tvamitthaṃ prabhāvaiḥ svairudārairdevi saṃstutā

12.86

mohayetau durādharṣāvasurau madhukaiṭabhau
prabodhaṃ ca jagatsvāmī nīyatāmacyuto laghu

12.87

bodhaśca kriyatāmasya hantumetau mahāsurau

12.88

ṛṣiruvāca

12.89

evaṃ stutā tadā devī tāmasī tatra vedhasā

12.90

viṣṇoḥ prabodhanārthāya nihantuṃ madhukaiṭabhau
netrāsyanāsikābāhuhṛdayebhyastathorasaḥ

12.91

nirgasya darśane tasthau brahmaṇo'vyaktajanmanaḥ
uttasthau ca jagannāthastayā mukto janārdanaḥ

12.92

ekārṇave'hiśayanāttataḥ sa dadṛśe ca tau
madhukaiṭabhau durātmānāvativīryaparākramau

12.93

krodharaktekṣaṇāvattuṃ brahmāṇaṃ janitodyamau
samutthāya tatastābhyāṃ yuyudhe bhagavān hariḥ

12.94

pañcavarṣasahasrāṇi vāhupraharaṇo vibhuḥ
tāvapyatibalonmattau mahāmāyāvimohitau

12.95

uktavantau varo'smattau vriyatāmiti keśavam

12.96

śrībhagavānuvāca

12.97

bhavetāmadya me tuṣṭau mama vadhyāvubhāvapi

12.98

kimanyena vareṇātra etāvaddhi vṛtaṃ mama

12.99

ṛṣiruvāca

12.100

vadhyitābhyāmiti tadā sarvamāpomayaṃ jagat

12.101

vilokya tābhyāṃ gadito bhagavān kamalekṣaṇaḥ
āvāṃ jahi na yatrorvī salilena pariplutā

12.102

ṛṣiruvāca

12.103

tathetyuktvā bhagavatā śaṅkhacakragadābhṛtā
kṛtvā cakreṇa vai chinne jaghane śirasī tayoḥ

12.104

evameṣā samutpannā brahmaṇā saṃstutā svayam
prabhāvamasyā devyāstu bhūyaḥ śṛṇu vadāmi te || aiṃ oṃ

12.104.p1

iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmye madhukaiṭabhavadho nāma prathamo'dhyāyaḥ || 1

Linked texts (14)