Ekadashikhanda 16
Ekādaśīkhaṇḍa 16
- Language
- Sanskrit
16.1
ārogyaṃ kāntimatulāṃ putrasaubhāgyasampadaḥ || śatrukṣayaṃ ca labhate brāhmaṇaḥ pratimo bhavet
16.2
aśvatthasevāṃ yaḥ
kuryāt sarvapāpaiḥ pramucyate || viṣṇubhakto bhavetpaścādante vastraṃ pradāpayet
16.3
sakāñcanaṃ brāhmaṇāya nava rogānsa
vindate || tulasīṃ dhārayedyastu viṣṇuprītikarīṃ śubhām
16.4
viṣṇulokamavāpnoti sarvapāpaiḥ pramucyate || brāhmaṇān
bhojayetpaścādviṣṇumuddiśya pāṇḍava
16.5
yastu supte hṛṣīkeśe dūrvāmṛtasambhavām || sadā prātarvahenmūrdhni śuddhātmā
ca ṛtudvaye
16.6
mantreṇānena rājendra lakṣmīnāthasya tuṣṭaye || tvaṃ dūrve'mṛtajanmāsi vaṃditā'si surāsuraiḥ
16.7
saubhāgyaṃ santatiṃ dattvā sadyaḥ kāryakarī bhava || vratānte ca kuruśreṣṭha dūrvāṃ svarṇavinirmitām
16.8
sāgrāṃ sarvadalopetāṃ
savatrāṃ dvijapuṃgave || dadyāddakṣiṇayā sārddhaṃ mantreṇānena suvrata
16.9
yathā śākhāpraśākhābhirvistṛtāsi mahītale
tathā mamāpi santānaṃ dehi tvamajarāmaram
16.110
evaṃ vrataṃ yaḥ kurute cāturmāsyamatandritaḥ || na ca duḥkhabhayaṃ tasya
na ca rogabhayaṃ bhavet
16.11
nāśubhaṃ prāpnuyājjātu pāpebhyaḥ pravimucyate || bhuktvā tu sakalān bhogān svargaloke
mahīyate
16.12
gītaṃ tu devadevasya keśavasya śivasya vā || karoti nityamāpnoti naro jāgaraṇe phalam
16.13
vratānte ca vratī dadyādghaṇṭāṃ devāya susvarām || guroravajñayā yajjñānadhyāye'dhyayanaṃ kṛtam
16.14
sarasvati jagannāthe
jagajjāḍyāpahāriṇi || sākṣādbrahmakalatraṃ ca viṣṇurudrādibhiḥstute
16.15
tanmamādhyayanotpannaṃ jāḍyaṃ hara varānane || ghaṇṭānādena tuṣṭā tvaṃ brahmāṇī lokapāvanī
16.16
viprapāda vinirmuktaṃ toyaṃ yaḥ pratyahaṃ pibet
cāturmāsye naro bhaktyā madrūpaṃ brāhmaṇaṃ smaran
16.17
manovākkāyajanitairmukto bhavati kilbiṣaiḥ || vyādhibhirnābhibhūyeta śrīrāyustasya varddhate
16.18
samāntau goyugaṃ dadyāddhāmekāṃ vā payasvinīm || tatrāpyaśakto rājendra dadyādāsoyugaṃ
vratī
16.19
brāhmaṇaṃ vandate yastu sarvadevamayaṃ smṛtam || kṛtakṛtyo bhavetsadyaḥ sarvapāpaiḥ pramucyate
16.120
akṣayyaṃ
sukhamāpnoti pitṛbhaktiparo naraḥ || samāntau bhojayedviprānāśuvittaṃ ca vindati
16.21
sandhyāṃ prātarnaraḥ kṛtvā
samānau ghṛtakuṃbhadaḥ || vastrayugamaṃ tilān ghaṇṭāṃ brāhmaṇāya nivedayet
16.22
sārasvataṃ yāti tattvaṃ vidyāvāṃstu
bhavediti || saṃspṛśetkapilāṃ yo vai nityaṃ sa ca bhaveddhanī
16.23
tāmevālaṃkṛtāṃ dadyātsarvāṃ bhūmimathāpi vā
sārvabhaumo bhavedrājā dīrghāyuśca pratāpavān
16.24
dānaśīlaḥ sadāraṃbhaḥ sarvasaṃkaṭavarjitaḥ || rūpavān bhāgyasampanno labhate sukhamakṣayam
16.25
sa vasedindravatsvarge
vatsarān romasaṃmitān || namaskaroti yaḥ sūryaṃ gaṇeśaṃ vāpi nityaśaḥ
16.26
āyurārogyamaiśvaryaṃ labhate kāntimuttamām || vighnarājaprasādena prāpnuyādīpsitaṃ phalam
16.27
sarvatra vijayaṃ caiva nātra kāryā vicāraṇā || raviḥ
kāryaḥ suvarṇasya siṃdūrāruṇasannibhaḥ
16.28
nivedayedbrāhmaṇāya sarvakāmārthasiddhaye || urasā śirasā dṛṣṭacā manasā
vacasā tathā
16.29
padbhyāṃ karābhyāṃ jānubhyāṃ praṇāmo'ṣṭāṃga ucyate || aṣṭāṃgasahitaṃ bhūmau namaskāreṇa yo'rcayet
16.30
sa yāṃ gatimavāpnoti na tāṃ kratuśatairapi || yastu raupyaṃ śivaprītyai dadyādvarṣāṛtutraye
16.31
tāmraṃ vā
pratyahaṃ dadyātsvaśaktyā śivatuṣṭaye || surūpām̐śchabhateputrān rudrabhaktiparāyaṇān
16.32
samāptau madhupūrṇaṃ tu pātraṃ
rājatamuttamam || pradadyāccāmradānena tāmrapātraṃ guḍānvitam
16.33
tāmraṃ puṣṭikaraṃ sarvadevapriyakaraṃ śubham || sarvarakṣākaraṃ
nityamataḥ śānti prayaccha me
16.34
yastu sume hṛṣīkeśe svarṇadānaṃ svaśaktitaḥ || vastrayugmaṃ tilaiḥ sārddhaṃ dattvā
doṣaiḥ pramucyate
16.35
iha bhuktvā mahābhogānante śivapuraṃ vrajet|| suvarṇaṃ rajataṃ tāmraṃ nityadānaṃ ca dhānyakam
16.36
nityaśrāddhaṃ devapūjā sarvametat sadakṣiṇam || vastradānaṃ tu yaḥ kuryāccāturmāsye dvijātaye
16.37
abhyarcya gandhapuṣpādyaiḥ sa viṣṇuḥ prīyatāmiti || śayyāṃ dadyātsamāptau tu vāsaḥ kāñcanapaṭṭikām
16.38
akṣayyaṃ sukhamāpnoti
dhanaṃ ca dhanadopamam || yo gopīcandanaṃ dadyānnityaṃ varṣāsu mānavaḥ
16.39
śrīpatistasya santuṣṭo mukti bhukti
dadāti ca || yadvai devāṅgasaṃlagnaṃ kuṃkumādivilepanam
16.140
jalakrīḍāsu gopīnāṃ dvāravatyā mṛdānvitam
gopīcandanamityuktaṃ munīndraiḥ kilviṣāpaham
16.41
tasmāddeyaṃ prayatnena viṣṇurdiśati vāñchitam|| samāptāvapi
tadvyāttulāparimitaṃ śubham
16.42
tadardhaṃ vā tadardhaṃ vā savastraṃ ca sadakṣiṇam || yastu sute hṛṣīkeśe pratyahaṃ tu
vratānvitaḥ
16.43
dadyāddakṣiṇayā sārddhaṃ śarkarāmapi vā guḍam || amṛtasya kalā proktā ikṣusārajaśarkarā
16.44
tasyā jñānena santuṣṭo bhānurdiśati vāṃchitam || evaṃ vrataṃ tu sampūrṇe kuryādudyāpanaṃ budhaḥ
16.45
kārayettāmrapātrāṇi
pratyekaṃ tu palāṣṭakam || vittaśāṭhyamakurvāṇo yadvā palacatuṣṭayam
16.46
aṣṭo catvāryathaikaikaṃ pratyekaṃ ca saśarkaram
dakṣiṇāphalavastreṇa pratyekaṃ veṣṭitāni ca
16.47
sahadhānyāni viprebhyaḥ śraddhayā pratipādayet || tāmrapātraṃ savastraṃ ca śarkarāhemasaṃyutam
16.48
sūryaprītikaraṃ yasmādrogaghnaṃ pāpanāśanam|| puṣṭidaṃ kīrttidaṃ nṝṇāṃ nityaṃ santānakārakam
16.49
sarvakāmapradaṃ svargyamāyurvarddhanamuttamam
tasmādasya pradānena kīrtirastu sadā mama
16.50
evaṃ vrataṃ tu yaḥ kuryāttasya puṇyaphalaṃ śṛṇu|| gandharvavidyāsaṃpannaḥ
sarvayoṣitpriyo bhavet
16.51
rājāpi labhate rājyaṃ putrārthī labhate sutān|| arthārthī prāpnuyādarthaṃ niṣkāmo
mokṣamāpnuyāt
16.52
yastu vai caturo māsāñchākamūlaphalādikam|| nityaṃ dadāti viprebhyaḥ śaktyā yatsambhavedvijaḥ
16.53
vratānte vastrayugaṃ ca śaktyā dadyātsadakṣiṇam|| sukhī bhūtvā ciraṃ kālaṃ rājayogī bhavennaraḥ
16.54
sarvadevapriyaṃ yasmācchākaṃ tṛptikaraṃ nṛṇām|| devarṣiprītidaṃ kandamūlapatrasapuṣpakam
16.55
dadāmi tena devādyāḥ
sadā kurvantu maṃgalam|| yastu supte hṛṣīkeśe pratyahaṃ tu ṛtudvaye
16.56
dadyātkaṭutrayaṃ martyo gṛhaparyaṃtamādarāt
brāhmaṇāya suśīlāya dineśaprītaye'nagha
16.57
dakṣiṇāsahitaṃ vipre mantreṇānena suvrata || kaṭutrayamidaṃ yasmādrogaghnaṃ
sarvadehinām
16.58
tasmādasya pradānena prīto bhavatu bhāskaraḥ|| evaṃ kṛtvā vrataṃ samyak kuryādudyāpanaṃ budhaḥ
16.59
kṛtvā svarṇamayīṃ śuṇṭhīṃ maricaṃ māgadhīmapi|| savastrāṃ dakṣiṇāyuktāṃ dadyādviprāya dhīmate
16.160
evaṃ vrataṃ yaḥ kurute
sa jīveccharadāṃ śatam|| prāpnuyādīpsitānarthānante svargaṃ vrajediti
16.61
muktāphalāni yo dadyānnityaṃ viprāya
sanmatiḥ|| annavānkīrtimāṃśchīmāñjāyate vasudhādhipaḥ
16.62
cāturmāsye pratyahaṃ tu kṣīrakumbhaṃ pradāpayet
beṣṭayitvā suvastreṇa phalairdakṣiṇayā saha
16.63
suvāsinīṃ śriyaṃ matvā gandhapuṣpairathārcayet || tāmbūlaṃ phalamekaṃ vā
dadyācchrīpataye namaḥ
16.64
samāptau yoṣitaṃ vipraṃ sūkṣmavastravibhūṣaṇaiḥ || mithunaṃ pūjayitvā tu jātipuṣpaiḥ suśobhanaiḥ
16.65
pumāṃstu striyamāpnoti nārī bhartāramāpnuyāt || pumāṃstu śriyamāpnoti sakalāmiva mādhavaḥ
16.66
tāmbūladānaṃ yaḥ kuryāddharjayeddhā jitendriyaḥ || raktavastradvayaṃ dadyātkarakaṃ ca sadakṣiṇam
16.67
mahālāvaṇyamāpnoti
sarvaroga vivarjitaḥ || medhāvī subhagaḥ prājño raktakaṇṭhaśca jāyate
16.68
gandharvatvamavāpnoti svargalokaṃ ca gacchati
tāmbūlaṃ śrīkaraṃ bhadraṃ brahmaviṣṇuśivātmakam
16.69
asya pradānādbrahmādyāḥ śriyaṃ dadatu puṣkalām || pūge brahmā hariḥ patre
cūrṇaṃ sākṣānmaheśvaraḥ
16.170
eteṣāṃ saṃpradānena santu me bhāgyasampadaḥ || pūritaṃ pūgacūrṇena nāgavallīdalānvitam
16.71
sacūrṇaṃ khādiraṃ caiva patrīphalasamanvitam || elālavaṃgasaṃmiśraṃ gandharvāpsarasāṃ priyam
16.72
kanakāḍhacaṃ nirātaṃkaṃ tvaṃ
prāsādātkuruṣva māṃ || cāturmāsyavratopetaḥ suvāsinyai dvijāya ca
16.73
nārī vā puruṣo vā'pi haridrāṃ samprayacchati || lakṣmīmuddiśya gaurīṃ vā tatpātre dakṣiṇānvitam
16.74
pradadyādbhaktisaṃyuktaṃ devī me prīyatāmiti || bhartrā saha
sukhaṃ bhuṃkte nārī naro tathā pumān
16.75
saubhāgyamakṣayaṃ dhānyaṃ dhanaputrasamunnatim || samprāpya rūpalāvaṇye devīloke
mahīyate
16.76
umāmaheśamuddiśya cāturmāsye dine dine || sampūjya vipramithunaṃ tasmai viprāya śaktitaḥ
16.77
dadyātsadakṣiṇaṃ haimamumeśaḥ prīyatāmiti|| umeśapratimāṃ haimīṃ dadyādudyāpane budhaḥ
16.78
paṃcopacāraiḥ sampūjya dhenuṃ
savṛṣabhāṃ naraḥ || bhojayedapi miṣṭānnaṃ tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu
16.79
saubhāgyaṃ pūrṇamāyuṣyaṃ santatiścānapāyinī
sampattiścākṣayā kīrtirjāyate vratavaibhavāt
16.180
iha bhuktvā'khilān kāmānante śivapuraṃ vrajet|| tatra sthitvā
ciraṃ kālamupabhujya sukhaṃ mahat
16.81
puṇyaśeṣādihāgatya jāyate dharaṇīpatiḥ|| phaladānaṃ tu yaḥ kuryāccāturmāsyamatandritaḥ
16.82
samānnau kala dhautāni tāni dadyāddvijātaye|| sarvānmanorathānprāpya santatiścānapāyinīm
16.83
phaladānasya māhātmyānmodate nandane vane || puṣpadānaṃ vratenāpi svarṇapuṣpādi dāpayet
16.84
sa saubhāgyaṃ paraṃ
prāpya gandharvapadamāpnuyāt || vāsudeve prasupte tu cāturmāsyamataṃdritaḥ
16.85
nityaṃ vāmanamuddiśya dadhyannaṃ svādu
ṣaḍrasam || bhojayedathavā dadyādekādaśyāṃ na bhojayet
16.86
dānamevaṃ prakurvīta grahaṇādau tathaiva ca || aśaktau
nityadāne tu kuryātpañcasu parvasu
16.87
bhūtāṣṭamyāmamāyāṃ ca pūrṇimāyāṃ tathāpi ca || pratyarkavāramathavā pratibhārgavavāsaram
16.88
pakṣadvaye'pi dvādaśyāmavaśyaṃ dānameva ca || evaṃ kṛtvā samāptau tu yathāśakti mahīṃ dadet
16.89
aśaktau bhūmidāne tu dhenuṃ dadyāda laṃkṛtām || tatrāpyaśaktau vāsaśca sarukmaṃ pāduke tathā
16.190
chatropānadvrasaṃyutaṃ
dānaṃ sarvaṃ praśasyate || dvijānāṃ bhojanaṃ caiva kṣatriyasya yathāsukham
16.91
bhūmyādi muniśārdūla vaiśyasya vasudhāṃ
vinā || brāhmaṇasyāpi śakrasya śūdrasyāpi tathā matam || kubereṇa purā cīrṇa śaṃkarasyopadeśataḥ
16.92
jahnunā
gautamenāpi śakreṇāpi kṛtaṃ purā || akṣayyamannamāpnoti putrapautrādisaṃpadam
16.93
dṛḍhāṃgaḥ pūrṇamāyuṣyaṃ labhate
vairināśanam || sa sthirāṃ viṣṇubhaktiṃ ca prayāti harimaṃdiram
16.94
ārogyaṃ saukhyamatulaṃ rūpaṃ sampattimeva ca || na vandhyā jāyate cedamananyaphaladāyakam
16.95
nityaṃ payasvinīṃ
dadyātsālaṃkārāṃ śubhāvahām || dattvā tu dakṣiṇāṃ śaktyā sa sarvajñānavān bhavet
16.96
na parapreṣyatāṃ yāti brahmalokaṃ
ca gacchati || akṣayyaṃ sukhamāpnoti pitṛbhiḥ sahito naraḥ
16.97
vārṣikāṃścaturo māsān prājāpatyaṃ carennaraḥ
samātau goyugaṃ dadyātkṛtvā brāhmaṇabhojanam
16.98
sarvapāpaviśuddhātmā yāti brahma sanātanam || ekāntaropavāse tu
dīpānaṣṭau pradāpayet
16.99
vastrakāñcanayuktām̐śca śayyayā saha bhāminī || anaḍḍudvayasaṃyuktaṃ lāṃgalaṃ karṣaṇakṣamam
16.200
sarvopaskarasaṃyuktaṃ dadāmi prīyatāṃ hariḥ || śākamūlaphalairvāpi cāturmāsyaṃ nayennaraḥ
Linked texts (4)
- Haribhaktivilāsa — Gopāla Bhaṭṭa Gosvāmin & Sanātana Gosvāmin 1535, Sanskrit
- Ṣaḍviṃśatyekādaśīmāhātmya — Sanskrit
- Vrataprakāśa — Viśvanātha 1711, Sanskrit
- Vrataprakasa (ed1884) — Sanskrit