Ekadashikhanda 21
Ekādaśīkhaṇḍa 21
- Language
- Sanskrit
21.1
atha bhādrapadaśuklaikādaśīkathā || yudhiṣṭhira uvāca
nabhasyasitapakṣe tu kināmaikādaśī bhavet || ko devaḥ ko vidhistasyāḥ kiṃ puṇyaṃ ca vadasva naḥ
21.2
śrīkṛṣṇa uvāca || kathayāmi mahāpuṇyāṃ svargamokṣapradāyinīm || vāmanaikādaśī rājansarvapāpaharāṃ parām
21.3
imāmeva jayantyākhyāṃ prāhurekādaśīṃ nṛpa || tasyā śravaṇamātreṇa sarvapāpakṣayo bhavet
21.4
vājapeyaphalaṃ proktaṃ
nātaḥ parataraṃ nṛṇām|| pāpināṃ pāpaśamanaṃ jayantīvratamuttamam
21.5
nātaḥ paratarā rājanra vai mokṣapradāyinī
etasmāt kāraṇādrājan kartavyā gatimicchatā
21.6
vaiṣṇavairmama bhaktaistu manujairmatparāyaṇaiḥ || nabhasye vāmano
yaistu pūjitastairjagattrayam
21.7
pūjitaṃ nātra saṃdehaste yānti harisannidhim|| vāmanāḥ pūjito yena kamalaiḥ kamalekṣaṇaḥ
21.8
nabhasyasitapakṣe tu jayaṃtyekādaśīdinam || tenārcitaṃ jagatsarvaṃ trayo devā sanātanāḥ
21.9
etasmātkāraṇādrājankartavyo harivāsaraḥ || asmin kṛte na kartavyaṃ kiṃcidasti jagatraye
21.10
asyāṃ prasupto bhagavānetyaṅgaparivartanam || tasmādenāṃ janāḥ sarve vadaṃti parivartinīm
21.11
yudhiṣṭhira uvāca || saṃśayo'sti mahānmahyaṃ śrūyatāṃ ca janārdana || kathaṃ supto'si deveśa kathaṃ yāsyaṅgavartanam
21.12
kimarthaṃ devadeveśa balirbadstvayāsuraḥ || santuṣṭā pṛthivī devāḥ kimakurvañjanārdana
21.13
ko vidhiḥ kiṃ vrataṃ caiva cāturmāsyamupāsatām
tvayi supte jagannātha kiṃ kurvaṃti janāḥ prabho
21.14
etadvistarato brūhi saṃśayaṃ hara me prabho || śrīkṛṣṇa uvāca || śrūyatāṃ rājaśārdūla kathāṃ pāpaharāṃ parām
21.15
balirvai dānavaḥ pūrvamāsītretāyuge nṛpa || apūjayacca māṃ nityaṃ madbhakto matparāyaṇaḥ
21.16
japaistu vividhaiḥ sūktyairyajate māṃ sanityaśaḥ || dvijānāṃ pūjako nityaṃ yajñakarmakṛtāśayaḥ
21.17
paraṃ tvindrakṛtadveṣī devalokamajījayat || maddattamindralokaṃ vai jitaṃ tena mahātmanā
21.18
vilokya ca tataḥ sarve devāḥ saṃhatya mantrayan || sarvairmilitvā gaṃtavyaṃ devaṃ vijñāpituṃ prabhum
21.19
tataśca devarṣibhiḥ sākamindro gataḥ prabhum || śirasā hyavaniṃ gatvā stuta indreṇa sūktibhiḥ
21.20
guruṇā daivataiḥ sārddhaṃ bahudhā pūjito hyaham || tato vāmanarūpeṇa
hyavatīrṇaśca pañcame
21.21
atyugrarūpeṇa tadā sarvabrahmāṇḍarūpiṇā || bālakena jitaḥ so vai satyamālambya
tasthivān
21.22
yudhiṣṭhira uvāca || tvayā vāmanarūpeṇa so'suraśca jitaḥ katham || etatkathaya deveśa
mahyaṃ bhaktāya vistarāt
21.23
śrīkṛṣṇa uvāca|| mayā bālena sa baliḥ prārthito baṭurūpiṇā || padatrayamitāṃ
bhūmiṃ dehi me bhuvanatrayam
21.24
dattaṃ bhavati te rājannatra kāryā vicāraṇā || ityuktaśca mayā rājā dattavāṃstripadāṃ
bhuvam
21.25
saṃkalpamātrādvavṛdhe dehastraivikramaḥ param || bhūloke tu kṛtau pādau bhuvarloke tu jānunī
21.26
svarloke tu kaṭiṃ nyasya maharloke tathodaram || janaloke tu hṛdayaṃ tapoloke ca kaṇṭhakam
21.27
satyaloke
mukhaṃ sthāpya uttamāṃgaṃ tathordhvataḥ || candrasūryagrahāścaiva bhagaṇo yogasaṃyutaḥ
21.28
sendrāścaiva tathā devānāgāḥ
śeṣādayaḥ pare || stuvaṃto veda saṃbhūtaiḥ sūktaiśca vividhaistu mām
21.29
kare gṛhītvā tu balimabruvaṃ vacanaṃ tadā
ekenapūritā pṛthvī dvitīyena triviṣṭapam
21.30
tṛtīyasya tu pādasya sthānaṃ dehi mamānagha || evamukta mayā
so'pi mastakaṃ dattavānbaliḥ
21.31
tato vai mastakaṃ hyekaṃ padaṃ dattaṃ mayā tadā || kṣipto rasātale rājandānavo mama
pūjakaḥ
21.32
vinayāvanataṃ dṛṣṭvā prasanno'smi janārdanaḥ || bale vasāmi satataṃ sannidhau tava mānada
21.33
ityavocaṃ
mahābhāgaṃ baliṃ vairocanaṃ tadā || nabhasyaśuklapakṣe tu parivartini vāsare
21.34
mayaikā tatra mūrttiśca balimāśritya
tiṣṭhati || dvitīyā śeṣapṛṣṭhe vai kṣīrābdhau sāgarottame
21.35
supyate ca hṛṣīkeśo yāvatprāyāti kārtikī || tāvadvati tatpuṇyaṃ sarvapuṇyottamottamam
21.36
etasmātkāraṇādrājankartavyā ca prayatnataḥ || ekādaśī mahāpuṇyā
pavitrā pāpahāriṇī
21.37
asyāṃ prasupto bhagavānetyaṃgaparivartanam || etasyāṃ pūjayedevaṃ trailokyasya pitāmaham
21.38
dadhidānaṃ prakartavyaṃ raupyataṃdulasaṃyutam || rātrau jāgaraṇaṃ kṛtvā mukto bhavati mānavaḥ
21.39
evaṃ yaḥ kurute rājannekādaśyāṃ vrataṃ śubham || sarvapāpaharaṃ caiva bhuktimuktipradāyakam
21.40
sa devalokaṃ saṃprāpya
bhrājate candramā yathā || śṛṇuyāccaiva yo martyaḥ kathāṃ pāpaharāṃ parām || aśvamedhasahasrasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ
21.20-2
iti śrīskandapurāṇe bhādrapadaśuklaparivartinīnāmaikādaśīmāhātmyaṃ samāptam
Linked texts (6)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Southern recension — Sanskrit
- Ṣaḍviṃśatyekādaśīmāhātmya — Sanskrit
- Vrataprakāśa — Viśvanātha 1711, Sanskrit
- Vrataprakasa (ed1884) — Sanskrit
- Jayasīṃhakalpadruma — Ratnākara 1688, Sanskrit