Ekadashikhanda 24
Ekādaśīkhaṇḍa 24
- Language
- Sanskrit
24.1
atha kārtikakṛṣṇaikādaśī
kathā || yudhiṣṭhira uvāca || kathayasva prasādena mama snehājjanārdana || kārtikasyāsite pakṣe kināmaikādaśī bhaveta
24.2
śrīkṛṣṇa uvāca || śūyatāṃ rājaśārdūla kathayāmi tavāgrataḥ || kārtike kṛṣṇapakṣe tu ramānāmnī śuśobhanā
24.3
ekādaśī samākhyātā mahāpāpaharā parā || asyāḥ prasaṃgato rājanmāhātmyaṃ pravadāmi te
24.4
mucukunda
iti khyāto babhūva nṛpatiḥ purā|| devendreṇa samaṃ yasya mitratvamabhavannṛpa
24.5
yamena varuṇenaiva kubereṇa samaṃ tathā
vibhīṣaṇena caitasya sakhgitvamabhavatsaha
24.6
viṣṇubhaktaḥ satyasandho babhūva nṛpatiḥ sadā|| tasyaivaṃ śāsato rājan
rājyaṃ nihatakaṇṭakam
24.7
babhūvaduhitā gehe candrabhāgā saridvarā|| śobhanāya ca sā dattā candrasena sutāya vai
24.8
sa kadācitsamāyātaḥ śvaśurasya gṛhe nṛpa|| ekādaśīvratamidaṃ samāyātaṃ supuṇyadam
24.9
samāgate vratadine candrabhāgā
tvarcitayat|| kiṃ bhaviṣyati deveśa mama bhartātidurbalaḥ
24.10
kṣudhāṃ na sahate so'pi pitā caivograśāsanaḥ
paṭahastāḍayate yasya saṃprāpte daśamīdine
24.11
na bhoktavyaṃ na bhoktavyaṃ na bhoktavyaṃ harerdine|| śrutvā paṭahanirghoṣaṃ
śobhanastvabravītpriyām
24.12
kiṃ kartavyaṃ mayā kānte dehi śikṣāṃ suśobhane || kṛtena yena me samyagjīvitaṃ na
vinaśyati
24.13
candrabhāgovāca || matpiturveśmani vibho bhoktavyaṃ naiva kenacit || gajairaśvaistathā cānyairanyaiḥ
paśubhireva ca
24.14
tṛṇamannaṃ tathā vāri na bhoktavyaṃ haredine || mānavaiśca kutaḥ kānta bhujyate harivāsare
24.15
yadi tvaṃ bhokṣyase kānta tato gehātprayāsyatām || evaṃ vicārya manasā suhṛdaṃ mānasaṃ kuru
24.16
śobhana uvāca
satyametattvayaivoktaṃ kariṣye'hamupoṣaṇam || daivena vihitaṃ yadyai tattathaiva bhaviṣyati
24.17
iti diṣṭe matiṃ kṛtvā
cakāra vratamuttamam || kṣuttṛṣāpīḍitatanuḥ sa babhūvāti duḥkhitaḥ
24.18
iti cintayatastasya hyādityo'stamayādvirim || vaiṣṇavānāṃ narāṇāṃ sā niśā harṣavivarddhinī
24.19
haripūjāratānāṃ ca jāgarāsaktacetasām || babhūva
nṛpaśārdūla śobhanasyātiduḥsahā
24.20
raverudayavelāyāṃ śobhanaḥ pañcatāṃ gataḥ || dāhayāmāsa rājā taṃ rājayogyaiśca dārubhiḥ
24.21
candrabhāgā nātmadehaṃ dadāha pitṛvāritā || kṛtvaurdhvadaihikaṃ tasya tasthau janakaveśmani
24.22
śobhanena nṛpaśreṣṭha ramāvrata prabhāvataḥ || prāptaṃ devapuraṃ ramyaṃ mandarācalasānuni
24.23
anuttamamanādhṛṣyamasaṃkhyeyaguṇānvitam || hemastaṃbhamayai saudhai ratnavaiḍūryamaṇḍitaiḥ
24.24
sphāṭikairvividhākārairvicitrarūpaśobhitam
siṃhāsanasamārūḍhaḥ suśvetacchatracāmaraḥ
24.25
kirīṭa kuṇḍalayuto hārakeyūrabhūṣitaḥ || stūyamānaśca gandharvairaapsarogaṇasevitaḥ
24.26
śobhanaḥ śobhate tatra devarāḍaparo yathā || somaśarmeti vikhyāto mucukundapure vasan
tīrthayātrāprasaṃgena bhramannipro dadarśa tam
24.27
nṛpajāmātaraṃ jñātvā tatsamīpaṃ jagāma saḥ || āsanādutthitaḥ śīghraṃ namaścake dvijottamam
24.28
cakāra
kuśalapraśnaṃ śvasurasya nṛpasya ca || kāṃtāyāścandrabhāgāyāstathaiva nagarasya ca
24.29
somaśarmovāca || kuśalaṃ vartate
rājañchvaśurasya gṛhe tava || candrabhāgā kuśalinī sarvataḥ kuśalaṃ pure
24.30
svavṛttaṃ kathyatāṃ rājannāścaryaṃ paramaṃ
mama || puraṃ vicitraṃ ruciraṃ na dṛṣṭaṃ kenacitkacit
24.31
etadācakṣva nṛpate kutaḥ prāptamidaṃ tvayā || śobhana
uvāca || kārtikasyāsite pakṣe ramā caikādaśīramā
24.32
tāmupoṣya mayā prāptaṃ dvijendra puramadhruvam || dhruvaṃ
bhavati yenaiva tatkuruṣva dvijottam
24.33
dvijendra uvāca || kathamadhruvametaddhi hi bhavati dhruvam || tattvaṃ kathaya
rājendra tatkariṣyāmi nānyathā
24.34
śobhana uvāca || mayaitaddhitaṃ vipra śraddhāhīnaṃ vratottamam || tenāhamadhruvam
manye dhruvaṃ bhavati tacchṛṇu
24.35
mucukundasya duhitā candrabhāgā suśobhanā || tasyai kathaya vṛttāntaṃ dhruvametadviṣyati
24.36
tacchrutvātha dvijavarastasyai sarvaṃ nyavedayat || śrutvā'tha sā dvijavaco vismayotphullalocanā
24.37
pratyakṣa mathavā svapnastvayaitatkathyate dvija || somaśarmovāca || pratyakṣaṃ putri te kāṃto mayā dṛṣṭo mahāvane
24.38
devatulyamanādhṛṣyaṃ dṛṣṭaṃ tasya puraṃ mayā || adhruvaṃ tena tatproktaṃ dhruvaṃ bhavati tatkuru
24.39
candrabhāgovāca || tatra
māṃ naya viprarṣe patidarśanalālasām || ātmano vratapuṇyena kariṣyāmi puraṃ dhruvam
24.40
āvayordvija saṃyogo
yathā bhavati tatkuru || prāpyate hi mahatpuṇyaṃ kṛtvā yogaṃ viyuktayoḥ
24.41
iti śrutvā saha tayā somaśarmā
jagāma ha || āśramaṃ vāmadevasya mandarācalasannidhau
24.42
vāmadevo'śrṛṇotsarvaṃ vṛttāntaṃ kathitaṃ tayoḥ
abhyaṣiñcaccandrabhāgāṃ vedamaṃtrairathojjvalām
24.43
ṛṣimaṃtraprabhāveṇa viṣṇuvāsarasevanāt || divyadeho
babhūvāsau divyāṃ gatimavāpa ha
24.44
patyuḥ samīpamagamatpraharṣotphullalocanā || saharṣaḥ śobhano'tīva dṛṣṭvā
kāntāṃ samāgatām
24.45
samāhūya svake vāme pārśve tāṃ saṃnyaveśayat || sā covāca priyaṃ harṣāccandrabhāgā śubhaṃ
vacaḥ
24.46
śṛṇu kānta hitaṃ vākyaṃ tatpuṇyaṃ vidyate mayi || aṣṭavarṣādhikā jātā yadā'haṃ pitṛveśmani
24.47
mayā tataḥ prabhṛti ca kṛtamekādaśīvratam || yathoktavidhisaṃyuktaṃ śraddhāyuktena cetasā
24.48
tena puṇyaprabhāveṇa
bhaviṣyati puraṃ dhruvam || sarvakāmasamṛddhaṃ ca yāvadābhūtasamplavam
24.49
evaṃ sā nṛpaśārdūla ramate patinā saha
divyabhogā divyarūpā divyābharaṇabhūṣitā
24.50
śobhano'pi tayā sārddhaṃ ramate divyavigrahaḥ || ramāvrataprabhāveṇa mandarācalasānuni
24.51
cintāmaṇisamā hoṣā
kāmadhenusamā'thavā || ramābhidhānā nṛpate tavāgre kathitā mayā
24.52
īdṛśaṃ ca vrataṃ rājanye kurvati
narottamāḥ || brahmahatyādipāpāni nāśa yānti na saṃśayaḥ
24.53
ekādaśīvratānāṃ ca pakṣayorubhayorapi|| yathā
śuklā tathā kṛṣṇā tithibhedaṃ na kārayet
24.54
sevitaikādaśī nṛṇāṃ muktimuktipradāyinī || dhenuḥ kṛṣṇā yathā
śveta ubhayoḥ sadṛśaṃ payaḥ
24.55
tathaiva tulyaphaladaṃ smṛtamekādaśīvratam|| ekādaśīvratānāṃ ca māhātmyaṃ śṛṇuyānnaraḥ
24.56
sarvapāpavinirmuktā viṣṇuloke mahīyate
24.23-2
iti śrībrahmavaivarttapurāṇe kārtikakṛṣṇaikādaśī
ramāmāhātmyaṃ samāptam
Linked texts (2)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Ṣaḍviṃśatyekādaśīmāhātmya — Sanskrit