Pramāṇa · Search · About · API

Ekadashikhanda 25

Ekādaśīkhaṇḍa 25

Language
Sanskrit

25.1

atha kārttikaśuklaikādaśī kathā || brahmovāca|| prabodhinyāśca māhātmyaṃ pāpaghnaṃ
atha kārttikaśuklaikādaśīprabodhinīkathā || ūrjā'paradale yā tu bodhinyekādaśī smṛtā || tanmāhātmyasya bhāṣāyāṃ ṭīkāṃ vacmi manoharām
puṇyavardhanam || muktipradaṃ subuddhīnāṃ śṛṇuṣva munisattama

25.2

tāvadgarjati viprendra gaṅgā bhāgīrathī kṣitau || yāvannāyāti pāpaghnī kārttike haribodhanī

25.3

tāvadgarjanti tīrthāni dyāsamudraṃ sarāṃsi ca || yāvatprabodhinī viṣṇostithirnāyāti kārttikī

25.4

aśvamedhasahasrāṇi rājasūyaśatāni ca || ekenaivopavāsena prabodhinyāṃ labhennaraḥ

25.5

nārada uvāca || ekabhuktena kiṃ puṇyaṃ kiṃ puṇyaṃ naktabhojane || upavāsena kiṃ puṇyaṃ tanme brūhi pitāmaha

25.6

brahhovāca || ekabhuktena janmamotthaṃ naktena dvijanurbhavam || saptajanmabhavaṃ pāpamupavāsena naśyati

25.7

yaddurlabhaṃ yadaprāpyaṃ trailokye na tu gocaram || yadapyaprārthitaṃ putradadāti haribodhinī

25.8

merumandaramātrāṇi
pāpānyugrāṇi yāni tu || ekenaivopavāsena dahate pāpahāriṇī

25.9

pūrvajanmasahasrestu yaduṣkarma upārjitam
jāgareṇa prabodhinyāṃ dahate tūlarāśivat

25.10

upavāsaṃ prabodhinyāṃ yaḥ karoti svabhāvataḥ || vidhivanmuniśārdūla
yathoktaṃ labhate phalam

25.11

yathoktaṃ sukṛtaṃ yastu vidhivatkurute naraḥ || svalpaṃ munivaraśreṣṭha merutulyaṃ bhavetphalam

25.12

vidhihīnaṃ tu yaḥ kuryātsukṛtaṃ merumātrakam || aṇumātraṃ na cāpnoti phalaṃ dharmasya nārada

25.13

sandhyāhīne
vratabhraṣṭa nāstike vedanindake || naiteṣāṃ tiṣṭhate deha dharmaśāstravidūṣake

25.14

paradārarate mūrkhe kṛtaghne bandhake tathā
dharmo na tiṣṭhate dehe eteṣāmapi dehinām

25.15

brāhmaṇo vāpi śūdro vā sevate parayoṣitam || brāhmaṇīṃ ca viśeṣeṇa
cāṇḍālasadṛśāvubhau

25.16

sabhartṛkāṃ vā vidhavā brāhmaṇīṃ brāhmaṇo yadi || sevate muniśārdūla sānvayo yāti
saṃkṣayam

25.17

paradārābhigamanaṃ kurute yo dvijādhamaḥ || santatirna bhavettasya phalaṃ janmārjitaṃ nahi

25.18

guruṇā saha vipraiśca yo'haṃkāreṇa vartate || sukṛtaṃ naśyate śīghraṃ dhanaṃ nāpnoti santatim

25.19

ācārabhraṣṭadehānāṃ
vṛṣalīgāminā tathā || durjanaṃ sevamānānāṃ dharmasteṣāṃ parāṅmukhaḥ

25.20

patitaiḥ saha saṃgaṃ ca tadgṛhe
gamanaṃ tathā || ye kurvanti nṛpaśreṣṭha te gacchanti yamālaye

25.21

dharmo naṣṭo nṛṇāṃ yeṣāṃ svāgatāsanabhojanaiḥ
teṣāṃ vai naśyate vatsa kīrtirāyuḥ prajāssukham

25.22

sādhūnāmapamānaṃ tu ye kurvanti narādhamāḥ || trivargaphalahīnāste
dahyante narakāgninā

25.23

kṛtvā'vamānaṃ sādhūnāṃ ye hṛṣyanti narādhamāḥ || vārayanti na ye mūḍhāste paśyanti
kulakṣayam

25.24

ācārabhraṣṭadehasya piśunasya śaṭhasya ca || dadato juhvato vāpi gatistasya na vidyate

25.25

tasmānnatvāretyakaścidaśubhaṃ lokagarhitam || sadācāravatā bhāvyaṃ yathā dharmo na naśyati

25.26

ye dhyāyanti manovṛttyā kariṣyāmaḥ prabodhinīm || teṣāṃ vilīyate pāpaṃ pūrvajanmaśatodbhavam

25.27

samatītaṃ bhaviṣyaṃ ca vartamānaṃ
kulāyutam || viṣṇulokaṃ nayatyāśu prabodhinyāṃ tu jāgare

25.28

vasanti pitaro hṛṣṭā viṣṇuloke'tyalaṃkṛtāḥ
vimuktā nārakairdukhaiḥ pūrvakarmasamudbhavaiḥ

25.29

kṛtvā tu pātakaṃ ghoraṃ brahmahatyādikaṃ naraḥ || kṛtvā tu jāgaraṃ viṣṇordhītapāpo bhavenmune

25.30

duṣprāpyaṃ yatphalaṃ ramyairaśvamedhādibhirmakhaiḥ || prāpyate tatsukhenaiva prabodhinyāṃ tu jāgare

25.31

āplutya sarvatīrtheṣu dattvā gāḥ kāñcanaṃ mahīm || na tatphalamavāpnoti yatkṛtvā jāgaraṃ hareḥ

25.32

jātaḥ sa eva
sukṛtī kulaṃ tenaiva pāvitam || kārttike muniśārdūla kṛnā yena prabodhinī

25.33

yathā dhruvaṃ nṛṇāṃ mṛtyurdhananāśastathā dhruvam || iti jñātvā muniśreṣṭha kartavyaṃ vaiṣṇavaṃ dinam

25.34

yāni kāni ca tīrthāni trailokye sambhavaṃti
ca || tāni tasya gṛhe samyagyaḥ karoti prabodhinīm

25.35

sarvakṛtyaṃ parityajya tuṣṭacarthaṃ cakrapāṇinaḥ || upoṣyaikādaśī ramyā kārttike haribodhinī

25.36

sa jñānī sa ca yogī ca sa tapasvī jitendriyaḥ || bhogo mokṣaśca
tasyāsti hṛpāste haribodhinīm

25.37

viṣṇupriyatarā hoṣā dharmasārasya dāyinī || sakṛdenāsupoṣyaiva muktibhāk ca bhavennaraḥ

25.38

prabodhinīmupoṣitvā na garbhaṃ viśate naraḥ || sarvadharmānparityajya tasmātkurvīta nārada

25.39

karmaṇā manasā vācā pāpaṃ yatsamupārjitam || tatkṣālayati govindaḥ prabodhinyāṃ tu jāgare

25.40

snānaṃ dānaṃ japo homaḥ samuddiśya janārdanam || narairyatkriyate vatsa prabodhinyāṃ tadakṣayam

25.41

ye'rcayanti narāstasyāṃ bhaktyā devaṃ ca mādhavam || samupoṣya pramucyante pāpaiste śatajanmabhiḥ

25.42

mahāvratamidaṃputra mahāpāpaughanāśanam || prabodhavāsaraṃ viṣṇorvidhivatsamupoṣayet

25.43

vratenānena deveśaṃ paritoṣya janārdanam || virājayandiśaḥ sarvāḥ prayāti bhavanaṃ hareḥ

25.44

kartavyaiṣā prayatnena
naraiḥ kāṃtimabhīpsubhiḥ || dvādaśī dvipadāṃ śreṣṭha kārtike tu prabodhinīm

25.45

bālye yajjārjitaṃ vatsa yauvane
vārdhake tathā || jñātajanmakṛtaṃ pāpaṃ svalpaṃ vā yadi vā bahu

25.46

śuṣkamārdraṃ muniśreṣṭha svaguhyamapi nārada
tatkṣālayati govindamasyāmabhyaryarcya bhaktitaḥ

25.47

dhanadhānyapradā puṇyā sarvapāpaharā parā || tāmupoṣya harerbhaktyā durlabhaṃ na bhavetkacit

25.48

candrasūryoparāge ca yatphalaṃ parikīrtitam || tatsahasraguṇaṃ proktaṃ prabodhinyāṃ
tu jāgarāt

25.50

snānaṃ dānaṃ japo homaḥ svādhyāyo'bhyarcanaṃ hareḥ || tatsarvaṃ koṭitulyaṃ tu prabodhinyāṃ tu
yatkṛtam ||49||janmaprabhṛti yatpuṇyaṃ nareṇābhyarjitaṃ bhavet || vṛthā bhavaṃti tatsarvamakṛtvā kārtikavratam

25.51

akṛtvā niyamaṃ viṣṇoḥ kārtikaṃ yaḥ kṣipennaraḥ || janmārjitasya puṇyasya phalaṃ nāpnoti nārada

25.52

tasmātvayā prayatnena devadevo janārdanaḥ || upāsanīyo viprendra sarvakāmaphalapradaḥ

25.53

parānnaṃ varjayedyastu kārttike
viṣṇutatparaḥ || parānnavarjanādvatsa cāṃdrāyaṇaphalaṃ labhet

25.54

na tathā tuṣyate yajñairna dānairvā gajādibhiḥ
yathā śāstrakathālāpaiḥ kārtike madhusūdanaḥ

25.55

ye kurvaṃti kathāṃ viṣṇorye śṛṇvanti samāhitāḥ || ślokaṃ vā ślokapādaṃ vā kārtike gośataṃ phalam

25.56

sarvadharmānparityajya mamāgre kārtiṃke naraiḥ|| śāstrāvadhāraṇaṃ kāryaṃ śrotavyaṃ ca sadā mune

25.57

śreyasāṃ lobhabuddhacā vā yaḥ karoti hareḥ kathām || kārtike muniśārdūla kulānāṃ tārayecchatam

25.58

nitya śāstravinodena
kārtikaṃ yaḥ kṣipennaraḥ || nirdahetsarvapāpāni yajñāyutaphalaṃ labhet

25.59

niyamena naro yastu śṛṇute vaiṣṇavīṃ
kathām || kārtike tu viśeṣeṇa gosahasraphalaṃ labhet

25.60

prabodhavāsare viṣṇoḥ kurute yo hareḥ kathām || saptadvīpavatīdāne tatphalaṃ labhate mune

25.61

śrutvā viṣṇukathāṃ divyāṃ ye'rcayanti kathāvidam || svaśaktyā
muniśārdūla teṣāṃ lokāḥ sanātanāḥ

25.62

brahmaṇo vacanaṃ śrutvā nāradaḥ punarabravīt || nārada uvāca || vidhānaṃ
brūhi me svāminnekādaśyāḥ surottama

25.63

cīrṇena yena bhagavanyāhaśaṃ phalamāpnuyāt || nāradasyavacaḥ śrutvā
brahmā vacanamabravīt

25.64

brahmovāca || brāhme muhūrte cotthāya hokādaśyāṃ dvijottama || snānaṃ caiva prakartavyaṃ
daṃtadhāvanapūrvakam

25.65

nadyāṃ taḍāge kūpe vā vāpyāṃ gehe tathaiva ca || keśavaścaiva saṃpūjyaḥ kathāyāḥ śravaṇaṃ tathā

25.66

niyamārthe mahābhāga imaṃ maṃtramudīrayet || ekādaśyāṃ nirāhāraḥ sthitvā'hani pare'ham

25.67

bhokṣyāmi puṇḍarīkākṣa śaraṇaṃ me bhavācyuta || amuṃ mantraṃ samuccārya devadevasya cakriṇaḥ

25.68

bhaktibhāvena
tuṣṭātmā hyupavāsaṃ samarpayet || rātrau jāgaraṇaṃ kāryaṃ devadevasya sannidhau

25.69

gītaṃ nṛtyaṃ ca vādyaṃ ca tathā
kṛṣṇakathāṃ mune || yaḥ karoti sa puṇyātmā trailokyopari saṃsthitaḥ

25.70

bahupuṣpairbahuphalaiḥ karpūrāgurukuṅkumaiḥ
hareḥ pūjā vidhātavyā kārtikyāṃ bodhavāsare

25.71

vittaśāṭhyaṃ na kartavyaṃ saṃprāpte harivāsare || yasmātpuṇyamasaṃkhyātaṃ prāpyate munisattama

25.72

phalairnānāvidhairdivyaiḥ prabodhinyāṃ tu jāgare || śaṅkhe toyaṃ samādāya hyargho deyo janārdane

25.73

yatphalaṃ sarvatīrtheṣu sarvadāneṣu yatphalam tatphalaṃ koṭiguṇitaṃ dattvārghaṃ bodhavāsare

25.74

agastyakusumairdivyaiḥ pūjayedyo janārdanam || devendropi muniśreṣṭha karoti karasaṃpuṭam

25.75

na tatkaroti viprendra tapasā toṣito hariḥ || yatkaroti hṛṣākeśo munipuṣpairalaṃkṛtaḥ

25.76

bilvapatraiśca ye kṛṣṇaṃ kārtike
kālavardhana || pūjayanti mahābhaktyā muktisteṣāṃ mayoditā

25.77

tulasīdalapuṣpaiśca pūjayaṃti janārdanam
kārtike sakalaṃ vatsa pāpaṃ janmāyutaṃ dahet

25.78

dṛṣṭvā spṛṣṭā'thavā dhyātā kīrtitā namitā stutā || ropitā
secitā nityaṃ pūjitā tulasī śubhā

25.79

navadhā tulasībharkita ye kurvati dinedine || yugakoṭi sahasrāṇi te vasaṃti harergṛhe

25.80

ropitā tulasī yāvatkurute mūlavistaram || yāvadyugasahasrāṇi tanoti sukṛtaṃ mune

25.81

yāvacchākhāpraśākhābhirbījapuṣpadalairmune
ropitā tulasī puṃbhirvardhaṃte vasudhātale

25.82

kule teṣāṃ tu ye jātā ye bhaviṣyaṃti ye gatāḥ || ākalpayugasāhasraṃ
teṣāṃ vāso harergehe

25.83

kadambakusumairdevaṃ ye'rcayanti janārdanam || teṣāṃ yamālayo naiva prasādāccakrapāṇinaḥ

25.84

dṛṣṭvā kadambakusumaṃ prīto bhavati keśavaḥ || kiṃ punaḥ pūjito vipra sarvakāmaprado hariḥ

25.85

yaḥ punaḥ pāṭalāpuṣpairvasante garuḍadhvajam || arcayetparayā bhaktyā muktibhāgī bhaveddhi saḥ

25.86

bakulāśokakusumairye'rcayanti
jagatpatim || viśokāste bhaviṣyaṃti yāvaccandradivākarau

25.87

ye'rcayaṃti jagannāthaṃ karavīraiḥ sitāsitaiḥ
caturyugāni viprendra prīto bhavati keśavaḥ

25.88

mañjarīṃ sahakārasya keśavopari ye narāḥ || yacchaṃti te mahābhāgā gokoṭiphalabhāginaḥ

25.89

dūrvāṃkurairhareryastu pūjākāle prayacchati || pūjāphalaṃ śataguṇaṃ samyagāpnoti
mānavaḥ

25.90

śamīpatraistu ye deva pūjayanti sukhapradam || yamamārge mahāghoro nistīrṇastaistu nārada

25.91

varṣākāle tu deveśaṃ kusumaiścampakodbhavaiḥ ye'rcayanti na te martyāḥ saṃsareyuḥ punarbhave

25.92

kumbhīpuṣpaṃ tu viprarṣe ye yacchanti janārdanam || suvarṇapalamātraṃ te labhante vai phalaṃ mune

25.93

suvarṇaketakīpuṣpaṃ
yo dadāti janārdane || koṭijanmārjitaṃ pāpaṃ dahate garuḍadhvajaḥ

25.94

kuṃkumāruṇavarṇā ca gandhāḍhyāṃ śatapatrikām || yo dadāti jagannāthe śvetadvīpālaye vaset

25.95

evaṃ sampūjya rātrau ca keśavaṃ bhuktimuktidam
prātarutthāya ca brahman gatvā tu sajalāṃ nadīm

25.96

tatra snātvā japitvā ca kṛtvā pūrvāhnikīḥ kriyāḥ
gṛhe gatvā ca sampūjyaḥ keśavo vidhivannaraiḥ

25.97

vratasya pūraṇārthāya brāhmaṇān bhojayetsudhīḥ || kṣamāpayecca
śirasā bhaktiyuktena cetasā

25.98

gurupūjā tataḥ kāryā bhojanācchādanādibhiḥ || dakṣiṇā taiśca dātavyā
tuṣṭayarthaṃ cakrapāṇinaḥ

25.99

bhūyasī caiva dātavyā brāhmaṇebhyaḥ prayatnataḥ || niyamaścaiva santyājyo brāhmaṇāgre
prayatnataḥ

25.100

kathayitvā dvijebhyastadyācchaktyā ca dakṣiṇām || naktabhojī naro rājanbrāhmaṇān|| bhojayecchubhān

Linked texts (10)