Ekadashikhanda 8
Ekādaśīkhaṇḍa 8
- Language
- Sanskrit
8.1
atha caitrakṛṣṇaikādaśī || yudhiṣṭhira uvāca || phālgunasya site pakṣe śrutā sā ''malakī mayā || caitrasya kṛṣṇapakṣe tu
kināmaikādaśī bhavet
8.2
śrīkṛṣṇa uvāca || śṛṇu rājendra vakṣyāmi pāpamocanikā vratam || yacchomaśo'bravītpṛṣṭo māndhātrā cakravartinā
8.3
māndhātovāca || bhagavañchrotumicchāmi lokānāṃ hitakāmyayā || caitramāsāsite pakṣe kināmaikādaśī bhavet
8.4
ko vidhiḥ kiṃ phalaṃ tasyāḥ kathayasva prasādataḥ || lomaśa uvāca
śrūyatāṃ rājaśārdūla kāmadā siddhidā tathā || kathā vicitrā śubhadā pāpahā dharmadāyinī
8.5
purā caitrarathodeśeṣvapsarogaṇasevite || vasantasamaye prāpte puṣpairākulite vane
8.6
gandharvakanyāstatraiva ramante saha kinnaraiḥ
pākaśāsana mukhyāśca krīḍante ca divaukasaḥ
8.7
nāparaṃ sundaraṃ kiṃcidvanāccaitrarathādvanam || tasminvane tu munayastapaṃti bahulaṃ tapaḥ
8.8
saha devaistu maghavā ramate madhumādhave || eko munivarastatra medhāvī nāma nāmataḥ
8.9
apsarāstaṃ munivaraṃ mohanāyopacakrame || maṃjughoṣeti vikhyātābhāvaṃ tasya vicinvatī
8.10
krośamātraṃ
sthitā tasya bhayādāśramasannidhau || gāyaṃtī madhuraṃ sādhu pīḍayantī vipaścikām
8.11
gāyantīṃ tāmathālokya puṣpacaṃdanaveṣṭitām || kāmo'pi vijayākāṃkṣī śivabhaktaṃ munīśvaram
8.12
tasyā śarīrasaṃsarga śivavairamanusmaran || kṛtvā bhruvordhanuḥ koṭī guṇaṃ kṛtvā kaṭākṣakam
8.13
mārgaṇau nayane kṛtvā
pakṣayuktau yathākramam|| kucau kṛtvā paṭakuṭīṃ vijayāyopasaṃsthitaḥ
8.14
mañjughoṣā'bhavattatra kāmasyeva varūthinī
medhāvinaṃ muniṃ dṛṣṭvā sā'pi kāmena pīḍitā
8.15
yauvanodbhinnadeho'sau medhāvyativirājate|| sitopavītasaṃvīto
daṇḍī smara ivāparaḥ
8.16
medhāvī vasati smāsau cyavanasyāśrame śubhe|| mañjughoṣā sthitā tatra dṛṣṭvā te munipuṃgavam
8.17
madanasya vaśaṃ prāptā maṃdaṃ maṃdamagāyata|| raṇadvalayasaṃyuktā jhijannūpuramekhalā
8.18
gāyantīṃ bhāvasaṃyuktāṃ
vilokya munipuṃgavaḥ|| madanena sasainyena nīto mohavaśaṃbalāt
8.19
mañjughoṣā samāgamya muniṃ dṛṣṭvā tathāvidham|| hāsyabhāvakaṭākṣaistu mohayāmāsa cāṅganā
8.20
adhaḥ saṃsthāpyavīṇāṃ sā sasvaje taṃ munīśvaram|| vallīvākulitā vṛkṣaṃ vātavegena vepitā
8.21
so'pi remetayā sārddhaṃ medhāvī munipuṃgavaḥ || tasminneva vanoddeśedṛṅgvā taddehamuttamam
8.22
śivatattvaṃ gataṃ tasya kāmatattvavaśaṃ gataḥ || na niśāṃ na dinaṃ so'pi ramajñānāti kāmukaḥ
8.23
bahulaśca gataḥ kālomunerācāralopakaḥ || maṃjughoṣā devalokagamanāyopacakrame
8.24
gacchantī pratyuvācātha
ramantaṃ munipuṃgavam || ādeśo dīyatāṃ mahyaṃ svadhāmagamanāya me
8.25
medhāvyuvāca || adyaiva tvaṃ samāyātā
pradoṣādau varānane || yāvatprabhātasaṃdhyā syāttāvattiṣṭha mamāṃtike
8.26
iti śrutvā munervākyaṃ bhayabhītā babhūva
sā || punarbairamayāmāsa taṃ muniṃ munisattamam
8.27
muneḥ śāpabhayādbhītā bahulānparivatsarān || varṣāṇāṃ
paṃcapaṃcāśannavamāsān dinatrayam
8.28
sā reme muninā tena niśārddhamiva cābhavat || sā ca taṃ pratyuvācātha
tasmin kāle gate muni || ādeśo dīyatāṃ brahman gaṃtavyaṃ svagṛhaṃ mayā
8.29
medhāvyuvāca || prātaḥkālo'dhunaivāste śrūyatāṃ vacanaṃ mama || kurve saṃdhyāmahaṃ yāvattāvattvaṃ vai sthirā bhava
8.30
iti vākyaṃ muneḥ śrutvā bhayena
ca samākulā || smitaṃ kṛtvā tu sā kiñcit pratyuvāca suvismitā
8.31
apsarā uvāca || kiyatpramāṇī
viprendra tava saṃdhyā gatā na vā || mayi prasādaṃ kṛtvā tu gataḥ kālo vicāryatām
8.32
iti tasyā vacaḥ
śrutvā vismayotphullocanaḥ || sa dhyātvā hṛdivipreṃdra pramāṇamakarottadā
8.33
samāśca saptapaṃcāśadvatā mama tayā saha || netrābhyāṃ visphuliṃgānsa muṃcamāno'ti kopanaḥ
8.34
kālarūpāṃ ca tāṃ
dṛṣṭvā tapasaḥ kṣayakāriṇīm || duḥkhārjitaṃ mama tapo nītaṃ tadanayā kṣayam
8.35
sakaṃpoṣṭho munistatra pratyuvācākulendriyaḥ || sa tāṃ śaśāpa medhāvī tvaṃ piśācī bhaveti ca
8.36
dhiktvāṃ pāpe durācāre kulaṭe pātakapriye || tasya śāpena sā dagdhā vinayāvanatā sthitā
8.37
uvāca vacanaṃ subhrūḥ prasādaṃ vāṃchatī munim || prasādaṃ
kuru viprendra śāpasyānugrahaṃ kuru || satāṃ saṃgo hi phalati vacobhiḥ saptame pade
8.38
tvayā saha mama brahman
gatāḥ subahavaḥ samāḥ || etasmāt kāraṇātsvāminprasādaṃ kuru suvrata
8.39
muniruvāca || śṛṇumadvacanaṃ bhadre
śāpānugrahakāraṇam || ki karomi tvayā pāpe kṣayaṃ nītaṃ mahattapaḥ
8.40
caitrasya kṛṣṇapakṣe yā bhavatyekādaśī
śubhā || pāpamocanikā nāma sarvapāpakṣayaṃkarī
8.41
tasyā vrate kṛte subhru piśācatvaṃ prayāsyati || ityuktvā
tāṃ sa medhāvī jagāma piturāśramam
8.42
tamāgataṃ samālokya cyavanaḥ pratyuvāca ha || kimetaddhihitaṃ putra
tvayā puṇyakṣayaḥ kṛtaḥ
8.43
medhāvyuvāca || pāpaṃ kṛtaṃ mahattāta ramitā cāpsarā mayā || prāyaścittaṃ brūhi tāta
yena pāpakṣayo bhavet
8.44
cyavana uvāca || caitrasya cāsite pakṣe nāmnā vai pāpamocanī || yasyā vrate kṛte putra pāparāśiḥkṣayaṃ vrajet
8.45
iti śrutvā piturvākyaṃ kṛtaṃ tena vratottamam || gataṃ pāpaṃ kṣayaṃ tasya puṇyayukto babhūva saḥ
8.46
so'pyeva maṃjughoṣā ca kṛtvā tadvratamuttamam || piśācatvavinirmuktā pāpamocanikāvratāt
8.47
divyarūpadharā sā'pi gatā
nākaṃ varāpsarāḥ || lomaśa uvāca || itthaṃ bhūtaprabhāvaṃ hi pāpamocanikāvratāt
8.48
pāpamocanikāṃ rājanye
kurvanti ca mānavāḥ || teṣāṃ pāpaṃ ca yatkiṃcittatsarvaṃ kṣayamāvrajet
8.49
paṭhanācchravaṇādrājan gosahasraphalapradā || brahmahā bhrūṇahā caiva surāpo gurutalpagaḥ
8.50
vratasya cāsya karaṇātpāpamuktā bhavaṃti te || bahupuṇyapradaṃ
hyetatkaraṇādvratamuttamam
8.9-2
iti śrībhaviṣyottarapurāṇe caitrakṛṣṇe pāpamocanikānāmaikādaśīmāhātmya samāoṃ
Linked texts (4)
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Ṣaḍviṃśatyekādaśīmāhātmya — Sanskrit
- Vrataprakāśa — Viśvanātha 1711, Sanskrit
- Vrataprakasa (ed1884) — Sanskrit