The Essence of the Garuḍa Purāṇa 18
Dharmataraṅgiṇī 18
- Language
- Sanskrit
18.2
mityuktaṃidānīṃgaruḍastadanuvādapūrvakaṃsukṛtinaḥsamutpattiṃpṛcchati dharmātmāitidvābhyāṃ |
atrottaraṃśrībhagavānuvācayāvadadhyāyasamāpti |
4 || dhyānaṃyathākurvatitacchṛṇviti |
5 || yathāyenavidhānenatatpitroḥ |
6 || pāpaṃyāvadiṃdra
18.10
syabrahmahatyāsaṃbhavati |
sāmānyāgarbhadhāraṇesādhāraṇāeva |
12 || paṃcame'hanītyupa lakṣaṇaṃpaṃcamadinādārabhyaṣoḍaśartuniśāparyaṃtaṃ |
13 || tatkṣetramoṣadhīpātramitioṣadhīnāṃyavā didhānyānāṃpātramutpattisthānaṃtatprasiddhaṃ kṣetraṃyathākaṃṭakagulmādinirasanenatadupayogidravyāṃtara melanenajalasecanenakṛṣiyogyaṃvidhāyatasminhutvābījaṃvāpayitvā svāmīkarṣakaḥsthūlānnaṃrūpaṃpha
18.14
mādhuryabhojanādibhiḥstrīṇāṃvidhānaṃ niyamamuktvāpuruṣāṇāmāha tāṃbūletisu talpaṃsāradārumayīmityādyuktaprakārāṃśayyāṃsaṃviśetsthitobhūyāt |
18.15
laṃmāpnoti tathātrāpioṣadhīpātraṃputrotpattisthānaṃtadgarbharūpaṃkṣetraṃkaṭuśādibhojanaṃparityajya mādhurya bhojanaṃkārayitvā vīryasecanaṃcakṛtvātasminhutvāsvāmīpitāsamyakdhārmikaputrarūpaṃphalaṃ prāpnuyā dityarthaḥ |
niṣekasamayeratikāleyādṛśīvikalpanāśubhāśubhavāsanābhavatitādṛśyevasvabhāvasthotpattiryasya
18.16
kāmobhilāṣapūrtiḥ |
18.18
kṛtī puṇyātmā |
18.21
sajaṃturviśatigarbhepraviṣṭobhavati caitanyaṃjīvaḥ |
pūrvvakṛtaitipūrvvajanmani kṛtānāṃ tapaādīnāṃ phalasyodayādbhoktāpibhavet tathācasmṛtiḥ bhojyaṃbho janaśaktiścaratiśaktirvarastriyaḥ vibhavodānaśaktiścanālpasyatapasaḥphalamiti |
18.22
yatateyatna vānbhavati asarpabhūtāyāṃrajjausarpāropavadvastunyavastvāropodhvyāropaḥ vastusaccidānaṃdādvayaṃ brahma kṣityādyajñānāṃtasakalajaḍasamūhovastu apavādonāmarajjuvivarttasyarajjumātravadvastuvivarttasyāva
18.23
asyeti kṣityādiṣvanvayaṃkaro tītyanvayakāriṇopyasyabrahmaṇaḥ asaṃgāvabodhāya asaṃgohyayaṃ puruṣaitiśrutyuktajñānārthaṃkathayāmītya nvayaḥ |
18.24
stunojñānādeḥ prapaṃcasyavastumātratvaṃ ābhyāṃadhyāropāpavādābhyāṃtvaṃpadārthaṃsaṃśodhyasarvvaṃkhalvidaṃbra hmanehanānāstikiṃcanaityādiśrutyuktaṃbrahmaciṃtanaṃkurute |
anātmavicāraṇamāha kṣitirityādibhiḥ sthūlabhūtāaprapaṃcīkṛtāḥpāṃcabhautikaḥ paṃcīkṛtapaṃca bhūtotpannaḥ |
26 |
27 |
28|
29||
18.25
kṣityādipaṃcabhūtānāṃguṇānāha tvagitipaṃcabhiḥ |
18.30
pūrvakarmādhivāsitaṃpūrvajanmarūtaiḥ śubhāśubhakarmabhiradhivāsitaṃśubhāśubhavāsanāyuktaṃbhava ti buddhiḥkarmānusāriṇītivacanātbuddhirityupalakṣaṇaṃ aṃtaḥkaraṇacatuṣṭayamevetyarthaḥ |
18.31
ubhayeṃdriyāṇyāha śrotramiti |
33 |
34 |
35 || athadaśaprāṇānsasthānakarmasahitānāha prāṇaitisārdhatri
18.32
digādyayaḥpaṃcaśrotrādīnāṃyathākramaṃdevatāḥ vahnyādayaścavā gādīnāmiti |
18.39
bhiḥ kṣutkaraḥ kṣudhākartāmṛtaśoṣakāritvaṃdhanaṃjayasyakarma |
vyānakovāyuḥsarvaśarīravyāpakatvātsārāṃśaṃrasaṃnayateprāpayati rasaprāpaṇaprakāramevāha āhārai titribhiḥ |
41|
42|| bhinnaṃmūlātpṛthagbhūtaṃkiṭṭaṃmalaṃ |
43|| malasyanirgamasthānānyāhakarṇeti |
44|| sarveprāṇādivāyadaḥ ātmaśaktyaivaceṣṭaṃtītyāha evamiti sūryasyālokaṃprakāśamupalabhyaprā
18.45
pyajanāyathā svasvakarmaṇipravartaṃte tathaivātmasattāṃprāpyavāyavopītyarthaḥ ayaṃbhāvaḥ sūryoyathākarmaṇijanānprava rtyasvayaṃsākṣitayāsaṃgatvenasthitobhavatitadvadātmāpīti anenātmavicāraṇamapyuktaṃbhavati |
vyāvahārikaṃ agamyaṃ pāramārthikaṃ yogijanajñeyam tatrādyaṃtāvadāha tisra iti ṣaḍbhiḥ tisraḥkoṭyaḥ saptalakṣānītyagaṇitāni |
47 |
48 || sthūlamānenadhātupramāṇamāha mahāraktaṃ
18.49
kuḍavaṃdaśamāṣakaṃ śoṇitaṃ ṛtūdbhavaṃgarbhādhānabhūtaṃ |
18.51
prāṇādhārabhūtaṃ |
evaṃ vyāvahārikaṃ nirūpye dānīṃ pāramārthikasvarūpanirūpaṇena sūkṣmasvarūpe manaḥpraveśāya svadehe tā vadvirāḍrūpasthūladhāraṇamāha pāramārthike dehe hītyārabhya yāvadadhyāyasamāpti guṇā bhuvanādayaḥ tā nevāha bhuvanānītyādi pāramārthike pāramārthikasvarūpaprakāśake |
53 |
54 || vairājarūpabhā
18.55
pūrvaśloko ktakrameṇaiva sarveṣāṃ dhāraṇamāha pādeti tadūrdhvake udare |
18.57
gvairājaḥ puruṣo yo vai bhagavāndhāraṇāśraya iti bhāgavatoktaḥ svayaṃ syādityarthaḥ |
59|| trikoṇehṛtpīṭhakamalāṃtargate taduktaṃbrahmapurāṇe hṛdiratnamaye śrīmatsiṃhāsanagatāṃbuje trikoṇāṃtaḥsamāsīnaṃ śivaṃdhyāyedumādharamiti |
60 || tasyamadhyetrikoneṣūrdhvadakṣiṇavāmarekhāsu
18.61
śirāsunāḍīṣu |
18.62
gomedaḥplakṣaḥ |
18.64
camervādayaḥsaptakulaparvatābhavaṃtīti |
rase'nnasyalaṃbikākaṃṭhaaṃtargatā |
66||vi ṣṇusthānaṃnābhyaṃtargatamaṇipūrakacakrenābhisthānenābhigolake maṃdaḥśaniḥ |
67 || vāyusthānehṛ
18.65
nādabiṃducakrebrahmaraṃdhrādekaikaṃgulyadhodhastaḥ taduktaṃyogaśāstre ekaikāṃgulyadhodhostiraṃdhraṃnādaṃca biṃdukaṃvidrumasphaṭikākāraṃsūryacaṃdrasamaprabhamiti jñobudhaḥ|
18.68
prathamaṣaṭcakraciṃtanātmakasūkṣmadhāraṇāmrāha sadetyādi |
18.69
dayādākaṃṭhaṃvāyusthānaṃtasmin evamuktaprakāreṇasarvasvarūpeṇasarvātmakavirāḍrasvarūpeṇasvadeheciṃta yedaitimūladhāraṇā |
japānuṣṭhānaṃvināsahajaśvāsasvarūpājaptābhavatītyajapāmunīnāṃmananaśīlānāṃsaṃkalpaṃgāyatrocagurumu khājjñātavyaṃ |
18.70
sarvadākṛtvāetadācaraṇaṃnityakarmaivabhavatinatunaimittikamiti jīvabhāvaṃ
18.75
vimuṃcatibrahmasvarūpobhavatītyarthaḥ |
72 |
atrasadācāraṃpramāṇayatietāniti brahmamayūkhānsarvaveda mayasyabrahmaṇaḥkiraṇarūpānnatadbhinnrā nityarthaḥ cakragatānamarānṣaṭcakrasthitān śrīgaṇeśādidevā
18.81
naṛṣīṇāṃsaṃpradāyamārgeṣuyeāruṇādayomunayastepiciṃtayaṃtyupāsate taduktaṃvedastutau udaramupāsa teyaṛṣivartmasukūrpadṛśaḥparisarapaddhatiṃhṛdayamāruṇayodaharamiti |
śiṣyānparīkṣitādīn taduktaṃdvitīyesadyomuktisthale svapārṣṇināpīḍyagudaṃtato'nilaṃsthāneṣu ṣaṭsū nnamayejjitaklamaḥ nābhyā̍sthitaṃhṛdyavaropyatasmādudānagatyorasitaṃnayenmuniḥ tato'nusaṃdhāyadhiyā manasvīsvatālūmūlaṃśanakainayeta tasmādbhruvoraṃtaramunnayetanirbhidyamūrdhanvissṛjetparaṃgata iti eta dvyākhyānaṃ śrīśrīdharasvāmibhiḥkṛtaṃjñātavyam |
84|| raṃdhrebra
18.82
ananyadhīḥekāgracittaḥsan |
18.84
paṃcopacāraiḥmanasākalpitaiḥpaṃcabhūtātmakagaṃdhapuṣpadhūpadīpanaivedyaiḥtadya thā laṃ pṛthivyātmakaṃ gaṃdhaṃ saṃ0 haṃ ākāśā0 puṣpaṃ0 yaṃ vāyvā0 dhūpaṃ0 raṃ teja ātma kaṃ dī0 vaṃ amṛ0 naive0 iti tatstavena gururbrahmā gururviṣṇurgururdevo maheśvaraḥ guruḥ sākṣātparaṃ brahma tasmai śrīgurave namaḥ i ti gurustotreṇa |
18.85
hmaraṃdhrāṃtargateadhomukhapaṃkajeśrīguruṃdhyāyet taduktarudrayāmale sahasradalapaṃkajesakalaśītaraśmiprabhe varābhayakarāṃbujaṃvimalagaṃdhapuṣpāṃbaraṃ prasannavadanekṣaṇaṃsakaladevatārūpiṇaṃsmarecchirasihaṃsagaṃjanana vyādhivaidyaṃgurumiti |
parātparabrahmakulāṃ kuṃḍalinīṃ ārohetu prakāśamānāṃ avarohe ca amṛtaṃ sravaṃtīṃ dhyāyet taduktaṃ yogaśāstre prakāśamānāṃ prathame prayāṇe pratiprayāṇepyamṛtāyamānāṃ ataḥ padaṃvyomasu saṃcaratīṃ dhyāyetsadā kuṃḍalinīṃ parākhyāmiti ārohāvarohaśca śrīśaṃkarasvāmicaraṇairapyuktosti sauṃ daryalahayyāṃ mahīṃ mūlādhāre kamapi maṇipūre hutavahamityārohaḥ avarohastu sudhādhārāsāraiścaraṇayugu lāṃtarvigalitairiti etadevāha ṣaḍiti
18.86
dhāmamatprāptisthānaṃ raṃdhrādvahirgataṃ brahmaraṃdhrādbrahmalokāṃtaṃ prāptaṃ tena yathā suṣu mnāmārgeṇagatāyoginaḥ viṣṇoḥ padaṃ mama svarūpameva yāṃti punarmṛtyumukhe saṃsāre na pataṃtītyarthaḥ taduktaṃ ve dastutau tata udagādanaṃta tava dhāma śiraḥ paramaṃ punariha yatsametya na pataṃtikṛtāṃtamukhe iti |
18.87
mūlādhārādiṣaṭcakreṣukṛtaḥ saṃcāraḥ ārohāvarohakrameṇa gamanaṃ yayā sārdhatrivalayāṃ prasuptabhujaṃgākārāṃ mūlādhāre sthitāṃ |
macciṃtitaṃ mayā śrīkṛṣṇarūpeṇa dhyātaṃ taduktaṃ daśame saptatitame'dhyāye brāhme muhūrte cotthāya vāryupaspṛśya mādhavaḥ dadhyau prasannakaraṇa ātmānaṃtamasaḥparaṃ ekaṃsvayaṃjyotirananyamavyayaṃ svasaṃsthayānityanira stakalmaṣam brahmākhyamasyodbhavanāśahetubhiḥ svaśaktibhirlakṣitabhāvanirvṛtamiti |
18.88
tadvinā tadgurūpadeśaṃvināpatanaṃ saṃsāre janmamaraṇameva bhavenna tu mokṣaḥ taduktaṃ śrīśukena vijitaṛṣīkavāyubhi
18.89
aṃtaryāgaṃ mānasaupacāraiḥ pūrvoktacakreṣu śrīgaṇeśādipū janaṃ bahiryāgaṃyathālabdhopacāraiḥ śrīhariharapūjanaṃ |
18.90
dehābhimānināṃ tu nityapravaṇatvasya durghaṭa tvādurlabhomokṣaḥ madbhaktānāṃ tu matprasādādanāyāsataeva muktirbhavatītyāha deheticaturbhiḥ |
18.91
radāṃtamanasturagaṃya iha yataṃtiyaṃtyumatilolamupāyakhidaḥ vyasanaśatānvitāḥ samavahāyaguroścaraṇaṃva ṇijaivājasaṃtyakṛtakarṇadharājaladhau |
samīcīnaḥśreṣṭhataraḥ |
93 || nāvasīdatipunarjanmādiduḥkhaṃnaprāpnoti kiṃtu mu
18.92
brahmādibhirniścitatvāt taduktaṃdvitīye nahyato'nyaḥśivaḥpaṃthāviśataḥsaṃ sṛtāvira vāsudevebhagavatibhaktiyogoyatobhavet bhagavānbrahmakātsnyenatriranvīkṣyamanīṣayā tad dhyavasyatkūṭasthoratirātmanyatobhavet |
18.94
yathāvicāraṃkurutedehesminsukṛtīnaraitipraśnasyottaraṃsamādhāyopasaṃharati evamiti sanātanaṃvidehakaivalyaṃ |
18.95
ktobhavatītyarthaḥ |
itiśrīgaruḍapurāṇe ṭīkāyāṃpaṃcadaśodhyāyaḥ |
proktāpaṃcadaśādhyāyaiḥ pāpapuṇyātmikāgatiḥ ṣoḍaśesminhariḥ prāhamokṣopāyaṃsatāṃmatam 1 pūrvā dhyāyāṃtemokṣaṃyātisanātanamityuktaṃ tadidānīṃmokṣopāyamevapṛcchati śruteticaturbhiḥ hebhagavanniha amāresaṃsāre janmamaraṇānāmanaṃtatvātsadāduḥkhāturāṇāṃmokṣopāyamajānatāṃjīvānāṃkenopā
Linked texts (1)
- Garuḍapurāṇasāroddhāra — Sanskrit