Pramāṇa · Search · About · API

Janmaprakarana 1

Janmaprakaraṇa 1

Language
Sanskrit

1.1

lakṣmīsahasralīlābhiḥ sevyamānaṃ kalānidhim

1.2

caturbhiśca caturbhiśca caturbhiśca tribhistathā
ṣaḍbhirvirājate yosau pañcadhā hṛdaye mama

1.3

daśamārthaḥ prakaraṇādhyāyārthaśca vicāryate
navalakṣaṇalakṣyo hi kṛṣṇastasya nirūpaṇāt

1.4

āśrayaḥ kramabhāvitvānnirodho veti saṃśayaḥ
līlānirdhārako hyarthaḥ kramamātraṃ tu durbalam

1.5

yathākathañcicchravaṇaṃ saphalatvāya kalpate
nirodhaḥ pralayo loke prasiddhaḥ prakṛte na saḥ

1.6

pratīto dvādaśenyatra mahatvācchuddhalīlayā
sahito hyāśrayaḥ skandhe pratipādya iheti cet

1.7

na hi sāpekṣarūpasya prathamaṃ sunirūpaṇam
navalakṣaṇasāpekṣo hyāśrayo rūpyate katham ?

1.8

agre līlādvayakathā phalasiddhau vṛthā bhavet
pūrvottaraskandhayośca naśyetkāraṇakāryatā

1.9

kṛṣṇastvekādaśeṣyasti kramaśca svīkṛto bhavet
nirodhosyānuśayanaṃ prapañce krīḍanaṃ hareḥ

1.10

śaktibhirdurvibhāvyābhiḥ kṛṣṇasyeti hi lakṣaṇam
naimittiko nirodhonyo dharmaglāninimittitaḥ

1.11

sa cātra naiva sadgrāhyo hariṇā duṣṭabhūbhujām
ādyantayorihābhāvānmuktāvapyanuvṛttitaḥ

1.12

lakṣaṇasyāpraveśaśca līlādhikyaṃ tathā bhavet
tadarthaṃ janmakathanaṃ pṛthāstotravirodhi hi

1.13

kāryakāraṇahāniśca prakrāntatyāga eva ca
bhaktatvādbhuva uddhāro bhārahārānnirūpitaḥ

1.14

prakaṭaḥ paramānando yadā bhūmestadaiva hi
mardanakleśahāniḥ syāditi tasyāḥ samudyamaḥ

1.15

brahmarudrādidevānāmata evānyasaṃśrayaḥ
bhaktānāmeva nistāraḥ kṛtaḥ kṛṣṇena saṃsṛteḥ

1.16

ato nirodho bhaktānāṃ prapañcasyeti niścayaḥ
yāvadvahiḥ sthito vahniḥ prakaṭo vā viśenna hi

1.17

tāvadantaḥsthitopyeṣa na dārudahanakṣamaḥ
evaṃ sarvagato viṣṇuḥ prakaṭaścenna tadviśet

1.18

tāvanna līyate sarvamiti kṛṣṇasamudyamaḥ
rūpāntaraṃ tu naṭavatsvīkṛtya trividhānnijān

1.19

prapañcābhāvakaraṇādujjahāreti niścayaḥ
pañca prakaraṇānyatra caturbhirjanma satpateḥ

1.20

aṣṭāviṃśatibhiḥ pūrvaṃ tāmasatvādrajoddhṛtiḥ
tathaiva rājasānāṃ ca yādavānāṃ viśeṣataḥ

1.21

sāttvikānekaviṃśatyā niḥprapañcām̐ścakāra ha
bhagavāneva nānyotra tadarthaṃ ṣaḍgabhidhāḥ

1.22

caturmūrterjanmatotra tathādhyāyā nirūpitāḥ
tattatprakaraṇe teṣāmupayogastu vakṣyate

1.23

hetūdyamasvīkaraṇakāpaṭyaiḥ prathamo mahān
pradyumnaścāniruddhaśca vāsudevastathāparaḥ

1.24

hetuśca trividho hyatra guṇā bhaktāhitapradāḥ
kaṃsādeḥ kālato'jñānātridhā duḥkhaṃ tu tadgatam

1.25

bhūmirmātā tathā cānye duḥkhabhājo haripriyāḥ
yathāyogyaṃ duḥkhameṣāmatraiveti nirūpyate

1.26

trayaṃ bhagavatā śakyaṃ dūrīkartumitīryate
praśnopyatrādhikaḥ proktaḥ skandhadvitayavartanaḥ

1.27

anuvādaḥ stutiḥ praśne bhaktasvajñāpakāvubhau
anyathā hyatiguhyārthaṃ śrīśuko varṇayetkatham

1.28

ajñānamanyathājñānaṃ kṛṣṇagaṃ vinivāryate
prāṇanatvaṃ kathāyāśca dayāsiddhyai śukasya hi