Kaumarakhanda 12
Kaumārakhaṇḍa 12
- Language
- Sanskrit
Contents
- 12.41 — 1 part
12.1
cha || || nārada uvāca || || gṛdhrasyaitadvacaḥ śrutvā duḥkhavismayasaṃyutaḥ || indradyumnastamā
pṛcchaya maraṇāyopacakrame
12.2
tatastamālokya tathā mumūrṣuṃ kauśikādibhiḥ || sa saṃhitaṃ viciṃtyāha dīrghāyuṣamathātmanaḥ
12.3
mevaṃ kārṣīḥ śṛṇu giraṃ bhadraka tvaṃ ciraṃtanaḥ || matto'pyasti sphuṭaṃ caiva jñāsyati tvadabhīpsitam
12.4
mānase sarasi khyātaḥ kūrmo
maṃtharakākhyayā || tasya nāviditaṃ kiṃcidehi tatra vrajāmahe
12.5
tataḥ pratītāste bhūpamunigṛdhrabakāstathā || ulūkasahitā jagmuḥ sarve kūrma
dihakṣavaḥ
12.6
sarastīre sthitaḥ kūrmastānnirīkṣya vidūragān || kāṃdiśīko viveśāsau jalaṃ śīghrataraṃ tadā
12.7
kauśiko'tha tamāhedaṃ prahasya
vacanaṃ svayam || kasmātkūrma pranaṣṭodya vimukho'bhyāgateṣvapi
12.8
agnirdvijānāṃ vipraśca varṇānāṃ ramaṇaḥ striyām || guruḥ pitā ca putrāṇāṃ sarva
syābhyāgato guruḥ
12.9
vihāya tamimaṃ dharmamātithyavimukhaḥ katham || gṛhṇāsi pāpaṃ sarveṣāṃ brūhi kūrmāvunottaram
12.10
kūrma uvāca
ciraṃtano hi jānāmi kartumātithyasatkriyām || abhyāgateṣvapacitiṃ dharmaśāstreṣu niścitam
12.11
sumahatkāraṇaṃ cātra śrūyatāṃ taddadāmi vaḥ
nāhaṃ parāṅmukho jāta etāvaṃti dinānyapi
12.12
abhyāgatasya kasyāpi sarvasatkārasadratī || kiṃ tveṣa paṃcamo yo vo dṛśyate saralākṛtiḥ
12.13
iṃdradyumno mahīpālo bibhemyasmādalaṃtarām || amunā yajamānena raucakākhye purā pure
12.14
yajñapāvakadagdhā me pṛṣṭhirnādyāpi nirvraṇā
tanme bhayaṃ punarjātaṃ kimayaṃ punareva mām
12.15
āsutīvalamādhāya bhuvi dhakṣyati saṃprati || iti vākyāvasāne tu kūrmasya kurusattama
12.16
papāta puṣpavṛṣṭiḥ khādvimuktāpsarasāṃ gaṇaiḥ || sasvanurdevatavādyāni kīrtyudvāre mahīpateḥ
12.17
vismitāste ca daddaśurvimānaṃ purataḥ sthitam
iṃdradyumnakṛte devadūtenādhiṣṭhitaṃ tadā
12.18
ayātayāmāḥ pradadurāśiṣo'smai suradvijāḥ || sādhuvādo divi mahānāsīttasya mahīpateḥ
12.19
tato vimānamālambya devadūtastamuccakaiḥ || iṃdradyumnamuvācedaṃ śṛṇvatāṃ nākavāsinām
12.20
devadūta uvāca
navīkṛtādhunā kīrtistava bhūpāla nirmalā || trilokyāmapi tacchīghraṃ vimānamidamāruha
12.21
gamyatāṃ brahmaṇo lokamākalpaṃ tapasorjitam || preṣito'hamanenaiva tavānayanakāraṇāt
12.22
yāvatkīrtirmanuṣyasya pṛthivyāṃ prathitā bhavet || tāvāneva bhavetsvargī sati puṇye hyanaṃtake
12.23
surālayasarovāpīkūpārāmādikalpanā || etadarthaṃ hi pūrtākhyā dharmaśāstreṣu niścitā
12.24
iṃdradyumna uvāca
amī mamaiva suhṛdo mārkaṃḍabakakauśikāḥ || gṛdhrakūrmo prabhāvo'yamamīṣāṃ mama vṛddhaye
12.25
taccedamī mayā sākaṃ brahmalokaṃ prayāṃtyuta || puraḥsthitāstadāyāsye brahmalokaṃ ca nānyathā
12.26
pareṣāmanapekṣyaiva kṛtapratikṛtaṃ hi yaḥ || pravartate hitāyaiva sa suhṛttrocyate budhaiḥ
12.27
svārthodyuktadhiyo ye syuranvarthāste vasuṃdharāḥ || maraṇaṃ prakṛtiścaiva jīvitaṃ vikṛtiryadā
12.28
prāṇināṃ paramo lābhaḥ kevalaṃ prāṇisauhṛdam || daridrā rāgiṇo'satyapratijñātā gurudruhaḥ
12.29
mitrāvasāninaḥ pāpāḥ prāyo narakamaṃḍanāḥ || parārthanaṣṭāstadamī paṃca saṃprati sādhavaḥ
12.30
mama kīrtisamuddhāraḥ sa prabhāvo mahātmanām || amīṣāṃ yadi te svargaṃ prayāsyanti mayā saha || tadāhamapi yāsyāmi devadūtānyathā na hi
12.31
devadūta uvāca
ete haragaṇāḥ sarveśāpapraṣṭāḥ kṣitiṃ gatāḥ
12.32
śāpāṃte harapārśve tu yāṃsyaṃti pṛthivīpate || vihāyemānato bhūpa tvamāgaccha mayā saha
12.33
na caiṣāṃ rocate svargo hitvā devaṃ maheśvaram
iṃdradyumna uvāca
yadyevaṃ gaccha tadūta nāyāsyehaṃ triviṣṭapam
12.34
tathā tathā yati ṣyāmi bhaviṣyāmi yathā gaṇaḥ || aviśuddhikṣayādhikyadūṣaṇaireṣa niṃditaḥ
12.35
svargaḥ sadānuśravikastasmādenaṃ na kāmaye || tatrasthasya punaḥ pāto bhayaṃ na vyeti mānasāt
12.36
punaḥ pāto yataḥ puṃsastasmātsvargaṃ na kāmaye || sati puṇye svayaṃ tena pātito nijalokataḥ
12.37
caturmukhena vailakṣyaṃ gato'smi kathamemi tam || itīdamuktā dūtaṃ taṃ śṛṇvato'syaiva vismayāt
12.38
aprākṣīdbhūpatiḥ kūrmaṃ tadāyuḥkāraṇaṃ tadā || idamāyuḥ kathaṃ jātaṃ kūrma dīrghatamaṃ tava
12.39
suhanmitraṃ gurustvaṃ me yena kīrtiramoddhṛtā
12.40
kūrma uvāca
śṛṇu bhūpa kathāṃ divyāṃ śravaṇātpāpanāśinīm || kathāṃ sumadhurāmetāṃ śivamāhātmyasaṃyutām
12.41
śṛṇvannimāmapi kathāṃ nṛpate ma
nuṣyaḥ suśraddhayā bhavati pāpavimuktadehaḥ || śaṃbhoḥ prasādamabhigamya yathāyurevamāsītprasādata iyaṃ mama kūrmatā ca
12.41.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe mahīprādurbhāve daśamo'dhyāyaḥ
Linked texts (5)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit