Pramāṇa · Search · About · API

Kaumarakhanda 12

Kaumārakhaṇḍa 12

Language
Sanskrit

Contents

12.1

cha || || nārada uvāca || || gṛdhrasyaitadvacaḥ śrutvā duḥkhavismayasaṃyutaḥ || indradyumnastamā
pṛcchaya maraṇāyopacakrame

12.2

tatastamālokya tathā mumūrṣuṃ kauśikādibhiḥ || sa saṃhitaṃ viciṃtyāha dīrghāyuṣamathātmanaḥ

12.3

mevaṃ kārṣīḥ śṛṇu giraṃ bhadraka tvaṃ ciraṃtanaḥ || matto'pyasti sphuṭaṃ caiva jñāsyati tvadabhīpsitam

12.4

mānase sarasi khyātaḥ kūrmo
maṃtharakākhyayā || tasya nāviditaṃ kiṃcidehi tatra vrajāmahe

12.5

tataḥ pratītāste bhūpamunigṛdhrabakāstathā || ulūkasahitā jagmuḥ sarve kūrma
dihakṣavaḥ

12.6

sarastīre sthitaḥ kūrmastānnirīkṣya vidūragān || kāṃdiśīko viveśāsau jalaṃ śīghrataraṃ tadā

12.7

kauśiko'tha tamāhedaṃ prahasya
vacanaṃ svayam || kasmātkūrma pranaṣṭodya vimukho'bhyāgateṣvapi

12.8

agnirdvijānāṃ vipraśca varṇānāṃ ramaṇaḥ striyām || guruḥ pitā ca putrāṇāṃ sarva
syābhyāgato guruḥ

12.9

vihāya tamimaṃ dharmamātithyavimukhaḥ katham || gṛhṇāsi pāpaṃ sarveṣāṃ brūhi kūrmāvunottaram

12.10

kūrma uvāca
ciraṃtano hi jānāmi kartumātithyasatkriyām || abhyāgateṣvapacitiṃ dharmaśāstreṣu niścitam

12.11

sumahatkāraṇaṃ cātra śrūyatāṃ taddadāmi vaḥ
nāhaṃ parāṅmukho jāta etāvaṃti dinānyapi

12.12

abhyāgatasya kasyāpi sarvasatkārasadratī || kiṃ tveṣa paṃcamo yo vo dṛśyate saralākṛtiḥ

12.13

iṃdradyumno mahīpālo bibhemyasmādalaṃtarām || amunā yajamānena raucakākhye purā pure

12.14

yajñapāvakadagdhā me pṛṣṭhirnādyāpi nirvraṇā
tanme bhayaṃ punarjātaṃ kimayaṃ punareva mām

12.15

āsutīvalamādhāya bhuvi dhakṣyati saṃprati || iti vākyāvasāne tu kūrmasya kurusattama

12.16

papāta puṣpavṛṣṭiḥ khādvimuktāpsarasāṃ gaṇaiḥ || sasvanurdevatavādyāni kīrtyudvāre mahīpateḥ

12.17

vismitāste ca daddaśurvimānaṃ purataḥ sthitam
iṃdradyumnakṛte devadūtenādhiṣṭhitaṃ tadā

12.18

ayātayāmāḥ pradadurāśiṣo'smai suradvijāḥ || sādhuvādo divi mahānāsīttasya mahīpateḥ

12.19

tato vimānamālambya devadūtastamuccakaiḥ || iṃdradyumnamuvācedaṃ śṛṇvatāṃ nākavāsinām

12.20

devadūta uvāca
navīkṛtādhunā kīrtistava bhūpāla nirmalā || trilokyāmapi tacchīghraṃ vimānamidamāruha

12.21

gamyatāṃ brahmaṇo lokamākalpaṃ tapasorjitam || preṣito'hamanenaiva tavānayanakāraṇāt

12.22

yāvatkīrtirmanuṣyasya pṛthivyāṃ prathitā bhavet || tāvāneva bhavetsvargī sati puṇye hyanaṃtake

12.23

surālayasarovāpīkūpārāmādikalpanā || etadarthaṃ hi pūrtākhyā dharmaśāstreṣu niścitā

12.24

iṃdradyumna uvāca
amī mamaiva suhṛdo mārkaṃḍabakakauśikāḥ || gṛdhrakūrmo prabhāvo'yamamīṣāṃ mama vṛddhaye

12.25

taccedamī mayā sākaṃ brahmalokaṃ prayāṃtyuta || puraḥsthitāstadāyāsye brahmalokaṃ ca nānyathā

12.26

pareṣāmanapekṣyaiva kṛtapratikṛtaṃ hi yaḥ || pravartate hitāyaiva sa suhṛttrocyate budhaiḥ

12.27

svārthodyuktadhiyo ye syuranvarthāste vasuṃdharāḥ || maraṇaṃ prakṛtiścaiva jīvitaṃ vikṛtiryadā

12.28

prāṇināṃ paramo lābhaḥ kevalaṃ prāṇisauhṛdam || daridrā rāgiṇo'satyapratijñātā gurudruhaḥ

12.29

mitrāvasāninaḥ pāpāḥ prāyo narakamaṃḍanāḥ || parārthanaṣṭāstadamī paṃca saṃprati sādhavaḥ

12.30

mama kīrtisamuddhāraḥ sa prabhāvo mahātmanām || amīṣāṃ yadi te svargaṃ prayāsyanti mayā saha || tadāhamapi yāsyāmi devadūtānyathā na hi

12.31

devadūta uvāca
ete haragaṇāḥ sarveśāpapraṣṭāḥ kṣitiṃ gatāḥ

12.32

śāpāṃte harapārśve tu yāṃsyaṃti pṛthivīpate || vihāyemānato bhūpa tvamāgaccha mayā saha

12.33

na caiṣāṃ rocate svargo hitvā devaṃ maheśvaram
iṃdradyumna uvāca
yadyevaṃ gaccha tadūta nāyāsyehaṃ triviṣṭapam

12.34

tathā tathā yati ṣyāmi bhaviṣyāmi yathā gaṇaḥ || aviśuddhikṣayādhikyadūṣaṇaireṣa niṃditaḥ

12.35

svargaḥ sadānuśravikastasmādenaṃ na kāmaye || tatrasthasya punaḥ pāto bhayaṃ na vyeti mānasāt

12.36

punaḥ pāto yataḥ puṃsastasmātsvargaṃ na kāmaye || sati puṇye svayaṃ tena pātito nijalokataḥ

12.37

caturmukhena vailakṣyaṃ gato'smi kathamemi tam || itīdamuktā dūtaṃ taṃ śṛṇvato'syaiva vismayāt

12.38

aprākṣīdbhūpatiḥ kūrmaṃ tadāyuḥkāraṇaṃ tadā || idamāyuḥ kathaṃ jātaṃ kūrma dīrghatamaṃ tava

12.39

suhanmitraṃ gurustvaṃ me yena kīrtiramoddhṛtā

12.40

kūrma uvāca
śṛṇu bhūpa kathāṃ divyāṃ śravaṇātpāpanāśinīm || kathāṃ sumadhurāmetāṃ śivamāhātmyasaṃyutām

12.41

śṛṇvannimāmapi kathāṃ nṛpate ma
nuṣyaḥ suśraddhayā bhavati pāpavimuktadehaḥ || śaṃbhoḥ prasādamabhigamya yathāyurevamāsītprasādata iyaṃ mama kūrmatā ca

12.41.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe mahīprādurbhāve daśamo'dhyāyaḥ

Linked texts (5)