Pramāṇa · Search · About · API

Kaumarakhanda 14

Kaumārakhaṇḍa 14

Language
Sanskrit

Contents

14.1

cha || || nārada uvāca || || atha te
daddaśuḥ pārtha saṃyamasthaṃ mahāmunim || kriyāyogasamāyuktaṃ tapomūrtimivaṃ yathā

14.2

jaṭāściṣavaṇasnānakapilāḥ śirasā tadā || dhārayantaṃ
lomaśākhyamājyasiktamivānalam

14.3

savyahaste tṛṇaughaṃ ca cchāyārthe viprasattamam || dakṣiṇe cākṣamālāṃ ca bibhrataṃ maitramārgagam

14.4

ahiṃsayanduruktādyaiḥ prāṇino bhūmicāriṇaḥ || yaḥ siddhimeti japyena sa maitro munirucyate

14.5

bakabhūpadvijolūkagṛdhrakūrmā vilokya ca
nemuḥ kalāpagrāme taṃ ciraṃtanataponidhim

14.6

svāgatāsanasatkāreṇāsunā te'ti satkṛtāḥ || yathocitaṃ pratītāstamāhuḥ kāryaṃ hṛdi sthitam

14.7

kūrma uvāca || || indradyumno'yamavanīpatiḥ satrijanāgraṇīḥ || kīrtilopānnirasto'yaṃ vedhasā nākapṛṣṭhataḥ

14.8

mārkaṃḍeyādibhiḥ prāpya kīrtyuddhāraṃ
ca sattama || nāyaṃ kāmayate svargaṃ punaḥpātādibhīṣaṇam

14.9

bhavatānugṛhīto'yamihecchati mahodayam || praṇodyastadayaṃ bhūpaḥ śiṣyaste bhagavanmayā
tvatsakāśamihānīto brūhi sādhvasya vāṃchitam

14.10

paropakaraṇaṃ nāma sādhūnāṃ vratamāhitam || viśeṣataḥ praṇodyānāṃ śiṣyavṛttimupeyuṣām

14.11

apraṇodyeṣu pāpeṣu sārdhaṃ proktamasaṃśayam || vidveṣaṃ maraṇaṃ cāpi kurute'nyatarasya ca

14.12

apramattaḥ praṇodyeṣu munireṣa prayacchati || tadeveti bhavānevaṃ
dharmaṃ vetti kuto vayam

14.13

lomaśa uvāca || || kūrma yuktamidaṃ sarvaṃ tvayābhihitamadya naḥ || dharmaśāstropanataṃ tatsmāritāḥ sma purātanam

14.14

brūhi rājansuviśrabdhaṃ sandehaṃ hṛdayasthitam || kaste kimabravīccheṣaṃ vakṣyāmyahaṃ na saṃśayaḥ

14.15

indradyumna uvāca
bhagavanprathamaḥ
praśnastāvadeva mamocyatām || śrīṣmakāle'pi madhyasthe ravau kiṃ na tavāśramaḥ

14.16

kuṭīmātro'pi yacchāyā tṛṇaiḥ śirasi pāṇigaiḥ

14.17

lomaśa uvāca || || martavyamastyavaśyaṃ ca kāya eṣa patiṣyati || kasyārthe kriyate gehamanityabhavamadhyagaiḥ

14.18

yasya mṛtyurbhave
nimitraṃ pītaṃ vā'mṛtamuttamam || tasyaitaducitaṃ vaktumidaṃ me śvo bhaviṣyati

14.19

idaṃ yugasahasreṣu bhaviṣyamabhavinham || tadpyadyatvamāpannaṃ kā kathā
maraṇāvadheḥ

14.20

kāraṇānugataṃ kāryamidaṃ śukrādabhūdvipuḥ || kathaṃ viśuddhimāyāti kṣālitāṃgāravaddda

14.21

tadasyāpi kṛte pāpaṃ śatruṣa
durganirjitāḥ || kathaṃkāraṃ na lajjante kurvāṇā nṛpasattama

14.22

tadbrahmaṇa ihotpannaḥ sikatādvayasambhavaḥ || nigamoktaṃ paṭhañchṛṇvannidaṃ jīviṣyate
katham

14.23

tathāpi vaiṣṇavī māyā mohayatyavivekinam || hṛdayasthaṃ na jānaṃti hyapi mṛtyuṃ śatāyuṣaḥ

14.24

dantāśvalāśvalā lakṣmīryauvanaṃ
jīvitaṃ nṛpa || calācalamatīvedaṃ dānamevaṃ gṛhaṃ nṛṇām

14.25

iti vijñāya saṃsāramasāraṃ ca calācalam || kasyārthe kriyate rājankuṭajādi
parigrahaḥ

14.26

indradyumna uvāca
cirāyurbhagavāneva śrūyate bhuvanatraye || tadarthamahamāyātastatkimevaṃ vacastava

14.27

lomaśa uvāca
pratikalpaṃ maccharīrādekaromaparikṣayaḥ || jāyate sarvanāśe ca mama bhāvi pramāpaṇam

14.28

paśya jānupradeśaṃ me dvyaṃgulaṃ romavarjitam || jātaṃ vapusta
dvibhemi martye sati kiṃ gṛhaiḥ

14.29

nārada uvāca
itthaṃ niśamya tadvākyaṃ sa prahasyātivismitaḥ || bhūpālastasya papraccha kāraṇaṃ tāha
śāyuṣaḥ

14.30

indradyumna uvāca
pṛcchāmi tvāmahaṃ brahmanyadāyuridamīdṛśam || tava dīrghaṃ prabhāvo'sau dānasya tapaso'thavā

14.31

lomaśa uvāca || || śṛṇu bhūpa pravakṣyāmi pūrvajanmasamudbhavām || śivadharmayutāṃ puṇyāṃ kathāṃ pāpapraṇāśanīm

14.32

ahamāsaṃ purā śūdro daridro
stīvabhūtale || bhramāmi vasudhāpṛṣṭhe kṣudhanāpīḍito bhṛśam

14.33

tato mayā mahalliṃgaṃ jālimadhyagataṃ tadā || madhyāhne'sya jalādhāro dṛṣṭścaivā
vidūrataḥ

14.34

tataḥ praviśya tadvāri pītvā snātvā ca śāṃbhavam || talliṃgaṃ snāpitaṃ pūjā vihitā kamalaiḥ śubhaiḥ

14.35

atha kṣutkṣāmakaṃṭho'haṃ
śrīkaṃṭhaṃ taṃ namasya ca || punaḥ pracalito mārge pramīto nṛpasattama

14.36

tato'haṃ brāhmaṇagṛhe jāto jātismaraḥ sutaḥ || snāpanācchivaliṃgasya
sakṛtkamalapūjanāt

14.37

smarannivalasitaṃ mithyā satyābhāsamidaṃ jagat || avidyāmayamityevaṃ jñātvā mūkatvamāsthitaḥ

14.38

tena vipreṇa
vārdhakye samārādhya maheśvaram || prāto'hamiti me nāma īśāna iti kalpitam

14.39

tataḥ sa vipro vātsalyādṛgadānsubahūnamama || cakāra
vyapaneṣyāmi mūkatvamiti niścayaḥ

14.40

maṃtravādānbahūnavaidyānupāyānaparānapi || pitrostathā mahāmāyāsaṃbaddhamanasostathā

14.41

nirīkṣya
mūḍhatāṃ hāsyamāsīnmanasi me tadā || tathā yauvanamāsādya niśi hitvā nijaṃ gṛham

14.42

saṃpūjya kamalaiḥ śaṃbhuṃ tataḥ śayanamabhyagām || tataḥ
pramīte pitari mūḍheṃityahamujjhitaḥ

14.43

saṃbaṃdhibhiḥ pratīto'tha phalāhāramavasthitaḥ || pratītaḥ pūjayāmīśamabjairbahuvidhaistathā

14.44

atha
varṣaśatasyāṃte varadaḥ śaśiśekharaḥ || pratyakṣo yācito dehi jarāmaraṇasaṃkṣayam

14.45

īśvara uvāca || || ajarāmaratā nāsti nāmarūpabhṛto
yataḥ || mamāpi dehapātaḥ syādvarṣaṃ kuru jīvite

14.46

iti śaṃbhorvacaḥ śrutvā mayā vṛtamidaṃ baddhā || kalpāṃte romapāto'stu maraṇaṃ sarvasaṃkṣaye

14.47

tatastava gaṇo bhūyāmiti me'bhīpsito varaḥ || tathetyuktā sa bhagavānharaścādarśanaṃ gataḥ

14.48

ahaṃ tapam̐siniṣṭhaśca tataḥ prabhṛti cābha
vam || brahmahatyādibhiḥ pāpairmucyate śivapūjanāt

14.49

brahmābjairitarairvāpi kamalairnātra saṃśayaḥ || evaṃ kuru mahārāja tvamapyāpsyasi vāṃchitam

14.50

harabhaktasya lokasya trilokyāṃ nāsti durlabham || bahiḥpravṛttiṃ saṃgṛhya jñānakarmendriyādi ca

14.51

layaḥ sadāśive nityamaṃtayoṃ
go'yamucyate || duṣkaratvāddhiyoṃgaṃ śiva eva svayaṃ jagau

14.52

paṃcabhiścārcanaṃ bhūtairviśiṣṭaphaladaṃ dhruvam || kleśakarmavipākādyairāśayaiścāpya
saṃyutam

14.53

īśānamārādhya japanpraṇavaṃ muktimāpnuyāt || sarvapāpakṣaye jāte śive bhavati bhāvanā

14.54

pāpopahatabuddhīnāṃ śive vārtāpi durlabhā
durlabhaṃ bhārate janma durlabhaṃ śivapūjanam

14.55

durlabhaṃ jāhnavīsnānaṃ śive bhaktiḥ sudurlabhā || durlabhaṃ brāhmaṇe dānaṃ durlabhaṃ vahnipūjanam

14.56

alpapuṇyaiśca duṣprāpaṃ puruṣottamapūjanam

14.57

lakṣeṇa dhanuṣāṃ yogastaddheṃna hutāśanaḥ || pātraṃ śatasahasreṇa revā rudraśca ṣaṣṭibhiḥ

14.58

itī
damuktamakhilaṃ mayā tava mahīpate || yathāyurabhavaddīrghaṃ samārādhya maheśvaram

14.59

na durlabhaṃ na duṣprāpaṃ na cāsādhyaṃ mahātmanām || śivabha
ktikṛtāṃ puṃsāṃ trilokyāmiti niścitam

14.60

naṃdīśvarasya tenaiva vapuṣā śivapūjanāt || siddhimālokya ko rājañchaṃkaraṃ na namasyati

14.16-2

śvetasya ca mahīpasya śrīkaṃṭhaṃ ca namasyataḥ || kālopi pralayaṃ yātaḥ kastamīśaṃ na pūjayet

14.62

yadicchayā viśvamidaṃ jāyate vyava
tiṣṭhate || tathā saṃlīyate cāṃte kastaṃ na śaraṇaṃ vrajet

14.63

etadrahasyamidameva nṛṇāṃ pradhānaṃ kartavyamatra śivapūjanameva bhūpa
yasyāṃtarāyapadavīmupayāṃti lokāḥ sadyo naraḥ śivanataḥ śivameti satyam

14.63.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe mahīprādurbhāve lomaśavṛttānte śivapūjanamāhātmyavarṇanaṃnāma dvādaśo'dhyāyaḥ

Linked texts (6)