Kaumarakhanda 25
Kaumārakhaṇḍa 25
- Language
- Sanskrit
Contents
- 25.59 — 1 part
25.1
cha || || nārada uvāca || || tataśca śailajā devī cikrīḍa subhagā tadā
devagaṃdharvakanyābhirnagakiṃnarasaṃbhavāḥ || munīnāṃ cāpi yāḥ kanyāstābhiḥ sārdhaṃ ca śobhanā
25.2
kadācidatha merustho vāsavaḥ pāṃḍunaṃdana || smasmāra
māṃ yayau cāhaṃ saṃsmṛto vāsavaṃ tadā
25.3
māṃ dṛṣṭvā ca sahasrākṣaḥ samutthāyātiharṣitaḥ || pūjayāmāsa tāṃ pūjāṃ pratigṛhyāhamabruvam
25.4
mahāsura
mahonmādakālānala divaspate || kuśalaṃ vidyate kaccittava kaccicca naṃdasi
25.5
pṛṣṭastvevaṃ mayā śakraḥ provāca vacanaṃ smayan || kuśalasyāṃkurastā
vatsaṃbhūto bhuvanatraye
25.6
tatphalodayasaṃpatto tadbhavānsaṃsmṛto mune || vetsi sarvamataṃ tvaṃ vai tathāpi parinodakaḥ
25.7
nirvṛtiṃ paramāṃ yāti nivedyārthaṃ
suhrjane
25.8
tadbhavāñchailajāṃ devīṃ śaileṃdraṃ śailavallabhām || haraṃ saṃbhāvaya varaṃ yannānyaṃ rocayaṃti te
25.9
tatastadvākyamākarṇya gato'haṃ śailasattamam
oṣadhiprasthanilayaṃ sākṣādiva divaspatim
25.10
tatra haime svayaṃ tena mahābhaktyā nivedite || mahāsane pūjito'hamupaviṣṭo mahāsukham
25.11
gṛhītārghyaṃ
tato māṃ ca papraccha ślakṣṇayā girā || kuśalaṃ tapasaḥ śailaḥ śanaiḥ phullānanāṃbujaḥ
25.12
ahamapyasya tatprocya pratyavocaṃ girīśvaram || tvayā śaileṃdra
pūrvāṃ vāpyaparāṃ caiva diśaṃ tathā
25.13
avagāhya sthitavatā kriyate prāṇipālnā || aho dhanyosi vipreṃdrāḥ sāhāyyena tavācala
25.16
tapojapa
vratasnānaiḥ sādhayaṃtyātmanaḥ param|| yajñāṅgasādhanaiḥ kāṃścitkaṃdādiphaladānataḥ||14||tvaṃ samudrasi viprānkimataḥ procyate tava||anye'pi jīvā bahudhā
tvāmupāśritya bhūdhara||15||muditāḥ prativartaṃte gṛhasthamiva prāṇinaḥ||śītamātapavarṣāṃśca kleśānnānāvidhānsahan
25.17
upākaroṣi jaṃtūnāmevaṃrūpā hi
sādhavaḥ || kimataḥ procyate tubhyaṃ dhanyastvaṃ pṛthivīdhara
25.18
kaṃdaraṃ yasya cādhyāste svayaṃ tava maheśvaraḥ || ityuktavati vākyaṃ ca yathārthaṃ mayi
phālguna
25.19
himaśailasya mahiṣī menā āgādihakṣayā || anuyātā duhitrā ca svalpāśca paricārikāḥ
25.20
lajjayānatasarvāṃgī praviveśa
sado mahat || tato māṃ śailamahiṣī vavaṃde praṇipatya sā
25.21
vastranigūḍhavadanā pāṇipadmakṛtāṃjaliḥ || tāmahaṃ satyarūpābhirāśīrbhiḥ samavardhayam
25.22
pativratā śubhācārā subhagā vīrasūḥ śubhe || sadā vīravatī cāpi bhava vaṃśonnatiprade
25.23
tato'haṃ vismitākṣīṃ ca himavadgiriputri
kām || mṛduvāṇyā pratyavocamehi bāle mamāṃtikam
25.24
tato devī jaganmātā bālabhāvaṃ svakaṃ mayi || darśayaṃtī svapitaraṃ kaṃṭhe gṛhyāṃkamāviśat
25.25
uvāca vācaṃ tāṃ maṃdaṃ muniṃ vaṃdaya putrike || muneḥ prasādato'vaśyaṃ patimāpsyasi saṃmatam
25.26
ityuktā sā tato bālā vastrāṃtapi
hitānanā || kiṃcitsahuṃkṛtotkaṃpaṃ procya novāca kiṃcana
25.27
tato vismitacitto'hamupacāravidāṃvaraḥ || pratyavocaṃ punardevīmehi dāsyāmi te śubhe
25.28
ratnakrīḍanakaṃ ramyaṃ sthāpitaṃ suciraṃ mayā || ityuktā sā tadotthāya pituraṃkātsavegataḥ
25.29
vaṃdamānā ca me pādau mayā nītāṃka
mātmanaḥ|| manyatā tāṃ jagatpūjyāmuktaṃ bāle tavocitam
25.30
na tatpaśyāmi yaccubhyaṃ dadyāśīḥ kā tavocitā || ityukte mātṛvātsalyācchailendra
mahiṣī tadā
25.31
nodayāmāsa māṃ maṃdamanāśīḥśaṃkitā tadā || bhagavanvetsi sarvaṃ tvamatītānāgataṃ prabho
25.32
tadahaṃ jñātumicchāmi kīha
śo'syāḥ patirbhavet || śrutveti sasmitamukhaḥ prāvocaṃ narmavallabhaḥ
25.33
na jāto'syāḥ patirbhadre vartate ca kulakṣaṇaḥ || nagno'tinirdhanaḥ krodhī
vṛtaḥ krūraiśca sarvadā
25.34
śrutveti saṃbhramāviṣṭo dhvastavīryo himācalaḥ || māṃ tadā pratyuvācedaṃ sāśrukaṇṭho mahāgiriḥ
25.35
aho vicitraḥ saṃ
sāro durvedyo mahatāmapi || pravarastvapi śaktyā yo nareṣu na kṛpāyate
25.36
yatnena mahatā tāvatpuṇyairbahuvidhairapi || sādhayatyātmano loko mānuṣya
matidurlabham
25.37
adhruvaṃ tadbhavatve ca kathaṃcitparikalpyate || tatrāpi durlabhānāṃ samānavratacāriṇī
25.38
sādhvī mahākulotpannā bhāryā
yā syātpativratā || tatrāpi durlabhaṃ yacca tayā dharmaniṣevaṇam
25.39
saha vedapurāṇoktaṃ jagattrayahitāvaham || etatsudurlabhaṃ yacca tasyāṃ caiva prajā
yate
25.40
tadapatyamapatyārthaṃ saṃsāre kila nārada || eteṣāṃ durlabhānāṃ hi kiṃcitprāpnoti puṇyavān
25.41
sarvametadvāpnoti sa kopi yadi
vā na vā || kiṃcitkenāpi hi nyūnaṃ saṃsāraḥ kurute naram
25.42
atha sāṃsāriko doṣaḥ svakṛtaṃ yatra bhujyate || gārhasthyaṃ ca praśaṃsaṃti vedāḥ
sarve'pi nārada
25.43
neti kecittatra punaḥ kathaṃ te yadi no gṛhī || ato dhātrā ca śāstreṣu sutalābhaḥ preśaṃsitaḥ
25.44
punaśca
sṛṣṭivṛddhyarthaṃ narakatrāṇanāya ca || tatra strīṇāṃ samutpattiṃ vinā sṛṣṭirna jāyate
25.45
sā ca jātiprakṛtyaiva kṛpaṇā dainyabhā
ginī || tāsāmupari māvajñā bhavediti ca vedhasā || śāstrepūktamasaṃdigdhaṃ vākyametanmahatphalam
25.46
daśaputrasamā kanyā daśapu
trānpravarddhayan || yatphalaṃ labhate martyastallabhyaṃ kanyayaikayā
25.47
tasmātkanyā pituḥ śocyā sadā duḥkhavivardhinī
25.48
yāpi syātpūrṇasarvārthā patiputradhanānvitā || tvayoktaṃ ca kṛte hyasyāstaddhākyaṃ mama śokadam
25.49
kena doṣeṇa me putrī na yogyā āśiṣā
matā || na jāto'syāḥ patiḥ kasmādvartate vā kulakṣaṇaḥ
25.50
nirdhanaśca mune kasmātsarveṣāṃ sarvadaḥ kutaḥ || iti durvaṭavākyaṃ te mano mohayatīva
me
25.51
iti taṃ putravātsalyātsabhāryaṃ śokasaṃplutam || ahamāśvāsayaṃ vāgbhiḥ satyābhiḥ pāṃḍunaṃdana
25.52
mā śucaḥ śailarāja tvaṃ harṣaṃ
sthāne'tipuṇyabhāk || śṛṇu tadvacanaṃ mahyaṃ yanmayoktaṃ ca hyarthavat
25.53
jaganmātā tviyaṃ bālā putrī te sarvasiddhidā || purā bhave'bhavadvāryā
satīnāmnā bhavasya yā
25.54
tadsyāḥ kimahaṃ dadmi raverdīpamivālpakaḥ || saṃciṃtyeti mahādevyā nāśiṣaṃ dattavānaham
25.55
na jāto'syāḥ
patiśceti vartate ca bhavo hi saḥ || na sa jāto mahādevo bhūtabhavyabhavodbhavaḥ
25.56
śaraṇyaḥ śāśvataḥ śāstā śaṃkaraḥ parameśvaraḥ
25.57
sarve devā
yatpadāmāmanaṃti vedaiśca sarvairapi yo na labhyaḥ || brahmādiviśvaṃ nanu yasya śaila bālasya vām̐ krīḍanakaṃ vadaṃti
25.58
sa cāmaṃgalyaśīlo'pi maṃgalaṃ
yatano haraḥ || nirdhanaḥ sarvadaścāsau veda svaṃ svayameva saḥ
25.59
sa ca devo'calaḥ sthāṇurmahādevo'jaro haraḥ || bhaviṣyati patiḥ so'syāstatkimarthaṃ
tu śocasi
25.59.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe kumāreśamāhātmye himava dāśvāsanaṃnāma trayoviṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (8)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Matsya — Sanskrit