Pramāṇa · Search · About · API

Kaumarakhanda 28

Kaumārakhaṇḍa 28

Language
Sanskrit

Contents

28.1

cha || || nārada uvāca || || atha brahmā mahādevamabhivādya kṛtāṃjaliḥ || udvāhaḥ kriyatāṃ deva ityuvāca maheśvaram

28.2

tasya tadvacanaṃ śrutvā prāhedaṃ bhagavānharaḥ || parādhīnā vayaṃ brahmannihādestava cāpi yat

28.3

yadyuktaṃ kriyatāṃ taddhi vayaṃ yuṣmadvaśe'dhunā || tato
brahmā svayaṃ divyaṃ puraṃ ratnamayaṃ śubham

28.4

udvāhārthe maheśasya tatkṣaṇātsamakalpayat || śatayojanavistīrṇaṃ prāsādaśataśobhitam

28.5

pure
tasminmahādevaḥ svayameva vyatiṣṭhata || tataḥ saptamunīndevaściṃtitābhyāgatānpuraḥ

28.6

prāhiṇodaṃbikāyāśca sthirapattrārthamīśvaraḥ || sāruṃdhatīkāste
tatra hrādayaṃto himācalam

28.7

sabhāryamīśvaraguṇaiḥ sthirapattrāṇi cādadhuḥ || tataḥ saṃpūjitāstena punarāgamya te'calāt

28.8

nyavedayaṃruyaṃba
kāya sa ca tānabhyanaṃdata || udvāhārthaṃ tato devo viśvaṃ sarvaṃ nyamaṃtrayat

28.9

samāgataṃ ca tatsarvaṃ vinā daityairdurātmabhiḥ || sthāvaraṃ jaṃgamaṃ yacca
viśvaṃ viṣṇupurogamam

28.10

sabrahmakaṃ purārātermahimānamavarṇayat || tatastaṃ vidhirāhedaṃ gandhamādanaparvate

28.11

pure sthitaṃ vivāhasya deva
kālaḥ pravartate || tatastasya jaṭājūṭe caṃdrakhaṃḍaṃ pitāmahaḥ

28.12

babaṃdha praṇayodāravisphāritavilocanaḥ || kapardaṃ śobhanaṃ viṣṇuḥ svayaṃ cakre 'sya
harṣataḥ

28.13

kapālamālāṃ vipulāṃ cāmuṇḍā mūrdhnyabaṃdhata || uvāca cāpi giriśaṃ putraṃ janaya śaṃkara

28.14

yo daityeṃdrakulaṃ hatvā māṃ rakkai
starpayiṣyati || sūryo jvalacchikhārakaṃ bhābhāsitajagattrayam

28.15

babaṃdha devadevasya svayameva pramoditaḥ || śeṣavāsukimukhyāśca jvalaṃtastejasā
śubhāḥ

28.16

ātmānaṃ bhūṣaṇasthāne svayaṃ te cakrurīśvare || vāyavaśca tatastīkṣṇaśṛṃgaṃ himagiriprabham

28.17

vṛṣaṃ vibhūṣayāmāsurnānāratnopapa
ttibhiḥ || śakro gajājinaṃ gṛhya svayamaśe vyavasthitaḥ

28.18

vinā bhasma samādhāya kapāle rajataprabham || manujāsthimayīṃ mālāṃ pretanāthaśca
vandanam

28.19

vahnistejomayaṃ divyamajinaṃ pradadau sthitaḥ || evaṃ vibhūṣitaḥ sarvairbhūtyairīśo babhau bhṛśam

28.20

tato himādreḥ puruṣā vīrakaṃ
procire vacaḥ || mā bhūtkālātyayaḥ śīghraṃ bhavasyaitannivedyatām

28.21

tato devaṃ praṇamyāha vīrakaḥ karasaṃpuṭī || tvarayaṃti maheśānaṃ himādreḥ puruṣā
stvamī

28.22

iti śrutvā vaco devaḥ śīghramityeva cābravīt || sapta vāridhayastasya cakrurdarpaṇadarśanam

28.23

tatraikṣata mahādevaḥ svarūpaṃ sa jaga
nmayam || tato baddhāṃjalirbhīmānsthāṇuṃ provāca keśavaḥ

28.24

devadeva mahādeva tripurāṃtaka śaṃkara || śobhase'nena rūpeṇa jagadānaṃdadā
yinā

28.25

maheśvara yathā sākṣādaparastvaṃ maheśvaraḥ || tataḥ smayanmahādevo jayeti bhuvane śrutaḥ

28.26

karamālaṃbya viṣṇośca vṛṣabhaṃ ruruhe
śanaiḥ || tataśca vasavo devāḥ śūlaṃ tasya nyavedayan

28.27

dhanado nidhibhiryuktaḥ samīpasthastato'bhavat || sa śūlapāṇirviśvātmā saṃcacāla
tato haraḥ

28.28

devaduṃdubhinādaiśca puṣpāsāraiśca gītakaiḥ || nṛtyadbhirapsarobhiśca jayeti ca mahāsvanaiḥ

28.29

savyadakṣiṇasaṃsthāno brahmaviṣṇū
tu jagmatuḥ || haṃsaṃ ca garuḍaṃ caiva samāruhya mahāprabhau

28.30

athāditirditiḥ sā ca danuḥ kadrūḥ suparṇajā || paulomī surasā caiva siṃhikā
surabhirmuniḥ

28.31

siddhirmāyā kṣamā durgā devī svāhā svadhā sudhā || sāvitrī caiva gāyatrī lakṣmīḥ sā dakṣiṇā dyutiḥ

28.32

spṛhā
matirdhṛtirbuddhirmethirrkaddhiḥ sarasvatī || rākā kuhūḥ sinīvālī devī bhānumatī tathā

28.33

dharaṇī dhāraṇī velā rājñī cāpi ca rohiṇī
ityetāścānyadevānāṃ mātaraḥ patnyastathā

28.34

udvāhaṃ devadevasya jagmuḥ sarvā mudānvitāḥ || uragā garuḍā yakṣā gaṃdharvāḥ kiṃnarā narāḥ

28.35

sāgarā girayo meghā māsāḥ saṃvatsarāstathā || vedā maṃtrāstathā yajñāḥ śrautā dharmāśca sarvaśaḥ

28.36

huṃkārāḥ praṇavāścaiva itihāsāḥ
sahasraśaḥ || koṭiśca tathā devā maheṃdrādyāḥ savāhanāḥ

28.37

anujagmurmahādevaṃ koṭiśo'rbudaśaśca hi || gaṇāśca pṛṣṭhato jagmuḥ śaṃkhavarṇāśca
koṭiśaḥ

28.38

daśabhiḥ kekarākhyāśca vidyuto'ṣṭābhireva ca || catuḥṣaṣṭiśca viśākhāśca navabhiḥ pāriyātrikāḥ

28.39

ṣaḍbhiḥ sarvāntakaḥ
śrīmāṃstathaiva vikṛtānanaḥ || jvālākeśo dvādaśabhiḥ koṭibhiḥ saṃvṛto yayau

28.40

saptabhiḥ samadaḥ śrīmānduṃdubhoṣṭhābhireva ca || paṃcabhiśca
kapālīśaḥ ṣaḍbhiḥ saṃhrādakaḥ śubhaḥ

28.41

koṭikoṭibhirevaikaḥ kuṃḍakaḥ kuṃbhakastathā || viṣṭaṃbho'ṣṭābhireveha gaṇapaḥ sarvasattamaḥ

28.42

pippa
laśca sahasreṇa sannādaśca tathā balī || āveśanastathāṣṭābhiḥ saptabhiścaṃdratāpanaḥ

28.43

mahākeśaḥ sahasreṇa naṃdirdvādaśabhistathā || nagaḥ kālaḥ
karālaśca mahākālaḥ śatena ca

28.44

agnikaḥ śatakoṭyā vai koṭayāgnimukha eva ca || ādityamūrdhā kobyā ca kobyā caiva dhanāvahaḥ

28.45

sannāgaśca śatenaiva kusudaḥ koṭibhistribhiḥ || amoghaḥ kokilaścaiva koṭikoṭyā sumaṃtrakaḥ

28.46

kākapādastathā ṣaṣṭyā ṣaṣṭyā saṃtānako
gaṇaḥ || mahābalaśca navabhirbhupiṃgaśca piṃgalaḥ

28.47

nīlo navatyā saptatyā caturvaktraśca pūrvapāt || vīrabhadraścatuḥṣaṣṭyā karaṇo bālaka
stathā

28.48

paṃcākṣaḥ śatamanyuśca meghamanyuśca viṃśatiḥ || kāṃṣṭhakoṭiścatuḥṣaṣṭyā sukośo vṛṣabhastathā

28.49

viśvarūpastālaketuḥ paṃcā
śacca sitānatanaḥ || īśāno vṛddhadevaśca dīptātmā mṛtyuhā tathā

28.50

viṣādo yamahā caiva gaṇo bhṛṃgarīṭistathā || aśanī hāsakaścaiva catuḥṣaṣṭyā
sahasrapāt

28.51

ete cānye ca gaṇapā asaṃkhyātā mahābalāḥ || sarve sahasrahastāśca jaṭāmukuṭadhāriṇaḥ

28.52

caṃdralekhāvataṃsāśca nīlakaṃṭhā
trilocanāḥ || hārakuṃḍalakeyūramukuṭādyairalaṃkṛtāḥ

28.53

aṇimādiguṇairyuktāḥ śaktāḥ śāpaprasādayoḥ || sūryakoṭipratīkāśāstatrājagmu
gaṇeśvarāḥ

28.54

pātālāṃbarabhūmisthāḥ sarvalokanivāsinaḥ || tuṃbururnārado hāhā hūhūścaiva tu sāmagāḥ

28.55

taṃtrīmādāya vādyāṃ
śrāḍavādyañchaṃkarotsave || ṛṣayaḥ kṛtsnaśaścaiva vedagītāṃstapodhanāḥ

28.56

puṇyānvaivāhikānmaṃtrānśepuḥ saṃhṛṣṭamānasāḥ || evaṃ pratasthe
giriśo vījyamānaśca gaṃgayā

28.57

tathā yamunayā cāpāṃpatinā dhṛtacchatrayā || strībhirnānāvidhālāṃpairlājābhiścānumoditaḥ

28.58

mahotsavena deveśo giristhānaṃ viveśa saḥ || prabhāsatsvarṇakalaśaṃ toraṇānāṃ śatairyutam

28.59

vaiḍūryabaddhabhūmisthaṃ ratnajaiśca gṛhairyutam
tatpraviśya stūyamāno dvāramabhyāsasāda ha

28.60

tato himācalastatra dṛśyate vyākulākulaḥ || ādiśadātmabhṛtyānāṃ mahādeva upasthite

28.61

tato brahmāṇamacalo gurutve prārthayattadā || kṛtyānāṃ sarvabhāreṣu vāsudevaṃ ca buddhimān

28.62

pratyāha ca vivāhe'sminkumārībhrātaraṃ
vinā || bhaviṣyati kathaṃ viṣṇo lājahomādikarmasu

28.63

suto hi mama mainākaḥ sa praviṣṭo'rṇave sthitaḥ || iti ciṃtāviṣaṇṇaṃ taṃ viṣṇurāha
mahāmatiḥ

28.64

atra ciṃtā na kartavyā girirāja kathaṃcana || ahaṃ bhrātā jaganmāturetadevaṃ ca nānyathā

28.65

tataḥ pramuditaḥ śailaḥ pārvatīṃ
ca svalaṃkṛtām || sakhībhiḥ koṭisaṃkhyābhirvṛtāṃ prāveśayatsadaḥ

28.66

tato nīlamayastaṃbhaṃ jvalatkāṃcanakuḍmim || muktājālapariṣkāraṃ jvalitau
padhidīpitam

28.67

ratnāsanasahasrāḍhyaṃ śatayojanavistṛtam || vivāhamaṃḍapaṃ śarvo viveśānucarāvṛtaḥ

28.68

tataḥ śailaḥ sapatnīkaḥ pādo
prakṣālya harṣitaḥ || bhavasya tena toyena siṣice svaṃ jagattathā

28.69

pādyamācamanaṃ dattvā madhuparkaṃ ca gāṃ tathā || pradānasya prayogaṃ ca saṃciṃtayaṃti
brāhmaṇāḥ

28.70

dauhitrīṃ kavyavāhānāṃ dadhni putrīṃ svakāmaham || ityuktvā tasthivāṃśchailo, na jānāti harasya saḥ

28.71

tataḥ sarvānapṛcchatsa
kulaṃ ko'pi na veda tat || tato viṣṇuridaṃ prāha pṛcchyate'nye kimarthataḥ

28.72

ajñātakulatāṃ tasya pṛcchatāmayameva ca || ahireva aheḥ pādānvetti
nānyo himācala

28.73

svagotraṃ yadi na brūte na deyā bhaginī mama || tato hāsastadā jajñe sarveṣāṃ sumahāsvanaḥ

28.74

nivṛttaśca kṣaṇādbhayaḥ
kiṃ vakṣyati harastviti || tato vimṛśya bahudhā kiṃciddhītānano yathā

28.75

lajjājaḍaḥ smitaṃ cake tataḥ pārtha sa vai haraḥ || tato viśiṣṭā bruvati
śītraṃ kālo'tivartate

28.76

hariḥ prāha maheśānaṃ bibhyadāvedyahaṃ tava || mātāmahaṃ ca pitaraṃ prayogaṃ śṛṇu bhūdhara

28.77

ātmaputrāya te śaṃbho
ātmadauhitrakāya te || ityukte viṣṇunā sarve sādhusādhviti te jaguḥ

28.78

devo'pyudāharedbuddhiṃ sarvebhyo'pyadhikāṃ varām || tataḥ śailastathā
cokkā dattvā devīṃ ca sodakam

28.79

ātmānaṃ cāpi devāya pradadau sodakaṃ nagaḥ || tataḥ sarve tuṣṭuvustaṃ vivāhaṃ vismayānvitāḥ

28.80

dātā
mahībhṛtāṃ nātho hotā devaścaturmukhaḥ || varaḥ paśupatiḥ sākṣātkanyā viśvāraṇistathā

28.81

tataḥ stuvatsu muniṣu puṣpavarṣe mahatyapi || nadatsu
devatūryeṣu karaṃ jagrāha tryambakaḥ

28.82

devo devīṃ samālokya salajjāṃ himaśailajām || na tṛpyati na cāddātsā ca devaṃ vṛṣadhvajam

28.83

tatra
brahmādimunayo devīmadbhutarūpiṇīm || paśyaṃtaḥ śaraṇaṃ jagmurmanasā parameśvaram

28.84

mā muhyāma pārvatīṃ ca yathā nāradaparvatau || tatastathaiva taccake
sarveṣāmīpsitaṃ vacaḥ

28.85

tato devaiśca munibhiḥ saṃstutaḥ parameśvaraḥ || praviveśa śubhāṃ vediṃ mūrtimajvalanāśritām

28.86

vedhāḥ śrutīritairmantraiḥ
trairmūrtimadbhirupasthitaiḥ || sūrtamagniṃ juhāva triḥ parikramya ca taṃ haraḥ

28.87

lājāhoma umābhrātā prāha taṃ sasmitaṃ hariḥ || bahavo militāḥ santi
lokāḥ samardaṃ īśvara

28.88

sāvadhānena rakṣyāṇi bhūṣaṇāni tvayā hara || tato haraśca taṃ prāha svajane mātigopaya

28.89

kiṃcitprārthaya
dāsyāmi prāha viṣṇustato varam || tvayi bhaktirhaḍhā me'stu sa ca taddurlabhaṃ dadau

28.90

dadatuḥ sṛṣṭisaṃrakṣāṃ brahmaṇe dakṣiṇāmukhau || agnaye
yajñabhāgāṃśca prīto harajanārdanau

28.91

bhṛgvādīnāṃ tato dattvā śrutirakṣaṇadakṣiṇām || tato gītaiśca nṛtyaiśca bhojanaiśca yathepsitaiḥ

28.92

mahotsavairanekaiśca vismayaṃ samapadyata || visṛjya lokaṃ taṃ sarvaṃ kimicchādānakairbhavaḥ

28.93

saṃrasvatyā ca pitarau devyāśvāsśvāsya duḥkhitau
āmaṃtrya himaśaileṃdraṃ brahmāṇaṃ ca sakeśavam

28.94

jagāma maṃdaragiriṃ giriṇā sānugorcitaḥ

28.95

tato gate bhagavati nīlalohite sahomayā
girimalaṃ hi bhūdharaḥ || sabāṃdhavo ruditi hi kasya no mano visaṃṣṭhulaṃ jagati hi kanyakāpituḥ

28.96

imaṃ vivāhaṃ girirājaputryāḥ śṛṇoti
cādhyeti ca yo naraḥ śuciḥ || viśeṣataścāpi vivāhamaṃgale sa maṃgalaṃ vṛddhimavāpnute ciram

28.96.p1

iti śrīskaṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe komārikākhaṇḍe kumāreśamāhātmye haragaurīvivāhavarṇanaṃnāma ṣaḍiṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (11)