Kaumarakhanda 32
Kaumārakhaṇḍa 32
- Language
- Sanskrit
Contents
- 32.73 — 1 part
32.1
6 || || nārada uvāca || || tataḥ skandaḥ suraiḥ sārdhaṃ śvetaparvata
mastakāt || uttīrya tārakaṃ hantuṃ dakṣiṇāṃ sa diśaṃ yayau
32.2
tataḥ sarasvatītīre yāni bhūtāni nārada || grahāścopagrahāścaiva vetālāḥ śākinī
gaṇāḥ
32.3
unmādā ye hyapasmārā: palādāśca piśācakāḥ || devaisteṣāmadhipatye so'bhyaṣiñcata pāvakiḥ
32.4
yathā te naiva maryādāṃ saṃtya
jaṃti durāśayāḥ || etaistasmātsamākrāṃtaḥ śaraṇyaṃ pāvakiṃ vrajet
32.5
aprakīrṇendriyaṃ dāṃtaṃ śuciṃ nityamataṃdritam || āstikaṃ skandabhaktaṃ ca
varjayaṃti grahādikāḥ
32.6
maheśvaraṃ ca ye bhaktā bhaktā nārāyaṇaṃ ca ye || teṣāṃ darśanamātreṇa naśyaṃte te vidūrataḥ
32.7
tataḥ sarvaiḥ suraiḥ sārdhaṃ mahī
tīraṃ yayau guhaḥ || tatra devaiḥ prakathitaṃ mahīmāhātmyamuttamam
32.8
śṛṇvanvisiṣmiye skandaḥ praṇanāma ca tāṃ nadīm || tato mahīdakṣiṇatastīramā
śritya dhiṣṭhitam
32.9
praṇamya śakrapramukhā guhaṃ vacanamabruvan || abhiṣiktaṃ vinā skanda senāpatimakalmaṣam
32.10
na śarma labhate senā tasmāttvamabhi
ṣecaya || mahīsāgarasaṃbhūtaiḥ puṇyaiścāpi śivairjalaiḥ
32.11
abhiṣekṣyāmahe tvāṃ ca tatra no draṣṭumarhasi || yathā hastipade sarvapadāṃtarbhāva iṣyate
32.12
sarvatīrthāntarasthānaṃ tathārṇavamahījale || sarvabhūtamayo yadvattryaṃbakaḥ parikīrtyate
32.13
sarvatīrthamayastadvanmahīsāgarasaṃgamaḥ || ardhanārīśvaraṃ rūpaṃ
yathā rudrasya sarvadam
32.14
tathā mahīsamudrasya snānaṃ sarvaphalapradam || yenātra pitaraḥ skanda tarpitā bhaktibhāvataḥ
32.15
tena sarveṣu tīrtheṣu tarpitā
nātra saṃśayaḥ || na caitadvadi maṃtavyaṃ kṣārametajjalaṃ hi yat
32.16
yathā hi kaṭutiktādi gavā staṃ hi kṣīradam || evametattvidaṃ toyaṃ pitṝṇāṃ tṛpti
dāyakam
32.17
evaṃ bruvatsu deveṣu kapilo'pi munirjaṃgau || satyametadumāputra sarvatīrthamayī mahī
32.18
kardamo yastvahamapi jñātvā tīrthamahā
guṇān || sarvā bhuvaṃ parityajya kṛtvā hyāśramamāsthitaḥ
32.19
tato maheśvaraḥ prāha satyametattvaroditam || brahmādyāstaṃ tathā prāhustra bhūyo'pyatho
guruḥ
32.20
atrābhiṣekaṃ te vīra kariṣyāmaḥ samādiśa || tataḥ suvismitastatra snātvā skando mahāmanāḥ
32.21
abhiṣiñcantu māṃ devā iti
tānabravīdgucaḥ || tato'bhiṣekasaṃbhārānsarvānsaṃbhṛtya śāstrataḥ
32.22
juhuvurmaṃtrapūte'gnau catvāro mukhyaṛtvijaḥ || brahmā ca kapilo jīvo viśvā
mitraścaturthakaḥ
32.23
anye ca śataśastatra munayo vedapāragāḥ || tatrādbhutaṃ mahādevo darśayāmāsa bhārata
32.24
yadagnikuṇḍamadhyastho liṃgamūrti
rvyadṛśyata || ahamevāgnimadhyastho havirgṛhṇāmi nityaśaḥ
32.25
etatsaṃdarśanārthāya liṃgamūrtirabhūdvibhuḥ || tacchiṃgamatulaṃ devā namaścakrurmudā
nvitāḥ
32.26
sarvapāpāpahaṃ pārtha sarvakāmaphalapradam || tatra homāvasāne ca datte himavatā śubhe
32.27
divyaratnānvite skando niṣaṇṇaḥ paramā
sane || sarvamaṃgalasaṃbhārairvidhimaṃtrapuraskṛtam
32.28
abhyaṣiṃcaṃstato devāḥ kumāraṃ śaṃkarātmajam || iṃdro viṣṇurmahāvīryo brahmarudrau ca phālguna
32.29
ādityādyā grahāḥ sarve tathobhāvānalānalau || ādityā vasavo rudrāḥ sādhyāścaivāśvināvubhau
32.30
viśvedevāśca maruto gaṃdharvāpsarasastathā
devabrahmarṣayaścaiva vālakhilyā marīcipāḥ
32.31
vidyādharā yogasiddhāḥ pulastyapulahādayaḥ || pitaraḥ kaśyapo'triśca marīcirbhṛguraṃgirāḥ
32.32
dakṣo'tha manavo ye ca jyotīṃṣi ṛtavastathā || mūrtimaṃtyaśca sarito mahīprabhṛtikāstathā
32.33
lavaṇādyāḥ samudrāśca prabhāsādyāśca tīrthakāḥ
pṛthivī dyaurdiśaścaiva pādapāḥ parvatāstathā
32.34
ādityādyā mātaraśca kurvaṃtyo guhamaṃgalam || vāsukipramukhā nāgāstathobhau garuḍāruṇau
32.35
varuṇo dhanadaścaiva yamaḥ sānucarastathā || rākṣaso nirṛtiścaiva bhūtāni ca palāśanāḥ
32.36
dharmo bṛhaspatiścaiva kapilo gādhinaṃdanaḥ
bahutvācca ye noktā vividhā devatāgaṇāḥ
32.37
te ca sarve mahīkūle hyabhyaṣiṃcanmudā guham || tato mahāsvanāmugrāṃ devadaityādidarpahām
32.38
dadau paśupatistasmai sarvabhūtamahācamam || viṣṇurdadau vaijayaṃtīṃ mālāṃ balavivardhinīm
32.39
umā dadau cārujasī vāsasī sūryasaprabhā || gaṃgā kamaṃ
ḍaluṃ divyamamṛtodbhavamuttamam
32.40
mahī mahānadī tasya cākṣamālāṃ sasāgarāṃ dadau mudā kumārāya daṃḍaṃ caiva bṛhaspatiḥ
32.41
garuḍo
dayitaṃ putraṃ mayūraṃ citrabarhiṇam || aruṇastāmracūḍaṃ ca pradadau caraṇāyudham
32.42
chāgaṃ ca varuṇo rājā balavīryasamanvitam || kṛṣṇājinaṃ tathā
brahmā brahmaṇyāya dadau jayam
32.43
caturo'nucarāṃścaiva mahāvīryānbalotkaṭān || naṃdisenaṃ lohitākṣaṃ ghaṃṭākarṇaṃ ca mānasān
32.44
caturthaṃ
cāpyatibalaṃ khyātaṃ kusumamālinam || tataḥ sthāṇurdadau devo mahāpāriṣadaṃ kratum
32.45
sa hi devāsure yuddhe daityānāṃ bhīmakarmaṇām || jaghāna
dorbhyāṃ saṃkruddhaḥ prayutāni caturdaśa
32.46
yamaḥ prādādanucarau yamakālopamau tadā || unmāthaṃ ca pramāthaṃ ca mahāvīryau mahādyutī
32.47
subhrājau
bhāskarasyaiva yau sadā cānuyāyinau || tau sūryaḥ kārtikeyāya dadau pārtha mudānvitaḥ
32.48
kailāsaśṛṃgasaṃkāśau śvetamālyānulepanau || somo'
pyanucarau prādānmaṇiṃ sumaṇimeva ca
32.49
jvālājihvaṃ jyotiṣaṃ ca dadāvagnirmahābalau || parighaṃ ca balaṃ caiva bhīmaṃ ca sumahābalam
32.50
skaṃdāya trīnanucarāndadau viṣṇururukramaḥ || utkrośaṃ paṃcajaṃ caiva vajradaṇḍadharāvubhau
32.51
dadau maheśaputrāya vāsavaḥ paravīrahā || tau hi śatrūnmahendrasya
jaghnatuḥ samare bahūn
32.52
vardhanaṃ baṃdhanaṃ caiva āyurvedaviśāradau || skandāya dadatuḥ prītāvaśvinau bharatarṣabha
32.53
balaṃ cātibalaṃ caiva mahāvaktrau
mahābalau ||pradadau kārtikeyāya vāyuścānucarāvubhau
32.54
ghasaṃ cātighasaṃ vīrau varuṇaśca dadau prabhuḥ || suvarcasaṃ mahātmānaṃ tathaivāpyativarcasam
32.55
himavānpradadau pārtha sākṣādyauhitrakāya vai || kāṃcanaṃ ca dadau merurmeghamālinameva ca
32.56
ucchritaṃ cātiśṛṃgaṃ ca mahāpāṣāṇayodhinau
svāheyāya dadau prītaḥ sa viṃdhyaḥ pārṣadau śubhau
32.57
saṃgrahaṃ vigrahaṃ caiva samudro'pi gadādharau || pradadau pārṣadau vīrau mahīnacyā samanvitaḥ
32.58
unmādaṃ puṣpadaṃtaṃ ca śaṃkukarṇaṃ tathaiva ca || pradadāvagniputrāya pārvatī śubhadarśanā
32.59
jayaṃ mahājayaṃ caiva nāgau jvalanasūnave || pradadurbalināṃ śreṣṭhau
suparṇaḥ pārṣadāvubhau
32.60
evaṃ sādhyāśca rudrāśca vasavaḥ pitarastathā || sarve jagati ye mukhyā daduḥ skaṃdāya pārṣadān
32.61
nānāvīryānmahāvīryā
jñānāyudhavibhūṣaṇān || bahulatvānna śakyaṃte saṃkhyātuṃ te ca phālguna
32.62
mātaraśca dadustasmai tadā mātṛgaṇānprabho || yābhirvyāptāstrayā
yo lokāḥ kalyāṇībhiścarācarāḥ
32.63
prabhāvatī viśālākṣī gopālā gonasā tathā || apsujātā bṛhaddaṃḍī kālikā bahuputrakā
32.64
bhayaṃkarī ca cakrāṃgī tīrthanemiśca mādhavī || gītapriyā alātākṣī caṃṭulā śalabhāmukhī
32.65
vidyujjihvā rudrakālī śatolūkhalamekhalā || śata
ghaṃṭākiṃkiṇikā cakrākṣī catvarālayā
32.66
pūtanā rodanā tryāṃmā koṭarā meghavāhinī || ūrdhvaveṇīdharā caiva jarāyurjarjarānanā
32.67
khaṃ
ṭakheṭī dahadahā tathā dhamadhamā jayā || bahuveṇī bahuśirā bahupādā bahustanī
32.68
śatolūkamukhī kṛṣṇā karṇaprāvaraṇā tathā || śūnyālayā
dhānyavāsā paśudā dhānyadā sadā
32.69
etāścānyāśca bahvacśca mātaro bharatarṣabha || bahulatvādahaṃ tāsāṃ na saṃkhyātumihotsahe
32.70
vṛkṣacatva
ravāsinyaścatuṣpathaniveśanāḥ || guhāsmaśānavāsinyaḥ śailaprasravaṇālayāḥ
32.71
nānābharaṇaveṣāstā nānāmūrtidharāstathā || nānābhāṣāyudhadharāḥ
parivavrustadā guham
32.72
tataḥ sa śuśubhe śrīmānguho guhaṃ ivāparaḥ || saināpatye cābhiṣikto devairnānāmunīśvaraiḥ
32.73
tataḥ praṇamya sarvāṃstā
nekaikatvena pāvakiḥ || briyatāṃ vara ityāha bhavannupurogamān
32.73.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe kumāreśvaramāhātmye kārtikeyasya senānītve'bhiṣekavarṇanaṃnāma triṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (7)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Himavatkhaṇḍa — Sanskrit