Pramāṇa · Search · About · API

Kaumarakhanda 43

Kaumārakhaṇḍa 43

Language
Sanskrit

Contents

43.1

cha
karaṃdhama uvāca || || kecicchivaṃ samāśritya viṣṇumāśritya vedhasam || varṇayaṃti pare mokṣaṃ tvaṃ tu kasmāttu manyase

43.2

mahākāla
uvāca || || apāravebhavā devāstrayo'pyete nararṣabha || yogīṃdrāṇāmapi tvatra ceto muhyati kiṃ mama

43.3

purā kilaivaṃ munayo naimiṣāraṇyavā
sinaḥ || saṃdihyāṃtaḥ śreṣṭhatāyāṃ brahmalokamupāgaman

43.4

tasminkṣaṇe viriṃco'pi ślokaṃ prahvo'bravītkila || anaṃtāya namastasmai yasyāṃto nopa
labhyate

43.5

maheśāya ca bhaktebhyo dvau kṛpāyetāṃ sadā mayi || tataḥ śreṣṭhaṃ ca taṃ matvā kṣīrodaṃ munayo yayuḥ

43.6

tatra yogeśvaraḥ ślokaṃ prabudhyannasuma
bravīt || brahmāṇaṃ sarvabhūteṣu paramaṃ brahmarūpiṇam

43.7

sadāśivaṃ ca vaṃde tau bhavetāṃ maṃgalāya me || tataste vismitā viprā apaisṛtya yayuḥ punaḥ

43.8

kailāse dadṛśuḥ sthāṇuṃ vadaṃtaṃ girijāṃ prati || ekādaśyāṃ pranṛtyāni jāgare viṣṇusannidhau

43.9

sadā tapasyāṃ carāmi prītyarthaṃ harive
dhasoḥ || śrutveti cāpasṛtyaiva khinnāste munayo'bruvan

43.10

yadvā devā na saṃyāṃti pāraṃ ye ca parasparam || tatsṛṣṭasṛṣṭasṛṣṭeṣu gaṇanā kāsmadādiṣu

43.11

uttamādhamamadhyatvamamīṣāṃ varṇayaṃti ye || asatyavādinaḥ pāpāste yāṃti nirayaṃ dhruvam

43.12

evaṃ te niścayāmāsurnaimiṣeyā
tapasvinaḥ || satyametacca rājeṃdra mamāpīdaṃ mataṃ sphuṭam

43.13

jāpakānāṃ sahasrāṇi vaiṣṇavānāṃ tathaiva ca || śaivānāṃ ca vidhiṃ viṣṇuṃ sthāṇuṃ cāpyanvamūmucan

43.14

tasmādyasya manorāgo yasmindeve bhavetsphuṭam || sa taṃ bhajedvipāpaḥ syānmamedaṃ matamuttamam

43.15

karaṃdhama uvāca || || kāni pāpāni vipreṃdra yestu saṃmūḍhacetasaḥ || na vedeṣu na dharmeṣu ratimāpyate manaḥ

43.16

mahākāla uvāca || || adharma
bhedā vijñeyāścittavṛttiprabhedataḥ || sthūlāḥ sūkṣmā asūkṣmāśca koṭibhedairanekaśaḥ

43.17

tatra ye pāpanicayāḥ sthūlā narakahetavaḥ || te samāsena kathyaṃte manovākkāyasādhanāḥ

43.18

parastrīdravyasaṃkalpaścetasāniṣṭaciṃtanam || akāryābhiniveśaśca caturdhā karma mānasam

43.19

anibaddhapralāpitvamasatyaṃ cāpriyaṃ ca yat || parāpavādapaiśunyaṃ caturdhā karma vācikam

43.20

abhakṣyabhakṣaṇaṃ hiṃsā mithyā kāmasya sevanam || parasvānāmupādānaṃ caturdhā karma kāyikam

43.21

ityetadvādaśavidhaṃ karma proktaṃ trisaṃbhavam || asya bhedānpunarvakṣye yeṣāṃ phalamanaṃtakam

43.22

ye dviṣaṃti mahādevaṃ saṃsārārṇavatārakam || sumahatpātakopetāste yāṃti narakāgniṣu

43.23

mahāṃti pātakānyāhurniraṃtaraphalāni ṣaṭ || nābhinaṃdaṃti ye dṛṣṭvā śaṃkaraṃ na stuvaṃti ye

43.24

yatheṣṭaceṣṭā niḥśaṃkāḥ saṃtiṣṭhaṃti ramaṃti ca || upacāravinirmuktāḥ śivasya gurusaṃnidhau

43.25

śivācāraṃ na manyaṃte śivabhaktāndviṣaṃti ṣaṭ || gurumārtamaśaktaṃ vā videśaprasthitaṃ tathā

43.26

aribhiḥ paribhūtaṃ vā yastyajati sa pāpakṛt || tadvāryāputramitreṣu yaścāvajñāṃ karoti vā

43.27

ityetatpātakaṃ jñeyaṃ guruniṃdāsamaṃ mahat || brahmaghnaśca surā
paśca steyī ca gurutalpagaḥ

43.28

mahāpātakinastvete tatsaṃsargī ca paṃcamaḥ || krodhādveṣādyāllobhādbrāhmaṇasya vadaṃti ye

43.29

marmāṃtikaṃ
mahādoṣaṃ brahmaghnaḥ sa prakīrtitaḥ || brāhmaṇaṃ yaḥ samāhūya yācamānamakiṃcanam

43.30

paścānnāstīti yo brūyātsa ca vai brahmahā smṛtaḥ
yaśca vidyābhimānena nistejayati sadvijam

43.31

udāsīnaḥ sabhāmadhye brahmahā sa prakīrtitaḥ || mithyāguṇaiḥ svamātmānaṃ nayatyutkarṣatāṃ
balāt

43.32

viruddhaṃ gurubhiḥ sārdhaṃ brahmaghnaḥ sa prakīrtitaḥ || kṣuttṛṣṇātaptadehānāṃ dvijānāṃ bhoktumicchatām

43.33

yaḥ samācarate vighnaṃ tamāhurbrahmaghātakam
piśunaḥ sarvalokānāṃ chidrānveṣaṇatatparaḥ

43.34

udvegajananaḥ krūraḥ sa cai vai brahmahā smṛtaḥ || gavāṃ tṛṣābhibhūtānāṃ jalārthamupa
sarpatām

43.35

yaḥ samācarate vighnaṃ tamāhurbrahmaghātakam || paradoṣaṃ parijñāya nṛpakarṇe japeta yaḥ

43.36

pāpīyānipiśunaḥ krūrastamāhurbrahmaghāta
kam || nyāyenopārjitaṃ vipraistaddravyaharaṇaṃ ca yat

43.37

chadmanā vā balādvāpi brahmahatyāsamaṃ matam || adhītya yaśca śāstrāṇi parityajati mūḍhadhīḥ

43.38

surāpānasamaṃ jñeyaṃ jīvanāyaiva vā paṭhet || agnihotraparityāgaḥ paṃcayajñopakarmaṇām

43.39

mātṛpitṛparityāgaḥ kūṭasākṣī suhṛdvadhaḥ
abhakṣyabhakṣaṇaṃ vanyajaṃtūnāṃ kāmyayā vadhaḥ

43.40

grāmaṃ vanaṃ gavāvāsaṃ yaśca krodhena dīpayet || iti ghorāṇi pāpāni surāpānasamāni ca

43.41

dīnasarvasvaharaṇaṃ narastrīgajavājinām || gobhūratnasuvarṇānāmauṣadhīnāṃ rasasya ca

43.42

caṃdanāgarukarpūrakastūrīpaṭṭavāsasām || hastanyāsāpaharaṇaṃ
rukmasteyasamaṃ smṛtam

43.43

kanyānāṃ varayogyānāmadānaṃ sadṛśe vare || putramitrakalatreṣu gamanaṃ bhaginīṣu ca

43.44

kumārīsāhasaṃ ghoramaṃtya
jastrīniṣevaṇam || savarṇāyāśca gamanaṃ gurutalpasamaṃ smṛtam

43.45

dvijāyārthaṃ pratiśrutya na prayacchati yaḥ punaḥ || na ca smārayate vipraṃ tulyaṃ
tadupapātakam

43.46

abhimānotikopaśca dāṃbhikatvaṃ kṛtaghnatā || atyaṃtaviṣayāsaktiḥ kārpaṇyaṃ śāṭhyamatsaram

43.47

bhṛtyānāṃ ca parityāgaḥ
sādhubaṃdhutapasvinām || gavāṃ kṣatriyavaiśyānāṃ strīśūdrāṇāṃ ca tāḍanam

43.48

śivāśramatarūṇāṃ ca puṣpārāmavināśanam || ayājyānāṃ yājanaṃ
cāpyayācyānāṃ ca yācanam

43.49

yajñārāmataḍāgādidārāpatyasya vikrayaḥ || tīrthayātropavāsānāṃ vratāyatanakarmaṇām

43.50

strīdhanānyupajī
vaṃti strībhiratyaṃtanirjitāḥ || arakṣaṇaṃ ca nārīṇāṃ madyapastrīniṣevaṇam

43.51

ṛṇānāmapradānaṃ ca mithyāśapathajīvanam || niṃditānāṃ dhanādā
naṃ sādhvīkanyoktidūṣaṇam

43.52

viṣamāraṇayaṃtrāṇāṃ prayogo mūlakarmaṇām || uccāṭanābhicārāśca rāgavidveṣaṇakriyā

43.53

jihvākāmopabho
gārthaṃ yasyāraṃbhaḥ svakarmasu|| mūlyenādhyāpayedyastu mūlyenādhīyate ca ye

43.54

vrātyatā vratasaṃtyāgaḥ sarvāhāraniṣevaṇam|| asacchāsrābhigamanaṃ śuṣkatarkāva
laṃbanam

43.55

devāgnigurusādhūnāṃ niṃdā gobrāhmaṇasya ca|| pratyakṣaṃ vā parokṣaṃ vā rājñāṃ maṃḍalināmapi

43.56

utsannapitṛdevejyāḥ svakarmatyāginaśca ye
duḥśīlā nāstikāḥ pāpā na sadā satyavādinaḥ

43.57

parvakāle divā cāpsu viyonau paśuyoniṣu || rajasvalāsvayonau ca maithunaṃ yaḥ
samācaret

43.58

strīputramitrasuhṛdāmāśācchedakarāśca ye || janasyāpriyavaktāraḥ krūrāḥ samayabhedinaḥ

43.59

bhettā taḍāgakūpānāṃ saṃkramāṇāṃ
rasasya ca || ekapaṃktisthitānāṃ ca pākabhedaṃ karoti yaḥ

43.60

ityetaiśca narāḥ pāpairupapātakinaḥ smṛtāḥ || yuktāstadūnakaiḥ pāpaiḥ pāpinastā
nnibodha me

43.61

ye gobrāhmaṇakanyānāṃ svāmimitratapasvinām || antaraṃ yāṃti kāryeṣu te smṛtāḥ pāpino narāḥ

43.62

parastriyābhita
pyaṃte hīnāṃ sevaṃti ye striyām || paṃktyarthaṃ ye na kurvaṃti dānayajñādikāḥ kriyāḥ

43.63

goṣṭhāścijalarathyāsu tarucchāyānageṣu ca || tyajaṃti ye
purīṣādhyamārāmāyataneṣu ca

43.64

gītavādyaratā nityā mattāḥ kilakilāparāḥ || kūṭaveṣakriyācārāḥ kūṭasaṃvyavahāriṇaḥ

43.65

kūṭaśāsana
kartāraḥ kūṭayuddhakarāśca ye || nirdayo'tīva bhṛtyeṣu paśūnāṃ damanaśca yaḥ

43.66

mithyāprasādito vākyamākarṇayati yaḥ śanaiḥ || capalaścāpi
māyāvī śaṭho mithyāvinītakaḥ

43.67

yo bhāryāputramitrāṇi bālavṛddhakṛśāturān || bhṛtyānatithibaṃdhūṃśca tyaktvāśnāti bubhukṣitān

43.68

yaḥ svayaṃ mṛṣṭamaśnāti viprāyānyatprayacchati || vṛthāpākaḥ sa vijñeyo brahmavādivigarhitaḥ

43.69

niyamānsvayamādāya ye tyajaṃtyajiteṃdriyāḥ
ye tāḍayaṃti gāṃ nityaṃ vāhayaṃti muhurmuhuḥ

43.70

durbalāṃścaiva puṣṇaṃti praṇaṣṭārthā dviṣaṃti ca || pīḍayantyabhicāreṇa sakṣatānvāhayaṃti ca

43.71

teṣā madattvā cāśnaṃti cikitsaṃti na rogiṇaḥ || ajāviko māhiṣikaḥ samudrī vṛṣalīpatiḥ

43.72

hīnavarṇātmavṛttiśca vaidyo dharmadhvajī ca yaḥ
yaśca śāstramatikramya svecchayaivāharetkaram

43.73

sadā daṇḍaruciryaśca yo vā daṇḍarucirna hi || utkocairadhikṛtaistaskaraiśca prapīḍyate

43.74

yasya rājñaḥ prajā rāṣṭre pacyate narakeṣu saḥ || acauraṃ cauravatpaśyeccauraṃ vā'caurūpiṇam

43.75

ālasyopahato rājā vyasanī narakaṃ vrajet || eva
mādīni cānyāni pāpānyāhuḥ purāvidaḥ

43.76

yadvātadvā paradravyamapi sarṣapamātrakam || apahṛtya naraḥ pāpo nārakī nātra saṃśayaḥ

43.77

evamādyairnaraḥ pāpairutkrāntaiḥ samanaṃtaram || śarīraṃ yātanārthāya pūrvākāramavāpnuyāt

43.78

tasmāttrividhamapyetannārakīyaṃ vivarjayet || sadāśivaṃ
ca śaraṇaṃ vrajetsacchraddhayā yutaḥ

43.79

namaskāraḥ stutiḥ pūjā nāmasaṃkīrtanaṃ tathā || saṃparkātkautukāllobhānna tasya viphalaṃ bhavet

43.80

karaṃdhama uvāca || || saṃkṣepācchivapūjāyā vidhānaṃ vaktumarhasi || kṛtena yena manujaḥ śivapūjāphalaṃ labhet

43.81

mahākāla uvāca || || prātarmadhyāhnasāyāhne śaṃkaraṃ sarvadā bhajet || darśanātsparśanānmartyaḥ kṛtakṛtyo bhavetsphuṭam

43.82

ādau snānaṃ prakurvīta bhasmasnānamathāpi vā || āpadgataḥ kaṇṭhasnānaṃ mantrasnānamathāpi vā

43.83

āvikaṃ paridadhyācca tato vāsaḥ sitaṃ ca vā || dhāturaktamatho navyaṃ malinaṃ saṃdhitaṃ na ca

43.84

uttarīyaṃ ca saṃdadhyādvinā tanniṣphalārcanam || bhasmatripuṇḍradhārī ca lalāṭe hṛdi cāṃsayoḥ

43.85

pūjayedyo mahādevaṃ prītaḥ paśyati taṃ muhuḥ || sarvadoṣānbahiḥ kṣipya śivāyatanamāviśet

43.86

praviśya ca praṇamyeśaṃ tato garbhagṛhaṃ viśet || pāṇī prakṣālya taccito nirmālyamavaropayet

43.87

yena rudrāyane bhaktyā kurute mārjanakriyām || tasmānmārjayate tvevaṃ sthāṇunaitatparasparam

43.88

rudrabhaktyā ca saṃtiṣṭhanmālinyaṃ mārjayettataḥ || bhaktirdevasya tiṣṭhanna mālinyaṃ mārjataḥ sadā

43.89

gaḍukānpūraye tpaścānnirmalena jalena vai || gaḍukāstu samāḥ sarve sarve ca śubhadarśanāḥ

43.90

nirvraṇāḥ saumyarūpāśca sarve codakapūritāḥ || vastrapūtajalaiḥ pūrṇā gandhadhūpaiśca vāsitāḥ

43.91

kṣālitāḥ pūritā nītāḥ ṣaḍakṣarajapena ca || gaḍukāṣṭaiṃśataṃ kuryādathavāpyaṣṭaviṃśatiḥ

43.92

aṣṭādaśāpi caturastato nyūnaṃ na kārayet || payo dadhi ghṛtaṃ caiva kṣaudramikṣurasaṃ tathā

43.93

evaṃ sarvaṃ ca taddravyaṃ vāmataḥ saṃnyasedrvāt || tato bahirviniṣkramya pūjayettrihārakān

43.94

sarveṣāṃ vācakā mantrāḥ kathyante'taḥ paraṃ kramāt

43.95

oṃ gaṃ gaṇapataye namaḥ || oṃ kṣāṃ kṣetrapālāya namaḥ || oṃ gurubhyo namaḥ || iti ākāśe || oṃ kauṃ kuladevyai namaḥ || oṃ nandine namaḥ || oṃ mahākālāya namaḥ || oṃ dhātre vidhātrai namaḥ || tataḥ praviśya liṃgācca kiṃciddakṣiṇataḥ śuciḥ || udaṅmukhaḥ kṣaṇaṃ dhyāyetsamakāyāsanasthitaḥ

43.96

darbhādibhiḥ parivṛtaṃ madhyapadmārkamaṃḍalam || somamaṇḍalamadhyasthaṃ dhyāyedvahnimaṃḍalam

43.97

tanmadhye viśvarūpaṃ ca vāmādyaṣṭādiśaktikam || paṃcavaktraṃ daśabhujaṃ trinetraṃ caṃdrabhūṣitam

43.98

vāmāṃkagirijaṃ devaṃ dhyāyetsiddhaiḥ stutaṃ muhuḥ || tataḥ pūrvaṃ pradadyācca pādyārghaṃ śaṃbhave nṛpa

43.99

pānīyamakṣatā darbhā gaṃdhapuṣpaṃ sasarṣapam || kṣīraṃ dadhi madhu punarnavāṃgo'rghaḥ prakīrtitaḥ

43.100

tataḥ śraddhārdracittasya snānaṃ liṃgasya cācaret || gṛhītvā gaḍukaṃ pūrvaṃ malasnānaṃ samācaret

43.101

ardhena snāpayetpūrvaṃ kuryācca malagharṣaṇam || sarveṇa snāpayetpaścātpūjayet
snāpayettataḥ

43.102

praṇamya ca tato bhaktyā snāpayenmūlamaṃtrataḥ || oṃ hūṃ viśvamūrtaye śivāya nama || iti dvādaśākṣaro mūlamaṃtraḥ

43.103

vāri
kṣīradadhikṣaudraghṛtenekṣurasena ca || snāpayenmūlamantreṇa jaladhūpārcanātpṛthak

43.104

gandhairvilepayetsarvaiḥ snātaṃ gandhairvilakṣayet

43.105

vilakṣitaṃ tataḥ
snāpya śrīkhaṇḍena vilepayet || pūjayedvividhaiḥ puṣpairvidhinā yena tacchṛṇu

43.106

āgneyapāde || oṃ dharmāya namaḥ || nairṛtake || oṃ jñānāya namaḥ
vāyavye || oṃ vairāgyāya namaḥ || īśānapāde || oṃ aiśvaryāya namaḥ || pūrvapāde || oṃ adharmāya namaḥ || dakṣiṇe || oṃ ajñānāya namaḥ || paścime || oṃ a
vairāgyāya namaḥ || uttare || oṃ anaiśvaryāya namaḥ || oṃ anantāya namaḥ || oṃ padmāya namaḥ || oṃ arkamaṇḍalāya namaḥ || oṃ somamaṇḍalāya namaḥ
oṃ vahnimaṇḍalāya namaḥ || oṃ vāmājyeṣṭhādipaṃcamantraśaktibhyo namaḥ || oṃ paramaprakṛtyai devyai namaḥ || oṃ īśānatatpuruṣāghoravāmadevasadyojātapañcavaktrāya rudrasādhyavasvādityaviśvedevādidevaviśvarūpāya aṇḍajasvedajodbhijjarāyujarūpasthāvarajaṅgamamūrtaye parameśvarāya oṃ hūṃ viśvamūrtaye śivāya namaści
śūladhanuḥkhaḍgakapāladaṇḍakuṭhārebhyaḥ

43.107

tato jalādhāramukhe caṇḍīśvarāya namaḥ || evaṃ saṃpūjya vidhivattato'rghaṃ saṃniveśayet

43.108

pānī
yamakṣatāḥ puṣpametairyuktaṃ phalottamaiḥ || gṛhāṇārghyaṃ mahādeva pūjāsaṃpūrtihetave

43.109

arghādanaṃtaraṃ śakraḥ pūjayedsupūjayā || dhūpaṃ dīpaṃ ca naivedyaṃ kramātpaścānnivedayet

43.110

ghaṇṭāṃ ca vādayettatra tato nīrājanaṃ caret || grāmayeddevadevasya śaṃkhavādyaniḥsvanaiḥ

43.111

nīrājanaṃ ca yaḥ paśye
devadevasya śūlinaḥ || sa mucyetapātakaiḥ sarvaiḥ kiṃ punaryaḥ kariṣyati

43.112

nṛtyaṃ gītaṃ ca vādyaṃ ca alīkamapi yaścaret || tasya tuṣyedanaṃtaṃ hi gītavādyaphalaṃ yataḥ

43.113

stotraistatśca saṃstūya daṇḍavatpraṇamedbhuvi || kṣamāpayecca deveśaṃ sukṛtaṃ kukṛtaṃ kṣama

43.114

ya evaṃ yajate rudram
smiṃśchiṃge viśeṣataḥ || pitaraṃ pitāmahaṃ caiva tathaiva prapitāmaham

43.115

sarvātpāpātsamuttārya rudraloke vasecciram || evaṃ māheśvaro bhūtvā sadācāraratasthitaḥ

43.116

paśupāśavimokṣārthaṃ pūjayettanmanā yadi || ya evaṃ yajate rudraṃ tenaitattarpitaṃ jagat

43.117

kiṃ tvetatsaphalaṃ rājannācāra
yo na laṃghayet || ācārātphalate dharmo hyācārātsvargamaśnute

43.118

ācārādbhate hyāyurācāro haṃtyalakṣaṇam || yajñadānatapāṃsīha puruṣasya na
bhūtaye

43.119

bhavanti yaḥ sadācāraṃ samullaṃghya pravartate || tasya kiñcitsamuddeśaṃ vakṣye taṃ śṛṇu pārthiva

43.120

trivargasādhane yatnaḥ kartavyo gṛhamedhinā || tatsaṃsiddhau gṛhasthasya siddhiratra paratra ca

43.121

brāhme muhūrte budhyeta dharmārthau cāpi cintayet || samutthāya
tathācamya daṃtadhāvanapūrvakam

43.122

sandhyāmupāsīta budhaḥ saṃśāṃtaḥ prayataḥ śuciḥ || pūrvāṃ sandhyāṃ sanakṣatrāṃ paścimāṃ sadivāka
rām

43.123

upāsīta yathānyāyaṃ naināṃ jahyādanāpadi || varjayedanṛtaṃ cāsatpralāpaṃ paruṣaṃ tathā

43.124

asatsevāṃ hyasadgrādaṃ
hyasacchāstraṃ ca pārthiva || ādarśadarśanaṃ daṃtadhāvanaṃ keśasādhanam

43.125

devārcanaṃ ca pūrvāhṇe kāryāṇyāhurmanīṣiṇaḥ || pālāśamāsanaṃ
caiva pāduke daṃtadhāvanam || varjayedāsanaṃ caiva padā nākarṣayedbudhaḥ

43.126

jalamagniṃ ca ninayedyugapanna vicakṣaṇaḥ

43.127

pādau prasārayennaiva
gurudevāgnisaṃmukhau || catuṣpathaṃ caityataruṃ devāgāraṃ tathā yaṃtim

43.128

vidyādhikaṃ guruṃ vṛddhaṃ kuryādetānpradakṣiṇān

43.129

āhāranīhāravi
hārayogāḥ susaṃvṛtā dharmavidānukāryāḥ || vāgbuddhivīryāṇi tapastathaiva vārtāyuṣī guptatame ca kārye

43.130

ubhe mūtrapurīṣe tu divā kuryādudaṅmukhaḥ
dakṣiṇābhimukho rātrau hyevamāyurna riṣyate

43.131

pratyagniṃ prati sūryaṃ ca prati gāṃ vratinaṃ prati || prati somodakaṃ sandhyāṃ prajñā naśyati mehataḥ

43.132

bhojane śayane sthāne utsarge malamūtrayoḥ || rathyācakramaṇe cārdrapañcakaścācametsadā

43.133

na nadyāṃ mehanaṃ kuryānna śmaśāne na
bhasmani || na gomaye na kṛṣṭe ca naivālūne na śādvale

43.134

uddhṛtābhistathādristu śaucaṃ kuryādvicakṣaṇaḥ || aṃtarjalādevakulādvalmīkānmūṣaka
sthalāt

43.135

apaviddhāpaśaucāśca varjayetpaṃca mṛttikāḥ || gandhalepāpaharaṇaṃ śaucaṃ kuryāttathā budhaḥ

43.136

nātmānaṃ tāḍayennaiva dadyādyuḥ
khebhya eva ca || ubhābhyāmapi pāṇibhyāṃ kaṇḍūyennātmanaḥ śiraḥ

43.137

rakṣeddārāṃstyajedīrṣyāṃ tāsu niṣkāraṇaṃ budhaḥ || sūryāstaṃ na vinā
kāścitkriyā naivācarettathā

43.138

adroheṇaiva bhūtānāmalpadroheṇa vā punaḥ || śivacittorjayedvittaṃ na cātikṛpaṇo bhavet

43.139

nerghuḥ
syānna kṛtaghnaḥ syānna paradrohakarmadhīḥ || na pāṇipādacapalo na netracapalo'nṛjuḥ

43.140

na ca vāgaṅgacapalo na cāśiṣṭasya gocaraḥ || na śuṣka
vādaṃ kurvīta śuṣkavairaṃ tathaiva ca

43.141

upāyaiḥ sādhayedarthāndaṇḍastvagatikā gatiḥ || bhinnāśanaṃ bhinnaśayyāṃ varjayedvinnabhājanam

43.142

aṃtareṇa na gaccheta dvayorjvalanaliṃgayoḥ||nāgryo‌rna viprayoścaiva na daṃpatyornṛpottama

43.143

na sūryagyomayornaiva harasya vṛṣabhasya ca || eteṣāmaṃtaraṃ
kurvanyataḥ pāpamavāpnuyāt

43.144

naikavastraśca bhuṃjīta nāgnau homamathācaret || na cārcayeddvijānnaiva kuryādevārcanaṃ budhaḥ

43.145

khaṃḍanaṃ
peṣaṇaṃ mārṣṭi jalasaṃśodhanaṃ tathā || raṃdhanaṃ bhojanaṃ svāpa utthānaṃ gamanaṃ kṣutam

43.146

kāryāraṃbhaṃ samāptiṃ ca vacaḥ procya tathā priyam || piba
jhighranspṛśañchṛṇvanvivakṣurmaithunaṃ tathā

43.147

śucitvaṃ ca japaṃ sthāṇuṃ yaḥ kuryādviṃśatiṃ tathā || māheśvaraḥ sa vijñeyaḥ śeṣonyo nāmadhārakaḥ

43.148

sa vai rudramayo bhūtvā tataścānte śivaṃ vrajet || parastriyaṃ nābhibhāṣettathā saṃbhāṣayedyadi

43.149

mātaḥsvasaratho putri āryeti ca vadedbudhaḥ
ucchiṣṭo nālabhetkiṃcinna ca sūryaṃ vilokayet

43.150

nenduṃ na tārakāścaiva nādeyetātmanaḥ śiraḥ || svasrā duhitrā mātrā vā nekāṃtāsanamācaret

43.151

durjayo hīndriyagrāmo muhyate paṃḍito'pi san || gurumabhyāgataṃ gehe svayamutthāya yatnataḥ

43.152

āsanaṃ kalpayettasya kuryātpādābhivaṃdanam || nodavicharāḥ svapejjātu na ca pratyicharā budhaḥ

43.153

śirasyagastyamādhāya tathaiva ca puraṃdaram || udakyādarśanaṃ sparśaṃ varjyaṃ saṃbhāṣaṇaṃ tathā

43.154

nāpsu mūtraṃ purīṣaṃ vā maithunaṃ vā samācaret || kṛtvā vibhavato devamanuṣyarṣisamarcanām

43.155

pitṝṇāṃ ca tataḥ śeṣaṃ bhoktuṃ māheśvaro arhati || vāgyataḥ śucirācāṃtaḥ prāṅmukhodaṅmukho'pi vā

43.156

antarjānuśca taccitto bhuñjītānnamakutsayan || nopaghātaṃ vinā doṣānna tasyodāharedbudhaḥ

43.157

nagnasnānaṃ na kurvīta na śayīta vrajeta vā || duṣkṛtaṃ na gurorbrūyātkuddhaṃ cainaṃ prasādayet

43.158

parivādaṃ na śṛṇuyādanyeṣāmapi jalpatām || sadā cā karṇayeddharmāstyaktvā kṛtyaśatānyapi

43.159

nityaṃ nityaṃ hi saṃmārṣṭi gehadarpaṇayoriva || śuklāyāṃ ca caturdaśyāṃ naktabhojī sadā bhavet

43.160

tisro rātrīrna śakraścedevaṃ māheśvaro bhavet || saṃyāvakuśarāmāṃsaṃ nātmānamupasādhayet

43.161

sāyaṃprātaśca bhoktavyaṃ kṛtvā hyatithibhojanam || svapnādhyayanabhojyāni saṃdhyayośca vivarjayet

43.162

bhuñjānaḥ saṃdhyayormohādasurāvasatho bhavet || snāto na dhūnayetkeśānkṣute niṣṭhīvite 'dhvani

43.163

ālabheddakṣiṇaṃ karṇaṃ sarvabhūtāni kṣāmayet || na cāpi nīlīvāsāḥ syānna viparyastavastradhṛk

43.164

varjyaṃ ca malinaṃ vastraṃ daśābhiśca vivarjitam || prakṣālya mukhahastau ca pādau cāpyupaviśya ca

43.165

antarjānuścirācāmedvirmukhaṃ parimārjayet || toyena sparśayetkhāni svamūrdhānaṃ tathaiva ca

43.166

ācamya punarācamya kriyāḥ kurvīta sarvaśaḥ || kṣute niṣṭhīvite caiva daṃtalagne tathaiva ca

43.167

patitānāṃ ca saṃbhāṣe kuryādācamanakriyām || adhyetavyā trayī nityaṃ bhavitavyaṃ vipaścitā

43.168

dharmato dhanamāhāryaṃ yaṣṭavyaṃ cāpi yatnataḥ || hīnebhyo'pi na yuṃjīta tvaṃkāraṃ karhicidbudhaḥ || tvaṃkāro vā vadho vāpi gurūṇāmabhayaṃ samam

43.169

satyaṃ vācyaṃ nityamaitreṇa bhāvyaṃ kāryaṃ tyājyaṃ
nityamāyāsakāri || loke'muṣminyahinaṃ syāttathāsminnātmā yoge yojanīyo gabhīraiḥ

43.170

tīrthasnānaiḥ sopavāsairvrataiśca pātre dānairhomajapyaiśca
yajñaiḥ || bhavārcanairdevapūjāviśeṣairātmā nityaṃ śodhanīyo malāktaḥ

43.171

yatrāpi kurvato nātmā jugupsāmeti pārthiva || tatkartavyamasaṃgena yanna
gopyaṃ mahājane

43.172

iti te vai samuddeśaḥ kīrtitaḥ kiṃcideva ca || śeṣaḥ smṛtipurāṇebhyastvayā śrotavya eva ca

43.173

evamācarato
dharmaṃ maheśasya gṛhe sataḥ || dharmārthakāmasaṃprāptau paratreha ca śobhanam

43.174

evaṃ nānāvidhāndharmānmahākālasya phālguna || vadato dhvanirā
kāśe sumahānabhyajāyata

43.175

yāvatpaśyaṃti ye tatra samājagmuḥ śṛṇuṣva tān || brahmā viṣṇuḥ svayaṃ rudro devī rudragaṇāstathā

43.176

iṃdrādayastathā devā vasiṣṭhādyā munīśvarāḥ || tuṃbarupravarāścāpi gaṃdharvāpsarasāṃ gaṇāḥ

43.177

tānmaheśamukhānsarvānmahākālo mahāmatiḥ
arcayāmāsa bahudhā bhaktyudrekātipūritaḥ

43.178

tato brahmādibhirdevairvare ratnamayāsane || upaviṣṭho'bhiṣiktaśca mahīsāgarasaṃgame

43.179

tato
devyā samāliṃgya nītvotsaṃgaṃ svakaṃ mudā || putratve kalpitaḥ pārtha mahākālo mahāmatiḥ

43.180

uktvā ca yāvadbrahmāṇḍamidamāste śivavrata
tāvattiṣṭha śivasthāne śivavacchivabhaktitaḥ

43.181

devena ca varo dattastvaliṃgaṃ yo'rcayiṣyati || jitendriyaḥ śucirbhūtvā ūrdhvaṃ mahlokame
ṣyati

43.182

darśanaṃ stavanaṃ pūjā praṇāmaśca tato japaḥ || dānaṃ cātra kṛtaṃ liṃge mamātitṛptikāraṇam

43.183

ityukte vismitā devāḥ sādhu
sādhiti te jaguḥ || brahmaviṣṇumukhāścaiva mahākālaṃ pratuṣṭuvuḥ

43.184

tataḥ suraiḥstūyamāno vaṃdyamānaśca cāraṇaiḥ || nṛtyadbhirapsarobhiśca gītairgaṃdharvajaiḥ
śubhaiḥ

43.185

koṭikoṭigaṇaiścaiva stuvadbhiḥ sarvato vṛtaḥ

43.186

mahākālo rudrabhavanaṃ gato bhavapurassaraḥ || evametanmahāliṃgamutpannaṃ kuru
naṃdana

43.187

kūpaścāpi saraḥ puṇyaṃ mahākālasya siddhidam || atra ye manujāḥ pārtha liṃgasyārādhane ratāḥ

43.188

mahākālaḥ samāliṃgya
tāñchivāya nivedayet || etadatyadbhutaṃ liṃgaṃ triṣu lokeṣu viśrutam

43.189

dṛṣṭaṃ spṛṣṭaṃ pūjitaṃ ca gatāste bhavasaṅgha tat evametāni
liṃgāni satra jātāni phālguna

43.190

ye śṛṇvaṃti gṛṇaṃtyetattepi dhanyā narottamāḥ

43.190.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśīti sāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe śrīmahākālamāhātmye mahākālakaraṃdhamasaṃvāde śivapūjanavidhinityakartavyadharmanirū paṇapūrvakamahākālaśivalokaprāptivarṇanaṃnāmaikacatvāriṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (11)