Kaumarakhanda 49
Kaumārakhaṇḍa 49
- Language
- Sanskrit
Contents
- 49.104 — 1 part
49.1
nārada uvāca || || tato mayāsya tīrthasya rakṣaṇāya punarjaye
samārādhya yathā devyaḥ sthāpitāstacchṛṇuṣva bhoḥ
49.2
yathātmā sarvabhūteṣu vyāpakaḥ parameśvaraḥ || tathaiva prakṛtirnityā vyāpakā parameśvarī
49.3
śakti
prasādādāpnoti vīryaṃ sarvāśca saṃpadaḥ || īśvarī sarvabhūteṣu sā caivaṃ pārtha saṃsthitā
49.4
buddhirhrīpuṣṭilajjeti tuṣṭiḥ śāṃtiḥ kṣamā spṛhā || śraddhā ca
cetanā śaktirmaṃtrotsāhaprabhūdbhavā
49.5
iyameva ca baṃdhāya mokṣāyeyaṃ ca sarvadā || enāmārādhya caiśvaryamindrādyāḥ samavāpnuyuḥ
49.6
ye ca
śaktiṃ na manyaṃte tiraskurvaṃti cādhamāḥ || yogīndrā api te vyaktaṃ aśyaṃte kāśijā yathā
49.7
vārāṇasyāṃ kila purā siddhayogīśvarāḥ punaḥ
avamanya ca te śaktiṃ punaśśāśvamupāgatāḥ
49.8
tasmātsadā dehineyaṃ śaktiḥ pūjyaiva nityadā || tuṣṭā dadāti sā kāmāntuṣṭā saṃharate kṣaṇāt
49.9
paramā prakṛtiḥ sā ca bahubhedairvyavasthitā || tāsāṃ madhye mahādevyo hyatra saṃsthāpitāḥ śṛṇu
49.10
catasrastu mahāśaktyaścaturdikṣu vyavasthitāḥ || siddhāṃbi
kā tu pūrvasyāṃ sthāpitā sā guhena ca
49.11
jagadādau mūlaprakṛterutpannā sā prakīrtyate || ārādhitā yataḥ siddhaistasmātsiddhāṃbikā ca sā
49.12
dakṣiṇasyāṃ tathā tārā saṃsthitā sthāpitā mayā || tāraṇārthāya devānāṃ yasmātkūrmaṃ samāśritā
49.13
yathāviṣṭaḥ samujjahe vedānkūrmo jagadguruḥ
anayāviṣṭadehaśca budho bauddhānniṣyati
49.14
koṭiśo vedamārgasya dhvaṃsakānpāpakarmiṇaḥ ||iyaṃ mayā samārādhya samānītā gireḥ sutā
49.15
koṭisaṃkhyābhiratyugradevībhiḥ saṃvṛtā ca sā || dakṣiṇāṃ diśamāśritya saṃsthitā mama gauravāt
49.17
paścimāyāṃ tathā devī saṃsthitā bhāskarā śubhā
yathāviṣṭāni bhāsaṃte bhāskarapramukhāni ca ||16||biṃbāni sarvatārāāṇāṃ gacchantyāyāṃti ca drutam || saiṣā mahābalā śaktirbhāsvarā kurunandana
49.18
mayārādhya samānītā kaṭāhādtra saṃsthitā || koṭikoṭivṛtā nityaṃ trāyate paścimāṃ diśam
49.19
uttarasyāṃ tathā devī saṃsthitā yoganaṃdinī
paramaprakṛterdehātpūrvaṃ niḥsṛtayā yayā
49.20
hṛṣṭacā hṛṣṭā nirmalayā yogamāpuścatuḥsanāḥ || yogīśvarī ca sā devī sanakādyaiḥ stutoṣitā
49.21
saiva cāṃḍakaṭāhānme samārādhyātra prāpitā || yoginībhiḥ parivṛtā saṃsthitā cottarāṃ diśam
49.22
evametā mahāśaktyaścatasraḥ saṃsthitāḥ
sadā || pūjitāḥ kāmadā nityaṃ ruṣṭāḥ saṃharaṇakṣamāḥ
49.23
tataśca nava me durgāḥ samānītāḥ śṛṇuṣva tāḥ
49.24
tripurānāma paramā devī
sthāṇuryayā purā || āviṣṭastripuraṃ ninye bhasmatvaṃ jagadīśvaraḥ
49.25
tripureti tatastāṃ tu proktavānbhagavānharaḥ || tuṣṭāva ca svayaṃ tasmātpūjyā
sā jagatāmapi
49.26
sā cārādhya samānītā mayāmareśvaraparvatāt || bhaktānāṃ kāmadā sāsti bhaṭṭādityasamīpataḥ
49.27
aparā cāpi
kolaṃbā mahāśaktiḥ sanātanī || kolarūpī yathāviṣṭaḥ keśavaścojjahāra gām
49.28
tasmātsā viṣṇunā coktā kolaṃbeti stutārcitā || sā ca
devī mayā pārtha bhaktiyogena toṣitā
49.29
vārāhagirisaṃsthā māṃ samānītā ca sābravīt || yatrāhaṃ nārada sadā tiṣṭhāmi kṛpayārthinām
49.30
tatra kūpena saṃstheyaṃ rudrāṇīsaṃsthitena vai || taṃ hi kūpaṃ vinā madyaṃ na ratirjāyate kacit
49.31
tasmādvānakūpavaraṃ svayamatra khana dvija
evamukte pārtha devyā darbhamūlena me tadā
49.32
kūpo'khani yatra sākṣādrudrāṇī kūpa ābabhau || tato mayā tatra devāḥ snātvā jagdhvā ca tarpitāḥ
49.33
pūjitā ca tato devī kolaṃbā jagadīśvarī || parituṣṭā tadā devī praṇataṃ māṃ tato'bravīt
49.34
sadātra cāhaṃ sthāsyāmi prasādaṃ prāpitā tvayā || ye
ca kūpetra saṃsnātvā māghāṣṭamyāṃ viśeṣataḥ
49.35
pūjayiṣyanti māṃ martyāsteṣāṃ chetsyāmi duṣkṛtam || sarvatīrthamayo yaśca sarvartukavane sthitaḥ
49.36
meroḥ samīpe rudrāṇyāḥ kūpa eṣa sa eva ca
49.37
prayāgādapi gaṃgāyā gayāyāśca viśeṣataḥ || kūpesminnadhikaṃ snānaṃ mayā nārada kīrtitam
49.38
tadahaṃ tava vākyena saṃsthitātra tapodhana || guhenātha saraḥ puṇyaṃ pālayiṣyāmyataṃdritā
49.39
kumāreśaṃ pūjayitvā pūjayiṣyaṃti ye ca mām || devībhiḥ
ṣaṣṭikoṭībhiryutā teṣāmabhīṣṭadā
49.40
nārada uvāca || || ityukto'haṃ pārtha devyā tadānīṃ prīyamāṇayā || pratyabravaṃ pramuditaḥ kolaṃbāṃ viśvamā
taram
49.41
atrāsya mātā tvaṃ devi guhyakṣetrasya kāraṇam || tīrthayātrā vṛthā teṣāṃ nārcayaṃtīha tvāṃ ca ye
49.42
idaṃ ca yatsaraḥ puṇyaṃ tvannāmnā
khyātimeṣyati || īśvarī saraso'sya tvaṃ tīrthasyāsya tatheśvarī
49.43
evaṃ dīrghaṃ tapastaptvā sthāpitā mayakā śubhā || mahādurgā naraistasmātpū
jyeyaṃ satataṃ budhaiḥ
49.44
tṛtīyā ca diśi tasyāṃ sthitā saṃsthāpitā mayā || guhena ca kapāleśyāḥ prabhāvosyāḥ pureritaḥ
49.45
dhanyāste
ye prapaśyaṃti nityamenāṃ narottamāḥ || kapāleśvaramabhyarcya viśvaśaktiriyaṃ yataḥ
49.46
evametāstisro durgāḥ pūrvasyāṃ diśi saṃsthitāḥ || paści
māyāṃ pravakṣyāmi tisro durgā mahottamāḥ
49.47
suvarṇākṣī tu yā devī brahmāṇḍaparipālinī || sā mayātra samārādhya tīrthe devī niveśitā
49.48
ye caināṃ praṇamiṣyaṃti pūjayiṣyaṃti bhaktitaḥ || trayastriṃśadbhiḥ koṭībhirdevībhiḥ pūjitā ca taiḥ
49.49
aparā ca mahādurgā carcitā ceti
saṃsthitā || rasātalatalāttatra mayānītā subhaktitaḥ
49.50
iyamarcyā ca ciṃtyā ca vīratvaṃ samabhīpsubhiḥ || bahubhirdevadaiteyairdadau tebhyaśca vīra
tām
49.51
iyameva mahādurgā śūdrakaṃ vīrasattamam || caurairbaddhaṃ kalau cāgre mokṣayiṣyati vikramāt
49.52
tatastvetāṃ sa cārādhya vīreṃdratvama
vāpsyati || nihaniṣyati cākramya kālasenamukhāttripūn
49.53
tasmādiyaṃ samārādhyā vīryakāmairnaraiḥ sadā || carcitā yā mahādurgā paścimāyāṃ
diśi sthitā
49.54
tathā trailokyavijayā tṛtīyasyāṃ diśi sthitā || yāmārādhya jayaṃ prāptastrilokyāṃ rohiṇīpatiḥ || somalokānma
yānītā pūjitā jayadā sadā
49.55
evametāḥ paścimāyāmuttarasyāmataḥ śṛṇu || tisro devyaścottarasyāmekavīrāmukhāḥ sthitāḥ
49.56
ekavīreti yā devī sākṣātsā śivapūjitā || yayā viṣṭo jagatsarvaṃ saṃharatyeṣu bhūtarāṭ
49.57
vīryeṇādyekavīrāyāḥ kṛtvā lokāṃśca bhasmasāt
yugaikādaśapūrṇatve vilakṣo'bhūtsa bhasmani
49.58
evaṃvidhā tvekavīrā śaktireṣā sanātanī || pūjitārādhitā caiva sarvābhīpsitadā nṛṇām
49.59
brahmalokātsamānītā mayārādhyātra bhārata || nāmakīrtanamapyasyā duṣṭānāṃ ghātanaṃ viduḥ
49.60
dvitīyā harasiddhyākhyā devī durgā
mahābalā || śīkottarātsamārādhya mayānītātra pāṃḍava
49.61
yadā śīkottarasthena pārvatyā prārthitena ca || rudreṇa ḍākinīmaṃtraḥ prokto devyāḥ
kṛpālunā
49.62
tadā maṃtraprabhāveṇa mohitā girijā satī || tamevākramya māṃsaṃ ca śoṇitaṃ ca bhavaṃ papau
49.63
tato rudraśarīrāctu viniṣkāṃtā
tināśinī || harasiddhirmahādurgā mahāmaṃtraviśāradā
49.64
sā sahasrabhujā devī samākramyābhipīḍayaca ca || mokṣayāmāsa giriśamaśāpayata tāṃ
tathā
49.65
tataḥ prabhṛti sā loke harasiddhiḥ prakīrtyate || devīnāṃ ṣaṣṭikoṭībhirāvṛtā pūjyate suraiḥ
49.66
etāmārādhya sugrīvapramukhā doṣa
nāśinīm || abhūvantumahāvīryā ḍākinīsaṃghanāśanāḥ
49.67
tasmādetāṃ pūjayettu manovākkāyakarmabhiḥ || ḍākinyādyā na sarpaṃti harasiddheranaṃ
taram
49.68
tṛtīyeśānakoṇasthā caṃḍikā navamī sthitā || vāgīśo'pi labhetpāraṃ naiva yasyāḥ pravarṇane
49.69
yā purā pārvatīdehādviniḥ
sṛtya mahāsurau || caṃḍamuṃḍo nihatyaiva bhakṣayāmāsa krodhataḥ
49.70
akṣauhiṇīśataṃ tvekaṃ caṃḍamuṃḍau ca tāvubhau || nāpūryaitaikathāso'syāḥ kiṃlakṣyā¹
yātviyaṃ hi sā
49.71
iyamevāṃdhakānāṃ ca tṛṣitā śoṇitaṃ punaḥ || papau tato nijagrāha cāṃdhakaṃ bhagavānbhavaḥ
49.72
iyaṃ ca raktabījānāṃ
kṛtvā pānaṃ ca raktajam || arpayāmāsa taṃ devyāścāmuṇḍāpītaśoṇitam
49.73
eṣā tṛpyati bhaktānāṃ praṇāmenāpi bhārata || arbudānāṃ ca koṭī
bhirdaityānāṃ pāpakarmiṇām
49.74
kuṇḍaṃ cāsyā mayā devyāḥ puṇyaṃ niṣpāditaṃ śubham || yatra vai sparśamātreṇa sarvatīrthaphalaṃ labhet
49.75
harasi
ddhirdevasiddhirdharmasiddhiśca bhārata || vividhā prāpyate siddhistīrthe'smiścaṃḍikārataiḥ
49.76
yaśca pūjayate devīṃ svalpena bahunāpi vā || kātyā
yanī koṭiśaitairvṛtā tasya vibhūtidā
49.77
evametā mahādurgā nava tīrthe'tra saṃsthitāḥ || catastraścāpi digdevyo nityamarcyāḥ śubhepsubhiḥ
49.78
āśvinasya ca māṃsasya navarātre viśeṣataḥ || upoṣya caikabhaktairvā devīstvetāḥ prapūjayet
49.79
balipūpakanaivedyaistarpaṇairdhūpagaṃdhibhiḥ || tasya
rakṣāṃ caraṃtyetā rathyāsu trikacatvare
49.80
bhūtapretapiśācādyā nopakuryuḥ prapīḍanam || āpado vidravaṃtyāśu yoginyo naṃdayaṃti tam
49.81
putrārthī labhate putrāndhanārthī dhanamāpnuyāt || rogārto mucyate rogādbaddho mucyeta bandhanāt
49.82
āsāṃ yaḥ kurute bhaktiṃ naro nārī ca
śraddhayā || sarvānkāmānavāpnoti yāṃścintayati cetasi
49.83
kāmagavyai imā devyaścintāmaṇinibhāstathā || kalpavallyo''tha bhaktānāṃ
praticchando'tra nava hi
49.84
tathātra bhūtamātāsti harasiddhestu dakṣiṇe || tasyā māhātmyamatulaṃ saṃkṣepātprabravīmi te
49.85
pūrvaṃ
kila guho vidrānpuṇye sārasvate taṭe || bhūtapretapiśācānāmādhirājye'bhyaṣicyata
49.86
sa ca sarvāṇi bhūtāni maryādāyāmadhārayat || etadvannaṃ
pradāyaiva kṛpayā bhagavānguhaḥ
49.87
yadasaṃtrahutaṃ kiṃciddevabāhyaṃ ca yatkṛtam || aśraddhayā ca krodhena tadvastusyaie bhaviṣyati
49.88
tatastavena
bhogena tāni naṃdaṃti kṛtsnaśaḥ || tataḥ kenāpi kālena śraddhayā'śraddhayā kṛtam
49.89
puṇyaṃ tānyeva bhūtāni prasaṃtyākramya devatāḥ || tato devāḥ
kṣudhārtāste guhāyaitanyavedayan
49.90
sa vai tadākarṇya kuddho guhaḥ kāla ivābhavat || tasya kuddhasya bhrūpadmamadhyātkācidvinirgatā
49.91
jvālāmālā sudurdarśā nārī dvādaśalocanā || sā ca praṇamya taṃ prāha tava śaktirahaṃ prabho || śīghramādiśa māṃ kṛtye kiṃ karomi tavepsitam
49.92
skanda uvāca || || etairbhūtagaṇaiḥ pāpairudvaṃdhya mama śāsanam
49.93
manuṣyadattaṃ sakalaṃ bhujyate svecchayā ghamaiḥ || śīghrametāni tvaṃ
tasmānmaryādāyāmupānaya
49.94
etāstvānuvrajiṣyaṃti devyaḥ koṭiśataṃ śubhe || tatastatheti sā coktā devībhiḥ saṃvṛtā tadā
49.95
mayūraṃ samupāsthāya guhaśaktiḥ samāgatā || sarojavanamāsādya bhūtasaṃghānapaśyata
49.96
javāna ca samāsādya devī nānāvidhāyudhaiḥ
tataḥ pretapiśācāśca hanyamānā mahāraṇe
49.97
prasādayaṃti tāṃ devīṃ nānāveṣaiḥ sudīnavat || kecidbrāhmaṇaveṣaiśca tāpasānāṃ tatho
ktibhiḥ
49.98
nṛtyaṃti devi padmākṣi prasīdeti punaḥpunaḥ || tataḥ prasannā sā devī triyatāṃ svecchayā''ha tān
49.99
tāṃ te procu
brāhi nastvaṃ bhūtamātā bhaveśvari || maryādāṃ naiva tyakṣyāmo vayaṃ skandavinirmitām
49.100
ye caivaṃ tvāṃ toṣayanti teṣāṃ dehi varānsadā
49.101
śrīdevyuvāca || || vaiśākhe darśadivase ye caivaṃ toṣayaṃti mām || ariṣṭābharaṇaiḥ puṣpairdadhibhaktaiśca pūjanaiḥ || teṣāṃ sarvopasargā vai yāsyaṃti
vilayaṃ sphuṭam
49.102
evaṃ dattvā varaṃ devī mumude bhūtasaṃyutā || evaṃprabhāvā sā devī mayānītātra bhārata
49.103
ya enāṃ praṇamenmartyaḥ sarvā
riṣṭairvimucyate
49.104
evaṃ prabhāvāḥ parikīrtitā mayā samāsatastīrthavare'tra devyaḥ || caturdaśaivārjuna pūjitā yāścaturdaśasthānavarairnṛmukhyaiḥ
49.104.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe śrīdevyākhyānavarṇanaṃnāma saptacatvāriṃśattamo'dhyāyaḥ
Linked texts (5)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit