Pramāṇa · Search · About · API

Kaumarakhanda 53

Kaumārakhaṇḍa 53

Language
Sanskrit

Contents

53.1

atithiruvāca || || yadetatparalokasya svarūpaṃ vyāhṛtaṃ tvayā || āgamaṃ samupāśritya tattathaiva na saṃśayaḥ

53.2

kiṃtvatra nāstikāḥ pāpāḥ sandihyante'lpacetanāḥ || teṣāṃ niḥsaṃśayakṛte vada karmaphalaṃ hi yait

53.3

ihaiva kasya kasyaiva karmaṇaḥ
pāpakasya ca || prabhāvātkīdṛśo jāyetkamaṭhetaddāsti cet

53.4

kamaṭha uvāca || || sarvametatpravakṣyāmi sthiro bhūtvā śṛṇuṣva
tat || yathā mama guruḥ prāha yanme cetasi saṃsthitam

53.5

brahmahā kṣayarogī syātsurāpaḥ śyāvadaṃtakaḥ || suvarṇacauraḥ kunakhī duśśarmā
gurutalpagaḥ

53.6

saṃsargī sarvarogī syātpaṃca pātakinastvamī || niṃdāmākarṇya sādhūnāṃ badhiraḥ saṃprajāyate

53.7

svayaṃ prakīrtayeccāpi
mūkaḥ pāpo'bhijāyate || ājñālopī gurūṇāṃ ca apasmārī bhavennaraḥ

53.8

avajñākārakasteṣāṃ kumirevābhijāyate || upekṣataḥ pūjyakāryaṃ
duṣprajñatvaṃ ca jāyate

53.9

cauryāya sādhudravyāṇāṃ dadyādyāvatpadāni ca || tāvadrṣāṇi paṃgutvaṃ sa prāpnoti narādhamaḥ

53.10

dattvā harati taddhano
jāyate kṛkalāsakaḥ || kupitānaprasādyaiva pūjyānsyācchīrṣarogavān

53.11

rajasvalāmabhigacchaṃśca caṃḍālaḥ saṃprajāyate || vastrāpahārī citrī
syātkṛṣṇakuṣṭhī tathāśmidaḥ

53.12

darduro rūpyahārī syātkūṭasākṣī mukhārujaḥ || paradārāṃśca kāmena dṛṣṭvā syādakṣirogavān

53.13

pratijñā
yāāprayacchanyo hyalpāyurjāyate naraḥ || vipravṛttyapahārī syādajīrṇoṃ sarvadā'dhamaḥ

53.14

naiṣṭhikānnāśanāddhūyo nivṛtto rogavānsadā || patnībahutve
tvekasyāṃ retomokṣaḥ kṣayī bhavet

53.15

svāminā dharmayukto yastvanyāyena samācaret || svayaṃ vā bhakṣayedravyaṃ sa mūḍhaḥ syājjalodarī

53.16

durbalaṃ pīḍyamānaṃ yo balavānsamupekṣate || aṃgahīnaḥ sa ca bhavedannahatkṣudhito bhavet

53.17

vyavahāre pakṣapātī jihvārogī bhavennaraḥ || dharmapravṛttiṃ
sañcārya patnyādīṣṭaviyogakṛt

53.18

svayaṃpākatrabhojī yo galarogamavāpnuyāt || paṃcayajñānakṛttvaiva bhuñjāno grāmaśūkaraḥ

53.19

parvamaithuna
kṛnmehī parityajya svagehinīm || veśyādirakto mūḍhātmā khalvado jāyate naraḥ

53.20

parikṣīṇānmitrabandhūnsvāminaṃ dayitānugān || avamanya
nivṛttātmā kṣipravṛttiḥ sadā bhavet

53.21

channopacaredyastu pitarau svāminaṃ gurūn || prātanyārthasyātikaṣṭātpariśraṃśorthajo bhavet

53.22

viśrambhasyāpahārī tu duḥkhānāṃ bhājanaṃ bhavet || dhārmike kṣudrakārī yo naraḥ sa vāmano bhavet

53.23

durbalavṛṣavāhī yaḥ kaṭhilūtī
bhavetsa ca

53.24

jātyaṃdhaścāpi yo gonno niḥpaśurduḥkhakṛdravām || nirdayo goṣu ghātādyaiḥ sadā sodhvasu kaṣṭagaḥ

53.25

nistejakaḥ sabhāyāṃ
yo galagaṇḍī sa jāyate || sadā krodhī ca caṃḍālaḥ pūtivaktraśca sūcakaḥ

53.26

ajavikrayakṛdvāghaḥ kuṇḍāśī bhūtako bhavet || nāstikastila
piṃḍī syādaśraddho gītajīvanaḥ

53.27

abhakṣyādo gaṇḍamālī strīkhādī cā''sutasya kṛt || anyāyato jñānagrāhī mūrkho bhavati mānavaḥ

53.28

śāstracauraḥ kekarākṣaḥ kathāṃ puṇyāṃ ca dveṣṭi yaḥ || kṛmivaktraḥ sa ca bhavedbhikṣaṣṭo narakātkudhīḥ

53.29

devadvijagavāṃ vṛttihārako vāṃtabhakṣakṛt
taḍāgārāmabhettā yo bhavedvikalapāṇikaḥ

53.30

vyavahāre cchalagrāhī bhṛtyagrasto bhavennaraḥ || sadā puruṣarogī syātparadārarato naraḥ

53.31

vāta
rogī kuvaidyaḥ syādduśśrarmā gurutalpagaḥ || madhumehī kharīgāmī gotrastrīmaithuno'prasūḥ

53.32

svasāraṃ mātaraṃ putravadhūṃ gacchannabījavān || kṛtaghnaḥ sarvaṃ
kāryāṇāṃ vaiphalyaṃ samupāśnute

53.33

ityeṣa lakṣaṇoddeśaḥ pāpināṃ parikīrtitaḥ || citragupto'pi muhyeta sakalasyānuvarṇane

53.34

ete naraka
vibhraṣṭā bhuktvā yonīḥ sahasraśaḥ || evaṃvidhaiścihnitāsca jāyaṃte lakṣaṇairnarāḥ

53.35

ye hi dharmaṃ na manyaṃte tathā ye vyasanairjitāḥ || anumānena
boddhavyaṃ yadete śeṣapāpinaḥ

53.36

yeṣāṃ tvaṃtagataṃ pāpaṃ svargādvā ye samāgatāḥ || sarvavyasananirmuktā dharmamekaṃ bhajanti te

53.37

bhavaṃti cātra
ślokāḥ || dharmādaṃnavamaṃ saukhyamadharmādduḥkhasambhavaḥ || tasmāddharmaṃ sukhārthāya kuryātpāpaṃ vivarjayet

53.38

lokadvaye'pi yatsaukhyaṃ taddharmātprocyate
ryataḥ || dharmaikamataḥ kuryātsarvakāryārthasiddhaye

53.39

muhūrtamapi jīveta naraḥ śuklena karmaṇā || na kalpamapi jīveta lokadvayavirodhinā

53.40

iti pṛṣṭaṃ tvayā vipra yathāśaktyā mayeritam || asūktaṃ sūktamathavā kṣaṃtavyaṃ kiṃ vadāsi ca

53.187

nārada uvāca || || kamaṭhasyaitadākarṇya

53.41

aṣṭavarṣasya bhāṣitam || bhagavānbhāskaraḥ prīto babhūvātīva vismitaḥ

53.42

praśaśaṃsa ca tānviprānhārītapramukhāṃstadā || aho vasumatī dhanyā
dvijairevaṃvidhottamaiḥ

53.43

atha prajāpatirdhanyo yanmaryādābhipālyate || amībhirbrāhmaṇavarairdhanyā vedāśca saṃprati

53.44

yeṣāṃ madhye bālabuddhi
riyametāhaśī sphuṭā || hārītapramukhānāṃ hi kā vai buddhirbhaviṣyati

53.45

asaṃśayaṃ trilokasthameṣāmaviditaṃ na hi || yathaitānnāradaḥ prāha bhūyastasmā
damī bahu

53.46

iti praśasya tānviprānprahṛṣṭo ravirabravīt || ahaṃ sūryo vipramukhyā yuṣmākaṃ darśanotkate

53.47

samāgataḥ sūryalokātprāptaṃ
netraphalaṃ ca me || bhavadbhirdhairvipramukhyaiḥ saṃjalpanasahāsanāt

53.48

antyajā api pūyante kiṃ punarmāhaśā dvijāḥ || sarvathā nārado dhanyo yo'sau trailo
kyatattvavit

53.49

yuṣmābhirbadhyate śreyo yasya vai dhūtakilbiṣaiḥ || praṇamāmi ca vaḥ sarvānmanobuddhisamādhibhiḥ || tapo vidyā ca vṛttaṃ ca yato
vārddhakyakāraṇam

53.51

varaṃ matto vṛṇīdhvaṃ ca durlabhaṃ yaṃ hṛdīcchata||yūyaṃ svayaṃ hi varadā matsaṃgo māstu niṣphalaḥ||50||devatānāṃ hi saṃsargo niṣphalo
nopajāyate || tasmānmatto varaṃ kiṃcidvṛrṇudhvaṃ pradādāmi vaḥ

53.52

śrīnārada uvāca || || iti sūryavacaḥ śrutvā prahṛṣṭāste dvijottamāḥ

53.54

saṃpūjya
parayā bhaktyā pādyārghyastutivaṃdanaiḥ || maṃḍalādīnmahājapyāngṛṇaṃtaḥ procire ravim||53||jayāditya jaya svāmiñya bhāno jayāmala||jaya vedapate śaśva
ttārayāsmānaharpate

53.55

viprāṇāṃ tvaṃ paro devo viprasargo'pi tvanmayaḥ || nitarāṃ pūtametannaḥ sthānaṃ deva tvayekṣitam

53.56

adya naḥ saphalā vedā
adya naḥ saphalāḥ kriyāḥ || adya naḥ saphalaṃ gehaṃ tvayā saṃgamya gopate

53.57

varaṃ yadi pradātāsi tadenaṃ pravṛṇīmahe || āsmākīnamidaṃ sthānaṃ na
hi tyājyaṃ kathaṃcana

53.58

śrīsūrya uvāca || || yasmādvavadbhiḥ pūrvaṃ hi jayādityeti coditam || jayāditya iti khyātastasmātsthāsye'tra sarvadā

53.59

yāvanmahī samudrāśca parvatā nagarāṇi ca || tāvatsthānamidaṃ viprā na hi tyakṣyāmi karhicit

53.60

dāridrarogasaṃghātāndravo maṃḍalāni
ca || kuṣṭhādīnnāśayiṣyāmi bhajatāmatra saṃsthitaḥ

53.61

yo māmatra sthitaṃ cāpi pūjayiṣyati mānavaḥ || sūryalokamivāgamya pūjāṃ tasya bhajā
myaham

53.62

śrīnārada uvāca || || evamukte bhagavatā hārītādyā dvijottamāḥ || mūrtiṃ saṃsthāpayāmāsurvedoditavidhānataḥ

53.63

tato
dvijāḥ prāhurevaṃ kamaṭhaṃ tvatkṛte raviḥ || atra svāmī sthitastasmātprathamaṃ stuhi tvaṃ ravim

53.64

ityukto brāhmaṇaiḥ sarvaiḥ kamaṭho vāgmināṃ varaḥ
praṇipatya jayādityaṃ mahāstotramidaṃ jagau

53.65

na tvaṃ kṛtaḥ kevalasaṃśrutaśca yajuṣyevaṃ vyāharatyādideva || caturvidhā bhāratī dūradūraṃ dhṛṣṭaḥ staumi
svārthakāmaḥ kṣametat

53.66

mārtaṃḍasūryāṃśuravistathendro bhānurbhagaścāryamā svarṇaretāḥ

53.67

divākaro mitraviṣṇuśca deva khyātastvaṃ vai dvādaśa
śātmā namaste || lokatrayaṃ vai tava garbhagehaṃ jalādhāraḥ procyase khaṃ samagram

53.68

nakṣatramālā kusumābhimālā tasmai namo vyomaliṃgāya
tubhyam

53.69

tvaṃ devadevastvamanāthanāthastvaṃ prārṣyapālaḥ kṛpaṇe kṛpāluḥ || tvaṃ netranetraṃ janabuddhibuddhirākāśakāśo jaya jīvajīvaḥ

53.70

dāri
dryadāridrya nighe nidhīnāmaṃgalāmaṃgala śarmaśarma || rogaprarogaḥ prathitaḥ pṛthivyāṃ ciraṃ jayāditya jayāprameya

53.71

vyādhigrastaṃ kuṣṭharogābhibhūtaṃ bhagna
trāṇaṃ śīrṇadehaṃ visaṃjñam || mātā pitā bāṃdhavāḥ saṃtyajaṃti sarvaistyaktaṃ pāsi kosti tvadanyaḥ

53.72

tvaṃ me pitā tvaṃ jananī tvameva tvaṃ me gururvā
ndhavāśca tvameva || tvaṃ me dharmastvaṃ ca me mokṣamārgo dāsastubhyaṃ tyaja vā rakṣa deva

53.73

pāpo'smi mūḍho'smi mahograkarmā raudro'smi nācāranidhānam
smi || tathāpi tubhyaṃ praṇipatya pādayorjayaṃ bhaktānāmarpaya śrījayārka

53.74

nārada uvāca || ||evaṃ stuto jayādityaḥ kamaṭhena mahātmanā
snigdhagaṃbhīrayā vācā prāha taṃ prahasanniva

53.75

jayādityāṣṭakamidaṃ yattvayā parikīrtitam || anena stoṣyate yo māṃ bhuvi tasya na durlabham

53.76

ravivāre viśeṣeṇa māṃ samabhyarcya yaḥ paṭhet || tasya rogā na śiṣyaṃti dāridryaṃ ca na saṃśayaḥ

53.77

tvayā ca toṣito vatsa
tava dadmi varaṃ tvamum || sarvajño bhuvi bhūtvā tvaṃ tato muktimavāpsyasi

53.78

tvatpitā smṛtikāraśca bhaviṣyati dvijārcitaḥ || sthānasyāsya
na nāśaśca kadācitprabhaviṣyati

53.79

na caitatsthānakaṃ vatsa parityakṣyāmi karhicit || evamuktā sa bhagavānbrāhmaṇairarcitaḥ stutaḥ

53.80

anujñāpya dvijeṃdrāṃstāṃstatraivāṃtardadhe prabhuḥ || evaṃ pārtha samutpanno jayādityo'tra bhūtale

53.81

āśvine māsi saṃprāpte ravivāre ca suvrata || āśvine
bhānuvāreṇa yo jayādityamarcayet

53.82

koṭitīrthe naraḥ snātvā brahmahatyāṃ vyapohati || pūjanādraktamālyaiśca raktacaṃdanakuṃkumaiḥ

53.83

lepanādgaṃdhadhūpādyairnaivedyairghṛtapāyasaiḥ || brahmaghnaśca surāpaśca steyī ca gurutalpagaḥ

53.84

mucyate sarvapāpebhyaḥ sūryalokaṃ ca gacchati || putradāradhanānyāyuḥ prāpya sā
rikaṃ sukham

53.85

iṣṭakāmaiḥ samāyuktaḥ sūryaloke ciraṃ vaset

53.86

sarveṣu ravivāreṣu jayādityasya darśanam || kīrtanaṃ smaraṇaṃ vāpi sarva
rogopaśāṃtidam

53.87

anādinidhanaṃ devamavyaktaṃ tejasāṃ nidhim || ye bhaktāste ca līyaṃte saurasthāne nirāmaye

53.88

sūryoparāge saṃprāpte
ravikṣepe samāhitaḥ || snānaṃ yaḥ kurute pārtha homaṃ kuryātprayatnataḥ

53.89

dānaṃ caiva yathāśaktyā jayādityāgrataḥ sthitaḥ || tasya puṇyasya
māhātmyaṃ śṛṇuṣvaikamanā jaya

53.90

kurukṣetreṣu yatpuṇyaṃ prabhāse puṣkareṣu ca || vārāṇasyāṃ ca yatpuṇyaṃ prayāge naimiṣe'pi vā || tatpuṇyaṃ labhate
martyo jayādityaprasādataḥ

53.90.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe jayāditya māhātmyavarṇanaṃnāmaikapaṃcāśattamo'dhyāyaḥ

Linked texts (5)