Kaumarakhanda 56
Kaumārakhaṇḍa 56
- Language
- Sanskrit
Contents
- 56.58 — 1 part
56.1
cha|| || nārada uvāca || || mamāpi pārtha tatrāsti
mūrtirbrāhmaṇakāmyayā || tatra nāhaṃ tyajāmyaṃga cchatradaṇḍavibhūṣitām
56.2
kārtikasya tu yā śuklā bhavatyekādaśī śubhā || tasyāṃ madarcanaṃ kṛtvā
kalidoṣairvimucyate
56.3
arjuna uvāca || || bālyātprabhṛti saṃdeho samāyaṃ hṛdi vartate || pṛcchatastaṃ ca me vipra na
krodhaṃ kartumarhasi
56.4
sadā tvaṃ mokṣadharmeṣu pariniṣṭhāṃ parāṃ gataḥ || sarvabhūtasamo dāṃto rāgadveṣavivarjitaḥ
56.5
tyaktaniṃdāstutirmau
nī mokṣasthaḥ parikīrtyase || tvaṃ ca nārada lokeṣu vāyuvaccapalo mune
56.6
saudāminīva vicarandṛśyase prājñasaṃmataḥ || sadā kalikaro loke
nirdayaḥ sarvaprāṇiṣu
56.7
bahūnāṃ hi sahasrāṇi devagaṃdharvarakṣasām || rājñāṃ munīndradaityānāṃ kalernaṣṭāni te'bhavan
56.8
kasmāttadeṣā ceṣṭā te
saṃdehaṃ me hara dvija || saṃdehānna sukhaṃ śete bāṇaviddho mṛgo yathā
56.9
sūta uvāca || || śaunakedaṃ vacaḥ śrutvā phālgunānnārado muniḥ
prahasanniva bābhravyavadanaṃ sa niraikṣata
56.10
sa ca bābhravyanāmā vai hārītasyānvayodbhavaḥ || brāhmaṇo nāradamuneḥ samīpe vartate sadā
56.11
sa
ca jñātvā mahābuddhirnāradasya manīṣitam || prahasanniva provāca phālgunaṃ snigdhayā girā
56.12
bābhravya uvāca || || satyametadyathāttha
tvaṃ nāradaṃ prati pāṃḍava || sarvo'pi cātra vṛttāṃte saṃśayaṃ yāti mānavaḥ
56.13
tadahaṃ te pravakṣyāmi yathā kṛṣṇānmayā śrutam || stokakālāṃtare pūrvaṃ
sarvaṃ yādavanaṃdanaḥ
56.14
mahīsāgarayātrāyāṃ kṛṣṇastatrāyatau prabhuḥ || ugrasenena sahito vasudevena babhruṇā
56.15
rāmeṇa raukmiṇameyena yuyudhā
nādibhistadā || sa ca jñātvā jñātisamaṃ mahīsāgarasaṃgame
56.16
piṃḍadānādikaṃ kṛtvā dattvā dānāni bhūriśaḥ || guheśvarādiliṃgāni yatnataḥ
pratipūjya ca
56.17
snānaṃ kṛtvā koṭitīrthe jayādityaṃ samarcya ca || pūjayannāradamuniṃ yuktaḥ kṛṣṇo mahāmanāḥ
56.18
ugrasenena rājñā vai
pūrvajena jaṭāyunā || madādivipramukhyānāṃ bahūnāṃ copaśṛṇvatām || ugraseno mahārājaḥ kṛṣṇaṃ provāca saṃsadi
56.19
ugrasena uvāca
kṛṣṇa prakṣyāmi tvāmekaṃ saṃśayaṃ vada taṃ mama
56.20
yo'yaṃ nāma mahābuddhirnārado viśvavaṃditaḥ || kasmādeṣo'ticapalo vāyuvadbhramate jagat
56.20-2
kalipriyaśca kasmādvā kasmāttvayyatiprītimān
56.21
śrīkṛṣṇa uvāca || || satyaṃ rājaṃstvayā pṛṣṭametatsarvaṃ vadāmi te || dakṣeṇa tu purā
śapto nārado munisattamaḥ
56.22
sṛṣṭimārgotsutānvīkṣya nāradena vicālitān || nāvasthānaṃ ca lokeṣu bhramataste bhaviṣyati
56.23
paiśunya
vaktā ca tathā dvitīyānāṃ pracālanāt || iti śāpadvayaṃ prāpya dvividhātmajacālanāt
56.24
nirākartuṃ samartho'pi munirmene tathaiva tat || etā
vānsādhuvādo hi yataśca kṣamate svayam
56.25
vināśakālaṃ cāvekṣya kaliṃ vardhayate yataḥ || satyaṃ ca vakti tasmātsa na ca pāpena lipyate
56.26
amato'pi ca sarvatra nāsya yasmātpṛthaṅmanaḥ || dhyeyādravati naiva syādramadoṣastatosya ca || yacca prītirmayi tasya paramā tacchuṇva ca
56.27
ahaṃ hi sarvadā staumi nāradaṃ devadarśanam || maheṃdragaditenaiva stotreṇa śṛṇu tannṛpa
56.28
śrutacāritrayorjātā yasyāhaṃtā na vidyate || agutaśruta
cāritraṃ nāradaṃ taṃ namāmyaham
56.29
aratikrodhacāpalye bhayaṃ naitāni yasya ca || adīrghasūtraṃ dhīraṃ ca nāradaṃ taṃ namāmyaham
56.30
kāmādvā yadi
vā lobhādvācaṃ yo nānyathā vadet || upāsyaṃ sarvajaṃtūnāṃ nāradaṃ taṃ namāmyaham
56.31
adhyātmagatitattvajñaṃ kṣāṃtaṃ śaktaṃ jiteṃdriyam || ṛjuṃ yathārthaṃ
vaktāraṃ nāradaṃ taṃ namāmyaham
56.32
tejasā yaśasā buddhyā nayena vinayena ca || janmanā tapasā vṛddhaṃ nāradaṃ taṃ namāmyaham
56.33
sukhaśīlaṃ sukhaṃ veṣaṃ
subhojaṃ svācaraṃ śubham || sucakṣuṣaṃ suvākyaṃ ca nāradaṃ taṃ namāmyaham
56.34
kalyāṇaṃ kurute gāḍhaṃ pāpaṃ yasya na vidyate || na prīyate parānarthe yo
'sau taṃ naumi nāradam
56.35
vedasmṛtipurāṇoktadharme yo nityamāsthitaḥ || priyāpriyavimuktaṃ taṃ nāradaṃ praṇamāmyaham
56.36
aśanādiṣva
liptaṃ ca paṃḍitaṃ nālasaṃ dvijam || bahuśrutaṃ citrakathaṃ nāradaṃ praṇamāmyaham
56.37
nārthe krodhe ca kāme ca bhūtapūrvo'sya vibhramaḥ
yenaite nāśitā doṣā nāradaṃ taṃ namāmyaham
56.38
vītasaṃmohadoṣo yo dṛḍhabhaktiśca śreyasi || sunayaṃ satrapaṃ taṃ ca nāradaṃ praṇamāmyaham
56.39
asaktaḥ sarvasaṃgeṣu yaḥ saktātmeti lakṣyate || adīrghasaṃśayo vāgmī nāradaṃ taṃ namāmyaham
56.40
na tyajatyāgamaṃ kiṃcidyastapo nopajīvati
avaṃdhyakālo yasyātmā tamahaṃ naumi nāradam
56.41
kṛtaśramaṃ kṛtaprajñaṃ na ca tṛptaṃ samādhitaḥ || nityaṃ yatnātpramattaṃ ca nāradaṃ taṃ namāmyaham
56.42
na hṛṣyatyarthalābhena yo'lābhe na vyathatyapi || sthirabuddhirasaktātmā tamahaṃ naumi nāradam
56.43
taṃ sarvaguṇasaṃpannaṃ dakṣaṃ śucimakātaram
kālajñaṃ ca nayajñaṃ ca śaraṇaṃ yāmi nāradam
56.44
imaṃ stavaṃ nāradasya nityaṃ rājanpaṭhāmyaham || tena me paramāṃ prītiṃ karoti munisattamaḥ
56.45
anyopi yaḥ śucirbhūtvā nityametāṃ stutiṃ japet || acirāttasya devarṣiḥ prasādaṃ kurute param
56.46
etānguṇānnāradasya tvamathākarṇya pārthiva
japa nityaṃ stavaṃ puṇyaṃ prītaste bhavitā muniḥ
56.47
bābhravya uvāca || || iti kṛṣṇamukhācchrutvā nāradasya guṇānnṛpaḥ || babhūva paramaprīo
taścakre tacca tathā vacaḥ
56.48
tato nāradamānarca dattvā dānaṃ ca puṣkalam || nāradīyadvijāgryāṇāṃ nāradaḥ prīyatāmiti
56.49
yayau dvāravatīṃ
kṛṣṇaḥ sabhrātṛjñātibāṃdhavaḥ || tīrthayātrāmimāṃ kṛtvā vidhivatpuruṣottamaḥ
56.50
tathā tvamapi kauravya nāradasya guṇānimān || śrutvā śraddhāmayo
bhūtvā śṛṇu kṛtyaṃ yadatra ca
56.51
kārtike śukladvādaśyāṃ prabodhinyāmasau muniḥ || viṣṇordhyānasamādheśca prabuddho jāyate sadā
56.52
tasmin
ndine nāradena nirmite'traiva kūpake || snānaṃ kṛtvā prayatnena śrāddhaṃ kuryātsamāhitaḥ
56.53
tapo dānaṃ japaścātra kūpe bhavati cākṣayyam
56.54
idaṃ viṣṇavati maṃtreṇa tato viṣṇuṃ prabodhayet || nāradaṃ ca muniṃ paścānmantreṇānena pāṃḍava
56.55
yoganidrā yathā tyaktā hariṇā munisattama
tathā lokopakārāya bhavānapi parityaja
56.56
iti maṃtreṇa cotthāpya nāradaṃ paripūjayet || kṛṣṇaproditayā stutyā chatraghotrārcanaiḥ śubhaiḥ
56.57
śaktyā dvijānāṃ deyaṃ ca chatraṃ ghotraṃ kamaṃḍalum || praṇamya brāhmaṇānbhaktyā nāradaḥ prīyatāmiti
56.58
evaṃ kṛte prasādātsa muneḥ pāpena mucyate
jāyate na kalistasya na cāsaukhyaṃ bhavediha
56.58.p1
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumā rikākhaṇḍe nāradamāhātmyavarṇanaṃnāma catuḥpaṃcāśattamo'dhyāyaḥ
Linked texts (5)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit