Pramāṇa · Search · About · API

Kaumarakhanda 60

Kaumārakhaṇḍa 60

Language
Sanskrit

Contents

60.1

cha || || arjuna uvāca
guhyakṣetramidaṃ kasmātkasmādvṛtaṃ ca nārada || yasya prabhāvaḥ sumahāṃsteva kasyāpi saṃstutaḥ

60.2

nārada uvāca || || purātanamatra kathāṃ guhya
kṣetrasya kāraṇe || śṛṇu pāṃḍava śāpena guhyamāsīdidaṃ yathā

60.3

purā nimitte kasmiṃścitsarvatīrthādhidaivatāḥ || praṇāmāya brahmasado brāhmaṇaṃ sahitā
yayuḥ

60.4

puṣkarasya prabhāsasya nimiṣasyārbudasya ca || kurukṣetrasya kṣetrasya dharmāraṇyasya devatāḥ

60.5

vastrāpathasya śvetasya phalgutīrtha
sya cāpi yāḥ || kedārasya tathānyeṣāṃ kṣetrāṇāṃ koṭiśo'pi yāḥ

60.6

siṃdhusāgarayogasya mahīsāgarakasya ca || gaṃgāsāgarayogasya adhipāḥ
sūkarasya ca

60.7

gaṃgārevāmukhīnāṃ tu nadīnāmadhidevatāḥ || śoṇahradapurogāṇāṃ hradānāṃ cādhidevatāḥ

60.8

te sarve saṃghaśo bhūtvā śreṣṭhacajñā
nāya cātmanaḥ || samupājagmuramalā mahatīṃ brahmaṇaḥ sabhām

60.9

tatra tīrthāni sarvāṇi samāyātāni vīkṣya saḥ || uttasthau sahitaḥ sarvaiḥ
sabhāsadbhiḥ pitāmahaḥ

60.10

praṇamya sarvatīrthebhyaḥ prabaddhakarasaṃpuṭaḥ || tīrthāni bhagavānāha vismayotphullalocanaḥ

60.11

adya naḥ saphla sakalaṃ
yuṣmābhiratipāvitam || vayaṃ ca pāvitā bhūyo yuṣmākaṃ darśanādapi

60.12

tīrthānāṃ darśanaṃ śreyaḥ sparśanaṃ jñānameva ca || kīrtanaṃ smaraṇaṃ cāpi
neṃṃ syātpuṇyaṃ vinā param

60.13

mahāpāpānvitā raudrāstvapi ye syuḥ suniṣṭhurāḥ || te'pi tīrthaiḥ prapūyaṃte kiṃ punardharmasaṃsthitāḥ

60.14

evamuktvā
pulastyaṃ sa putramabhyādideśa ha || śīghramarghaṃ tīrthahetoḥ samānaya yathārcaye

60.15

pulastya uvāca || || asaṃkhyānīha tīrthāni dṛśyaṃte
padmasaṃbhava || yathā diśasi māṃ tātaḥ arghamekamupānaye

60.16

dharmapravacane śloko yata eṣa pragīyate

60.17

bhaveyuryadyasaṃkhyātā arghayogyāḥ
samarcane || tatasteṣāṃ variṣṭhāya dātavyo'rghaḥ kilaikataḥ

60.18

brahmovāca || || sābhiprāyaṃ sādhu vatsa tvayā proktamidaṃ vacaḥ || evaṃ
kuruṣvaikamarghamānaya tvaṃ suśīghrataḥ

60.19

nārada uvāca || || tataḥ pulastyo vegena samāninye'rghamuttamam || taṃ ca brahmā kare gṛhya tīrthānyāheti
bhāratīm

60.20

sarvairbhavadbhiḥ saṃhatya mukhyastvekaḥ prakīrtyatām || tasmai cārghaṃ prayacchāmi naivaṃ māmanayaḥ spṛśet

60.21

tīrthānyūcuḥ
na vayaṃ śreṣṭhatāṃ vidmaḥ kathaṃcana parasparam || asmāddhetośca saṃprāptā jñātvā dehi tvameva tat

60.22

brahmovāca || || nāhaṃ vedmi śreṣṭhatāṃ vaḥ
kathaṃcana namo'stu vaḥ || sarve cāpāramāhātmyaṃ svayaṃ me vaktumarhatha

60.23

yatra gaṃgā gayā kāśī puṣkaraṃ naimiṣaṃ tathā || kurukṣetraṃ tathā revā mahīsā
garasaṃgamaḥ

60.24

prabhāsādyāni śataśo yatra nastatra kā matiḥ

60.25

nārada uvāca || || evamukte padmabhuvā kopi novāca
kiṃcana || cireṇedaṃ tataḥ prāha mahīsāgarasaṃgamaḥ

60.26

samainamarghaṃ tvaṃ yaccha caturānana śīghrataḥ || yataḥ koṭikalāyāṃ vā mama koḍapi
na pūryate

60.27

yataścendradyujharājñā tāpyamānā vasuṃdharā || sarvatīrthadravībhūtā mahīnāmābhavannadī

60.28

sā ca sarvāṇi tīrthāni saṃyu
ktāni mayā saha || sarvatīrthamayastasmādasmi khyāto jagatraye

60.29

guhena ca mahāliṃgaṃ kumāreśvaramīśvaram || saṃsthāpya tīrthamukhyatvaṃ
mama dattaṃ mahātmanā

60.30

nāradenāpi mattīre sthānaṃ saṃsthāpya śobhanam || sarvebhyaḥ puṇyakṣetrebhyo dattaṃ śreṣṭhacaṃ purā mama

60.31

evaṃ
tribhirhetuvarairmaivārghaḥ pradīyatām || guṇaikadeśe'pi samaṃ mama tīrthaṃ na vai param

60.32

ityukte vacane pārtha tīrtharājena bhārata || sarve nocuḥ
kiṃcanāpi kiṃ brahmā vakṣyatīti yat

60.33

tato brahmasuto jyeṣṭhaḥ śvetamālyānulepanaḥ || dakṣiṇaṃ bāhumuddhṛtya dharmo vacanamabravīt

60.34

aho kaṣṭamidaṃ kūrkaṃ tīrtharājena mohitaḥ || santo'pi na guṇā vācyāḥ svayaṃ sadbhiḥ svakā yataḥ

60.35

svīyānguṇānsvayaṃ yo hi sampatsu prakṣipanparān || bravīti rājasattveṣa hyahaṃkāro jugupsitaḥ

60.36

tasmādasmādahaṃkārātsatsvapyeṣu guṇeṣu ca || aprakhyātaṃ dhvastarūpamidaṃ tīrtha bhaviṣyati

60.37

staṃbhatīrthamiti khyātaṃ stambho garvaḥ kṛto yataḥ || staṃbhasya hi phalaṃ sadyo brahmāpi prāpa kiṃ paraḥ

60.38

ityukte dharmadevena heheti rava utthitaḥ || tataḥ śīghraṃ samāyāto yogīśo'haṃ ca pāṇḍava

60.39

guhastato vacaḥ prāha dharmadevasamāgame || ayuktametacchāpo'yaṃ datto yaddharmadhāṣṭaryataḥ

60.40

bravītu ko'pi sarveṣāṃ tīrthānāṃ teṣu vartatām || yadyaiśvaryaṃ nārhatesau mahīsāgarasaṃgamaḥ

60.41

tiṣṭhatvātmaguṇo yacca tīrtharājena varṇitaḥ || tatra ko viguṇo nāma mithyāvādo yato guṇaḥ

60.42

aho na yuktaṃ pālānāṃ yadi te'pyavisṛśya ca || evamarthānkariṣyaṃti kaṃ yāṃti śaraṇaṃ prajāḥ

60.43

evamukte guhenātha dharmo vacanamabravīt || satyametadyadaho'yaṃ mahīsāgarasaṃgamaḥ

60.44

mukhyatvaṃ sarvatīrthānāmarghaṃ cāpi pitāmahāt || kiṃtu nātmaguṇā vācyāḥ satāmetatsadā vratam || parokṣe'pi svapraśaṃsā brahmāṇamapi cālayet

60.45

svapraśaṃsāṃ prakurvāṇaḥ parākṣepasya manvitāṃ || kiṃ divaḥ pṛthivīṃ pūrvaṃ yayātirna papāta ha || yāni pūrvaṃ pramāṇāni kṛtānīśena dhīmatā

60.46

tāni sampālanīyāni tāni ko'ti krameddhudhaḥ || tava pitrā samādiśya yadarthaṃ sthāpitā vayam

60.47

pālayāmāsa etacca tvaṃ pālayitumarhasi || īśvarāḥ svapramāṇena bhavaṃto yadi kurvate

60.48

tadasmābhiridaṃ yuktaṃ śāsanaṃ diśyatāṃ param || evamuktā svīyamudrāṃ moktukāmaṃ vṛṣaṃ tadā

60.49

ahaṃ prastāvamanvīkṣya vākyametaduderayam || namo dharmāya mahate viśvayātre mahātmane

60.50

brahmaviṣṇuśivairnityaṃ pūjitāyāvanāśine || yadi mudrāṃ bhavāndharma parityakṣyati karhicit

60.51

tadasmākaṃ kuto bhāvo mā viśvaṃ nāśaya prabho || yogīśvaraṃ guhaṃ cāpi saṃmānayitumarhasi

60.52

śivavanmānanīyo hi yataḥ sākṣācchivātmajaḥ || tvāṃ ca devo guhaḥ svāmī saṃmānayitumarhati

60.53

yuvayoraikyabhāvena sukhaṃ jīvedidaṃ jagat || tvayā pradattaḥ śāpo'yaṃ mā pratyākhyātilakṣaṇaḥ

60.54

anugrahaśca kriyatāṃ tīrtharājasya mānada

60.55

evamuccaramāṇaṃ māṃ praśasyāhāpi padmabhūḥ || sādhvetannāradenoktaṃ dharmatadvacanaṃ kuru

60.56

sammānaya guhaṃ cāpi guhaḥ svāmī yato hi naḥ || evamukte brahmaṇā ca dharmo vacanamabravīt

60.67

namo guhāya siddhāya kiṃkarā yasya te vayam || madīyāṃ skanda vijñaptiṃ nāthe
nāmavadhāraya

60.68

staṃbhādetanmahātīrthamaprasiddhaṃ bhaviṣyati || staṃbhatīrthamiti khyātaṃ suprasiddhaṃ bhaviṣyati

60.69

stambhatīrthamiti khyātaṃ sarvatī
rthaphalapradam || yaścātra snānadānāni prakariṣyati mānavaḥ

60.60

yathoktaṃ ca phalaṃ tasya sphuṭaṃ sarvaṃ bhaviṣyati || śanivāre hyamāvāsyā bhave
ttasyāḥ phalaṃ ca yat

60.61

mahīsāgarayātrāyāṃ bhavettacāvadhāraya || prabhāsadaśayātrābhiḥ saptabhiḥ puṣkarasya ca

60.62

aṣṭābhiśca prayāgasya
tatphalaṃ prabhaviṣyati || paṃcabhiḥ kurukṣetrasya nakulīśasya ca tribhiḥ

60.63

arbudasya ca yatṣaḍbhistatphalaṃ caiva bhaviṣyati || vastrāpathasya tisṛbhi
rgaṃgāyāḥ paṃcabhiśca yat

60.64

kūpodaryāścaturbhiśca tatphalaṃ prabhaviṣyati || kāśyāḥ ṣaḍbhistathā yatsyādrodāvaryāśca paṃcabhiḥ

60.65

tatphalaṃ
staṃbhatīrthe vai śanidarśe bhaviṣyati || evaṃ datte vare skaṃdastadā prītamanā abhavat

60.66

brahmāpi staṃbhatīrthāya dadāvarthaṃ samāhitaḥ || dadau ca sarvatīrthā
nāṃ śreṣṭhatvamamitadyutiḥ

60.67-2

tīrthāni ca guhaṃ nāthaṃ sammānya visasarja saḥ || evametatpurā vṛttaṃ guptakṣetrasya kāraṇam

60.68-2

bhūyaścāpi prasi
ddhyarthaṃ preṣitāpsaraso'tra me || vimokṣitā grāharūpāttvayā tāśca kurūdvaha

60.69-2

yato dharmasya sarvasya nānārūpaiḥ pravartataḥ || paritrāṇāya bhavataḥ
kṛṣṇasya ca bhavo bhave

60.70

tadidaṃ varṇitaṃ tubhyaṃ sarvatīrthaphalaṃ mahat || śrutvaitadāditaḥ pūrvaṃ pumānpāpaiḥ pramucyate

60.71

sūta uvāca || || śrutveti
vijayo dhīmānpraśaśaṃsa suvismitaḥ || visṛṣṭo nāradādyaiśca dvārakāṃ prati jagmivān

60.71.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṃḍe mahīsāgaramāhātmyavarṇane'rjunatīrthayātrāparisamāptivarṇanaṃnāmaṣṭapaṃcāśattamo'dhyāyaḥ

Linked texts (5)