Pramāṇa · Search · About · API

Kaumarakhanda 62

Kaumārakhaṇḍa 62

Language
Sanskrit

Contents

62.1

sūta uvāca || || so'tha prāgjyotiṣā
dvāre mahopavanasaṃsthitam || sahasrabhūmikaṃ gehamapaśyata hiraṇmayam

62.2

veṇuvīṇāmṛdaṃgānāṃ niḥsvanaiḥ paripūritam || daśasāhasrasaṃkhyābhiśceṭībhiḥ
paripūritam

62.3

āyādbhiḥ pratiyādbhiśca bhagadattasya kiṃkaraiḥ || kimicchantīti bhaginī pṛcchaṃkairabhipūritam

62.4

tadāsādya sa haiḍaṃbimeroḥ
śikharavadgṛham || dvāri sthitāṃ saṃdadarśa karṇaprāvaraṇāṃ sakhīm

62.5

tāmāha lalitaṃ vīro bhadre sā ka muroḥ sutā || kāmuko draṣṭumicchāmi dūradeśā
gato'tithiḥ

62.6

karṇaprāvaraṇovāca || || kiṃ tavāsti mahābāho tayā maurvyā prayojanam || koṭiśo nihatāḥ pūrvaṃ tayā kāmuka kāmukāḥ

62.7

tava rūpamahaṃ dṛṣṭvā ghaṭahāsaṃ sadotkacam || praṇamya pādayorvīra sthitā te vacanaṃkarī

62.8

tanmayā saha modasva bhuṃkṣva bhogām̐śca kāmuka || dāsyāmyanucarāṇāṃ te trayāṇāṃ ca priyātrayam

62.9

ghaṭotkaca uvāca || || kalyāṇi kiṃvadaṃtī te pramuktā svocitā śubhe || punarnenaitadvacastubhyaṃ viśate mama cetasi

62.10

vāmaḥ kāmo yato bhadre yasminnupanibadhyate || sa cātra naiva badhnāti tadvayaṃ kiṃ prakurmahe

62.11

adya te svāminī dṛṣṭvā jitā vā krīḍate mayā || tayā vā vijito yāsye pūrveṣāṃ kāmināṃ gatim

62.12

karṇaprāvaraṇe tasmācchīghrameva nivedyatām || yathā darśanamātreṇa pūjayaṃtyatithiṃ khalu

62.13

iti bhaimervacaḥ śrutvā praskhalaṃtī niśācarī || prāsādaśikharasthāṃ tāṃ maurvīmevaṃ vacovadat

62.14

devi ko'pi yuvā śrīmāṃstrailokyeṣvamitaprabhaḥ || kāmātithistava dvāri vartate diśa tatparam

62.15

kāmakaṭaṃkaṭovāca || || mucyatāṃ śīghramevāsau kimarthaṃ vā vilaṃbase || kadācidaivasaṃgatyā samayo me'bhipūryate

62.16

ityuktavacanācceṭī prāpyāvocadghaṭotkacam || vraja śīghraṃ kāmuka tvaṃ tasyā mṛtyośca sannidhau

62.17

ityuktaḥ sa prahasyaiva tatrotsṛjya svakānugān || praviveśa gṛhaṃ bhaimiḥ siṃho meruguhāmiva

62.18

sa paśyañjukasaṃghātā npārāvatagaṇāṃstathā || sārikāśca madonmattāśceṭīstāṃ cāpyapaśyata

62.19

rūpeṇa vayasā caiva raterapi ratiṃka
rīm || āṃdolakasukhāsīnāṃ sarvābharaṇabhūṣitām

62.20

tāṃ vidyutamivonnaddhāṃ dṛṣṭvā bhaimiracintayat || aho kṛṣṇena pitrā me nirdi
ṣṭeyaṃ mamocitā

62.21

nyāyyametatkṛte pūrvaṃ naṣṭā yatkāmināṃ gaṇāḥ || śarīrakṣayaparyaṃtaṃ kṣīyate yadi kāminām

62.22

kāminīnāṃ kṛte yeṣāṃ kṣīyate gaṇanātra kā || evaṃ bahuvidhaṃ kāmī cintayannāha bhīmabhūḥ

62.23

niṣṭhure vajrahṛdaye prāto'hamatithistava
ucitāṃ tatsatāṃ pūjāṃ kuru yā te hṛdi sthitā

62.24

iti haiḍaṃbivacanaṃ śrutvā kāmakaṃṭakaṭā || vismitābhūttasya rūpātsvaṃ niniṃda ca
bāliśam

62.25

dhigehaṃ yanmayā pūrvaṃ samayaḥ sakṛto'bhavat || na kṛto'bhūdyadi purā abhaviṣyadasau patiḥ

62.26

iti saṃcintayantī sā bhaimiṃ
vacanamabravīt || vṛthā tvamāgato bhadra jīvanyāhi punaḥ sukhī

62.27

atha kāmayase māṃ tvaṃ tatkathāṃ śīghramuccara || kathāmābhāṣya yadi māṃ sandehe
pātayiṣyasi || tato'haṃ vaśagā jātā hato vā svapsyase mayā

62.28

sūta uvāca || || ityuktvavacanāmetāṃ netropāṃtena vīkṣya saḥ

62.29

smṛtvā carācaraguruṃ kṛṣṇamārabdhavānkathām || kasyāṃcidbhavatpatnyāṃ yuvā ko'pyajiteṃdriyaḥ

62.30

tasya caikā sutā jajñe bhāryā tasya mṛtā'bhavata
tato bālakikāṃ putrīṃ rakṣa ca pupoṣa ca

62.31

sā yadābhūdyauvanagā vyaṃjitāvayavā śubhā || rojhatkucamadhyāṃgī rojhatsanmukhapaṃkajā

62.32

tadāsya kāmalulitamālānaṃ prajahau manaḥ || provāca tāṃ ca tanayāṃ samāliṃgya durāśayaḥ

62.33

prātiveśmakaputrī tvaṃ mayānīyātra poṣitā
bhāryārthaṃ suciraṃ kālaṃ tatkāryaṃ sādhaya priye

62.34

ityuktā sā ca mene ca tattathaiva vacastadā || patitvena ca bheje taṃ bhāryātvena sa tāṃ tathā

62.35

tatastasyāṃ sutā jajñe tasmānmadanarāsabhāt || vada sā tasya bhavati kiṃ dauhitrī sutāthavā || enaṃ praśnaṃ mama brūhi śīghraṃ cecchaktirasti te

62.36

sūta uvāca || || iti praśnaṃ sā ca śrutvāciṃtayadbudhā hṛdi

62.37

na ca paśyati nirddhāraṃ praśnasyāsya kathaṃcana || tataḥ praśnena vijitā svāṃ
śaktiṃ samupādade

62.38

atāḍayadbukmarajjuṃ karābhyāṃ dolakasya ca || tato rakṣāṃsi niṣpetuḥ koṭiśo bhīṣaṇānyati

62.39

siṃhavyāghravarāhāśca
mahiṣāścitrakā mṛgāḥ || samīkṣya tānasaṃkhyeyānkhādituṃ dhāvato ruṣā

62.40

avādayannakhau bhaimiḥ kaniṣṭhāṃguṣṭhajau hasan || tato viniḥsṛtāstatra
dviguṇā rākṣasādayaḥ

62.41

tairmāyīrnirmitāḥ sarve kṣaṇādeva sma bhakṣitāḥ || vijitāyāṃ svaśaktau ca balaśaktimathādade

62.42

utthāya sahasā
dolātkhaḍgamādātumaicchata || uttiṣṭhaṃtīṃ ca tāṃ bhaimiranusṛtya javādiva

62.43

keśeṣvādāya savyena pāṇinā'pātayadbhuvi || tataḥ kaṃṭhe savyapādaṃ
dattvādāya ca kartikām

62.44

dakṣiṇena kareṇāsyāśchettumaicchata nāsikām || visphuraṃtī tato maurvī maṃdamāha ghaṭotkacam

62.45

praśnena śaktyā ca
balena nātha tridhā tvayāhaṃ vijitā namaste || tanmuṃca māṃ karmakarī tavāsmi samādiśa tvaṃ prakaromi tacca

62.46

ghaṭotkaca uvāca || || yadyevaṃ
tarhi muktāsi bhūyo darśaya yadbalam || evamuktvā mumocaināṃ muktyā cāha praṇamya sā

62.47

jānāmi tvāṃ mahābāho vīraṃ śaktimatāṃ varam || sarvarākṣa
sabhartāraṃ trailokye'prativikramam

62.48

guhyakādhipatistvaṃ hi kālanābha iti smṛtaḥ || ṣaṣṭikoṭipatirjāto yakṣarakṣākṛte bhuvi

62.49

iti māṃ
prāha kāmākhyā sarvaṃ tatsaṃsmarāmyaham || idaṃ gehaṃ sānugaṃ me dattaṃ mayātmanā tava

62.50

samādiśa prāṇanātha kamādeśaṃ karomi te || || ghaṭotkaca
uvāca || || pracchannastasya ghaṭate na vivāhaḥ kathaṃcana

62.51

maurvi yasya hi vartate pitarau bāṃdhavāstathā || tanmāṃ śīghraṃ vaha śubhe śakraprasthāya
saṃprati

62.52

ayaṃ kulakramo'smākaṃ yadbhāryā patimudvahet || tatrānujñāṃ samāsādya pariṇeṣyāmi tvāmaham

62.53

bhagadattamatho nāthaṃ tato maurvī
nyavedayat || samādāya bahudravyaṃ visasarjātha bhrātaram

62.54

tataḥ pṛṣṭhiṃ samāropya ghaṭotkacamaniṃditā || nānādravyaparīvārā śakraprasthaṃ samā
vrajat

62.55

tato'sau vāsudevena pāṃḍavaiśvābhinaṃditaḥ || śubhe lagne pāṇimasyā jagrāhe bhīmanaṃdanaḥ

62.56

kurūṇāṃ rākṣasānāṃ ca proktottamavidhānataḥ || udvāhya tāṃ tadvanaiśca tarpayāmāsa pāṃḍavān

62.57

kuṃtī ca draupadī cobhe mumudāte nitāṃtataḥ || maṃgalānyasya cakrate maurvyāśca dhana
tarpite

62.58

tato vivāhe nivṛtte pratipūjya ghaṭotkacam || bhāryayā sahitaṃ rājā svarājyāya samādiśat

62.59

maurvyā''jñāṃ śirasā gṛhya haiḍiṃbirbhāryayānvitaḥ || śubhaṃ hiḍimbasya vane svarājyaṃ samupāvrajat

62.60

tato rākṣasayopābhirvīrakāṃsyaiḥ pravardhitaḥ || mahotsavena mahatā svarājye pramumoda saḥ

62.61

tato vaneṣu citreṣu nimnagāpulineṣu ca || reme saha tayā bhaimirmadodryeva rāvaṇaḥ

62.62

evaṃ vikrīḍatastasya garbho jajñe mahādyuteḥ || heḍaṃbe rākṣasavyāghrādvālasūryasamaprabhaḥ

62.63

sa jātamātro vavṛdhe kṣaṇādyauvanago'bhavat || nīlameghacayaprakhyo ghaṭāsyo dīrghalocanaḥ

62.64

ūrdhvakeśaśmaśro dhūmroromā pitarau praṇato'bravīt || praṇamāmi yuvāṃ cobhau jātasya pitarau gurū

62.65

bhavatorhi priyaṃ kṛtvā anṛṇaḥ syāṃ sadā hyaham || bhavadbhyāṃ dattamicchāmi abhidhānaṃ yathātmanaḥ

62.66

ataḥ paraṃ tu yacchreyaḥ kartavyaṃ pronnatipradam || tato bhaimistamāliṃgya putraṃ vacanamabravīt

62.67

barbarā
kārakeśatvādvarvarīkābhidho bhavaun || bhaviṣyati mahābāho kulasyānandavardhanaḥ

62.68

śreyaśca te yatparamaṃ dṛḍhaṃ ca tatkīrtyate bahudhā vipra
mukhyaiḥ || prakṣyāvahe tadyaduvaṃśanāthaṃ gatvā purīṃ dvārakāṃ vāsudevam

62.68.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṃḍe barbarīkotpattivarṇanaṃnāma paṣṭitamo'dhyāyaḥ

Linked texts (5)