Kaumarakhanda 63
Kaumārakhaṇḍa 63
- Language
- Sanskrit
Contents
- 63.60 — 1 part
63.1
cha || || sūta uvāca || || tato ghaṭotkaco
muktvā tatra kāmakaṭaṃkaṭām|| putreṇānugato dhīmānviyayatā dvārakāṃ yayau
63.2
āgacchantaṃ ca taṃ dṛṣṭvā rākṣasaṃ rākṣasānugam || dvārakāvāsino yodhā
śvakuratyulbaṇaṃ ravam
63.3
grāme grāme susaṃnaddhā navalakṣamitā rathāḥ || rākṣasau dvau samāyātau pātyetāṃ viśikhairiti
63.4
tāngṛhītāyudhāndṛṣṭvā
yaduvīrānghaṭotkacaḥ || pragṛhya vipulaṃ bāhuṃ jagau tārasvareṇa saḥ
63.9
rākṣasaṃ vitta māṃ vīrā bhīmaputraṃ ghaṭotkacam || supriyaṃ vāsudevasya praṇāmā
rthamupāgatam
63.6
nivedayata māṃ prāptaṃ yādavendrāya sātmajam || iti tasya vacaḥ śrutvā te kṛṣṇāya nyavedayan
63.7
āha devaḥ sabhāsthaśca śīghra
matrābrajatvasau || tataḥ praveśayāmāsurdvārakāṃ te ghaṭotkacam
63.8
saputraḥ so'pi ramyāṇi vanānyupavanāni ca || krīḍāśailāṃśca harmyāṇi saṃpaśyannā
gataḥ sabhām
63.9-2
sa tatra ugrasenaṃ ca vasudevaṃ ca sātyakim || akrūrarāmapramukhānvavande kṛṣṇameva ca
63.10
taṃ pādayornipatitaṃ samāliṃgya sahā
tmajam || sāśiṣaṃ svasamīpasthamupaveśyedamabravīt
63.11
putra rākṣasaśārdūla kurūṇāṃ kulavardhana || kuśalaṃ sarvataḥ kaccitkimarthaste samāgamaḥ
63.12
ghaṭotkaca uvāca || || deva yuṣmatprasādena sarvataḥ kuśalaṃ mama || śrūyatāṃ kāraṇaṃ svāminyarthamahamāgataḥ
63.13
devopadiṣṭa
bhāryāyāṃ jāto'yaṃ tanayo mama || sa ca praśnaṃ vakṣyati tvāṃ śrūyatāmāgatastavataḥ
63.14
śrīkṛṣṇa uvāca || || vatsa maurveya brūhi tvaṃ sarva
pṛccha yadicchasi || yathā ghaṭotkaco mahyaṃ supriyaśca tathā bhavān
63.15
barbarīka uvāca || || praṇamya tvāmādidevaṃ manobuddhisamādhibhiḥ
prakṣyāmi kena śreyaḥ syājjaṃtorjātasya mādhava
63.16
kecicchreyo dharmamāhuraiśvaryaṃ tyāgabhojanam || keciddamaṃ tapo dravyaṃ bhogānmuktiṃ ca kecana
63.17
tadevaṃ śatasaṃkhyeṣu śreyassu puruṣottama || mama caivaṃ kulasyāsya śreyo yadvūhi niścitam
63.18
śrīkṛṣṇa uvāca || || vatsa pṛtha
kpṛthakproktaṃ varṇānāṃ śreya uttamam || brāhmaṇānāṃ tapo mūlaṃ damo'dhyayanameva ca
63.19
dharmaprakaṭanaṃ cāpi śreya uktaṃ manīṣibhiḥ || balaṃ sādhyaṃ pūrva
meva kṣatriyāṇāṃ prakīrtitam
63.20
duṣṭānāṃ śāsanaṃ cāpi sādhūnāṃ paripālanam || pāśupālyaṃ ca vaiśyānāṃ kṛṣirvijñānameva ca
63.21
śūdrasya dvijaśuśrūṣā tayā jīvanvaṇigbhavet || śilpairvā vividhairjīvedvijātihitamācaran
63.22
bhāryāratirbhṛtyapoṣṭā śuciḥ śraddhā
parāyaṇaḥ || namaskāreṇa mantreṇa paṃcayajñānna hāpayet
63.23
tadvānkṣatriyakule jāto'si kuru tacchṛṇu || balaṃ sādhaya pūrva
tvamatulaṃ tena śikṣaya
63.24
duṣṭānpālaya sādhūṃśca svargamevamavāpsyasi || balaṃ ca labhyate putra devīnāṃ suprasādataḥ
63.25
tadra
vānbalaprāptyarthaṃ devyārādhanamācara
63.26
barbarīka uvāca || || kasminkṣetre ca kāṃ devīṃ kathamārādhayāmyaham || etatprasādapravaṇaṃ
manaḥ kṛtvā nivedaya
63.27
sūta uvāca || || iti pṛṣṭaḥ kṣaṇaṃ dhyātvā prāha dāmodaro vibhuḥ || vatsa kṣetraṃ pravakṣyāmi yatra tapsyasi
tattapaḥ || guptakṣetramiti khyātaṃ mahīsāgarasaṃgame
63.28
tatra tribhuvane yāśca saṃti devyaḥ pṛthagvidhāḥ || nāradena samānītāstāścaikyaṃ
sumahātmanā
63.29
catasrastasya digdevyo nava durgāśca saṃti yāḥ || samārādhaya tā gatvā tāsāmaikyaṃ hi durlabham
63.30
nityaṃ pūjaya tāḥ putra
puṣpadhūpavilepanaiḥ || stutibhiścopahāraiśca yathā tuṣyaṃti tāstava
63.31
tuṣṭāsu devīṣu balaṃ dhanaṃ ca kīrtiśca putrāḥ subhagāśca dārāḥ || svargastathā
muktipadaṃ ca satsukhaṃ na durlabhaṃ satyametattavoktam
63.32
sūta uvāca || || evamuktvā barbarīkaṃ kṛṣṇaḥ prāha ghaṭotkacam || ghaṭotkacārya
putraste dṛḍhaṃ suhṛdayo hyasau
63.33
tasmātsuhṛdayetyevaṃ dattaṃ nāma mayā dvikam || evamuktvā samāliṃgya saṃtarpya vividhairdhanaiḥ
63.34
guptakṣetrāya
bhagavānbarbarīkaṃ samādiśat || so'tha kṛṣṇaṃ namaskṛtya pitaraṃ yādavāṃśca tān
63.35
anujñāpya ca tānsarvānguptakṣetraṃ samāvrajat || ghaṭotkaco'pi
kṛṣṇena visṛṣṭaḥ svavanaṃ yayau
63.36
smaranputraguṇānpautryā svarājyaṃ samapālayat || tataḥ suhṛdayo dhīmāndagdhasthalyāṃ kṛtārśramaḥ
63.37
trikālaṃ pūjayāmāsa devīḥ karmasamādhibhiḥ || nityaṃ puṣpaiśca dhūpaiśca upahāraiḥ pṛthagvidhaiḥ
63.38
tasyārādhayato devyastutuṣurhāyanaistribhiḥ || tataḥ
pratyakṣato bhūtvā balāttasya mahātmanaḥ
63.39
balaṃ yattriṣu lokeṣu kasyacinnāsti durlabham || ūṣuśca kaṃcitkālaṃ tvaṃ vasātraiva mahādyute
63.40
saṃgatyā vijayasya tvaṃ bhūyaḥ śreyo hyavāpsyasi || ityuktaḥ sarvadevībhiḥ sa tatraiva vyavasthitaḥ
63.41
ājagāmātha vijayo nāmnā māgadhabrāhmaṇaḥ
sa sarvāṃ pṛthivīṃ kṛtvā pādākrāṃtāṃ dvijottamaḥ
63.42
kāśyāṃ vidyābalaṃ prāpya sādhanārthamupāyayau || guheśvaramukhānyeṣa saptaliṃgānyapūjayat
63.43
ārādhayāmāsa ciraṃ devīrvidyāphalāptaye || tatastuṣṭāstasya devyaḥ svapne procuridaṃ vacaḥ
63.44
vidyāṃ sādhaya tvaṃ sādho siddhamātuḥ puro
gaṇe || ayaṃ bhaktaḥ suhṛdayaḥ sāhāyyaṃ te kariṣyati
63.45
tatastadvacanaṃ śrutvā vijayaḥ svapnamadhyataḥ || utthāya gatvā devyāstaṃ vave bhīmātma
jātmajam
63.46
so'pi devīvacaḥ śrutvā mene sāhāyyakāraṇam || tataḥ kṛṣṇacaturdaśyāmupoṣya vijayaḥ śuciḥ
63.47
snātvābhyarccayeva liṃgāni
devīścaivārcayatpṛthak || kṛtvā snānamupoṣyeva barbarīko'tike'bhavat
63.48
prathamāyāṃ tato rātrau yayau siddhāṃbikāpuraḥ || maṃḍalaṃ tatra kṛtvā ca
bhagākāraṃ karāmrava
63.49
aṣṭadikṣvaṣṭakīlāṃśca nikhanyaiva samūtrakān || kṛṣṇājinadharo bhūtvā barbarīkasamanvitaḥ
63.50
śikhāmābaddhya
digbaṃdhaṃ kṛtvārebhe tato vidhim || madhye maṃḍalasyāpi kuṃḍe śubhre trimekhale
63.51
samarghya ca tataḥ khaḍgaṃ khādiraṃ maṃtratejitam || saṃsthāpya
kīlānabhito varbarīkamathātravīt
63.52
śucirvinidraḥ saṃtiṣṭha stavaṃ devyāḥ samudviran || yāvatkarma karomyeṣa yathā vighnaṃ na jāyate
63.53
ityukte saṃsthite tatra barbarīke mahābale || vijayaḥ śoṣaṇaṃ dāhaṃ plāvanaṃ kṛtavānyamī
63.54
tataḥ sukhāsano bhūtvā guṃgurubhyo namaḥ
iti || maṃtramaṣṭottaraśataṃ japtvā gurubhyaḥ praṇamya ca || tato gaṇeśvaravidhānamārabdhavān
63.55
athātaḥ saṃpravakṣyāmi maṃtraṃ gaṇapateḥ
param
63.56
sarvakāryakaraṃ svalpaṃ mahārthaṃ sarvasiddhidam
63.57
oṃgāṃgīṃgūṃgeṃgauṃgaḥ saptākṣaro'yaṃ mahāmaṃtraḥ || oṃgaṇapatimaṃtrasya gaṇako
nāma ṛṣiḥ vighneśvaro devatā gaṃ bījam oṃśaktiḥ pūjārthe japārthe vā tilakārthe vā manasaīpsitārthe homārthe vā viniyoga iti || grādha
kasya pūrvaṃ tilakakaraṇam || oṃgāṃgaṇapataye namaḥ || iti tilakasyopari akṣatāndadyāt anena mantreṇa || oṃ gāṃgaṇapataye namaḥ || iti tila
kamaṃtraḥ || oṃgāṃ gaṇapataye namaḥ || anena maṃtreṇa gaṇeśāya puṣpāṃjalitrayaṃ dadyāt || mūlamaṃtreṇātra caṃdanagandhapuṣpadhūpadīpanaivedyapūgīphala
tāṃbūlādikaṃ dadyāt || ata ūrdhvaṃ mūlamantreṇa japaṃ kuryāt || aṣṭottaraśataṃ sahasraṃ lakṣaṃ koṭiṃ ceti yathāśakti japtvā daśāṃśahomārthe gaṇeśāgnaye
āvāhayāmīti abhimāvāhya || oṃgāṃ gaṇapataye svāheti mantreṇa guggulaguṭikābhihomaṃ vidhādhyādiniyogaṃ ceti gāṇeśvaro mahākalpaḥ || ya evaṃ sarve
vighneṣu sādhayenmantramuttamam || sarvavijñāni naśyaṃti manobhīṣṭaṃ ca sidhyati
63.58
ḍākinyo yātudhānāśca pretādyāśca bhayaṃkarāḥ || śatrūṇāṃ jāyate
nāśo vaśīkaraṇameva ca
63.59
imaṃ gāṇeśvaraṃ kalpaṃ vijānanvijayo'pi ca || tilakaṃ vidhinā kṛtvā japtvā cāṣṭottaraṃ śatam
63.60
daśāṃśaṃ guṭikā hutvā pūjya siddhivināyakam || siddheyakṣetrapālasya cake pūjāṃ tato niśi
63.60.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasrayāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe mahāvidyāsādhane gāṇeśvarakalpavarṇanaṃnāmaikaṣaṣṭhitamo'dhyāyaḥ
Linked texts (7)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Bhāgavatapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Anvitārthaprakāśikā — Gaṅgāsahāya Śarman, Sanskrit