Kaumarakhanda 65
Kaumārakhaṇḍa 65
- Language
- Sanskrit
Contents
- 65.83 — 1 part
65.1
cha || || sūta uvāca || || aśvatthalākṣāvahnau ca sarṣapānkesaraplutān || juhvato maṃtramu
khyaiśca balātibalasaṃjñakaiḥ
65.2
yāme tu prathame yāte kācinnārī samāyayau || śoṇitāktaikavasanā mahoccordhvaśiroruhā
65.3
dāruṇākṣī śukra
dantī bhayasyāpi bhayaṃkarī || sā ruroda mahārāvaṃ prāpya tāṃ homabhūmikām
65.4
tāṃ dṛṣṭvā cukṣubhe sadyo vijayo bhītimāniva || barbarīkaśca nirbhīti
stasyāḥ saṃmukhamāyayau
65.5
tataḥ kaṇṭhaṃ samāśliṣya tasyā matimatāṃ varaḥ || ruroda dviguṇaṃ vīro meghavannādayanbahu
65.6
taṃ dṛṣṭvā vismitā sā ca
yāvanmuṃcati kartikām || tāvanniṣpīḍite kaṃṭhe moktuṃ tasminna cāśakat
65.7
pīḍyamāne ca balinā kaṃṭhe tasyā muhurmuhuḥ || mumoca vividhā
ṛcchadānvajrāhata ivācalaḥ
65.8
kṣaṇaṃ rāvāṃstato muktvā trāhi muñceti vakṣyaṇu || tataḥ kṛpālunā muktā pādayoḥ patitābravīt
65.9
śaraṇaṃ te prapannāsmi dāsī karmakarī tava || mahājihveti māṃ viddhi rākṣasīṃ kāmarūpiṇīm
65.10
kāśīśmaśānanilayāṃ devadānavadarpahām
dadāsi yadi me vīra durlabhāṃ prāṇadakṣiṇām
65.11
tatastapaścariṣyāmi sarvabhūtābhayapradā || asminnarthe svadevasya śapathā me tathā
tmanaḥ
65.12
yadyetadvacatyayaṃ kuryāṃ bhasmībhūyāṃ tataḥ kṣaṇam || evaṃ bruvāṇāṃ tāṃ vīro nigṛhya śapathairdṛḍham
65.13
bhumoca sāpi saṃhṛṣṭā kṛcchrā
nmuktā yayau vanam || so'pi vīraḥ khaḍgadhārī tatraivāvasthito'bhavat
65.14
tato madhyamarātrau ca garjitaṃ śrūyate mahat || andhakāraṃ ca saṃjajñe
tamo'dhanarakaprabham
65.15
dṛśe ca tataḥ śailaḥ śataśṛṃgo'tivistaraḥ || nānāśilāḥ pramumuce nānāvṛkṣāṃśca socchrayān
65.16
nānānirjhara
saṃghoṣaṃ vamṛṣe śoṇitaṃ bahu || taṃ tathā nagamālokya nirbhīto bhaiminandanaḥ
65.17
parvato dviguṇo bhūtvā parvataṃ sahasāplutaḥ || yadābhijaghne saṃhatya
parvataṃ svena bhūbhṛtā
65.18
tadā viśīrṇaḥ so'bhūcca parvato bhūmimaṃḍale || tato yojanadehātmā śataśīrṣaḥ śatodaraḥ
65.19
vakrairmurdhacanma
hājvālāṃ repalendro'bhyadhāvata || taṃ dhāvamānaṃ dṛṣṭvaiva barbarīko mahābalaḥ
65.20
vidhāya tāhaśaṃ rūpaṃ nardantaṃ cāpyadhāvata || tato madhyamarātrau
tau laghu citraṃ ca suṣṭhu ca
65.21
yuyudhāte bāṇajālairyathā prāvṛṣi toyadau || chinnacāpau ca khaḍgābhyāṃ chinnakhaḍgau ca muṣṭibhiḥ
65.22
parvatāviva satpakṣau ciraṃ yuyudhatuḥ sthiram || tataḥ kakṣe samutpātya bhrāmayitvā muhūrtakam
65.23
bhūmau pradharṣayāmāsa prasṛtaṃ ca mumoca ha || cikṣepa cāmnikoṇe taṃ mahīsāgararodhasi
65.24
tadūre repalendrākhyaṃ grāmamadyāpi vartate || evaṃ sa repalonāma vṛtratulyaparākramaḥ
65.25
nāthaḥ śmaśānasyāvantyā vinnakṛnnihato'bhavat || taṃ nihatya punarvīro barbarīkaḥ sthito'bhavat
65.26
tata
stṛtīyayāme ca pratīcyā diśa āyayyau || parvatābhā mahānādā pādaiḥ kampayatīva bhūḥ
65.27
duhadduhākhyāśvatarī meghaśraddhā taḍidyathā
tāmāyāṃtīṃ tathā dṛṣṭvā sūryavaiśvānaraprabhām
65.28
upasṛtya javādbhaimī ruroha prahasanniva || vegāttataḥ pradravatīṃ tuṃḍe prāhatya muṣṭibhiḥ
65.29
sthāpayāmāsa tatraiva tasthau sā cātipīḍitā || tataḥ kruddhā mahārāvaṃ kṛtvāplutya duhadduhā
65.30
jagatyāmāśu cikṣepa barbarīkaṃ tathecchakam
tato naditvā cātīva pādaghātamamuṃcata
65.31
pādau ca vīraḥ saṃgṛhya cikṣepa bhuvi līlayā || tataḥ punaḥ samutthāya dhāvaṃtīṃ tāṃ nigṛhya saḥ
65.32
muṣṭinā pātayitvaiva daṃtānakaṃṭhamapīḍayat || kṣipnaṃ vāsa ivāpīḍacca prāṇānatyājayadtam
65.33
evaṃ sīkottarasthāne smaśānekapado
dravā || śākinīnāmadhīśā sā barbarīkeṇa sūditā
65.34
hatvā tāṃ cāpi cikṣepa pratīcyāmeva līlayā || duhadduhākhyamadyāpi tatra grāmaṃ sma
vartate
65.35
tatastathaiva saṃtasthau barbarīko'bhirakṣaṇe || tataścaturthe yāme ca prātaḥ kṣapaṇako'dbhutaḥ
65.36
muṃḍī nagno mayūrāṇāṃ picchadhārī mahā
vrataḥ || provāca cedaṃ vacanaṃ hāhā kaṣṭamatīva bhoḥ
65.37
ahiṃsā paramo dharmastadaśnijvālyate kutaḥ || hūyamāne yato vahnau sūkṣmajīvavadho
mahān
65.38
śrutvedaṃ vacanaṃ tasya barbarīko'bravītsmayan || vadane sarvadevānāṃ hūyamāne sma pāvake
65.39
anṛtaṃ bhāṣase pāpa śikṣāyogyo'si
durmate || ityuktvā sahasotpatya kakṣāmadhye sthiro'sya ca
65.40
dantānmuṣṭiprahāraiśca samāhatyābhyapātayat || rudhirāvilavakraṃ taṃ mumoca patitaṃ
bhuvi
65.41
sa kṣaṇāccetanāṃ prāpya ghoradaityavapurdharaḥ || bhayādbhemaḥ pradudrāva guhāvivaramāviśat
65.42
bahuprabheti nagarī ṣaṣṭiyojanamāyatā
tasyāṃ viveśa sahasā taṃ cānu barbarīkakaḥ
65.43
barbarīkaṃ tato dṛṣṭvā nādo'bhūcca palāśinām || dhāvadhvaṃ hanyatāmeṣa chidyatāṃ bhidyatāmiti
65.44
tacchutvā daityavīrāṇāṃ koṭayo nava bhīṣaṇāḥ || nānāyudhadharā vīraṃ barbarīkamupādravan
65.45
dṛṣṭvā tānkoṭiśo daityānkruddho bhīmātmajā
tmajaḥ || nimīlya sahasā netre teṣāṃ madhyamadhāvata
65.46
pādaghātaistataḥ kāṃścidrujāghātaistathāparān || hṛdayasyābhighātaiśca kṣaṇānninye yamakṣa
yam
65.47
yathā nalavanaṃ kruddhaḥ kuryādūmisamaṃ karī || navakoṭistathā jaghne saha tena palāśinā
65.48
tato nāgāḥ samāgamya vāsukipramukhā
stadā || tuṣṭuvurvividhairvākyairūcuḥ suhṛdayaṃ ca te
65.49
nāgānāṃ paramaṃ kṛtyaṃ kṛtaṃ te bhīminaṃdana || palāśīnāma daityoyaṃ nīto yatsānugo yamam
65.50
anena hi vayaṃ vīra sānugena durātmanā || pīḍitā vividhopāyaiḥ pātālādpyadhaḥ kṛtāḥ
65.51
varaṃ vṛṇīṣva tvaṃ tasmānnāgebhyo'bhimataṃ
param || varadāḥ sarva eva sma vayaṃ tubhyaṃ sutopitāḥ
65.52
suhṛdaya uvāca || || yadi deyo varo mahyaṃ tadenaṃ pravṛṇomyaham || sarvavighnavini
mukto vijayaḥ siddhimāpnuyāt
65.53
tatastatheti taṃ procuḥ prahṛṣṭā vāyubhojanāḥ || sa ca tebhyaḥ purīṃ dattvā nivṛtto nāgapūjitaḥ
65.54
vivarasya ca madhyena samāgacchanmahāprabham || sarvaratnamayaṃ liṃgaṃ sthitaṃ kalpataroradhaḥ
65.55
arcyamānaṃ subahvībhirnāgakanyābhirīkṣata || tato'sau
vismayāviṣṭo nāgakanyā hyapṛcchata
65.56
kenedaṃ sthāpitaṃ liṃgaṃ sūryevaiśvānaraprabham || liṃgādapi caturdikṣu mārgāśceme tu kīdṛśāḥ
65.57
iti vīravacaḥ śrutvā bṛhatkaṭipayodharā || satrīḍaṃ sasmitāpāṃganimokṣamidamabravīt
65.58
sarvapannagarājena śeṣeṇa sumahātmanā || tapa
staptvā mahāliṃgamidamatra pratiṣṭhitam
65.59
darśanātsparśanādyacānādarcanātsarvasiddhidam || liṃgātpūrveṇa mārgoyaṃ yāti śrīparvataṃ bhuvi
65.60
elāpatreṇa vihito nāgānāṃ tatra prāntaye || dakṣiṇena ca mārgo'yaṃ yāti śūrpārakaṃ bhuvi
65.61
karkoṭakena nāgena kṛto'yaṃ tatra prāntaye || paścimena ca
mārgo'yaṃ prabhāsaṃ yāti suprabham
65.62
airāvatena vihito nāgānāṃ gamanāya ca || uttareṇa ca mārgoyaṃ yena yātuṃ bhavānsthitaḥ
65.63
guptakṣetre siddha
liṃgaṃ yāti śaktiguhā'''kṛtaḥ || vihitastakṣakeṇāsau yātuṃ tatra mahātmanā
65.64
itīdaṃ varṇitaṃ vīra vijñaptiḥ śrūyatāṃ mama||ko bhaktānadhunaiveto daityapṛṣṭha
gato'bhavat || adhunaiva tathaikākī samāyāto'tra no vada
65.65
vayaṃ ca sarvāste dāsyastvāṃ patiṃ pravṛṇīmahe || asmābhiḥ sahitaḥ krīḍa vividhāsvatra
bhūmiṣu
65.66
barbarīka uvāca || || ahaṃ kurukulotpannaḥ pāṃḍuputrasya pautrakaḥ || barbarīka iti khyātastaṃ daityaṃ haṃtumāgataḥ
65.67
sa ca daityo
hataḥ pāpaḥ punaryāsye mahītalam || bhavatībhiśca me nāsti kṛtyaṃ bhobhoḥ kathaṃcana
65.68
brahmacāritrataṃ yasmādahaṃ satatamāsthitaḥ || ityukkābhyarcya
talliṃgaṃ praṇipatya ca daṇḍavat
65.69
ūrdhvamācakrame vīraḥ kātaraṃ tābhirīkṣitaḥ|| tato bahiḥ samāgatya saprakāśaṃ mukhaṃ tadā
65.70
praharṣeṇaiva pūrvasyāṃ
vijayaṃ dahaśe diśaḥ || tasminkāle ca vijayaḥ karma sūryaṃ samāpatavān
65.71
kāṃtyā sūryasamābhāsa ūrdhvamācakrame kṣaṇāt || tato viyadgataṃ devaiḥ
puṣpavarṣamabhūnmahat
65.72
jagurgaṃdharvamukhyāśca nanṛtuścāpsarogaṇāḥ || vijayo barbarīkaṃ ca tato vacanamabravīt
65.73
tava prasādādvīreśa siddhiḥ
prāptā mayātulā || ciraṃ jīva ciraṃ naṃda ciraṃ vasa ciraṃ jaya
65.74
ata eva hi sādhūnāṃ saṃgamicchaṃti sādhavaḥ || auṣadhaṃ sarvadoṣāṇāṃ bhavetsatsaṃ
gamo yataḥ
65.75
tvaṃ ca homasthitaṃ bhasma siṃdūrasadṛśaprabham || niḥśalyaṃ savivarakaṃ pūryamāṇaṃ gṛhāṇa ca
65.76
akṣayyametatsaṃgrāme prathamaṃ te
pramuṃcataḥ || śatrūṇāṃ sthānakaṃ mṛtyordehaṃ dhvastaṃ kariṣyati
65.77
evaṃ sukhena vijayaḥ śatrūṇāṃ te bhaviṣyati
65.78
barbarīka uvāca
upakuryānnirākāṃkṣo yaḥ sa sādhuritīryate || sākāṃkṣamupakuryādyaḥ sādhutve tasya ko guṇaḥ
65.79
tadehi bhasma cānyasmai kenāpyartho na me'ṇvapi
prasādasumukhāṃ dṛṣṭiṃ vinā nānyadgṛṇomi te
65.80
devā ūcuḥ || || kurūṇāṃ pāṃḍavānāṃ ca bhaviṣyati mahātraṇaḥ || tato bhūmisthitaṃ bhasma
prāpsyaṃti yadi kauravāḥ
65.81
mahānanathoṃ bhavitā pāṃḍavānāṃ tataḥ sphuṭam || tasmādgṛhāṇa tvaṃ bhasma sopi cake tathā vacaḥ
65.82
devībhiḥ
sahitā devāḥ saṃmānya vijayaṃ ca te || siddhaiśvaryaṃ dadustasmai siddhaseneti nāma ca
65.83
evaṃ sa vijayo vipraḥ siddhiṃ lebhe sudurlabhām || barbarī
kaśca kṛtvetadevībhaktirato'vasat
65.83.p1
iti śrīskānde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṃḍe kāryasiddhivarṇanaṃnāma triṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
Linked texts (5)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārīkākhaṇḍa — Sanskrit