Pramāṇa · Search · About · API

Kaumarikakhanda 10

Kaumārīkākhaṇḍa 10

Language
Sanskrit

10.1

cha || || nārada uvāca || || nāḍījaṃghavakenoktāṃ vācamākarṇya
bhūpatiḥ || mārkaṃḍeyena saṃyukto babhūvātīva duḥkhitaḥ

10.2

taṃ niśāmya munirbhūpaṃ duḥkhitaṃ sāśrulocanam || samānavyasanaḥ prāha tadarthaṃ sa punarva
kam

10.3

vidhāyāśāṃ mahābhāga tvadaṃtikamupāgatau || āvāṃ cirāyurjñātāṃśāvindradyumnamiti dvija

10.4

niṣpannaṃ nāsya tatkāryaṃ prāṇā
neṣa mumukṣati || vahnipraveśena paraṃ vairāgyaṃ samupāgataḥ

10.5

tanmāmupāgato'haṃ ca tvāṃ siddhaṃ nāsya vāṃchitam || tadenamanuyāsyā
mi maraṇena tvayā śape

10.6

āśāṃ kṛtvābhyupāyātaṃ nirāśaṃ nekṣituṃ kṣamāḥ || bhavaṃti sādhavastasmājjīvitānmaraṇaṃ varam

10.7

prārthitaṃ cāmunā
hṛtsthaṃ mayā cāsmai pratiśrutam || tvāṃ mitraṃ tatparijñāne dhṛtvā hṛdi cirāyuṣam

10.8

asaṃpādayato nārthaṃ pratijñātaṃ mamāyuṣā || kaluṣeṇārthinā
māśāpūrakeṇa sakhedhunā

10.9

pratiśrutaṃ kṛtaṃ ślāghyā dāsatāṃtyajapakraṇe || hariścaṃdrasyeva nṛṇāṃ na ślāghyā satyasaṃdhatā

10.10

mitrasnehasya paryāya
stacca saptapadaṃ smṛtam || snehaḥ sa kīdṛśo mitre duḥkhite yo na dṛśyate

10.11

tadavaśyamahaṃ sākamadhunā vahnisādhanam || kariṣye kīrtivapuṣaḥ
kṛte satyamidaṃ sakhe

10.12

anujānīhi māmetaddarśanaṃ tava paścimam || tvayā saha mahābhāga nāḍījaṃgha dvijottama

10.13

nārada
uvāca || vajravadduḥsahāṃ vācaṃ mārkaṃḍeyasamīritām || śuśruvānsa kṣaṇaṃ dhyātvā pratītaḥ prāha tāvubhau

10.14

nāḍījaṃgha uvāca
yadyevaṃ tadidaṃ mitraṃ viśaṃtaṃ jvalane'dhunā || nivāraya muniśreṣṭha matto'sti cirajīvitaḥ

10.15

prākārakaṇarnāmāsāvulūkaḥ śivaparvate || sa jñāsyati
mahīpālamiṃdradyumnaṃ na saṃśayaḥ

10.16

tasmādahaṃ tvayā sārthamamunā ca śivālayam || vrajāmi taṃ śikhariṇaṃ mitrakāryaprasiddhaye

10.17

ityeva
muktvā te jagmustrayo'pi dvijapuṃgavāḥ || kailāsaṃ dadṛśustatra tamulūkaṃ svanīḍagam

10.18

kṛtasaṃvidasau tena bakaḥ svāgatapūjayā || pṛṣṭaśca tāvubhau
prāha tatsarvamabhivāṃchitam

10.19

cirāyurasi jānīṣe yadīndradyumnabhūpatim || tadbrūhi tena jñānena kāryaṃ jīvāmahe vayam

10.20

iti pṛṣṭaḥ sa
vimanā mitrakāryaprasādhanāt || kauśikaḥ prāha jānāmi nendradyumnamahaṃ nṛpam

10.21

aṣṭāviṃśatpramāṇā me kalpā jātasya bhūtale || na dṛṣṭo na śruto
vāsāviṃdradyumno nṛpaḥ kṣitau

10.22

tacchrutvā vismito bhūpastasyāyuratimātrataḥ || duḥkhito'pi tadā hetuṃ papracchāsau tadāyuṣaḥ

10.23

evamā
yuryadi tava kathaṃ prāptaṃ bravīhi tat || ulūkatvaṃ kathamidaṃ jugupsitamatīva ca

10.24

prākārakaṇar uvāca || || śṛṇu bhadra yathā dīrghamāyurme
śivapūjanāt || jugupsitamulūkatvaṃ śāpena ca mahāmuneḥ

10.25

vasiṣṭhakulasaṃbhūtaḥ purāhamabhavaṃ dvijaḥ || ghaṃṭa ityabhivikhyāto vārāṇasyāṃ śive
rataḥ

10.26

dharmaśravaṇaniṣṭhasya sādhūnāṃ saṃsadi svayam || śrutvāsmiṃ pūjayāmīśaṃ bilvapatrairakhaṃḍitaiḥ

10.27

na mālatī na maṃdāraḥ śatapatraṃ na
mallikā || tathā priyāṇi śrīvṛkṣo yathā madana̍vidviṣaḥ

10.28

akhaṃḍabilvapatreṇa ekena śivamūrdhani || nihitena naraiḥ puṇyaṃ prāpyate lakṣapuṣpa
jam

10.29

akhaṃḍitairbilvapatraiḥ śraddhayā svayamāhṛtaiḥ || liṃgaprapūjanaṃ kṛtvā varṣalakṣaṃ vaseddivi

10.30

sacchāstrebhya iti śrutvā pūjayāmyahamī
śvaram || trikālaṃ śraddhayā patraiḥ śrīvṛkṣasya tribhistribhiḥ

10.31

tato varṣaśatasyāṃte tutoṣa śaśiśekharaḥ || pratyakṣībhūya māmāha meghagaṃbhīrayā girā

10.32

īśvara uvāca || || tuṣṭosmi tava vipreṃdrākhaṃḍabilvadalārcanāt || vṛṇīṣvābhimataṃ yatte dāsyāmyapi ca durlabham

10.33

akhaṃḍabi
lvapatreṇa mahātuṣṭiḥ prajāyate || ekenāpi yathānyeṣāṃ tathā na mama koṭibhiḥ

10.34

ityukto'haṃ bhagavatā śaṃbhunā svamanaḥsthitam || vṛṇomi sma varaṃ deva
kuru māmajarāmaram

10.35

atha līlāṃvilāso māṃ tathetyuktvā'vicāritam || yayāvadarśanaṃ prītimahaṃ ca mahatīṃ gataḥ

10.36

kṛtakṛtyaṃ tadātmānama
jñāsiṣamahaṃ kṣitau || etasminneva kāle tu bhṛguvaṃśyo'bhavadvijaḥ

10.38

avadātatrijanmāsavakṣaviccākṣarārthavit || sudarśaneti prathitā priyā tasyābhavatsatī
37||atīva muditā patyurmukhaṃ prekṣyāsya darśanāt || tanayā devalasyaiṣā rūpeṇāpratimā bhuvi

10.39

tasyāṃ tasmādabhūtkanyā nirviśeṣā nijāraṇeḥ
nivṛttabālabhāvābhūtkumārī yauvanonmukhī

10.40

nālaṃ babhūva tāṃ dātuṃ tanayāṃ guṇaśālinīm || kasya̱pi janakaḥ sā ca vayaḥsaṃdhau mayekṣitā

10.41

praviśadyauvanābhogabhāvairatimanoharā || nirvāsyamānairaparaistilataṃḍulitākṛtiḥ

10.42

krīḍamānā vayasyābhirlāvaṇyapratimeva sā
vyaciṃtayamahaṃ vipra tāṃ nirīkṣya sumadhyamām

10.43

ananyākṛtimanyo'sau vidhiryeneti nirmitā || tataḥ sāttvikabhāvānāṃ tatkṣaṇādasmi goca
ram

10.44

prāpito līlayāhatya bāṇaiḥ kusumadhanvinā || tato mayā skhaladvācaṃ pṛṣṭā kasyeti tatsakhī

10.45

prāhaiti bhṛguvaṃśasya kanyeyaṃ
dvijajanmanaḥ || anūḍhādyāpi kenāpi samāyātātra khelitum

10.46

tataḥ kusumabāṇena śaravrātairbhṛśaṃ hataḥ || pitaraṃ praṇato gatvā yayāce tāṃ bhṛgūdva
ham

10.47

sa ca māṃ sadṛśaṃ jñātvā śīlena ca kulena ca || atīva cārthinaṃ mahyaṃ dadau vācā puraḥ kramāt

10.48

tataḥ sā tanayā tasya bhārgavasyā
śṛṇoditi || dattāsmi tasmai viprāya virūpāyeti jalpatām

10.49

rorūyamāṇā jananīmāha paśya yathā kṛtam || atīvānucitaṃ dattvā janakena
tathā vare

10.50

viṣamāloḍhya pāsyāmi pravekṣyāmi hutāśanam || varaṃ na tu virūpasyoḍhroḍhuṃbhāryā kathaṃcana

10.51

tataḥ saṃbodhya jananī tāṃ
sutāmāha bhārgavam || na deyāsmai tvayā kanyā virūpāyeti cāgrahāt

10.52

sa vallabhāvacaḥ śrutvā dharmaśāstrāṇyavekṣya ca || dattāmapi haretpūrvā
śreyāṃśrcheddhara āvrajet

10.53

arvākchilākramaṇato niṣṭhā syātsaptame pade || iti vyavasya pradadāvanyasmai tāṃ dvijaḥ sutām

10.54

śvobhā
vini vivāhe tu tacca sarvaṃ mayā śrutam || tatotīva vilakṣyohaṃ vayasyānāṃ purastadā

10.55

nāśakaṃ vadanaṃ bhadra tathā darśayituṃ nijam || kāmā
rtotīva tāṃ suptāmardharātrauśi tadāharam

10.56

nītvā durgatmaikāṃte'kārṣamaudvāhikaṃ vidhim || gāṃdharveṇa vivāhena tato'kārṣaṃ hṛdīpsitam

10.57

anicchaṃtīṃ tadā bālāṃ balātsuratasevanam || athājupadamāgatya tatpitā prātareva mām

10.58

niśvasya saṃvṛtto vipraistāṃ vīkṣyodvā
hitāṃ sutām || śaśāpa kupito bhadra māṃ tadānīṃ sa bhārgavaḥ

10.59

bhārgava uvāca || || niśācarasya dharmeṇa yattvayodvāhitā sutā
tasmānniśācaraḥ pāpa bhava tvamavilaṃbitam

10.60

iti śaptaḥ praṇamyainaṃ pādopagrahapūrvakam || hāheti ca bruvangāḍhaṃ sāśrunetraṃ sagadgadam

10.61

tatohamabruvaṃ kasmādadoṣaṃ māṃ bhavāniti || śapate bhavatā dattā mama vācā purā sutā

10.62

sodvāhitā mayā kanyā dānaṃ sakṛditi smṛtiḥ || sakṛ
jjalpaṃti rājānaḥ sakṛjjalpaṃti paṇḍitāḥ

10.63

sakṛtkanyāḥ pradīyaṃta triṇyetāni sakṛtsakṛt || kiṃ ca pratiśrutārthasya nirvāhastatsatāṃ vratam

10.64

bhavādṛśānāṃ sādhūnāṃ tasya tyāgo vigarhitaḥ || pratiśrutā tvayā labdhā tadā kālamiyaṃ mayā

10.65

udvoḍhā cādhunā nāhamucitaḥ
śāpabhājanam || vṛthā śapanti māṃ ca bhavaṃtastadvicāryatām

10.66

yo dattvā kanyakāṃ vācā paścāddharati durmatiḥ || sa yāti narakaṃ ceti dharma
śāstreṣu niścitam

10.67

tadākarṇya vyavasyāsau tathyaṃ madvacanaṃ hṛdā || paścāttāpasamopeto munirmāmiyaṃthābravīt

10.68

na me syādanyathā vāṇī
ulūkastvaṃ bhaviṣyati || niśācaro hyulūko'pi procyate dvijasattama

10.69

yadeṃdradyumnavijñāne sahāyastvaṃ bhaviṣyasi||tadā tvaṃ prakṛtiṃ vipra prāpsyasītya
bravītsa mām

10.71

tadvākyasamakālaṃ ca kauśikatvamidaṃ mama || etāvāṃti dinānyāsannaṣṭāviṃśadinaṃ vidheḥ||70||bilvīdalairiti purā śaśiśekharasya
saṃpūjanena mama dīrghataraṃ kilāyuḥ || saṃjātamatra ca jugupsitamasya śāpātkailāsarodhasi niśācararūpamāsīt

Linked texts (5)