Kaumarikakhanda 100
Kaumārīkākhaṇḍa 100
- Language
- Sanskrit
Contents
- 100.78 — 1 part
100.1
cha || || naṃdikeśvara uvāca || || gārhasthyaṃ bibhratī bharturekāmratalavāsinaḥ || pakvānnapānairassā
tatra paryyatarpayata prajāḥ
100.2
jātu saṃdhyānusaṃdhānamukulīkṛtalocanam || baddhāṃjalipuṭaṃ devamadrākṣīdadrinaṃdinī
100.3
dhyāyate nūnamadhunā kāpi
saubhāgyaśālinī || kriyate yanmayi prema tanmanye vaṃcanaṃ mahat
100.4
kathaṃ vijñāyate puṃsāṃ kuṭilā mānasī sthitiḥ || mithyopacārāddakṣeṇa
vaṃcitāsmyamunā bhṛśam
100.5
mayi dākṣiṇyamevāsya manye manasi cedrahaḥ || janaḥ saubhāgyavānyasmādbhavati snehabhājanam
100.6
adyaprabhṛti te
dāsastapobhiḥ krīta ityapi || mugdheṃduśekhareṇāsmi vipralabdhā smarāriṇā
100.7
asamānānurāgeṣu nārīṇāṃ mūḍhacetasām || saubhāgyagarvo lokeṣu
parihāsāya kevalam
100.8
iti praṇayaroṣeṇa devyāḥ kaluṣacetasaḥ || havyavāhāttapālīḍhamivānanamalakṣyata
100.9
bāṣpavāriplave tasyā ātāmre
ca vilocane || nīlotpale jalāpūrṇe iva bhūmnā virejatuḥ
100.10
yattasyādhīnatilakaṃ bhruvoryugamabhajyata || dvedhākṛvamivādarśi manmathasya śarāsanam
100.11
aṃtarmanyubhareṇāsyāḥ kaṃpate smādharacchadaḥ || muhuḥ pravālasthāyīva raktāśokasya pallavaḥ
100.12
atīva rajyamānaṃ tatpārvatyā gaṃḍamaṃḍalam
śāṇāvarrṣamāṇikyadarpaṇapratimaṃ babhau
100.13
aṃtarvepathutau tasyāścakaṃprāte payodharau || padmakośāvivāṃtaḥsthacaṃcarīkapracālitau
100.14
arcita
yacca saṃbhūya saubhāgyābhāvato nanu || mamāyamanyastrīciṃtāṃ kurute caṃdrabhūṣaṇaḥ
100.15
tadaiṣā kāpi yāsyāmi kimatrāstyekayā mama tapasyaṃte ca
saubhāgyamarjanīyaṃ mayādhunā
100.16
nimīlitākṣiṇyevāsya gaṃtavyaṃ nibhṛtaṃ mayā || na cenmāṃ vārayatyeṣa kaṃṭhādupari bhāṣitaiḥ
100.17
vatsau
tu vardhayatyeva gaṃgeyamativatsalā || devastu na smaratyeva māmanyastrīparāyaṇaḥ
100.18
iti niścitya devasya pārśvādāśu nivṛttya sā || anirdiśya
diśaṃ kāṃcidyātuṃ vyagrā pracakrame
100.19
calāvatī mālyavatī mālinī vijayā jayā || vāritā api saṃraṃbhātsvāminīmanvayuḥ svayam
100.20
tatra sāpi girīnpuṇyānvanāni nagarāṇi ca || sarāṃsi saritaścaiṣā vicacāra samaṃtataḥ
100.21
bhramaṃtī sahyapādeṣu drāviḍākhye sunirvṛti || tīrtvā
śaktyāpagāṃ devī vijayāṃ samabhāṣata
100.22
dṛśyo'yaṃ nātidūreṇa purastātsakalāruṇaḥ || śṛṃgaissaṃlakṣyate'smābhirnūnaṃ māhātmyavāngiriḥ
100.23
upatyakāsu caitasya dṛśyaṃte tāpasāśramāḥ || atīva pāvanāḥ śāṃtāḥ puṇyāraṇyamanoharāḥ
100.24
gatvā nirūpayāmastānimānpu
ṇyāśrāmānvayam || prasīdatitarāṃ ceta eṣāṃ saṃdarśanena me
100.25
evamāhlādayatyāliṃ krameṇa girinaṃdinī || tasyādrerjaṃgamuṣī pārśvamapaśyatkaṃcidā
śramam
100.26
lūtātastūṃnvayaṃnyatra kumbhīrāḥ śaivalānyapi || śiśūnpuṣṇaṃti nīvāraiḥ sapharānbhūrimāyavaḥ
100.27
haraṃtyavakarānvā laiścamarāḥ
sphītaromabhiḥ || samīkurvaṃti coddhūtairviṣāṇairyatra sairibhāḥ
100.28
vānarāḥ phalapuṣpāṇi madhupatrāṇi bhallukāḥ || kroḍāḥ snānīyamṛtsnāṃ ca yatra
rṣibhyo nayaṃtyaho
100.29
kākolūkaiḥ śukaśyenairmṛgavyāghrairharidvipaiḥ || kalāpisarpairyākhumārjāraiḥ sauhṛdaṃ śritam
100.30
hūyamānapuroḍā
śadravyasaurabhyahāriṇī || yatra drumāṃtarālebhyo dhūmyā niryāti pāvanī
100.31
paṭhaṃti śatarudrīyaṃ yatra vāyasavairiṇaḥ || gṛṇaṃti kākāḥ
stotrāṇi sāma gāyaṃti sārikāḥ
100.32
śākaśāliṣu śārdūlāścaraṃti ca tathaiva gāḥ || siṃcaṃti puṣkarāṃbhobhiḥ kumbhino yatra pādapān
100.33
kvacicca śobhane deśe puṇye puṇyamanohare || dadarśa sā tapasyantaṃ yaṃ kaṃcidṛṣisattamam
100.34
adhastātsaptaparṇasya citravyā
ghratvagāsane || baddhavīrāsanaṃ samyakpāvane kuśaviṣṭare
100.35
śāliśūkāruṇābhābhirjaṭābhirbhasmapāṃḍuram || acaṃcalābhirvidyudbhiriva śāradaṃ
vāridam
100.36
nāsāgraniścaladṛśaṃ samaprasphuritādharam || āvarttayantaṃ rudrākṣamālikāmagrapāṇinā
100.37
pratyagranirṇejanato hyatya
śyānadaśāṃcale || vasānaṃ valkalayuge saṃdhyābhre bhūbhṛtāṃ yathā
100.38
ṣaḍvargahiṃsrabaṃdhāya sthāpitāṃ vāgurāmiva || upavītatrayīmārādurogartasya
bibhratam || kṛtocitopacārā sā tamaprākṣīttapodhanam
100.39
pārvatyuvāca || || kastvaṃ ko'yaṃ girivaro yatra tvaṃ kuruṣe tapaḥ
100.40
sa cāhāruṇaśailo'yaṃ puṇyakṣetreṣu pūjitaḥ|| gautamo'haṃ munirmuktyai tapasārādhaye śivam
100.41
ityuktvā vijayādīnāṃ mukhenenāmumāṃ vidan || praṇamya
bhaktyā bahuśo nītavānuṭajaṃ nijam
100.42
kandamūlaphalādyaiśca kṛtātithyāmimāṃ muniḥ || jaganmaṃgalamūlāya tapase cānvamanyata
100.43
jyotiḥstambhasya saṃbhūtimārabhyānukrameṇa saḥ || jagāda cāsyai śoṇādrermahimānamaśeṣataḥ
100.44
śoṇādreḥ pūrvadigbhāge sthalīśvaramiti
sthalam || yatra saṃnihitaḥ śaṃbhurjyotirliṃgātmatāṃ gataḥ
100.45
vaikuṇṭhaparameṣṭhyādigīrvāṇanibiḍīkṛte || na tatra me tapaḥ kartumavyākṣepeṇa śakyate
100.46
ayaṃ śoṇagireḥ pādaḥ pravālācalanāmavān || puṇyāraṇyoparuddhatvādahrasyatvaṃ vigāhate
100.47
tata evāhamatraiva pratiṣṭhāpya trilocanam
ārādhaye yathāśakti tapobhiḥ kalpitātmabhiḥ
100.48
mamāśramasamīpe'sminpuṇyakṣetramidaṃ mahat || kriyatāmāśramo devyā karttavyaṃ hi tapa
śviram
100.49
munerevamanujñānātkṛtāśramaparigrahā || udyukta tapaḥ kartuṃ sumahatparvatātmajā
100.50
āśramaṃ rakṣituṃ satyavatīṃ kānanavāsinīm
śubhagāṃ dhuṃdhumāriṃ ca prāgādyāśāsvatiṣṭhipat
100.51
tapovanasya sarvasya rakṣārthaṃ sā samādiśat || durgāmanargalasphūrtimājñānirvāhaṇakṣamām
100.52
anaṃtaraṃ sā dhammillaṃ maṃdāraprasavocitam || jaṭābharatvaṃ tapase gamayāmāsa pārvatī
100.53
haṃsacihnadaśaṃ hitvā dukūlaṃ mihakālaghu
paruṣaṃ sukumārāṃgī paridhattesma valkalam
100.54
api prasūnāvacayanissahāṃgulipallavā || alāvīdṛtitīkṣṇāgrāṇyavikāraṃ kuśāni sā
100.55
vajrasūcinibhairāṃgairavacchinnāni kaṃṭakaiḥ || śirīṣamṛdvī śāṃḍilyapallavānyuccikāya yā
100.56
pāvanvāṃ kamalanādyāṃ prātarvihitamajjanā || arcayā
māsa raktābjaiairyathāvidhi vibhākaram
100.57
darbhākṣatatilonmiśrairgaurī śrīnadivvāribhiḥ || devī nirvarttayāmāsa devarṣipitṛtarpaṇam
100.58
vālukā
maṃḍale sūryamāvāhyābhyarcya paṃkajaiḥ || kṛtapradakṣiṇā gaurī praṇanāma sahasraśaḥ
100.59
svayameva pratiṣṭhāpya liṃgaṃ kimapi śaṃkaram || āgamoktena
vidhinā pūjayāmāsa pārvatī
100.60
āsanena ca mūrtyā ca mūlenāṃgaiśca sā ravim || daṃḍipiṃgalamukhyāṃśca śaktīrdīptādikā api
100.61
tattadikṣu ca somādīngrahāndhenvādimudrayā || tejaścaṃḍe cārcayitvā nirmālyaṃ ca nyavedayat
100.62
argheṇātīva śuddhena saṃprokṣya ca samaṃtataḥ
dvāravāstu samabhyarcya nyāsānapi cakāra sā
100.63
bhūtaśuddhiṃ vidhāyānvagaṃtaryāgaṃ cakāra sā || hṛdi padmāsane cārcya jñānadharmādikānkramāt
100.64
śaktīrdaleṣu vāmādīrdalāgre sūryavedhasau || kesarāgre somaviṣṇū karṇikāye'gnidhūrjaṭī
100.65
tadūrdhvaṃ śakticakraṃ ca vinyastabrahmapaṃcakā
aṃgairdattvā ca pādyādīnupacaryābhiṣicya sā
100.66
prādāccaṃdanapuṣpādi dhūpadīpapradāyinī || bhūyopi paṃcabrahmāṇi ṣaḍaṃgānyapyapūjayat
100.67
tattadikṣu ca śakrādīnvajrādīṃśca vidhānataḥ || kṛtvā sarvopacārāṃśca vitatārāṣṭapuṣpikām
100.68
paṃcavakrāṇi cābhyarcya kṛtacaṃḍeśvarārcanā || pradakṣiṇā
praṇāmādyairnityaṃ śivamapūjayat
100.69
śivāgamoktavidhinā dravyaiḥ saubhāgyadāyibhiḥ || sā juhāva ca pūjāṃte praṇīte jātavedasi
100.70
pari
kalpitopacārā ca kaṃdamūlaphalādikaiḥ || svayaṃ kṛtopacāreyama tithīnabhyapūjayat
100.71
aṃguṣṭhāgreṇa tiṣṭhaṃtī grīṣme paṃcāgnimadhyataḥ
hrade ca śiśire caṃdrapīyūṣāpyāyitā'bhavat
100.72
varṣarātrīṣu dhārābhiḥ saha vāridharā punaḥ || saudāminīva dadṛśe tamasi stimitā
kṛtiḥ
100.73
pāṇipādena padmāni mukhena ca kalānidhim || pradarśayatyanāyāsānnindye sā haimanīrniśāḥ
100.74
nīvārabījadānena
sā mṛgānapyapoṣayat || ajñātahiṃsābhibhavānāśramopāṃtavartinaḥ
100.75
kṛtālavālasalilaiḥ subālākalaśāhṛtaiḥ || vātsalyādvarddhayāmāsa pūrṇā
nāśramapādapān
100.76
pradakṣiṇāṃ kṛtavatī śoṇaśailaṃ girīṃdrajā || sā manorathasaṃsiddhyai nityaṃ saha sakhījanaiḥ
100.77
paṃcākṣarīṃ jajāpaiṣā
śivastotrāṇyudairayat || dadhyau ca devaṃ manasā śoṇaparvatarūpiṇam
100.78
anudinamaruṇācaleśvaraṃ sā praṇatavatī vihitapradakṣiṇāyaiḥ || śivani
gamavidhānavedinī sā vyaracayadadrisutā ciraṃ tapasyām
100.78.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāharuyāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe'ru ṇācalamāhātmya uttarārdhe pārvatīkṛtāruṇācaleśvaraparicaraṇavarṇanaṃnāmā'ṣṭādaśo'dhyāyaḥ
Linked texts (4)
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit
- Śoṇādrimāhātmya — Sanskrit