Pramāṇa · Search · About · API

Kaumarikakhanda 11

Kaumārīkākhaṇḍa 11

Language
Sanskrit

Contents

11.1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekā
śītisāharuyāṃ saṃhitāyāṃ māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe mahīnadīprādurbhāve bilvadalamāhātmyavarṇanaṃnāmāṣṭamo'dhyāyaḥ ||8||cha|| || ulūka uvāca
itīdamuktamakhilaṃ pūrvajanmasamudbhavam || svarūpamāyuṣo hetuḥ kauśikatvasya ceti me

11.2

ityuktvā virate tasminpuruhūtasanāmani || nāḍī
jaṃgho bako mitramāha taṃ duḥkhito vacaḥ

11.3

nāḍījaṃgha uvāca || || yadarthaṃ vayamāyātāstanna siddhaṃ mahāmate || kāryaṃ tanmaraṇaṃ nūnaṃ trayāṇāma
pyupāgatam

11.4

iṃdradyumnāparijñāne bhadrako'yaṃ mumūrṣati || tasyānu mitraṃ mārkaṃḍastaṃ cānvahamapi sphuṭam

11.5

mitrakārye vinirvṛtte mriyamāṇaṃ
nirīkṣate || yo mitraṃ jīvitaṃ tasya dhigasnigdhaṃ durātmanaḥ

11.6

tadetāvanuyāsyāmi mriyamāṇāvahaṃ dvija || āpṛcche tvāṃ namaskāra āśleṣaścātha
paścimaḥ

11.7

pratijñātamaniṣpādya mitrasyābhyāgatasya ca || kathaṃkāraṃ na lajjaṃte hatāśā jīvitepsavaḥ

11.8

tasmādvahniṃ pravekṣyāmi sārdhamā
bhyāmasaṃśayam || āpṛṣṭo'syadhunā snehānmama dehi jalāṃjalim

11.9

ityuktavatyulūko'sau nāḍījaṃghe sagadgadam || sāśrunetraṃ sthirībhūya prāha vācaṃ
sudhāmicam

11.10

ulūka uvāca || || mayi jīvati mitre me bhavānmaraṇameti ca || adyaprabhṛti kastarhi hṛdā mema labhiṣyati

11.11

astyupāyo mahānatra gandhamādanaparvate || mattaścirāyurmitrosti gṛdhraḥ prāṇasamaḥ suhṛt

11.12

sa vijñāsyati vo'bhīṣṭamiṃdradyumnaṃ mahīpatim
ityuktvā puratastasthābulūkaḥ sa ca bhūpatiḥ

11.13

mārkaṃḍeyo bakaścaiva prayayurgaṃdhamādanam || tamāyāṃtamathālokya vayasyaṃ purataḥ sthitam

11.14

svakulāyātprahṛṣṭo'sau gṛdhraḥ saṃmukhamāyayau || kṛtasaṃvidasau pūrvaṃ svāgatāsanabhojanaiḥ

11.15

ulūkaṃ gṛdhrarājaśca kāryaṃ papraccha taṃ tathā || sa cāca
khyāvayaṃ mitraṃ bako me'sya muniḥ kila

11.16

munerapi tṛtīyo'yaṃ mitraṃ cārthodyamudyataḥ || iṃdradyumnaparijñāne svayaṃ jīvati nānyathā

11.17

vahniṃ
pravekṣyate vyaktamayaṃ tadanu vai vayam || mayā niṣiddho'yaṃ jñātvā tvāṃ ciraṃtanamātmanā

11.18

taccejjānāsi taṃ brūhi caturṇāṃ dehi jīvitam || saṃra
kṣyāpnuhi satkīrtiṃ kṣayaṃ cākhilapāpmanaḥ

11.19

gṛdhra uvāca || || ṣaṭpaṃcāśadvyatītā me kalpā jātasya kauśika || na dṛṣṭo na śruto'smā
bhiriṃdradyumno mahīpatiḥ

11.20

tacchrutvā vismayāviṣṭa iṃdradyumno'pi duḥkhitaḥ || papraccha jīvite hetumatimātre vihaṃgamam

11.21

gṛdhra
uvāca || || śṛṇu bhadra purā jāto markaṭo'haṃ ca cāpalaḥ || āsaṃ kadācidbhavadvasaṃto'tha ṛtuḥ kramāt

11.22

tannāgre devadevasya vanamadhye śivā
laye || bhavodbhavasya purato jagadyogeśvarābhidhe

11.23

caturdaśīdine ham̐stanakṣatre harṣaṇābhidhe || yoge caitre site pakṣa āsīddamanakotsavaḥ

11.24

atra sauvarṇadolāyāṃ liṃga āropite janaiḥ || niśāyāmadhiruhyā'haṃ dolāṃ tāṃ ca vyacālayam

11.25

nisargājjāticāpalyāccirakālaṃ punaḥpunaḥ
atha prabhāta āyātā janāḥ pūjākṛte kapim

11.26

dolādhirūḍhamālokya lakuṭairmā vyatāḍayan || dolāsaṃsthita evāhaṃ pramītaḥ śivamandire

11.27

teṣāṃ prahāraiḥ sudṛḍhairbahubhirvajraduḥsahaiḥ || śivādolanamāhātmyājjāto'haṃ nṛpamaṃdire

11.28

kāśīśvarasya tanayaḥ pratīto'smi kuśadhvajaḥ || jāti
smaraṃstato rājye kramātprāpyāhamaiśvaram

11.29

kārayāmi dharāpṛṣṭhe caitre damanakotsavam || yathā yathā dolayati śivaṃ dolāsthitaṃ naraḥ

11.30

tathā tathā'śubhaṃ yāti puṇyamāyāti bhadraka || śivadīkṣāmupāgamyākhilasaṃskārasaṃskṛtaḥ

11.31

śivācāryairvimukto'haṃ paśupāśaistadāgamāt
nirvāhadīkṣāparyantānsaṃskārānprāpya sarvataḥ

11.32

ārādhayāmi deveśaṃ pratyakcittamumāpatim || samastakleśavicchedakāraṇaṃ jagatāṃ gurum

11.33

cittavṛttinirodhena vairāgyābhyāsayogataḥ || japannudgītamasyārthaṃ bhāvayannṛṣṭamaṃ rasam

11.34

tato māṃ praṇidhānenābhyāsena dṛḍhabhūminā || antarāyā
nupahṛtaṃ jñātvā tuṣṭo'bravīddharaḥ

11.35

īśvara uvāca || || kuśadhvajāhaṃ tuṣṭodya varaṃ varaya vāṃchitam || na hīdṛśamanuṣṭhānaṃ kasyāpyasti mahītale

11.36

śrutvetyukto mayā śambhurbhūyāsaṃ te gaṇo hyaham || anenaiva śarīreṇa tathetyevāha gāṃ prabhuḥ

11.37

tataḥ kailāsānīya vimānaṃ mama
cādiśat || sarvaratnamayaṃ divyaṃ divyāścaryasamāvṛtam

11.38

vicarāmi pratīto'haṃ tadārūḍho yadṛcchayā || atha kāle kiyanmātre vyatīte'traiva
parvate

11.39

gavākṣādhiṣṭhito'paśyaṃ vasante munikanyakām || pravāti dakṣiṇe vāyau madanāgnipradīpitaḥ

11.40

agniveśyasutāṃ bhadra vivastrāṃ jala
madhyagām || udbhinnayauvanāṃ śyāmāṃ madhyakṣāmāṃ mṛgekṣaṇām

11.41

vistīrṇajaghanābhogāṃ raṃbhorūṃ saṃhatastanīm || tāmaṃkuritalāvaṇyāṃ jalasekā
divāgrataḥ

11.42

pronnidrapaṃkajamukhīṃ varṇanīyatamākṛtim || yathāprajñānayāthātmyādvidbhidrirapi varṇinīm

11.43

prodyatkaṭākṣavikṣepaiḥ śara
vrātairiva smaraḥ || svayaṃ tadaṃgamāsthāya tāḍayāmāsa māṃ dṛḍham

11.44

vayasyāsaṃvṛtāmevaṃ khelamānāṃ yadṛcchayā || avatīryāhamaharaṃ vimānānmadanā
turaḥ

11.45

sā gṛhītā mayā dīrghaṃ prakurvāṇā mahāsvanam || tāteti ca vimānasthā rurodātīva bhadraka

11.46

tato vayasyāstā dīnā munimāhuḥ
pradhāvitāḥ || vaimānikena kenāpi hriyate tava putrikā

11.47

rudantīṃ bhagavaṃstretāṃ trādyuttiṣṭheti sarvataḥ || tāsāṃ tadākarṇya vaco munirbhradvapannnidhiḥ

11.48

agniveśyo'bhyagāttasyā vyomanyupapadaṃ tvaran || tiṣṭhatiṣṭheti māmuktā saṃstabhya tapasā gatim

11.49

tataḥ prakupitaḥ prāha munirmāmati
duḥsaham || || agniveśya uvāca || || yasmānmadīyā tanayā māṃsapeśīva te hṛtā

11.50

gṛdhreṇevā'dhunā vyomnni tasmādgṛdhro bhava drutam
anicchaṃtī madīyeyaṃ sutā bālā tapasvinī

11.51

tvayā hṛtādhunāsyaitatphalamāpnuhi durmate || ityākarṇya bhayāviṣṭo lajjayādhomukho muneḥ

11.52

pādau pragṛhya nyapataṃ rudannatitarāṃ tadā || na mayeyaṃ parijñāya hṛtā nādyāpi dharṣitā

11.53

prasādaṃ kuru te śāpaṃ vyāvartaya tapo
nidhe || praṇateṣu kṣamāvanto nisargeṇa tapodhanāḥ

11.54

bhavaṃti saṃtastaddrudhro mā bhaveyaṃ prasīda me || iti prapannena mayā praṇato'sau mahāmuniḥ

11.55

prasannaḥ prāha no mithyā mama vākyaṃ bhavetkvacit || kiṃ tviṃdradyumnabhūpālaparijñāne sahāyatām

11.56

yadā yāsyasi śāpasya
tadā muktimavāpsyasi

11.57

ityuktvā sa muniḥ prāyādgṛhītvā nijakanyakām || akhaṇḍaśīlāṃ svāvāsamahaṃ gṛdhro'bhavaṃ tadā

11.58

evaṃ tadā damanakotsava īśvarasya āṃdolanena nṛpaveśmani me'vatāraḥ || śambhorgaṇatvamabhavacca tathāgniveśyaśāpena gṛdhra iha bhadra tavedamūktam

11.58.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṃḍe mahīprādurbhāve damanakamā hātmyaṃnāma navamo'dhyāyaḥ

Linked texts (5)