Kaumarikakhanda 14
Kaumārīkākhaṇḍa 14
- Language
- Sanskrit
Contents
- 14.63 — 1 part
14.1
cha || || nārada uvāca || || atha te
dadṛśuḥ pārtha saṃyamasthaṃ mahāmunim || kriyāyogasamāyuktaṃ tapomūrttidharaṃ yathā
14.2
jaṭāstripavaṇasnānakapilāḥ śirasā tadā || dhārayantaṃ
lomaśākhyamājyasiktamivānalam
14.3
savyahaste tṛṇaughaṃ ca cchāyārthe viprasattamam || dakṣiṇe cākṣamālāṃ ca bibhrataṃ maitramārgagam
14.4
ahiṃsayanduruktādyaiḥ prāṇino bhūmicāriṇaḥ || yaḥ siddhimiti japyena sa maitro munirucyate
14.5
bakabhūpadvijolūkagṛdhrakūrmā vilokya ca
nemuḥ kalāpagrāme taṃ ciraṃtanataponidhim
14.6
svāgatāsanasatkāreṇāmunā te'ti satkṛtāḥ || yathocitaṃ pratītāstamāhuḥ kāryaṃ hṛdi sthitam
14.7
kūrma uvāca || || indradyumno'yamavanīpatiḥ satrijanāraṇīḥ || kīrttilopānnirasto'yaṃ vedhasā nākapṛṣṭhataḥ
14.8
mārkaṃḍeyādibhiḥ prāpya kīrtyuddhāraṃ
ca sattama || nāyaṃ kāmayate svargaṃ punaḥpātādibhīṣaṇam
14.9
bhavatānugṛhīto'yamihecchati mahodayam || praiṇodyastadayaṃ bhūpaḥ śiṣyaste bhagavanmayā
tvatsakāśamihānīto brūhi sādhvasya vāṃchitam
14.10
paropakaraṇaṃ nāma sādhūnāṃ vratamāhitam || viśeṣataḥ praṇodyānāṃ śiṣyavṛttimupeyuṣām
14.11
apraṇodyeṣu pāpeṣu sādhuṃ proktamasaṃśayam || vidveṣaṃ maraṇaṃ cāpi kurute'nyatarasya ca
14.12
apramattaḥ praṇodyeṣu munireṣa prayacchati || tadveveti bhavānevaṃ
dharmaṃ vetti kuto vayam
14.13
lomaśa uvāca || || kūrma yuktamidaṃ sarvaṃ tvayābhihitamadya naḥ || dharmaśāstropanataṃ tatsmāritāḥ sma purātanam
14.14
brūhi rājansuviśrabdhaṃ sandehaṃ hṛdayasthitam || kasne kimabravīccheṣaṃ vakṣyāmyahaṃ na saṃśayaḥ
14.15
indradyumna uvāca || || bhagavanprathamaḥ
praśnastāvadeva mamocyatām || grīṣmakāle'pi madhyasthe ravau kiṃ na tavāśramaḥ
14.16
kuṭīmātro'pi yacchāyā tṛṇaiḥ śirasi pāṇigaiḥ
14.17
lomaśa uvāca || || martavyamastyavaśyaṃ ca kāya eṣa patiṣyati || kasyārthe kriyate gehamanityabhavamadhyagaiḥ
14.18
yasya mṛtyurbhave
nmitraṃ pītaṃ vā'mṛtamuttamam || tasyaitaducitaṃ vaktumidaṃ me śvo bhaviṣyati
14.19
idaṃ yugasahasreṣu bhaviṣyamabhavaddinam || tadapyadyatvamāpannaṃ kā kathā
maraṇāvadheḥ
14.20
kāraṇānugataṃ kāryamidaṃ śukrādbhūdvapuḥ || kathaṃ viśuddhimāyāti kṣālitāṃgāravadvad
14.21
tadasyāpi kṛte pāpaṃ śatruṣadva
rganirjitāḥ || kathaṃkāraṃ na lajjante kurvāṇā nṛpasattama
14.22
taddbrahmaṇa ihotpannaḥ sikatādvayasambhavaḥ || nigamoktaṃ paṭhañchṛṇvannidaṃ jīviṣyate
katham
14.23
tathāpi vaiṣṇavī māyā mohayatyavivekinam || hṛdayasthaṃ na jānaṃti hyapi mṛtyuṃ śatāyuṣaḥ
14.24
dantāścalāścalā lakṣmīryauvanaṃ
jīvitaṃ nṛpa || calācalamatīvedaṃ dānamevaṃ gṛhaṃ nṛṇām
14.25
iti vijñāya saṃsāramasāraṃ ca calācalam || kasyārthe kriyate rājankuṭajādi
parigrahaḥ
14.26
indradyumna uvāca || || cirāyurbhagavāneva śrūyate bhuvanatraye || tadarthamahamāyāstatkimevaṃ vacastava
14.27
lomaśa uvāca
pratikalpaṃ maccharīrādekaromaparikṣayaḥ || jāyate sarvanāśe ca mama bhāvi pramāpaṇam
14.28
paśya jānupradeśaṃ me dvyaṃgulaṃ romavarjitam || jātaṃ vapusta
dvibhemi martavye sati kiṃ gṛhaiḥ
14.29
nārada uvāca || || itthaṃ niśamya tadvākyaṃ sa prahasyātivismitaḥ || bhūpālastasya papraccha kāraṇaṃ tāha
śāyuṣaḥ
14.30
indradyumna uvāca || || pṛcchāmi tvāmahaṃ brahmanpradyāyuridamīdṛśam || tava dīrghaṃ prabhāvo'sau dānasya tapaso'thavā
14.31
lomaśa uvāca || || śṛṇu bhūpa pravakṣyāmi pūrvajanmamamudbhavam || śivadharmayutāṃ puṇyāṃ kathāṃ pāpapraṇāśanīm
14.32
ahamāsaṃ purā śūdro daridro
'tīvabhūtale || bhramāmi vasudhāpṛṣṭhe hyaśanāpīḍito bhṛśam
14.33
tato mayā mahalliṃgaṃ jālimamadhyagataṃ tadā || madhyāhne'sya jalādhāro dṛṣṭaścaivā
vidūrataḥ
14.34
tataḥ praviśya tadvāri pītvā snātvā ca śāṃbhavam || talliṃgaṃ snāpitaṃ pūjā vihitā kamalaiḥ śubhaiḥ
14.35
atha kṣutkṣāmakaṃṭho'haṃ
śrīkaṃṭhaṃ taṃ namasya ca || punaḥ pracālito mārge pramīto nṛpasattama
14.36
tato'haṃ brāhmaṇagṛhe jāto jātismaraḥ sutaḥ || snāpanācchivaliṃgasya
sakṛtkamalapūjanāt
14.37
smaranvilasitaṃ mithyā satyābhāsamidaṃ jagat || avidyāmayamityevaṃ jñātvā mūkatvamāsthitaḥ
14.38
tena vipreṇa
vārdhakye samārādhya maheśvaram || prāpto'hamiti me nāma īśāna iti kalpitam
14.39
tataḥ sa vipro vātsalyādgadānsubahūnmama || cakāra
vyapaneṣyāmi mūkatvamiti niścayaḥ
14.40
maṃtravādānbahūnvaudyānupāyānaparānapi || pitrostathā mahāmāyāsaṃbaddhamanasostathā
14.41
nirīkṣya
mṛḍhatāṃ hāsyamāsīnmanasi me tadā || tathā yauvanamāsādya niśi hitvā nijaṃ gṛham
14.42
saṃpūjya kamalaiḥ śaṃbhuṃ tataḥ śayanamabhyagām || tataḥ
pramīte pitari mūḍhaityahamujjhitaḥ
14.43
saṃbadhibhiḥ pratīto'tha phalāhāramavasthitaḥ || pratītaḥ pūjayāmīśamabjairbahuvidhaistathā
14.44
atha
varṣaśatasyāṃte varadaḥ śaśiśekharaḥ || pratyakṣo yācito dehi jarāmaraṇasaṃkṣayam
14.45
īśvara uvāca || || ajarāmaratā nāsti nāmarūpabhṛto
yataḥ || mamāpi dehapātaḥ syādavadhiṃ kuru jīvite
14.46
iti śaṃbhorvacaḥ śrutvā mayā vṛtamidaṃ tadā || kalpāṃte romapāto'stu maraṇaṃ sarvasaṃkṣaye
14.47
tatastava gaṇo bhūyāmiti me'bhīpsito varaḥ || tathetyuktvā sa bhagavānharaścādarśanaṃ gataḥ
14.48
ahaṃ tarpasiniṣṭhaśca tataḥ prabhṛti cāma
vam || brahmahatyādibhiḥ pāpairmucyate śivapūjanāt
14.49
badhnābjairitarairvāpi kamalairnātra saṃśayaḥ || evaṃ kuru mahārāja tvamapyāpsyasi vāṃcchi
tam
14.50
harabhaktasya lokasya trilokyāṃ nāsti durlabham || bahiḥpravṛttiṃ saṃgṛhya jñānakarmendriyādi ca
14.51
layaḥ sadāśive nityamaṃtaryo
go'yamucyate || duṣkaratvādvihiyoṃgaṃ śiva eva svayaṃ jagau
14.52
paṃcabhiścārcanaṃ bhūtairviśiṣṭaphaladaṃ dhruvam || kleśakarmavipākādyairāśayaiścāpya
saṃyutam
14.53
īśānamārādhya japanpraṇavaṃ muktimāpnuyāt || sarvapāpakṣaye jāte śive bhavati bhāvanā
14.54
pāpopahatabuddhīnāṃ śive vārtāpi durlabhā
durlabhaṃ bhārate janma durlabhaṃ śivapūjanam
14.55
durlabhaṃ jāhnavīsnānaṃ śive bhaktiḥ sudurlabhā || durlabhaṃ brāhmaṇe dānaṃ durlabhaṃ vahnipūjanam
14.56
alpapuṇyaiśca duṣprāpaṃ puruṣottamapūjanam
14.57
lakṣeṇa dhanuṣāṃ yogastadardhena hutāśanaḥ || pātraṃ śatasahasreṇa revā rudraśca ṣaṣṭibhiḥ
14.58
itī
damuktamakhilaṃ mayā tava mahīiṃdrre || yathāyurabhavaddīrghaṃ samārādhya maheśvaram
14.59
na durlabhaṃ na duṣprāpaṃ na cāsādhyaṃ mahātmanām || śivama
ktikṛtāṃ puṃsāṃ trilokyāmiti niścitam
14.60
naṃdīśvarasya tenaiva vapuṣā śivapūjanāt || siddhimālokya ko rājañchaṃkaraṃ na namasyati
14.16-2
śvetasya ca mahīpasya śrīkaṃṭhaṃ ca namasyataḥ || kālopi pralayaṃ yātaḥ kastamīśaṃ na pūjayet
14.62
yadicchayā viśvamidaṃ jāyate vyava
tiṣṭhate || tathā saṃlīyate cāṃte kastaṃ na śaraṇaṃ vrajet
14.63
etadrahasyamidameva nṛṇāṃ pradhānaṃ kartavyamatra śivapūjanameva bhūpa
yasyāṃtarāyapadavīmupayāṃti lokāḥ sadyo naraḥ śivanataḥ śivameti satyam
14.63.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe mahīprādurbhāve lomaśavṛttānte śivapūjanamāhātmyavarṇanaṃnāma dvādaśo'dhyāyaḥ
Linked texts (6)
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Śārṅgadharapaddhati — Śārṅgadhara, Sanskrit