Pramāṇa · Search · About · API

Kaumarikakhanda 14

Kaumārīkākhaṇḍa 14

Language
Sanskrit

Contents

14.1

cha || || nārada uvāca || || atha te
dadṛśuḥ pārtha saṃyamasthaṃ mahāmunim || kriyāyogasamāyuktaṃ tapomūrttidharaṃ yathā

14.2

jaṭāstripavaṇasnānakapilāḥ śirasā tadā || dhārayantaṃ
lomaśākhyamājyasiktamivānalam

14.3

savyahaste tṛṇaughaṃ ca cchāyārthe viprasattamam || dakṣiṇe cākṣamālāṃ ca bibhrataṃ maitramārgagam

14.4

ahiṃsayanduruktādyaiḥ prāṇino bhūmicāriṇaḥ || yaḥ siddhimiti japyena sa maitro munirucyate

14.5

bakabhūpadvijolūkagṛdhrakūrmā vilokya ca
nemuḥ kalāpagrāme taṃ ciraṃtanataponidhim

14.6

svāgatāsanasatkāreṇāmunā te'ti satkṛtāḥ || yathocitaṃ pratītāstamāhuḥ kāryaṃ hṛdi sthitam

14.7

kūrma uvāca || || indradyumno'yamavanīpatiḥ satrijanāraṇīḥ || kīrttilopānnirasto'yaṃ vedhasā nākapṛṣṭhataḥ

14.8

mārkaṃḍeyādibhiḥ prāpya kīrtyuddhāraṃ
ca sattama || nāyaṃ kāmayate svargaṃ punaḥpātādibhīṣaṇam

14.9

bhavatānugṛhīto'yamihecchati mahodayam || praiṇodyastadayaṃ bhūpaḥ śiṣyaste bhagavanmayā
tvatsakāśamihānīto brūhi sādhvasya vāṃchitam

14.10

paropakaraṇaṃ nāma sādhūnāṃ vratamāhitam || viśeṣataḥ praṇodyānāṃ śiṣyavṛttimupeyuṣām

14.11

apraṇodyeṣu pāpeṣu sādhuṃ proktamasaṃśayam || vidveṣaṃ maraṇaṃ cāpi kurute'nyatarasya ca

14.12

apramattaḥ praṇodyeṣu munireṣa prayacchati || tadveveti bhavānevaṃ
dharmaṃ vetti kuto vayam

14.13

lomaśa uvāca || || kūrma yuktamidaṃ sarvaṃ tvayābhihitamadya naḥ || dharmaśāstropanataṃ tatsmāritāḥ sma purātanam

14.14

brūhi rājansuviśrabdhaṃ sandehaṃ hṛdayasthitam || kasne kimabravīccheṣaṃ vakṣyāmyahaṃ na saṃśayaḥ

14.15

indradyumna uvāca || || bhagavanprathamaḥ
praśnastāvadeva mamocyatām || grīṣmakāle'pi madhyasthe ravau kiṃ na tavāśramaḥ

14.16

kuṭīmātro'pi yacchāyā tṛṇaiḥ śirasi pāṇigaiḥ

14.17

lomaśa uvāca || || martavyamastyavaśyaṃ ca kāya eṣa patiṣyati || kasyārthe kriyate gehamanityabhavamadhyagaiḥ

14.18

yasya mṛtyurbhave
nmitraṃ pītaṃ vā'mṛtamuttamam || tasyaitaducitaṃ vaktumidaṃ me śvo bhaviṣyati

14.19

idaṃ yugasahasreṣu bhaviṣyamabhavaddinam || tadapyadyatvamāpannaṃ kā kathā
maraṇāvadheḥ

14.20

kāraṇānugataṃ kāryamidaṃ śukrādbhūdvapuḥ || kathaṃ viśuddhimāyāti kṣālitāṃgāravadvad

14.21

tadasyāpi kṛte pāpaṃ śatruṣadva
rganirjitāḥ || kathaṃkāraṃ na lajjante kurvāṇā nṛpasattama

14.22

taddbrahmaṇa ihotpannaḥ sikatādvayasambhavaḥ || nigamoktaṃ paṭhañchṛṇvannidaṃ jīviṣyate
katham

14.23

tathāpi vaiṣṇavī māyā mohayatyavivekinam || hṛdayasthaṃ na jānaṃti hyapi mṛtyuṃ śatāyuṣaḥ

14.24

dantāścalāścalā lakṣmīryauvanaṃ
jīvitaṃ nṛpa || calācalamatīvedaṃ dānamevaṃ gṛhaṃ nṛṇām

14.25

iti vijñāya saṃsāramasāraṃ ca calācalam || kasyārthe kriyate rājankuṭajādi
parigrahaḥ

14.26

indradyumna uvāca || || cirāyurbhagavāneva śrūyate bhuvanatraye || tadarthamahamāyāstatkimevaṃ vacastava

14.27

lomaśa uvāca
pratikalpaṃ maccharīrādekaromaparikṣayaḥ || jāyate sarvanāśe ca mama bhāvi pramāpaṇam

14.28

paśya jānupradeśaṃ me dvyaṃgulaṃ romavarjitam || jātaṃ vapusta
dvibhemi martavye sati kiṃ gṛhaiḥ

14.29

nārada uvāca || || itthaṃ niśamya tadvākyaṃ sa prahasyātivismitaḥ || bhūpālastasya papraccha kāraṇaṃ tāha
śāyuṣaḥ

14.30

indradyumna uvāca || || pṛcchāmi tvāmahaṃ brahmanpradyāyuridamīdṛśam || tava dīrghaṃ prabhāvo'sau dānasya tapaso'thavā

14.31

lomaśa uvāca || || śṛṇu bhūpa pravakṣyāmi pūrvajanmamamudbhavam || śivadharmayutāṃ puṇyāṃ kathāṃ pāpapraṇāśanīm

14.32

ahamāsaṃ purā śūdro daridro
'tīvabhūtale || bhramāmi vasudhāpṛṣṭhe hyaśanāpīḍito bhṛśam

14.33

tato mayā mahalliṃgaṃ jālimamadhyagataṃ tadā || madhyāhne'sya jalādhāro dṛṣṭaścaivā
vidūrataḥ

14.34

tataḥ praviśya tadvāri pītvā snātvā ca śāṃbhavam || talliṃgaṃ snāpitaṃ pūjā vihitā kamalaiḥ śubhaiḥ

14.35

atha kṣutkṣāmakaṃṭho'haṃ
śrīkaṃṭhaṃ taṃ namasya ca || punaḥ pracālito mārge pramīto nṛpasattama

14.36

tato'haṃ brāhmaṇagṛhe jāto jātismaraḥ sutaḥ || snāpanācchivaliṃgasya
sakṛtkamalapūjanāt

14.37

smaranvilasitaṃ mithyā satyābhāsamidaṃ jagat || avidyāmayamityevaṃ jñātvā mūkatvamāsthitaḥ

14.38

tena vipreṇa
vārdhakye samārādhya maheśvaram || prāpto'hamiti me nāma īśāna iti kalpitam

14.39

tataḥ sa vipro vātsalyādgadānsubahūnmama || cakāra
vyapaneṣyāmi mūkatvamiti niścayaḥ

14.40

maṃtravādānbahūnvaudyānupāyānaparānapi || pitrostathā mahāmāyāsaṃbaddhamanasostathā

14.41

nirīkṣya
mṛḍhatāṃ hāsyamāsīnmanasi me tadā || tathā yauvanamāsādya niśi hitvā nijaṃ gṛham

14.42

saṃpūjya kamalaiḥ śaṃbhuṃ tataḥ śayanamabhyagām || tataḥ
pramīte pitari mūḍhaityahamujjhitaḥ

14.43

saṃbadhibhiḥ pratīto'tha phalāhāramavasthitaḥ || pratītaḥ pūjayāmīśamabjairbahuvidhaistathā

14.44

atha
varṣaśatasyāṃte varadaḥ śaśiśekharaḥ || pratyakṣo yācito dehi jarāmaraṇasaṃkṣayam

14.45

īśvara uvāca || || ajarāmaratā nāsti nāmarūpabhṛto
yataḥ || mamāpi dehapātaḥ syādavadhiṃ kuru jīvite

14.46

iti śaṃbhorvacaḥ śrutvā mayā vṛtamidaṃ tadā || kalpāṃte romapāto'stu maraṇaṃ sarvasaṃkṣaye

14.47

tatastava gaṇo bhūyāmiti me'bhīpsito varaḥ || tathetyuktvā sa bhagavānharaścādarśanaṃ gataḥ

14.48

ahaṃ tarpasiniṣṭhaśca tataḥ prabhṛti cāma
vam || brahmahatyādibhiḥ pāpairmucyate śivapūjanāt

14.49

badhnābjairitarairvāpi kamalairnātra saṃśayaḥ || evaṃ kuru mahārāja tvamapyāpsyasi vāṃcchi
tam

14.50

harabhaktasya lokasya trilokyāṃ nāsti durlabham || bahiḥpravṛttiṃ saṃgṛhya jñānakarmendriyādi ca

14.51

layaḥ sadāśive nityamaṃtaryo
go'yamucyate || duṣkaratvādvihiyoṃgaṃ śiva eva svayaṃ jagau

14.52

paṃcabhiścārcanaṃ bhūtairviśiṣṭaphaladaṃ dhruvam || kleśakarmavipākādyairāśayaiścāpya
saṃyutam

14.53

īśānamārādhya japanpraṇavaṃ muktimāpnuyāt || sarvapāpakṣaye jāte śive bhavati bhāvanā

14.54

pāpopahatabuddhīnāṃ śive vārtāpi durlabhā
durlabhaṃ bhārate janma durlabhaṃ śivapūjanam

14.55

durlabhaṃ jāhnavīsnānaṃ śive bhaktiḥ sudurlabhā || durlabhaṃ brāhmaṇe dānaṃ durlabhaṃ vahnipūjanam

14.56

alpapuṇyaiśca duṣprāpaṃ puruṣottamapūjanam

14.57

lakṣeṇa dhanuṣāṃ yogastadardhena hutāśanaḥ || pātraṃ śatasahasreṇa revā rudraśca ṣaṣṭibhiḥ

14.58

itī
damuktamakhilaṃ mayā tava mahīiṃdrre || yathāyurabhavaddīrghaṃ samārādhya maheśvaram

14.59

na durlabhaṃ na duṣprāpaṃ na cāsādhyaṃ mahātmanām || śivama
ktikṛtāṃ puṃsāṃ trilokyāmiti niścitam

14.60

naṃdīśvarasya tenaiva vapuṣā śivapūjanāt || siddhimālokya ko rājañchaṃkaraṃ na namasyati

14.16-2

śvetasya ca mahīpasya śrīkaṃṭhaṃ ca namasyataḥ || kālopi pralayaṃ yātaḥ kastamīśaṃ na pūjayet

14.62

yadicchayā viśvamidaṃ jāyate vyava
tiṣṭhate || tathā saṃlīyate cāṃte kastaṃ na śaraṇaṃ vrajet

14.63

etadrahasyamidameva nṛṇāṃ pradhānaṃ kartavyamatra śivapūjanameva bhūpa
yasyāṃtarāyapadavīmupayāṃti lokāḥ sadyo naraḥ śivanataḥ śivameti satyam

14.63.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe mahīprādurbhāve lomaśavṛttānte śivapūjanamāhātmyavarṇanaṃnāma dvādaśo'dhyāyaḥ

Linked texts (6)