Pramāṇa · Search · About · API

Kaumarikakhanda 22

Kaumārīkākhaṇḍa 22

Language
Sanskrit

Contents

22.1

cha || || nārada uvāca || || taṃ dṛṣṭvā
dānavāḥ sarve kruddhāḥ svaiḥsvairbalairvṛtāḥ || saraghā iva mākṣikaṃ rurudhuḥ sarvatastataḥ

22.2

parvatābhe gaje bhīme madasrāviṇi durdame || sitacitrapatāke
tu prabhinnakaraṭāmukhe

22.3

svarṇavarṇāṃcite yuddhatre dāvāgnisaṃvṛte || āruhyājau nimirdaityo hariṃ pratyudyayau balī

22.4

tasyāsandānavā
raudrā gajasya parirakṣiṇaḥ || saptaviṃśatikoṭyaśca kirīṭakavacojjvalāḥ

22.5

aśvamāruhya śailābhaṃ mathano harimādravat || paṃcayojanapragrīva
muṣṭramāsthāya jaṃbhakaḥ

22.6

śumbho meṣaṃ samāruhyātrājaddvādaśayojanam || apare dānavendrāśca yattā nānāstrapāṇayaḥ

22.7

ājagmuḥ samare kruddhā
viṣṇumakliṣṭakāriṇam || parighena nimirdaityo mathano mudgareṇa ca

22.8

śumbhaḥ śūlena tīkṣṇena prāsena grasanastathā || cakreṇa krathanaḥ kruddho jaṃbhaḥ
śaktyā mahāraṇe

22.9

jaghnurnārāyaṇaṃ śeṣā viśikhairmarmabhedibhiḥ || tānyastrāṇi prayuktāni viviśuḥ puruṣottamam

22.10

upadeśā guroryadvatsacchiṣyaṃ
bahubheritāḥ || tataḥ kruddho harirgṛhya dhanurbāṇāṃśca puṣkalān

22.11

mamardda daityasenāṃ taddharmamārthavaco yathā || nimiṃ vivyādha viṃśatyā bāṇairanalava
rcasaiḥ

22.12

mathanaṃ daśabhiścaiva śumbhaṃ paṃcabhireva ca || śatena mahiṣaṃ kruddho vivyādhorasi mādhavaḥ

22.13

jaṃbhaṃ dvādaśabhistīkṣṇaiḥ sarvāṃścaikaika
ṣoḍaśabhiḥ || tasya tallāghavaṃ dṛṣṭvā dānavāḥ krodhamūrcchitāḥ

22.14

cakrurgāḍhataraṃ yatnamāvṛṇvānā hariṃ śaraiḥ || cicchedārtha dhanurjyāṃ ca nimirbhallena
dānavaḥ

22.15

hastāccāpaṃ ca saṃraṃbhācciccheda mahiṣāsuraḥ || pīḍayāmāsa garuḍaṃ jaṃbho bāṇāyutaistribhiḥ

22.16

bhujāvasya ca vivyādha śuṃbho
bāṇāyutena vai || tato vismitacittastu gadāṃ jagrāha mādhavaḥ

22.17

tāṃ prāhiṇotsa vegena mathanāya mahāhave || tāmaprāptāṃ nimirbāṇairmuśalāgraiḥ
sahasraśaḥ

22.18

āhatya pātayāmāsa vinadankālameghavat || tato'ntarikṣe hāheti bhūtānāṃ jajñire kathāḥ

22.19

naitadasti balaṃ vyaktaṃ yatrāśī
ryata sā gadā || tāṃ hariḥ patitāṃ dṛṣṭvā asthāne prārthanāmiva

22.20

jagrāha mudgaraṃ ghoraṃ divyaratnapariṣkṛtam || taṃ mumocātivegena nimimuddiśya dāna
vam

22.21

tamāyāṃtaṃ viyatyeva trayo daityā hyavārayan || gadayā jaṃbhadaityastu grasanaḥ paṭṭiśena tu

22.22

śaktyā ca mahiṣo daityo vinadaṃtī mahāra
vam || nirākṛtaṃ tamālokya durjanaiḥ sujanaṃ yathā

22.23

jagrāha śaktimugrogrāṃ śataghaṃṭāmahāsvanām || jaṃbhāya tāṃ samuddiśya prāhiṇoddīpaṇe
raṇe

22.24

tāmāyāntīmathālokya jaṃbho'nyasya rathāttvarāt || āplutya līlayā gṛhṇankāminīṃ kāmuko yathā

22.25

tayaiva garuḍaṃ mūrdhni jaghne sa
prahasanbalī || tato bhūyo rathaṃ prāpya dhanurgṛhyābhyayojayat

22.26

vicetāścābhavadyuddhe garuḍaḥ śaktipīḍitaḥ || tataḥ prahasya taṃ viṣṇuḥ sādhusādhviti
bhārata

22.27

karasparśana kṛtavānvimohaṃ vinatātmajam || samāśvāsya ca taṃ vāgbhiḥ śaktiṃ dṛṣṭvā ca niṣphalām

22.28

kubhāryasya yathā puṃsaḥ sarvaṃ
syācciṃtitaṃ vṛthā || dṛḍhasāramahāmaurvīmanyāṃ saṃyojayattataḥ

22.29

kṛtvā ca talanirghoṣaṃ raudramastraṃ mumoca saḥ|| tato'stratejasā sarvamākāśaṃ naiva dṛśyate

22.30

bhūmirdiśaśca vidiśo bāṇajālamayā babhuḥ || dṛṣṭvā tadastramāhātmyaṃ senānīrgrasano'suraḥ

22.31

brāhmamastraṃ cakārāśu sarvāstranivāraṇam
tena tatpraśamaṃ yātaṃ raudrāstraṃ lokabhīṣaṇam

22.32

astre pratihate tasminviṣṇurdānavasūdanaḥ || kāladaṃḍāstramakarotsarvalokabhayaṃkaram

22.33

saṃdhīyamāne'stre tasminmārutaḥ paruṣo vavau || cakaṃpe ca mahī devī bhinnāścāṃbudhayo'bhavan

22.34

tadastramugraṃ dṛṣṭvā tu dānavā yuddhadurmadāḥ || cakrurastrāṇi
divyāni nānārūpāṇi saṃyuge

22.35

nārāyaṇāstraṃ grasanastu cakre tvāṣṭraṃ nimiścāstravaraṃ mumoca || aiṣīkamastraṃ ca cakāra jaṃbho yuddhasya daṇḍāstra
nivāraṇāya

22.36

yāvacca saṃdhānavaśaṃ prayāṃti nārāyaṇādīni nivāraṇāya || tāvatkṣaṇenaiva jaghāna koṭīṃdaityeśvarāṇāṃ kila kāladaṃḍaḥ

22.37

anaṃtaraṃ śāṃtabhayaṃ tadastraṃ daityāstrayogena ca kāladaṇḍam || śāṃtaṃ tadālokya hariḥ svamastraṃ kopena kālānalatulyamūrtiḥ

22.38

jagrāha cakraṃ tapanā
yutaprabhamugrāramātmānamiva dvitīyam || cikṣepa senāpataye jvalaṃtaṃ caturbhujaḥ saṃyati saṃpragṛhya

22.39

tadāvrajaccakramatho vilokya sarvātmanā daitya
varāḥ svavīryāt || nāśaknuvanvārayituṃ pracaṃḍaṃ daivaṃ yathā pūrvamivopapannam

22.40

tadapratarkyaṃ navahetitulyaṃ cakraṃ papāta grasanasya kaṇṭhe || tadraktadhārā
ruṇaghoranābhi jagāma bhūyopi karaṃ murāreḥ

22.41

cakrāhataḥ saṃyati dānavaśca papāta bhūmau pramamāra cāpi || daityāśca śeṣā bhṛśaśokamāpuḥ krodhaṃ ca
kecitpipiṣurbhujāṃśca

22.42

tato vinihate daitye grasane balanāyake || nirmaryādamayudhyaṃta hariṇā saha dānavāḥ

22.43

paṭṭiśairmuśalaiḥ prāsairga
dābhiḥ kaṇapaiṃrapi || tīkṣṇānanaiśca nārācaiścakraiḥ śaktibhireva ca

22.44

tadastrajālaṃ tairmuktaṃ labdhalakṣo janārdanaḥ || ekaikaṃ śatadhā cakre bāṇairagni
śikhopamaiḥ

22.45

jaghāna teṣāṃ saṃkruddhaḥ koṭikoṭiṃ janārdanaḥ || tataste sahasā bhūtvā nyapatankeśavopari

22.46

garuḍaṃ jagṛhuḥ kecitpādyoḥ
śataśo'surāḥ || lalaṃbire ca pakṣābhyāṃ mukhe cānye lalaṃbire

22.47

keśavasyāpi dhanuṣi bhujayoḥ śīrṣa eva ca || lalaṃbire mahādaityā ninadaṃto
muhurmuhuḥ

22.48

tadadbhutaṃ mahaddṛṣṭvā siddhacāraṇavārtikāḥ || hāheti mumucurnādamaṃbare cāstuvanharim

22.49

tato harirvinirdhūya pātayāmāsa
tānbhuvi || yathā prabuddhaḥ puruṣo doṣānsaṃsārasaṃbhavān

22.50

vikośaṃ ca tataḥ kṛtvā naṃdakaṃ khaḍgamuttamam || carma cāpyamalaṃ viṣṇuḥ padātistāna
dhāvata

22.51

tato muhūrtamātreṇa padmāni daśa keśavaḥ || cakatrta mārge bahubhirvicarandaityasattamān

22.52

tato nimiprabhṛtayo vinadyāsurasa
ttamāḥ || athāvaṃtaṃ maheṣvāsāḥ keśavaṃ pādacāriṇam

22.53

garutmāṃścābhyayāttūrṇamāruroha ca taṃ hariḥ || uvāca ca garutmaṃtaṃ tasmiṃśca tumule raṇe

22.54

aśrāṃto yadi tārkṣyāsi mathanaṃ prati tadvraja || śrāṃtaścecca muhūrtaṃ tvaṃ raṇādapasṛto bhava

22.55

tārkṣya uvāca || || na me śramo'sti
lokeśa kiṃcitsaṃsmarataśca me || yanme sutānvāhanatve kalpayāmāsa tārakaḥ

22.56

iti bruvannaṇe daityaṃ mathanaṃ prati so'gamat || daityastvabhimukhaṃ dṛṣṭvā
śaṃkhacakragadādharam

22.57

jaghāna bhiṃḍipālena śitadhāreṇa vakṣasi || taṃ prahāramaciṃtyaiva viṣṇustasminmahāhave

22.58

jaghāna paṃcabhirvāṇairgirīṃ
drasyāpi bhedakaiḥ || ākarṇakṛṣṭairdaśabhiḥ punārviddhaḥ stanāṃtare

22.59

vicetano muhūrtātsa saṃstabhya mathanaḥ punaḥ || gṛhītvā parighaṃ
mūrdhni janārdnamatāḍayat

22.60

viṣṇustena prahāreṇa kiṃcidāghūrṇito'bhavat || tataḥ kopavivṛttākṣo gadāṃ jagrāha mādhavaḥ

22.61

tayā saṃtāḍayāmāsa mathanaṃ hṛdaye dṛḍham || sa papāta tathā bhūmau cūrṇitāṃgo mamāra ca

22.62

tasminripatite bhūmau mathane
mathite bhṛśam || avasādaṃ yayurdaityāḥ sarve te yuddhamaṇḍale

22.63

tatasteṣu viṣaṇṇeṣu dānaveṣvatimāniṣu || cukopa raktanayano mahiṣo
dānaveśvaraḥ

22.64

pratyudyayau hariṃ raudraḥ svabāhubalamāśritaḥ || tīkṣṇadhāreṇa śūlena mahiṣo harimardayan

22.65

śaktyā ca garuḍaṃ
vīro hṛdaye'bhyahanaddṛḍham || tato vivṛtya vadanaṃ mahācalaguhānibham

22.66

grastumaicchadraṇe daityaḥ sagarutmaṃtamacyutam || athācyuto'pi
vijñāya dānavasya cikīrṣitam

22.67

vadanaṃ pūrayāmāsa divyairastrairmahābalaḥ || sa tairbāṇairabhihato mahiṣo'calasaṃnibhaḥ

22.68

parivartitakāyārdhaḥ
papātātha mamāra ca || mahiṣaṃ patitaṃ dṛṣṭvā jīvayitvā punārrhiraḥ

22.69

mahiṣaṃ prāha mattastvaṃ vadhaṃ nārhasi dānava || yoṣidvadhyaḥ puroktastvaṃ sākṣā
tkamalayoninā

22.70

uttiṣṭha gaccha manmukto drutamasmānmahāraṇāt || ityukto hariṇā tasmāddeśādapagato'suraḥ

22.71

tasminparāṅmukhe daitye
mahiṣe śuṃbhadānavaḥ || saṃdaṣṭauṣṭhapuṭāṭopo bhukuṭīkuṭilānanaḥ

22.72

nirmathya pāṇinā pāṇiṃ dhanurādāya bhairavam || sajjīkṛtya mahāghorānmumoca
śataśaḥ śarān

22.73

sa citrayodhī dṛḍhamuṣṭipātastataśca viṣṇuṃ garuḍaṃ ca daityaḥ || bāṇairjvaladvahniśikhānikāśaiḥ kṣitairasaṃkhyaiḥ pratighātahīnauḥ

22.74

viṣṇuśca daityeṃdraśarārdito bhṛśaṃ bhuśuṃḍimādāya kṛtāṃtatulyām || tayā mukhaṃ cāsya pipeṣa saṃkhye śuṃbhasya jatruṃ ca dharādharābham

22.75

tatastribhiḥ
śuṃbhabhujaṃ dviṣaṣṭyā sūtasya śīrṣaṃ daśabhiśca ketum || viṣṇurvikṛṣṭaiḥ śravaṇāvasānaṃ daityasya bāṇairjvalanāārkavarṇaiḥ

22.76

sa taiśca viddho vyathito
babhūva daityeśvaro viśrutaśoṇitāktaḥ || tato'sya kiṃciccalitasya dhairyāduvāca śaṃkhāṃbujaśārṅgapāṇiḥ

22.77

yoṣitsuvadhyo'si raṇaṃ vimuṃca śuṃbhā
'śubhaṃ svalpatarairahobhiḥ || mattorhasi tvaṃ na vṛthaiva mūḍha tato'payātaṃḥ sa ca śuṃbhadānavaḥ

22.78

jambho'tha tadviṣṇumukhātriśamya jagarja coccaiḥ kṛtasiṃha
nādaḥ || provāca vākyaṃ ca salīlamājau mahāṭṭahāsena jagadvikaṃpya

22.79

kimebhiste jalāvāsa daityairhīnaparākramaiḥ || māmāsādya yuddhe'smi
nyadi te pauruṣaṃ kvacit

22.80

yatte pūrvaṃ hatā daityā hiraṇyākṣamukhāḥ kila || jaṃbhastadābhavannaiva paśya māmadya saṃsthitam

22.81

paśya tālapratī
kāśau bhujāvetau hare mama || vakṣo vā vajrakaṭhinaṃ mayi prahara tatsukham

22.82

ityuktaḥ keśavastena sṛṃkiṇī saṃlihannṛpa || mumoca parighaṃ ghoraṃ
girīṇāmapi dāraṇam

22.83

tatastasyāpyanupadaṃ kālāyasamayaṃ dṛḍham || mumoca mudgaraṃ viṣṇurdvitīyaṃ parvata yathā

22.84

tadāyudhadvayaṃ dṛṣṭvā jaṃbho
nyasya rathe dhanuḥ || āplutya parighaṃ gṛhya garuḍaṃ tena jaghnivān

22.85

dvitīyaṃ mudgaraṃ cānu gṛhītvā vinadannaṇe || sarvaprāṇena goviṃdaṃ tena mūrdhni
jaghāna saḥ

22.86

tābhyāṃ cātiprahārābhyāmubhau garuḍakeśavau || mohāviṣṭau vicetaskau mṛtakalpāvivāsatām

22.87

tadadbhutaṃ mahaddṛṣṭvā jagarju
rdaityasattamāḥ || naitānharṣamadodbhūtānnidaṃ sehe jagattadā

22.88

siṃhanādaistalonnādairdhanurnādaiśca bāṇajaiḥ || jaṃbhaṃ te harṣayāmāsurvāsāṃsyādudhuvuśca te

22.89

śaṃkhāṃśca pūrayāmāsuścikṣipadurdevatā bhṛśam

22.90

saṃjñāmavāpyātha mahāraṇe hariḥ savainateyaḥ parirabhya jaṃbham || parāṅmukhaḥ saṃyugādapradhṛṣyātpalāyanaṃ vega
paraścakāra

22.90.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṃḍe daityaiḥ saha viṣṇoryuddhavarṇanaṃnāma viṃśo 'dhyāyaḥ

Linked texts (7)