Kaumarikakhanda 24
Kaumārīkākhaṇḍa 24
- Language
- Sanskrit
Contents
- 24.80 — 1 part
24.1
cha || || nāradauvāca || || evaṃ viprakṛtā devā maheṃdrasahitāstadā || yayuḥ
svāyaṃbhuvaṃ dhāma markairūpamupāśritāḥ
24.2
tataśca vismito brahmā prāha tānsurapuṃgavān || svarūpeṇeha tiṣṭhadhvaṃ nātra vastārakādbhayam
24.3
tato
devāḥ svarūpasthāḥ mlānavadanāṃbujāḥ || tuṣṭuvuḥ praṇatāḥ sarve pitaraṃ putrakā yathā
24.4
namo jagatprasūtaye te hetave pālakāya ca || saṃhartre ca nama
stubhyaṃ tisro'vasthāstava prabho
24.5
tvamapaḥ prathamaṃ sṛṣṭvā tāsu vīryamavāsṛjaḥ || tadaṇḍamabhavaddhaimaṃ yasmim̐llokāścarācarāḥ
24.6
vedeṣvāhurvirā
ḍrūpaṃ tvāmekarūpamīdṛśam || pātālaṃ pādamūlaṃ ca pārṣṇipāde rasātalam
24.7
mahātalaṃ cāsya gulphau jaṃghe cāpi talātalam || sutalaṃ jānunī
cāsya ūrū ca vitalātale
24.8
mahītalaṃ ca jaghanaṃ nābhiścāsya nabhastalam || jyotiḥpadmuraḥsthānaṃ svarloko bāhurucyate
24.9
grīvā mahaśca
vadanaṃ janalokaḥ prakīrtyate || lalāṭaṃ ca tapolokaḥ śīrṣaṃ satyamudāhṛtam
24.10
candrasūryau ca nayane diśaḥ śrotre nāsikāśvinau || ātmānaṃ
brahmaraṃdhrasthamāhustvāṃ vedavādinaḥ
24.11
evaṃ ye te virāḍrūpaṃ saṃsmaraṃta upāsate || janmabandhavinirmuktā yāṃti tvāṃ paramaṃ padam
24.12
evaṃ
sthūlaṃ prāṇimadhyaṃ ca sūkṣmaṃ bhāvebhāve bhāvitaṃ tvāṃ gṛṇaṃti || sarvatrasthaṃ tvāmataḥ prāhurvedāstasmai tubhyaṃ padmaja idvidhama
24.13
evaṃ stuto viraṃcistu
kṛpayābhipariplutaḥ || jānannapi tadā prāha teṣāmāśvāsahetave
24.14
sarve bhavanto duḥkhārtāḥ parimlānamukhāṃbujāḥ || bhraṣṭāyudhāstathā'kasmādbhraṣṭā
bharaṇavāsasaḥ
24.15
mamaiveyaṃ kṛtirdevā bhavatāṃ yadviḍambanā || yadvairājaśarīre me bhavanto bāhusaṃjñakāḥ
24.16
yadyadvibhūtimatsattvaṃ dhārmikaṃ
corjitaṃ mahat || tatrāsīdvāhunāśo me bāhusthāne ca te mama
24.17
tannūnaṃ mama bhagnau ca bāhū tena durātmanā || yena copa̍hṛtaṃ devāstanmamākhyātu
marhatha
24.18
devā ūcuḥ || || yo'sau vajrāṃgata nayastvayā dattavaraḥ prabho || bhṛśaṃ viprakṛtāstena tattvaṃ jānāsi tattvataḥ
24.19
yattanmahīsamudrasya taṭaṃ śārśvikatīrthakam || tadākramya kṛtaṃ tena marubhūmisamaṃ prabho
24.20
ṛddhayaḥ sarvadevānāṃ gṛhītāstena sarvataḥ || mahābhūtasvarū
peṇa sa eva ca jagatpatiḥ
24.21
caṃdrasūryau grahāstārā yaccānyaddevapakṣataḥ || tacca sarvaṃ nirākṛtya sthāpito daityapakṣataḥ
24.22
vayaṃ ca vidhṛtā
stena bahūpahasitāstathā || viṣṇoḥ prasādānmuktāśca kathaṃcidiva kaṣṭataḥ
24.23
tadvayaṃ śaraṇaṃ prāptāḥ pīḍitāḥ kṣuttṛṣārditāḥ || dharmarakṣā
karāśceti saṃcitya trātumarhasi
24.24
ityuktaḥ svātmabhūdevaiḥ surairdaityaviceṣṭitam || surānuvāca bhagavānataḥ saṃciṃtya tattvataḥ
24.25
avadhyastārako daityaḥ sarvairapi surāsuraiḥ || yasya vadhyaśca nādyāpi sa jāto bhagavānpunaḥ
24.26
mayā ca varadānena cchandayitvā
nivāritaḥ
24.27
tapasā sa hi dīpto'bhūttrailokyadahanātmakaḥ || sa ca vavre vadhaṃ daityaḥ śiśotaḥ saptavāsarāt
24.28
sa ca saptadino bālaḥ
śaṃkarādyo bhaviṣyati || tārakasya ca vīrasya vadhakartā bhaviṣyati
24.29
satīnāmā tu yā devī vinaṣṭā dakṣahelayā || sā bhaviṣyati
kalyāṇī himācalaśarīrajā
24.30
śaṃkarasya ca tasyāśca yatnaḥ kāryaḥ samāgame || ahamapyasya kāryasya śeṣaṃ kartā na saṃśayaḥ
24.31
ityuktāstridaśāstena sākṣātkamalayoninā || jagmurmeruṃ praṇamyeśaṃ marka̍rūpeṇa saṃvṛtāḥ
24.32
tato gateṣu deveṣu brahmā lokapitāmahaḥ || niśāṃ
sasmāra bhagavānsvāṃ tanuṃ pūrvasaṃbhavām
24.33
tato bhagavatī rātrirupatasthe pitāmaham || tāṃ vivikte samālokya tathovāca vibhāvarīm
24.34
vibhāvāre mahatkāryaṃ vibudhānāmupasthitam || tatkartavyaṃ tvayā devi śṛṇu kāryasya niścayam
24.35
tārakonāma daityeṃdraḥ suraketuranirjitaḥ
tasyābhāvāya bhagavānniyiṣyati yaṃ śivaḥ
24.36
sutaḥ sa bhavitā tasya tārakasyāṃtakārakaḥ || ahaṃ tvādau yadā jātastadāpaśyaṃ puraḥsthitam
24.37
ardhanārīśvaraṃ devaṃ vyāpya viśvamavasthitam || dṛṣṭvā tamabruvaṃ devaṃ bhajasveti ca bhaktitaḥ
24.38
tato nārī pṛthagjātā puruṣaśca tathā
pṛthak || tasyāścaivāṃśajāḥ sarvāḥ striyastribhuvane smṛtāḥ
24.39
ekādaśa ca rudrāśca puruṣāstasya cāṃśajāḥ || tāṃ nārīmamamālokya putraṃ dakṣamathā
bravam
24.40
bhajasva putrīṃ jagatīṃ mamāpi ca tavāpi ca || puṃduḥkhanarakāttrātrī putrī te bhāvinī tviyam
24.41
evamukto mayā dakṣaḥ putrītve pari
kalpitām || rudrāya dattavānbhaktyā nāma dattvā satīti yat
24.42
tataḥ kāle cam̐ kasmiṃścidvamene ca tāṃ pitā || mumūrṣuḥ pāpasaṃkalpo durātmā
kulakajjalaḥ
24.43
ye rudraṃ naiva manyaṃte te sphuṭaṃ kulakajjalāḥ || piśācāste durātmāno bhavaṃti brahmarākṣasāḥ
24.44
avamānena tasyāpi
yathā devī jahām̐ tanum || yathā yajñaḥ sa ca dhvasto bhavena viditaṃ hi te'
24.45
adhunā himaśailasya bhavitrī duhitā ca sā || maheśvaraṃ
patiṃ sā ca punaḥ prāpsyati niścitam
24.46
tadidaṃ ca tvayā kāryaṃ menāgarbhe praviśya ca || tasyāśchaviṃ kuru kṛṣṇāṃ yathā kālī bhavettu sā
24.47
yadā rudropahasitā tapastapsyati sā mahat || samāptaniyamā devī yadā cogrā bhaviṣyati
24.48
svayameva yadā rūpaṃ sugauraṃ pratipa
tsyate || viraheṇa haraścāsyā matvā śūnyaṃ jagattrayam
24.49
tasyaiva himaśailasya kaṃdare siddhasevite || pratīkṣamāṇastāṃ devīmugraṃ saṃtapsyate tapaḥ
24.50
tayoḥ sutastaṃtapasorbhavitā yo mahānsutaḥ || bhaviṣyati sa daityasya tārakasya nivārakaḥ
24.51
tapaso hi vinā nāsti siddhiḥ kutrāpi
śobhane || sarvāsāṃ karmasiddhīnāṃ mūlaṃ hi tapa ucyate
24.52
tvayāpi dānavo devi dehanirgatayā tadā || caṃḍamuṃḍapurogāśca haṃtavyā lokadu
rjayāḥ
24.53
yasmāccaṃḍaṃ ca muṃḍaṃ ca tvaṃ devi nihaniṣyasi || cāmuṃḍeti tato loke khyātā devi bhaviṣyasi
24.54
tatastvāṃ varade devi
lokaḥ saṃpūjayiṣyati || bhedairrahuvidhākāraiḥ sarvagāṃ kāmasādhanīm
24.55
oṃkāravaktrāṃ gāyatrīṃ tvāmarcaṃti dvijottamāḥ || ūrjitāṃ baladāṃ cāpi
rājānaḥ sumahābalāḥ
24.56
vaiśyāśca bhūtimityeva śivāṃ śūdrāstathā śubhe || kṣāṃtirmunīnāmakṣobhyā dayā niyamināmapi
24.57
tvaṃ mahopāya
sandohā nītirnayavisarpiṇām || paristhitistvamarthānāṃ tvamaho prāṇikā matā
24.58
tvaṃ yuktiḥ sarvabhūtānāṃ tvaṃ gatiḥ sarvadehinām || ratistvaṃ
raticittānāṃ prītistvaṃ hṛdyadarśinām
24.59
tvaṃ kāṃtiḥ śubharūpāṇāṃ tvaṃ śāṃtiḥ śubhakarmiṇām || tvaṃ bhrāṃtirmūḍhacittānāṃ tvaṃ phalaṃ kratuyāji
nām
24.60
jaladhīnāṃ mahāvelā tvaṃ ca līlā vilāsinām || saṃbhūtistvaṃ padārthānāṃ sthititvaṃ lokapālinī
24.61
tvaṃ kālarātrirniḥśeṣa
bhuvanāvalināśinī || priyakaṃṭhagrahānandadāyinī tvaṃ vibhāvarī
24.62
prasīda praṇatānasmānsaumyadṛṣṭyā vilokaya
24.63
iti stuvaṃto ye devi
pūjayiṣyaṃti tvāṃ śubhe || te sarvakāmānāpsyaṃti niyatā nātra saṃśayaḥ
24.64
ityuktā tu niśādevī tathetyuktvā kṛtāñjaliḥ || jagāma tvaritā
pūrvaṃ gṛhaṃ himagirermahat
24.65
tatrā''sīnāṃ mahāharmye ratnabhittisamāśraye || dadarśa menāmāpāṃḍucchavivakrasaroruhām
24.67
kiṃci
cchyāmamukhodgrastanabhāgavanāmitām || mahauṣadhigaṇābaddhamaṃtrarājaniṣevitām || 66.|| tataḥ kiṃcitpramilite menānetrāṃbujadvaye || āviveśa
mukhaṃ rātrirbrahmaṇo vacanāttadā
24.68
janmadāyā jaganmātuḥ krameṇa jaṭharāṃtaṃram || araṃjayacchaviṃ devyā gṛhamāturvibhāvarī
24.69
tato jaganmaṃ
galadā menā himagireḥ priyā || brāhme muhūrte subhage prāsūta śubhānanām
24.70
tasyāṃ tu jāyamānāyāṃ jaṃtavaḥ sthāṇujaṃgamāḥ || abhavansukhinaḥ
sarve sarvalokanivāsinaḥ
24.71
abhavatkrūrasattvānāṃ cetaḥ śāṃtaṃ ca dehinām || jyotiṣāmapi tejastvamabhavatsutarāṃ tadā
24.72
vanāśritā
ścauṣadhayaḥ svādvaṃti phalāni ca || gaṃdhavaṃti ca mālyāni vimalaṃ ca nabho'bhavat
24.73
mārutaśca sukhasparśo diśaśca sumanoharāḥ || vismṛtā
ni ca śāstrāṇi prādurbhāvaṃ prapedire
24.74
prabhāvastīrthamukhyānāṃ tadāṃ puṇyatamo'bhavat || satye dharme cādhyayane yajñe dāne tapasyapi
24.75
sarveṣāmabhavacchraddhā janmakāle guhāraṇeḥ || aṃtarikṣamarāścāpi praharṣotphullalocanāḥ
24.76
haribrahmamaheṃdrārkavāyuvahnipurogamāḥ || puṣpavṛṣṭiṃ pramu
mucustasminmenāgṛhe śubhe
24.77
meruprabhṛtayaścāpi mūrtimaṃto mahānagāḥ || tasminmahotsave prāptā vīraikāṃsyopaśobhitāḥ
24.78
sāgarāḥ sarita
ścaiva samājagmuśca sarvaśaḥ
24.79
himaśailo'bhavalloke tadā sarvaiścarācaraiḥ || sevyaścāpyabhigamyaśca pūjanīyaśca bhārata
24.80
anubhūyotsavaṃ
te ca jagmuḥ svānālayāṃstadā
24.80.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṃḍe kumāreśa māhātmye pārvatījanmavarṇanaṃnāma dvāviṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (8)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Matsya — Sanskrit