Kaumarikakhanda 27
Kaumārīkākhaṇḍa 27
- Language
- Sanskrit
27.1
cha || || arjuna uvāca || || devarṣe varṇyate ceyaṃ kathā pīyūṣasodarā || punaretanmune brūhi yadā vetti maheśvaraḥ
27.2
bhagavānsvāṃ satīṃ bhāryā vadhārthaṃ cāpi tārakam || satyāśca virahāttaipyandadāha kimaso smaram
27.3
tvayaivoktaṃ sa virahātsatyāstapsyati vai tapaḥ
himādrimāsthito devastasyāḥ saṃgamavāṃchayā
27.4
nārada uvāca || || satyametatpurā pārtha bhavasyedaṃ manīṣitam || ataptatapasā yogo
na kartavyo mayā'nayā
27.5
tapo vinā śuddhadeho na kathaṃcana jāyate || aśuddhadehena samaṃ saṃyogo naiva daihikaḥ
27.6
mahatkarmāṇi yānīha teṣāṃ
mūlaṃ sadā tapaḥ || nātaptatapasāṃ siddhirmahatkarmāṇi yāṃti vai
27.7
etasmātkāraṇāddevo darpitaṃ taṃ dadāha tu || tato dagdhe smare cāpi pārvatīmapi
vrīḍitām
27.8
vihāya sagaṇo devaḥ kailāsaṃ samapadyata || devī ca paramodvignā praskhalaṃtī padepade
27.9
jīvitaṃ svaṃ viniṃdaṃtī babhrāmetastataśca
sā || himādrirapi sve śṛṃge rudatīṃ pṛṣṭavānratim
27.10
kāsi kasyāsi kalyāṇi kimarthaṃ cāpi rodiṣi || pṛṣṭā sā ca ratiḥ sarvaṃ yathāvṛttaṃ nyave
dayat
27.11
nivedite tathā ratyā śailaḥ saṃbhrāṃtamānasaḥ || prāpya svāṃ tanayāṃ pāṇāvādāyāgātsvakaṃ puram
27.12
sā tatra pitarau prāha sakhīnāṃ
vadanena ca || durbhagena śarīreṇa kimanena hi kāraṇam
27.13
dehavāsaṃ parityakṣye prāpsye vābhimataṃ patim || asādhyaṃ cāpyabhīṣṭaṃ ca kathaṃ
prāpyaṃ tapo vinā
27.14
niyamairvividhaistasmācchoṣayiṣye kalevaram || anujānīta māṃ tatra yadi vaḥ karuṇā mayi
27.15
śrutveti vacanaṃ
mātā pitā ca prāha tāṃ śubhām || u meti capale putri na kṣamaṃ tāvakaṃ vapuḥ
27.16
soḍhuṃ kleśātmarūpasya tapasaḥ saumyadarśane || bhāvīnyapyani
vāryāṇi vastūni ca sadaiva tu
27.17
bhāvinorthā bhavaṃtyeva narasyānicchatopi hi || tasmānna tapasā te'sti bāle kiṃcitprayojanam
27.18
śrīdevyuvāca || || yadidaṃ bhavato vākyaṃ na samyagiti me matiḥ || kevalaṃ na hi daivena prāptumartho hi śakyate
27.19
kiṃciddaivāddhaṭhātkiṃci
tkiṃcideva svabhāvataḥ || puruṣaḥ phalamāpnoti caturthaṃ nātra kāraṇam
27.20
brahmaṇā cāpi brahmatvaṃ prāptaṃ kila tapobalāt || anyairapi ca yallabdhaṃ tatra
saṃkhyātumutsahe
27.21
adhruveṇa śarīreṇa yadyabhīṣṭaṃ na sādhyate || paścātsa śocyate maṃdaḥ patite'smiñśarīrake
27.22
yasya dehasya dharmo'yaṃ
kvacijjāyetakvacinmriyatet || kvacidgarbhagataṃ naśyejjātamātraṃ kvacittathā
27.23
bālye ca yauvane cāpi vārdhakyepi vinaśyati || tena caṃcaladehena
ko'rthaḥ svārtho na cedbhavet
27.24
ityuktvā svasakhīyuktā pitṛbhyāṃ sāśru vīkṣitā || śrṛṃgaṃ himavataḥ puṇyaṃ nānāśrcaryaṃ jagāma sā
27.25
tatrāṃ
varāṇi saṃtyajya bhūṣaṇāni ca śailajā || saṃvītā valkalairdivyaistapo'tapyata saṃyatā
27.26
īśvaraṃ hṛdi saṃsthāpya praṇavābhyāsanādṛtā || muṃnīnāmapya
bhūnmānyā tadānīṃ pārtha pārvatī
27.27
tristrātā pāṭalāpatrabhakṣakābhūcchataṃ samāḥ || śataṃ ca bilvapatreṇa śīrṇena kṛtabhojanā
27.28
jalabhakṣā śataṃ
cābhūcchataṃ vai vāyubhojanā || tato niyamamādāya pādāṃguṣṭhasthitābhavat
27.29
nirāhārā tatastāpaṃ prāpustattapaso janāḥ || tato jagatsamālokya
tadīyaṃtapasorjitam
27.30
harastatrāyayau sākṣādbrahmacārivapurddharaḥ || vasāno valkalaṃ divyaṃ rauravājinasaṃvṛtaḥ
27.32
sulakṣaṇāṣāṃḍhadharaḥ sadgṛtaḥ prati
bhānavān || tatastaṃ pūjayāmāsustatsakhyo bahumānataḥ ||31||vaktumicchuḥ śailaputrīṃ sakhībhiriti coditaṃḥ || brahmanniyaṃ mahābhāgā gṛhītaniyamā śubhā
27.33
muhūrtapaṃcamātreṇa niyamo'syāḥ samāpyate || tatpratīkṣasva taṃ kālaṃ paścādasmatsakhīsamam
27.34
nānāvidhā dharmavārtāḥ prakariṣyasi brāhmaṇa
ityuktvā vijayādyāstā devīcaritavarṇanaiḥ
27.35
aśrumukhyau dvijasyāgre ninyuḥ kālaṃ ca taṃ tadā || tataḥ kāle kiṃcidūna kāla kiṃcidūne brahmacārī mahāmatiḥ
27.36
vilokanamiṣeṇāgādāśramopasthitaṃ hradam || nipapāta ca tatrāsau cukrośātitarāṃ tataḥ
27.37
ahamatra nimajjāmi ko'pi māmuddhareta bhoḥ
iti tāreṇa krośaṃtaṃ śrutvā taṃ vijayādikāḥ
27.38
ājagmustvarayā yuktā dadustasmai karaṃ ca tāḥ || sa cukrośa tato gāḍhaṃ dūredūre punaḥpunaḥ
27.39
nāhaṃ spṛśāmyasaṃsiddhāṃ priye vā nānṛtaṃ tvidam || tataḥ samāptaniyamā pārvatī svayamāyayau
27.40
savyaṃ karaṃ dadāvasya taṃ cāsau
nābhyanandata || bhadre yacchuci naiva syādyaccaivāvajñayā kṛtam
27.41
sadoṣeṇa kṛtaṃ yacca tadādadyānna karhicit || savyaṃ cāśuci te hastaṃ nāvalaṃ
bāmi karhicit
27.42
ityuktā pārvatī prāha nāhaṃ dattaṃ ca dakṣiṇam || dadāmi kasyacidvipra devadevāya kalpitam
27.43
dakṣiṇaṃ me karaṃ devo
grahītā bhava eva ca || śīryate cogratapasā satyametanmayoditam
27.44
vipra uvāca || || yadyevamavalepaste gamanaṃ kena vāryate || yathā tava
pratijñeyaṃ mamāpīyaṃ tathācalā
27.45
rudrasyāpi vayaṃ mānyāḥ kīdṛśaṃ te tapo vada || viṣamasthaṃ yatra vipraṃ mriyamāṇamupekṣasi
27.46
avajñā
nāsi viprāṃstvaṃ tacchīghraṃ vraja darśanāt || yadi vā manyase pūjyāṃstato'bhyuddhara nānyathā
27.47
tato vicārya bahudhā iti ceti ca sā
śubhā || viprasyoddharaṇaṃ sarvadharmebhyo'manyatādhikam
27.48
tataḥ sā dakṣiṇaṃ dattvā karaṃ taṃ projjahāra ca || naraṃ nārī proddharati sajjantaṃ
bhavavāridhau || etatsandarśanārthāya tathā cakre bhavodbhavaḥ
27.49
proddhṛtya ca tataḥ snātvā baddhā yogāsanaṃ sthitā
27.50
brahmacārī tataḥ
prāha prahasannikamidaṃ śubhe || kartukāmāsi tanvaṃgi dṛḍhayogāsanasthitā
27.51
devī prāha jvālayiṣye śarīraṃ yogavahninā || mahādevakṛtamatiru
cchiṣṭāhaṃ yato'bhavam
27.52
brahmacārī tataḥ prāha kāścidbrāhmaṇakāmyayā || kṛtvā vārtāstataḥ svīyamabhīṣṭaṃ kuru pārvati
27.53
nopahanyām̐
kadāciddhi sādhubhirviprakāmanā || dharmamenaṃ manyase cenmuhūrtaṃ brūhi pārvati
27.54
devī prāha brūhi vipra muhūrtaṃ saṃsthitā tvaham || tataḥ svayaṃ vratī
prāha devīṃ tāṃ svasakhīyutām
27.55
kimarthamiti rambhoru nave vayasi duścaram || tapastvayā samārabdhaṃ nānurūpaṃ vibhāti me
27.56
durlabhaṃ prāpya
mānuṣyaṃ girirājagṛhe'dhunā || bhogāṃśca durlabhāndevi tyaktvā kiṃ kliṣyate vapuḥ
27.57
atīva dūye vīkṣya tvāṃ sukumāratarākṛtim || atyugratapasā
kliṣṭā padminīva himārditā
27.58
idaṃ cānyattava śubhe śiraso rogadaṃ mama || yaddehaṃ tyaktukāmā tvaṃ prabuddhā nāsi bālike
27.59
vāmaḥ kāmo
manuṣyeṣu satyametadvaco yataḥ || spṛhaṇīyāsi sarveṣāmevaṃ pīḍayase vapuḥ
27.60
avijñātānvayo nagnaḥ śūlī bhūtagaṇādhipaḥ || śmaśānanilayo
bhasmoddhūlano vṛṣavāhanaḥ
27.61
gajājino dvijivhādyalaṃkṛtāṃgo jaṭādharaḥ || virūpākṣaḥ kathaṃkāraṃ nirguṇaḥ syāttavocitaḥ
27.62
guṇā ye kulaśīlādyā varāṇāmuditā budhaiḥ || teṣāmeko'pi naivāsti tasmiṃstannocitaḥ sa te
27.63
śocanīyatamā pūrvamāsītpārvati kaumudī
tvaṃ saṃvṛttā dvitīyāsi tasyāstatsaṃgamāśayā
27.64
tapodhanāḥ sarvasamā vayaṃ yadyapi pārvati || dunotyeva tavāraṃbhaḥ śūlāyāṃ yūpasatkriyā
27.65
vṛṣabhārohaṇaṃ vāsaḥ śmaśāne pāṇisaṃgrahaḥ || savyālapāṇinā kṣaumaġajatvagbaṃdhanaḥ katham
27.66
janahāsyakaraṃ sarvaṃ tvayārabdhamasāṃpratam
strībhāvāddṛtisaṃparkaḥ kathaṃ cābhimatastava
27.67
nivartaya manastasmādasmātsarvavirodhinaḥ || mṛgākṣi madanārātermarkaṭākṣasya prārthanāt
27.68
viruddhavādinaṃ caivaṃ brahmacāriṇamīśvaram || niśamya kupitā devī prāha vācā sagadgadam
27.69
mā mā brāhmaṇa bhāṣiṣṭhā viruddhamiti śaṃkare
mahattamo yāti pumāndevadevasya niṃdayā
Linked texts (8)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Padmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Matsyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Matsya — Sanskrit