Pramāṇa · Search · About · API

Kaumarikakhanda 42

Kaumārīkākhaṇḍa 42

Language
Sanskrit

Contents

42.1

cha || || nārada uvāca || || sahasrasaptatyucchrāye pātāḷāni parasparam || atalaṃ vitalaṃ caiva nitalaṃ
ca rasātalam

42.2

talātalaṃ ca sutalaṃ pātālaṃ cāpi saptamam || kṛṣṇaśuklāruṇāḥ pītāḥ śarkarāśailakāṃcanāḥ

42.3

bhūmayo yatra kauravya varaprā
sādaśobhitāḥ || teṣu dānavadaiteyanāgāścaiva sahasraśaḥ

42.4

svarlokādapi ramyāṇi dṛṣṭāni bahuśo mayā || āhlādakāriṇo nānāmaṇayo yatra
pannagāḥ

42.5

daityadānavakanyābhirmahārūpābhiranvite || pātāle kasya na prītirvimuktasyāpi jāyate

42.6

yatra noṣṇaṃ na vā śītaṃ na varṣaṃ duḥkha
meva ca || bhakṣyabhojyamahābhogakālo yatrāpi jāyate

42.7

pātāle saptame cāsti liṃgaṃ śrīhāṭakeśvaram || brahmaṇā sthāpitaṃ pārtha sahasrayojano
cchritam

42.8

hāṭakasya tu liṃgasya prāsādo yojanāyutaḥ || sarvaratnamayo divyo nānāśrayavibhūṣitaḥ

42.9

taccārcayaṃti talliṃgaṃ nānānāgendrasa
ttamāḥ || tadadhastājjalaṃ bhūri tasyādho narakāḥ smṛtāḥ

42.10

pāpino yeṣu pātyaṃte tāñchṛṇuṣva mahāmate || koṭayaḥ paṃcapaṃcāśadrājānaścaikaviṃśati

42.11

rauravaḥ śūkaro rodhastālo viśasanastathā || mahājvālastatakumbho lavaṇotha vimohakaḥ

42.12

rudhirāṃdho vaitaraṇī kṛmiśaḥ kṛmibho
janaḥ || asipatravanaṃ kṛṣṇo lālābhakṣyaśca dāruṇaḥ

42.13

tathā pūyavahaḥ pāpo vahnijvālo'pyadhaḥśirāḥ || saṃdaṃśaḥ kṛṣṇamūtraśca tamaścāvīcireva
ca

42.14

śvabhojano visūciścāpyavīciśca tathā'paraḥ || kūṭasākṣī rauravaṃ ca rodhaṃ goviprarodhakaḥ

42.15

surāpaḥ sūkaraṃ yāti tālaṃ mithyāma
nuṣyahā || gurutalpī taptakumbhaṃ taptalohaṃ ca bhaktahā

42.16

gurūṇāmavamaṃtā yo mahājvāle nipātyate || lavaṇaṃ śāstrahaṃtā ca nirmaryādo vimohake

42.17

kṛmibhakṣye devadveṣṭā kṛmiśe tu duriṣṭakṛt || pitṛdevātpūrvamaśnam̐llālābhakṣye prayāti ca

42.18

mithyājīvavirodhī viśasane kūṭaśastrakṛt
adhomukhe hyasadgrāhī ekāśī pūyavāhake

42.19

mārjārakukkuṭaśvānapakṣiprotthā prayāti ca || badhirāṃdhagṛhakṣetratṛṇadhānyādijvālakaḥ

42.23

nakṣatraṃ
gajīvī ca yāti vaitaraṇīṃ naraḥ || dhanayauvanamatto yo dhanahā kṛṣṇameti saḥ||20||asipatravanaṃ yāti vṛkṣacchedī vṛthaiva yat||kuhakājīvinaḥ sarve vahni
jvāle pataṃti te||21||parastrīṃ ca parānnaṃ ca gacchansaṃdaṃśameti ca|| divāsvapraparā ye ca vratalopaparāśca ye||22||śarīramadamattāśca yāṃti caite śvabhojanam
śivaṃ hariṃ na manyaṃte yāṃtyavīcinameva ca

42.24

ityevamādibhiḥ pāpaiśśāstraughasya sevanaiḥ || pataṃtyeva mahāghoranarakeṣu sahasraśaḥ

42.25

tasmādya icchedetebhyo vimokṣaṃ buddhimānnaraḥ || śrutimārgeṇa tenārcyo devau hariharāvubhau

42.26

narakāṇāmadhobhāge sthitaḥ kālāgnisaṃjñakaḥ
taddho hāṭakaścaiva anaṃtastadadhaḥ smṛtaḥ

42.27

yasyaitatBreaksakalaṃ viśvaṃ mūrddhāgre sarpapāyate || ityanaṃtaprabhāvātsa hyanaṃta iti kīrtyate

42.28

diśāṃ
gajāstatra padmakumudāṃjanavāmanāḥ || tadadhoṃ'ḍakaṭāhaśca ekavīrāsti tatra ca

42.29

catularkṣasahasrāṇi navatiśca śatāni ca || etenaiva pramāṇena
udakaṃ ca tataḥ smṛtam

42.30

tadadho narakāḥ koṭyo dvikoṭyo'gnistato mahān || catvāriṃśatsahasraiśca tadadhastama ucyate

42.31

catvāriṃśacca
koṭyastu catasraśca tataḥ parāḥ || ekonanavatirlakṣāḥ sahasrāśītireva ca

42.32

tadadhoṃ'ḍakaṭāhotha koṭimātrastanāparaḥ || devī yuktā kapālīśā
daṃḍahastena cāpi sā

42.33

devīnāṃ koṭikoṭībhiḥ saṃvṛtā tatra pālinī || saṃkarṣaṇasya niḥśvāsaprerito dāhako'nalaḥ

42.34

kālāgniṃ preraya
tyeva kalpāṃte dahyate jagat || evaṃvidhamadhaḥsūtraṃ nirmitaṃ cātra bhārata

42.35

madhyasūtre kaṭāhe ca pālakāṃstāñchṛṇuṣva me || vasudhāmā sthitaḥ
pūrve śaṃkhapālaśca dakṣiṇe

42.36

takṣakaiśca sthitaḥ paścāduttare ketumāniti || harrasiddhiḥ suparṇākṣī bhāskarā yoganaṃdinī

42.37

koṭikoṭī
yutā devī devīnāṃ pālayatyadaḥ || evametanmahāścaryaṃ brahmāṃḍaṃ sthāpitaṃ ca yaiḥ

42.38

namāmi tānahaṃ nityaṃ brahmaviṣṇumaheśvarān || viṣṇuloko
rudraloko bahiścāsmātprakīrtyate

42.39

taṃ ca varṇayituṃ brahmā śakto naivāsmadādayaḥ || vimuktā yatra saṃyāṃti nityaṃ hariharavratāḥ

42.40

brahmāṃḍaṃ
saṃvṛtaṃ hyetatkaṭāhena samaṃtataḥ || kapitthasya yathā bījaṃ kaṭāhena susaṃvṛtam

42.41

daśottareṇa payasā vṛtaṃ taccāpi tejasā || tejaśca vāyunā vāyurnabha
sāhaṃtayā ca tat

42.42

ahaṃkāraśca mahatā taṃ cāpi prakṛtiḥ parā || daśottarāṇi sarvāṇi ṣaḍāhuḥ saptamaṃ ca tat

42.43

prākṛtaṃ caraṇaṃ pārtha tadanaṃtaṃ
prakīrtitam || aṃgānāṃ tu sahasrāṇāṃ sahasrāṇyayutāni ca

42.44

īdṛśānāṃ tathā cāṃtra koṭikoṭiśatāni ca || sarvāṇyevaṃvidhānyeva yādṛśaṃ kīrtitaṃ
tvidam

42.45

yasyaivaṃ vaibhavaṃ pārtha taṃ namāmi sadāśivam || aho maṃdaḥ sa pāpātmā ko vā tasmādacetanaḥ

42.46

ya evaṃvidhasaṃmohatārakaṃ na
śivaṃ bhajet || atha te kīrtayiṣyāmi kālamānaṃ nibodha tat

42.47

kāṣṭhā nimeṣā daśa paṃca cāhustriṃśacca kāṣṭhā gaṇayetkalā hi || triṃśatkalā
ścāpi bhavenmuhūrttaṃ tatriṃśatā rātryahanī ubhe ca

42.48

divase paṃca kālāḥ syustrimuhūrttāḥ śṛṇuṣva tān || prātastataḥ saṃgavaśca madhyāhnaścāparā
hṇakaḥ

42.49

sāyāhnaḥ paṃcamaścāpi muhūrtā daśa paṃca ca || ahorātrāḥ paṃcadaśa pakṣa ityabhidhīyate

42.50

māsaḥ pakṣadvayenokto dvau māsau
cārkajāvṛtuḥ || ṛtutrayaṃ cāpyayanaṃ dve'yane varṣamucyate

42.51

caturbhedaṃ māsamāhuḥ paṃcabhedaṃ ca vatsaram || saṃvatsarastu prathamo dvitīyaḥ pari
vatsaraḥ

42.52

idvatsarastṛtīyo'sau caturthaścānuvatsaraḥ || paṃcamaśca yugonomaṃ gaṇanāniścayo hi saḥ

42.53

māsena ca manuṣyā
ṇāmahorātraṃ ca paitṛkam || kṛṣṇapakṣastvahaḥ proktaḥ śuklapakṣaśca śarvarī

42.54

mānuṣeṇa ca varṣeṇa daivikeo divasaḥ smṛtaḥ || ahastatro
dagayanaṃ rātriḥ syāddakṣiṇāyanam

42.55

varṣeṇa caiva devānāṃ mataḥ saptarṣivāsaraḥ || saptarṣīṇāṃ ca varṣeṇa dhrauvaśca divasaḥ smṛtaḥ

42.56

manuṣyāṇāṃ ca varṣāṇi lakṣasaptadaśaiva tu || aṣṭāviṃśatisahasrāṇi kṛtaṃ tretāyugaṃ tataḥ

42.57

lakṣadvādaśasāhasraṣaṇṇava
tyadhikāḥ parāḥ || aṣṭau lakṣāścatuḥṣaṣṭisahasrāṇi ca dvāparaḥ

42.58

caturlakṣaṃ tu dvātriṃśatsahasrāṇi kaliḥ smṛtaḥ || caturbhiretairdevānāṃ
yugamityabhidhīyate

42.59

āyurmanoryugānāṃ ca sādhikā hyekasaptatiḥ || caturdaśamanūnāṃ ca kālena brahmaṇo dinam

42.60

yugānāṃ
ca sahasreṇa sa ca kalpaḥ śṛṇuṣva tān || bhavodbhavastapobhavya ṛturvadvirvarāhakaḥ

42.61

sāvitra āsikaścāpi gāṃdhāraḥ kuśikastathā
ṛṣabhaśca tathā khaḍgo gāṃdhārīyaśca madhyamaḥ

42.62

vairājaśca nipādaśca meghavāhanapaṃcamau || citrako jñāna ākūtirmono daṃśaśca bṛhakaḥ

42.63

śveto lohitaraktau ca pītavāsāḥ śivaḥ prabhuḥ || sarvarūpaśca māso'yamevaṃ varṣaśatāvadhiḥ

42.64

pūrvārdhamaparārdhaṃ ca brahmamānamidaṃ smṛtam
viṣṇośca śaṃkarasyāpi nāhaṃ śaktaśca varṇane

42.65

kāhamalpamatiḥ pārtha kvāparau haritryaṃbakau || daivikenaiva mānena pātāleṣvapi gaṇyate

42.66

iti te sūcitaṃ buddhyā śṛṇu tatprākṛtaṃ punaḥ

42.67

iti vaidhātravyavasthitiḥ || || śrīnārada uvāca || || ṛṣabhonāma yannāmnā nānāpākhaṃḍa
kalpanāḥ || kalau pārtha bhaviṣyaṃti lokānāṃ mohanātmikāḥ

42.68

tasya putrastu bharataḥ śataśṛṃgastu tatsutaḥ || tasya putrāṣṭakaṃ jātaṃ tathaikā
ca kumārikā

42.69

iṃdradvīpaḥ kaseruśca tāmradvīpo gabhastimān || nāgaḥ saumyaśca gāṃdharvo varuṇaśca kumārikā

42.70

vadanaṃ cāpi
kanyāyāḥ pārtha barkarikākṛti || śṛṇu tatkāraṇaṃ sarvaṃ mahāścaryasamanvitam

42.71

mahīsāgaraparyaṃtaṃ vṛkṣarājivirājite || jālīgulmalatākīrṇe
staṃbhatīrthasya saṃnidhau

42.72

ajāsamaṃjato madhyātkācidekā ca barbarī || bhrāṃtā satī samāyātā pradeśe tatra duścare

42.73

itastato bhramaṃtī
sā jālimaddhye samaṃtataḥ || nirgaṃtuṃ naiva śaknoti kṣutpipāsāditā śubhā

42.74

vilagnā jālimaddhye tu tataḥ paṃcatvamāgatā || kālena kiyatā
tasya truṭitvā śiraso hyadhaḥ

42.75

papāta śaṃnidarśo ca mahīsāgarasaṃgame || sarvatīrthamaye tatra sarvapāpapramocane

42.76

śirastu tadvasthaṃ
hi samagraṃ tatra saṃsthitam || jāligulmāvalagnaṃ ca tasyā naivāpatajjale

42.77

śeṣakāyaprapātena mahīsāgarasaṃgame || tattīrthasya prabhāvena barbarī
sā kurudraha

42.78

śataśṛṃgasya vai rājñaḥ siṃhaleṣvabhavatsutā || mukhaṃ barbarikātulyaṃ vyaktaṃ tasyā vyajāyata

42.79

divyanārī śubhākārā śeṣa
kāye babhau śubhā || pūrvaṃ tasyāpyaputrasya rājñaḥ putraśatopamā

42.80

putrī jātā pramodena svajanānaṃdavardhinī || tatastasyā vilokyātha mukhaṃ
barbarikākṛti

42.81

vismayaṃ samanuprāptāḥ sarve te rājapūrūṣāḥ || viṣādaṃ paramāpanno rājā sāṃtaḥpurastadā

42.82

khinnāḥ prakṛtayaḥ sarvāstādṛ
grūpavilokanāt || tatkimityetadāścaryamūcuḥ paurāḥ suvismitāḥ

42.83

tataḥ sā yauvanaṃ prāptā sākṣāddevasutopamā || svamukhaṃ darpaṇe vīkṣya
smṛtaḥ pūrvo bhavastayā

42.84

tattīrthasya prabhāveṇa mātṛpitrorniveditam || viṣādo naiva kartavyo madarthe tāta niścitam

42.85

mā śokaṃ kuru me mātaḥ pūrvajanmārjitaṃ phalam || tataḥ pūrvaṃ svavṛttāṃtamuktvā sā ca kumārikā

42.86

pūrvajanmodbhavaḥ kāyasta
syā yatrāpatattathā || gamanāya tamuddeśaṃ vijñaptau pitarau tayām̐

42.87

ahaṃ tāṃta gamiṣyāmi mahīsāgarasaṃgamam || bhavāmi tatra
saṃprāptā yathā kuru tathā nṛpa

42.88

tataḥ pitrā pratijñātaṃ śataśṛṃgeṇa tatttathā || tasyāḥ saṃvāhanaṃ cakre rājā potaiḥ saratnakaiḥ

42.89

staṃbhatīrthaṃ tataḥ sā'pi prāpya potāryasaṃyutā || bhūridānaṃ tataścakre dānaṃ sarvasvalakṣaṇam

42.90

jāligulmāṃtare'nviṣya tato dṛṣṭaṃ nijaṃ śiraḥ
asthicarmāvaśeṣaṃ ca tadādāya prayatnataḥ

42.91

dagdhvā saṃgamasāṃnidhye kṣiptānyasthīni saṃgame || tatastīrthaprabhāveṇa mukhaṃ jātaṃ śaśiprabham

42.92

na tādṛgdevakanyānāṃ na tādṛṅnāgayoṣitām || na tādṛṅmartyanārīṇāṃ tasyā yādṛṅmukhaṃ mukham

42.93

surāsuranarāḥ sarve tasyā
rūpeṇa mohitāḥ || bahudhā prārthayaṃtyenāṃ na sā varamabhīpsati

42.94

kaṣṭaṃ tayā mudā tatra prārabdhaṃ duścaraṃ tapaḥ || tataḥ saṃvatsare pūrṇe devadevo mahe
śvaraḥ

42.95

pratyakṣatāṃ gatastasyai varado'smīti cābravīt || tatastaṃ pūjayitvā ca kumārī vākyamabravīt

42.96

yadi tuṣṭo'si deveśa yadi
deyo varo mama || sāṃnidhyaṃ kriyatāmatra sarvakālaṃ hi śaṃkara

42.97

evamastviti śarveṇa prokte hṛṣṭā kumārikā || yatra dagdhaṃ śirastasyā barkarryāḥ
kurusattama

42.98

barkareśaḥ śivastatra tayā saṃsthāpitastadā || manmukhānmahadāścaryaṃ śrutvedaṃ ca talātalāt

42.99

svastikonāma nāgeṃdraḥ
kumārīṃ draṣṭumāṃgataḥ || śirasā gacchatā tena yatrotkṣiptā ca bhūrabhūt

42.100

īśāne barkareśasya kūpo'bhūtsvastikābhidhaḥ || pūrito gaṃgayā pārtha
sarvatīrthaphalapradaḥ

42.101

dṛṣṭvā ca sthāpitaṃ liṃgaṃ śivastuṣṭo varaṃ dadau || yeṣāṃ mṛtaśarīrāṇāmatra dāhaḥ prajāyate

42.102

kṣipyaṃte'sthyau tathā
sthīni teṣāṃ syādakṣayā gatiḥ || te svarge suciraṃ kālaṃ vasitvātra samāgatāḥ

42.103

rājānaḥ sarvasaṃpūrṇāḥ sapratāpā bhavaṃti te || barkareśaṃ ca
yo bhaktyā saṃpūjayati mānavaḥ

42.104

snātvārṇavamahītoye tasya syānmanasepsitam || kārtike ca caturdaśyāṃ kṛṣṇāyāṃ śraddhayānvitaḥ

42.105

kūpe snānaṃ naraḥ kṛtvā saṃtarpya ca pitṝnddvijān || pūjayedvarkareśaṃ yaḥ sarvapāpaiḥ sa mucyate

42.106

evaṃ labdhvā varānsarvānsā punaḥ siṃhalaṃ yayau
śataśṛṃgāya pitre ca vṛttāṃtaṃ svaṃ nyavedayat

42.107

tacchrutvā vismito rājā lokāḥ sarve ca phālguna || praśaṃsurmahītārthamājagmuśca kṛtādarāḥ

42.108

snātvā dattvā ca dānāni vividhāni ca te tataḥ || siṃhalaṃ ca yayurbhūyastīrthamāhātmyaharṣitāḥ

42.109

anicchaṃtyāṃ kumāryāṃ ca varaṃ
dravyaṃ ca pārthivaḥ || tathānyadapi prītyāsau yaddadau nṛpatiḥ śṛṇu

42.110

idaṃ bhāratakhaṃḍaṃ ca navadhaiva vibhajya saḥ || dadāvaṣṭau svaputrāṇāṃ kumāryai
navamaṃ tathā

42.111

teṣāṃ vibhedānvakṣyāmi parvatairupaśobhitān || putranāmāni varṣāṇi parvatāṃśca śṛṇuṣva me

42.112

mahendro malayaḥ sahyaḥ
śuktimānṛkṣaparvataḥ || viṃdhyaśca pāriyātraśca saptātra kulaparvatāḥ

42.113

mahendraparataścaiva indradvīpo nigadyate || pāriyātrasya caivārvākkhaṇḍaṃ kaumā
rikaṃ smṛtam

42.114

sahasramekamekaṃ ca sarvakhaṇḍānyamūni ca || nadīnāṃ saṃbhavaṃ cāpi saṃkṣepācchṛṇu phālguna

42.115

vedasmṛtimukhā nadyaḥ
pāriyātrodbhavā metāḥ || narmadāsarasādyāśca nadyo viṃdhyādrinirgatāḥ

42.116

śatadrūcandrabhāgādyā ṛkṣaparvatasaṃbhavāḥ || ṛṣikulyākumāryādyāḥ
śuktimatpādasaṃbhavāḥ

42.117

tāpī payoṣṇī nirviṃdhyā kāverī ca mahīnadī || kṛṣṇā veṇī bhīmarathī sahyapādodbhavāḥ smṛtāḥ

42.118

kṛtamālātāmraparṇīpramukhā malayodbhavāḥ || trisāmaṛṣyakulyādyā mahendraprabhavāḥ smṛtāḥ

42.119

evaṃ vibhajya putrebhyaḥ kumāryai ca mahī
patiḥ || śataśṛṃgo giriṃ gatvā udīcyāṃ taptavāṃstapaḥ

42.120

tatra taptvā tapo ghoraṃ brahmalokaṃ jagāma saḥ || śataśṛṃgo nṛpaśreṣṭhaḥ śa
taśṛṃge nagottame

42.121

yatra jāto'si kauṃteya pāṃḍostvaṃ sodaraiḥ saha || kumārī ca mahābhāgā staṃbhatīrthasthitā satī

42.122

khaṃḍodbhavena
dravyeṇa tepe dānāni yacchatī || tataḥ kenāpi kālena bhrātṛbhyo'ṣṭabhya eva ca

42.123

mahāvīryabalotsāhā jātā nava navātmajāḥ || te sametya
samāgam‍ya kumārīṃ procire tataḥ

42.124

kuladevī tvamasmākaṃ prasādaṃ kuru naḥ śubhe || aṣṭau khaṇḍāni cāsmākaṃ vibhajya svayameva ca || dehi
dvāsaptatīnāṃ no vibhedaḥ syādyathā na naḥ

42.125

ityuktā sarvadharmajñā vijñāne brahmaṇā samā || dvāsaptativibhedaiḥ sā nava khaṃḍānyacīkarat

42.126

teṣāṃ nāmāni grāmāṃśca pattanāni ca phālguna || velākūlāni saṃkhyāṃ ca vakṣyāmi tava tattvataḥ

42.127

koṭiścatasro grāmāṇāṃ nīvṝdāsauṃca
maṃḍale || sārdhakoṭidvayagrāmairdeśo bālāka ucyate

42.128

sapādakoṭirgrāmāṇāṃ purasāhaṇake viduḥ || lakṣāścatvāra evāpi grāmāṇāṃmaṃcale
smṛtāḥ

42.129

eko lakṣaśca nepāle grāmāṇāṃ parikīrtitaḥ || ṣaṭtriṃśallakṣamānaṃ tu kānyakubje prakīrtitam

42.130

dvāsaptatistathā lakṣā grāmā
gāṃjaṇake smṛtāḥ || aṣṭādaśa tathā lakṣā grāmāṇāṃ gauḍadeśake

42.131

kāmarūpe ca grāmāṇāṃ navalakṣāḥ prakīrtitāḥ || ḍāhale vedasaṃjñe tu grāmāṇāṃ
navalakṣakam

42.132

navaiva lakṣā grāmāṇāṃ kāṃtipure prakīrtitāḥ || navalakṣāstathā caiva mācipure prakīrtitāḥ

42.133

oḍḍiyāṇe tathā deśe
navalakṣāḥ prakīrtitāḥ || jālaṃdhare tathā deśe navalakṣāḥ prakīrtitāḥ

42.134

lohapūre tathā deśe lakṣāḥ proktā navaiva ca || grāmāṇāṃ saptalakṣaṃ ca pāṃbī
pure prakīrtitam

42.135

grāmāṇāṃ saptalakṣaṃ ca raṭarāje prakīrtitam || harīāle ca grāmāṇāṃ lakṣapaṃcakasaṃmitam

42.136

sārdhalakṣatrayaṃ proktaṃ ḍraḍasya
viṣaye tathā || sārdhalakṣatrayaṃ proktaṃ tathāvaṃbhavaṇavāhake

42.137

ekaviṃśatisāhasraṃ grāmāṇāṃ nīlapūrake || tathāmalaviyaye pārtha grāmāṇāṃmekalakṣakam

42.138

nareṃdunāmadeśe tu lakṣamekaṃ sapādakam || atilāṃgaladeśe ca lakṣaḥ proktaḥ sapādakaḥ

42.139

lakṣāṣṭādaśasāhasraṃ navatī dve ca mālave
sayaṃbhare tathā deśe lakṣaḥ proktaḥ sapādakaḥ

42.140

mevāḍe ca tathā prokto lakṣaścaikaḥ sapādakaḥ || aśītiśca sahasrāṇi vāgūriḥ parikīrtitaḥ

42.141

grāmasaptatisāhasro gurjarātraḥ prakīrtitaḥ || tathā saptatisāhasraḥ pāṃḍorviṣaya eva ca

42.142

jahāhutisahasrāṇi dvācatvāriṃśadeva ca
aṣṭaṣaṣṭisahasrāṇi proktaṃ kāśmīramaṃḍalam

42.143

ṣaṣṭitriṃśatsahasrāṇi grāmāṇāṃ kauṃkaṇe viduḥ || caturdaśaśataṃ dve ca viṃśatīlaghukauṃkaṇam

42.144

siṃdhuḥ sahasradaśake grāmāṇāṃ parikīrtitaḥ

42.145

caturdaśaśate dve ca viṃśatiḥ kacchamaṃḍalam || paṃcapaṃcāśatasahasraṃ grāmāḥ saurāṣṭramucyate

42.146

ekaviṃśatisāhasro lāḍadeśaḥ prakīrtitaḥ || atisiṃdhuśca grāmāṇāṃ daśasāhasra ucyate || tathā cāśvamukhaṃ pārtha daśasāhasramucyate

42.147

sahasradaśa
kaṃ cāpi ekapādaḥ prakīrtitaḥ

42.148

tathaiva daśasāhasro deśaḥ sūryamukhaḥ smṛtaḥ || ekabāhustathā deśo daśasāhasramucyate

42.149

sahasradaśakaṃ
caiva saṃjāyuriti deśakaḥ || śivanāmā tathā deśaḥ sahasradaśakaḥ smṛtaḥ || sahasrāṇi daśa khyātaṃ tathā kālahayaṃjayaḥ

42.150

liṃgodbhavastathā deśaḥ
sahasrāṇi daśaiva ca || bhadraśca devabhadraśca pratyekaṃ daśakau smṛtau

42.151

ṣaṭtriṃśacca sahasrāṇi smṛtau caṭavirāṭakau || ṣaṭtriṃśacca sahasrāṇi yamakoṭiḥ
prakīrtitā

42.152

aṣṭādaśa tathā koṭyo rāmako deśa ucyate || tomaraścāpi karṇāṭo yugalam̐śca trayastvime

42.153

sapādalakṣagrāmāṇāṃ
pratyekaṃ parikīrtitaḥ || paṃcalakṣāmva grāmāṇāṃ strīrājyaṃ parikīrtitam

42.154

puṃlastyaviṣayaścāpi daśalakṣaka ucyate || pratyekaṃ lakṣadaśakau deśau
kāṃbojakośalau

42.155

grāmāṇāṃ ca caturlakṣo bālhikaḥ parikīrtyate || ṣaṭtriṃśacca sahasrāṇi laṃkādeśaḥ prakīrtitaḥ

42.156

catuḥṣaṣṭisahasrāṇi
kurudeśaḥ prakīrtitaḥ || sārdhalakṣastathā proktaḥ kirātavijayo jayaḥ

42.157

paṃca prāhustathā lakṣānvidarbhāyāṃ ca grāmakān || caturdaśasahasrāṇi vardha
mānaṃ prakīrtitam

42.158

sahasradaśakaṃ cāpi siṃhaladvīpamucyate || ṣaṭtriṃśacca sahasrāṇi grāmāṇāṃ pāṃḍudeśakaḥ

42.159

lakṣaikaṃ ca tathā proktaṃ
grāmāṇāṃ tu bhayāṇaṃkam || ṣaṭṣaṣṭiṃ ca sahasrāṇi deśo māgadha ucyate

42.160

ṣaṣṭisahasrāṇi tathā grāmāṇāṃ pāṃgudeśakaḥ || triṃśatsāhasra uktaśca
grāmāṇāṃ ca vareṃḍukaḥ

42.161

paṃcaviṃśatisāhasraṃ mūlasthānaṃ prakīrtitam || catvāriṃśatsahasrāṇi grāmāṇāṃ yāvanaḥ smṛtaḥ

42.162

catvāryaiva
sahasrāṇi pam̐kṣabāhurudīryate || dvāsaptatiramī deśāḥ grāmasaṃkhyāḥ prakīrtitāḥ

42.163

evaṃ bharatakhaṃḍe'sminṣaṇṇavatyeva koṭayaḥ || dvāsaptatistathā
lakṣāḥ pattanānāṃ prakīrtitāḥ

42.164

ṣaṭtriṃśacca sahasrāṇi velākūlāni bhārata || evaṃ vibhajya khaṃḍāni bhrātṛvyāṇāṃ dadau nava

42.165

ātmo
yamapi sā devī anicchuṣvapi teṣu ca || yato mānyeti bhaginī prati krudhyaṃti bhrātaraḥ

42.166

bhrātṛnprati bhaginī ca vicāryaiva dadau śubhā
tatkṛtvā sānumānyaitānstaṃbhatīrthamupāgatā

42.167

tadā teṣu ca deśeṣu caturvargasya sādhanam || sarveṣāṃ pravaraṃ proktaṃ kumārīśvarameva ca

42.168

tatrāpi guptakṣetraṃ ca vadaitattsāmu kumārikā || guptakṣetre kumāreśaṃ pūjayaṃtī mahāvratā

42.169

tasthau hṛdeṣu snāyaṃtī ṣaṭsu caivāpi saṃgame || tataḥ kāla
prakarṣācca prāsāde skaṃdanirmite

42.170

jīrṇe navyaṃ svarṇamayaṃ prāsādaṃ sāpyakārayat || tatastuṣṭo mahādevastasyā bhaktyāti toṣitaḥ

42.171

kumāraliṃgādutthāya pratyakṣastāmavocata || bhadre tavāhaṃ bhaktyā ca vijñānena ca toṣitaḥ

42.172

jīrṇaḥ punaruddhṛto'yaṃ prāsādastena toṣitaḥ
tava nāmnā ca vikhyāto bhaviṣyāmi kumārike

42.173

kartā cāpi tathoddhartā dvau vai samaphalau smṛtau || kumāreśaḥ kumārīśa iti vakṣyaṃti
māṃ tataḥ

42.174

barkareśe ca ye dattā varā dattāḥ sadaiva te || tavāpi prātaḥ kālaśca samīpe varavarṇini

42.175

abhartṛkāyā nāryāśca na svargo
mokṣa eva ca || yathaiva vṛddhakanyāyāḥ sarasvatyāstaṭe śubhe

42.176

tasmāttvamatra tīrthe ca mahākālamiti smṛtam || siddhiṃ gataṃ vṛṇu bhadre patitve
varavarṇini

42.177

tataḥ sā rudravākyena varayāmāsa taṃ patim || rudralokaṃ yayau cāpi mahākālasamanvitā

42.178

tatra tāṃ pārvatī prāha
samāliṅgya praharṣitā || yasmāttvayā citravacca likhitā pṛthivī śubhe

42.179

citralekhetināmnā tvaṃ tasmādbhava sakhī mama || tataḥ sakhī sama
bhavaccitralekheti so śubhā

42.180

yayāniruddhaḥ kathita uṣāyāḥ patiruttamaḥ || yoginīnāṃ variṣṭhā yā mahākālasya vallabhā

42.181

apsu
sā vārṣikaṃ biṃduṃ pūrṇe varṣaśate papau || tapaścaraṃtī tasmātsā procyate cāpsarā divi

42.182

evaṃvidhā kumārī sā liṃgametaddhi phālguna
sthāpayāmāsa śivadaṃ barkareśvarasaṃjñitam

42.183

tasmādatra nṛṇāṃ dāhaścāsthikṣepaśca bhārata || prayāgādadhikau proktau maheśasya vaco yathā

42.183.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe barkareśvaramāhātmyavarṇanaṃnāmaikonacatvā riṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (8)