Kaumarikakhanda 44
Kaumārīkākhaṇḍa 44
- Language
- Sanskrit
Contents
- 44.190 — 1 part
44.1
cha
karaṃdhama uvāca || || kecicchivaṃ samāśritya viṣṇumāśritya vedhasam || varṇayaṃti pare mokṣaṃ tvaṃ tu kasmāttu manyase
44.2
mahākāla
uvāca || || apāravaibhavā devāstrayo'pyete nararṣabha || yogīṃdrāṇāmapi tvatra ceto muhyati kiṃ mama
44.3
purā kilaivaṃ munayo naimiṣāraṇyavā
sinaḥ || saṃdigdhāmtaḥ śreṣṭhatāyāṃ brahmalokamupāgaman
44.4
tasminkṣaṇe viriṃco'pi ślokaṃ prahlādabravītkila || anaṃtāya namastasmai yasyānaṃto nopa
labhyate
44.5
maheśāya ca bhakte dvau kṛpayāyetāṃ sadā mayi || tataḥ śreṣṭhaṃ ca taṃ matvā kṣīrodaṃ munayo yayuḥ
44.6
tatra yogeśvaraḥ ślokaṃ prabuddhyannasuma
bravīt || brahmāṇaṃ sarvabhūteṣu paramaṃ brahmarūpiṇam
44.7
sadāśivaṃ ca vaṃde tau bhavetāṃ maṃgalāya me || tataste vismitā viprā apasṛtya yayuḥ punaḥ
44.8
kailāse dadṛśuḥ sthāṇuṃ vadaṃtaṃ giriśāṃ prati || ekādaśyāṃ pravṛttyāni jāgare viṣṇusadmani
44.9
sadā tapasyāṃ carāmi prītyarthaṃ harive
dhasoḥ || śrutveti cāpasṛtyaiva khinnāste munayo'bruvan
44.10
yadvā devā na saṃyāṃti pāraṃ ye ca parasparam || tatsṛṣṭasṛṣṭasṛṣṭeṣu gaṇanā kā'smadā
diṣu
44.11
uttamādhamamadhyatvamamīṣāṃ varṇayaṃti ye || asatyavādinaḥ pāpāste yāṃti nirayaṃ dhruvam
44.12
evaṃ te niścayāmāsurnaimiṣeyā
stapasvinaḥ || satyametacca rājeṃdra mamāpīdaṃ mataṃ sphuṭam
44.13
jāpakānāṃ sahasrāṇi vaiṣṇavānāṃ tathaiva ca || śaivānāṃ ca vidhiṃ viṣṇuṃ sthāṇuṃ
cāpyanvavamūmucan
44.14
tasmādyasya manorāgo yasmindeva bhavetsphuṭam || sa taṃ bhajedvipāpaḥ syānmamedaṃ matamuttamam
44.15
karaṃdhama
uvāca || || kāni pāpāni vipeṃdra yaistu saṃmūḍhacetasaḥ || na vedeṣu na dharmeṣu ratimāpadyate manaḥ
44.16
mahākāla uvāca || || adharma
bhedā vijñeyāścittavṛttiprabhedataḥ || sthūlāḥ sūkṣmā asūkṣmāśca koṭibhedairanekaḥ
44.17
tatra ye pāpanicayāḥ sthūlā narakahetavaḥ || te samāsena
kathyaṃte manovākkāyasādhanāḥ
44.18
parastrīdravyasaṃkalpaścetasāniṣṭaciṃtanam || akāryābhiniveśaśca caturddhā karma mānasam
44.19
anibaddhapralā
pitvamasatyaṃ cāpriyaṃ ca yat || parāpavādapaiśunyaṃ caturdhā karma vācikam
44.20
abhakṣyabhakṣaṇaṃ hiṃsā mithyā kāmasya sevanam || parasvā
nāmupādānaṃ caturdhā karma kāyikam
44.21
ityetaddvādaśavidhaṃ karma proktaṃ trisaṃbhavam || asya bhedānpunarvakṣye yeṣāṃ phalamanaṃtakam
44.22
ye dviṣaṃti mahādevaṃ saṃsārārṇavatārakam || sumahatpātakopetāste yāṃti narakāgniṣu
44.23
mahāṃti pātakānyāhurniraṃtaraphalāni ṣaṭ
nābhinaṃdaṃti ye dṛṣṭvā śaṃkaraṃ na stuvaṃti ye
44.24
yatheṣṭaceṣṭā niḥśaṃkāḥ saṃtiṣṭhaṃti ramaṃti ca || upacāravinirmuktāḥ śivasya gurusaṃ
nidhau
44.25
śivācāraṃ na manyaṃte śivabhaktāndviṣaṃti ṣaṭ || gurumārttamaśaktaṃ vā videśaprasthitaṃ tathā
44.26
aribhiḥ paribhūtaṃ
vā yastyajati sa pāpakṛt || tadbhāryāputramitreṣu yaścāvajñāṃ karoti vā
44.27
ityetatpātakaṃ jñeyaṃ guruniṃdāsamaṃ mahat || brahmaghnaśca surā
pañca steyī ca gurutalpagaḥ
44.28
mahāpātakinastvete tatsaṃsargī ca paṃcamaḥ || krodhāddveṣādbhayāllobhādbrāhmaṇasya vadaṃti ye
44.29
marmāṃtikaṃ
mahādoṣaṃ brahmaghnaḥ sa prakīrtitaḥ || brāhmaṇaṃ yaḥ samāhūya yācamānamakiṃcanam
44.30
paścānnāstīti yo brūyātsa ca vai brahmahā smṛtaḥ
yaśca vidyābhimānena nistejayati sadbhijam
44.31
udāsīnaḥ sabhāmadhye brahmahā sa prakīrtitaḥ || mithyāguṇaiḥ svamātmānaṃ nayatyutkarṣatāṃ
balāt
44.32
viruddhaṃ gurubhiḥ sārdhaṃ brahmaghnaḥ sa prakīrtitaḥ || kṣuttṛṣṇārtataptadehānāṃ dvijānāṃ bhoktumicchatām
44.33
yaḥ samācarate vighnaṃ tamāhurbra
hmaghātakam || piśunaḥ sarvalokānāṃ chidrānveṣaṇatatparaḥ
44.34
udvegajananaḥ krūraḥ sa caṃ vai brahmahā smṛtaḥ || gavāṃ tṛṣābhibhūtānāṃ jalārthamupa
sarpatām
44.35
yaḥ samācarate vighnaṃ tamāhurbrahmaghātakam || paradoṣaṃ parijñāya nṛpakarṇe japet yaḥ
44.36
pāpīyānpiśunaḥ krūrastamāhurbrahmaghāta
kam || nyāyenopārjitaṃ vipraistaddravyaharaṇaṃ ca yat
44.37
chadmanā vā balādvāpi brahmahatyāsamaṃ matam || adhītya yaśca śāstrāṇi parityajati mūḍhadhīḥ
44.38
surāpānasamaṃ jñeyaṃ jīvanāyaiva vā paṭhet || agnihotraparityāgaḥ paṃcayajñopakarmaṇām
44.39
mātṛpitṛparityāgaḥ kūṭasākṣī suhṛdvadhaḥ
abhakṣyabhakṣaṇaṃ vanyajaṃtūnāṃ kāmyayā vadhaḥ
44.40
grāmaṃ vanaṃ gavāvāsaṃ yaśca krodhena dīpayet || iti ghorāṇi pāpāni surāpānasamāni ca
44.41
dīnasarvasvaharaṇaṃ narastrīgajavājinām || gobhūratnasuvarṇānāmauṣadhīnāṃ rasasya ca
44.42
caṃdanāgarukarpūrakastūrīpaṭṭavāsasām || hastanyāsāpaharaṇaṃ
rukmasteyasamaṃ smṛtam
44.43
kanyānāṃ varayogyānāmadānaṃ sadṛśe vare || putramitrakalatreṣu gamanaṃ bhaginīṣu ca
44.44
kumārīsāhasaṃ ghoramaṃtya
jastrīniṣevaṇam || savarṇāyāśca gamanaṃ gurutalpasamaṃ smṛtam
44.45
dvijāyārthaṃ pratiśrutya na prayacchati yaḥ punaḥ || na ca smārayate vipraṃ tulyaṃ
tadupapātakam
44.46
abhimānotikopaśca dāṃbhikatvaṃ kṛtaghnatā || atyaṃtaviṣayāsaktiḥ kārpaṇyaṃ śāṭhyamatsaram
44.47
bhṛtyānāṃ ca parityāgaḥ
sādhubaṃdhutapasvinām || gavāṃ kṣatriyavaiśyānāṃ strīśūdrāṇāṃ ca tāḍanam
44.48
śivāśramata harnessrūṇāṃ ca puṣpārāmavināśanam || ayājyānāṃ yājanaṃ
cāpyayācyānāṃ ca yācanam
44.49
yajñārāmataḍāgādidārāpatyasya vikrayaḥ || tīrthayātropavāsānāṃ vratāyatanakarmaṇām
44.50
strīdhanānyupajī
vaṃti strībhiratyaṃtanirjitāḥ || arakṣaṇaṃ ca nārīṇāṃ madyapastrīniṣevaṇam
44.51
ṛṇānāmapradānaṃ ca mithyābuddhyāpajīvanam || niṃditānāṃ dhanādā
naṃ sādhvīkanyoktidūṣaṇam
44.52
viṣama māraṇayaṃtrāṇāṃ prayogo mūlakarmaṇām || uccāṭanābhicārāśca rāgavidveṣaṇakriyā
44.56
jihvākāmopabho
gārthaṃ yasyāraṃbhaḥ svakarmasu||mūlyenādhyāpayedyastu mūlyenādhīyate ca ye||53||vrātyatā vratasaṃ tyāgaḥ sarvvārihāraniṣevaṇam ||asacchāstrābhigamanaṃ śuṣkatarkāva
laṃbanam||54||devāgnigurusādhūnāṃ niṃdā gobrāhmaṇasya ca|| pratyakṣaṃ vā parokṣaṃ vā rājñāṃ maṃḍalināmapi||55||utsannapitṛdevejyāḥ svakarmatyāginaśca ye
duḥśīlā nāstikāḥ pāpā na sadā satyavādinaḥ
44.57
parvakāle divā cāpsu viyonau paśuyoniṣu || rajasvalāsvayonau ca maithunaṃ yaḥ
samācaret
44.58
strīputramitrasuhṛdāmāśācchedakarāśca ye || janasyāpriyavaktāraḥ krūrāḥ samayabhedinaḥ
44.59
bhettā taḍāgakūpānaṃ saṃkramāṇāṃ
rasasya ca || ekapaṃktisthitānāṃ ca pākabhedaṃ karoti yaḥ
44.60
ityetaiśca narāḥ pāpai rupapātakinaḥ smṛtāḥ || yuktāstadūnakaiḥ pāpaiḥ pāpinastā
nnibodha me
44.61
ye gobrāhmaṇakanyānāṃ svāmimitratapasvinām || antaraṃ yāṃti kāryeṣu te smṛtāḥ pāpino narāḥ
44.62
paraśriyābhita
pyaṃte hīnāṃ sevaṃti ye striyām || paṃktyarthaṃ ye na kurvaṃti dānayajñādikāḥ kriyāḥ
44.63
goṣṭhāmijalarathyāsu tarucchāyānageṣu ca || tyajaṃti ye
purīṣāyamārāmāyataneṣu ca
44.64
gītavādyaratā nityā mattāḥ kilakilāparāḥ || kūṭaveṣakriyācārāḥ kūṭasaṃvyavahāriṇaḥ
44.65
kūṭaśāsana
karttāraḥ kūṭayuddhakarāśca ye || nirdayo'tīva bhṛtyeṣu paśūnāṃ damanaśca yaḥ
44.66
mithyāprasādito vākyamākarṇayati yaḥ śanaiḥ || capalaścāpi
māyāvī śaṭho mithyāvinītakaḥ
44.67
yo bhāryāputramitrāṇi bālavṛddhakṛśāturān || bhṛtyānatithisaṃbaṃdhūṃśca tyaktāśnāti bubhukṣitān
44.68
yaḥ svayaṃ mṛṣṭamaśnāti viprāyānyatprayacchati || vṛthāpākaḥ sa vijñeyo brahmavādivigarhitaḥ
44.69
niyamānsvayamādāya ye tyajaṃtyajiteṃdriyāḥ
ye tāḍayaṃti gāṃ nityaṃ vāhayaṃti muhurmuhuḥ
44.70
durbalāgnaiva puṣpaṃtti praṇaṣṭārthā dviṣaṃti ca || pīḍayantyabhicāreṇa sakṣatānvāhayaṃti ca
44.71
teṣā madattvā cāśraṃti cikitsaṃti na rogiṇaḥ || ajāviko māhiṣikaḥ samudrī vṛṣalīpatiḥ
44.72
hīnavarṇātmavṛttiśca vaidyo dharmadhvajī ca yaḥ
yaśca śāstramatikramya svecchayaivāharetkaram
44.73
sadā daṇḍaruciryaśca yo vā daṇḍarucirna hi || utkocakairadhikṛtaistaskaraiśca prapīḍyate
44.74
yasya rājñaḥ prajā rāṣṭre pacyate narakeṣu saḥ || acauraṃ cauravatpaśyeccauraṃ vā'caurarūpiṇam
44.75
ālasyopahato rājā vyasanī narakaṃ vrajet || eva
mādīni cānyāni pāpānyāhuḥ purāvidaḥ
44.76
yadvātadvā paradravyamapi sarṣapamātrakam || apahṛtya naraḥ pāpo nārakī nātra saṃśayaḥ
44.77
evamādyairnaraḥ pāpairutkrāntaiḥ samanaṃtaram || śarīraṃ yātanārthāya pūrvākāramavāpnuyāt
44.78
tasmāttrividhamapyetannārakaṃīyaṃ vivarjayet || sadāśivaṃ
ca śaraṇaṃ vrajetsacchraddhayā yutaḥ
44.79
namaskāraḥ stutiḥ pūjā nāmasaṃkīrtanaṃ tathā || saṃparkātkautukāllobhānna tasya viphalaṃ bhavet
44.80
karaṃdhama uvāca || || saṃkṣepācchivapūjāyā vidhānaṃ vaktumarhasi || kṛtena yena manujaḥ śivapūjāphalaṃ labhet
44.81
mahākāla
uvāca || || prātarmadhyāhnasāyāhne śaṃkaraṃ sarvadā bhajet || darśanātsparśanānmartyaḥ kṛtakṛtyo bhavetsphuṭam
44.82
ādau snānaṃ prakurvīta
bhasmasnānamathāpi vā || āpadgataḥ kaṇṭhasnānaṃ mantrasnānamathāpi vā
44.83
āvikaṃ paridadhyācca tato vāsaḥ sitaṃ ca vā || dhātura
ktamatho navyaṃ malinaṃ saṃdhitaṃ na ca
44.84
uttarīya ca saṃdadhyādvinā tanniṣphalārcanam || bhasmatripuṇḍradhārī ca lalāṭe hṛdi cāṃsa
yoḥ
44.85
pūjayedyo mahādevaṃ prītaḥ paśyati taṃ muhuḥ || sarvadoṣānvahiḥ kṣipya śivāyatanamāviśet
44.86
praviśya ca praṇamyeśaṃ tato
garbhagṛhaṃ viśet || pāṇī prakṣālya taccitto nirmālyamavaropayet
44.87
yena rudrāyane bhaktyā kurute mārjanakriyām || tasmānmārjaṃyate tvevaṃ
sthāṇunaitatparasparam
44.88
rudrabhaktyā ca saṃtiṣṭhenmālinyaṃ mārjayettataḥ || bhaktirdevasya tiṣṭhenna mālinyaṃ mārjataḥ sadā
44.89
gaḍukāmpūraye
tpaścānnirmalena jalena vai || gaḍukāstu samāḥ sarve sarve ca śubhadarśanāḥ
44.90
nirvraṇāḥ saumyarūpāśca sarve codakapūritāḥ || vastrapūtajalaiḥ pūrṇā
gandhadhūpaiśca vāsitāḥ
44.91
kṣālitāḥ pūritā nītāḥ ṣaḍakṣarajapena ca || gaḍukāṣṭeśataṃ kuryādathavāpyaṣṭaviṃśatiḥ
44.92
aṣṭādaśāpi caturam̐stato
nyūnaṃ na kārayet || payo dadhi ghṛtaṃ caiva kṣaudramikṣurasaṃ tathā
44.94
evaṃ sarvaṃ ca taddravyaṃ vāmataḥ saṃnyaseddravāt || tato bahirviniṣkramya pūjayetpra
tihārakān ||93||sarveṣāṃ vācakā mantrāḥ kathyaṃte'taḥ paraṃ kramāt
44.98
oṃ gaṃ gaṇapataye namaḥ || oṃkṣāṃ kṣetrapālāya namaḥ || oṃgaṃ gurubhyo namaḥ
iti ākāśe || oṃkauṃ kuladevyai namaḥ || oṃ naṃdine namaḥ|| oṃ mahākālāya namaḥ || oṃdhātre vidhātre namaḥ || tataḥ praviśya liṃgācca kiñcidadakṣiṇataḥ
śuciḥ || udaṅmukhaḥ kṣaṇaṃ dhyāyetsamakāyāsanasthitaḥ||95||dharmādibhiḥ parivṛtaṃ madhyapadmārkamaṃḍalam || somamaṇḍalamadhyasthaṃ dhyāyedvai vahnimaṃḍalam
96||tanmadhye viśvarūpaṃ ca vām̐mādyaṣṭādiśaktikam||paṃcavaktraṃ daśabhujaṃ trinetraṃ caṃdrabhūṣitam|| 97||vāmāṃkagirijaṃ devaṃ dhyāyetsiddhaiḥ stutaṃ muhuḥ||tataḥ pūrvaṃ
pradyācca pādyārghaṃ śaṃbhave nṛpa
44.99
pānīyamakṣatā darbhā gaṃdhapuṣpaṃ sasarpiṣam || kṣīraṃ dadhi madhu punarnavāṃgo'rghaḥ prakīrtitaḥ
44.100
tataḥ śraddhārdracittasya
snānaṃ liṃgasya cācaret || gṛhītvā geṃḍukaṃ pūrvaṃ malasnānaṃ samācaret
44.101
arddhena snāpayetpūrvaṃ kuryācca malagharṣaṇam || sarveṇa snāpayetpaścātpūjaye
tsnāpayettataḥ
44.102
praṇamya ca tato bhaktyā snāpayenmūlamaṃtrataḥ || oṃ hrīṃ viśvamūrtaye śivāya nama || iti dvādaśākṣaro mūlamaṃtraḥ
44.103
vāri
kṣīradadhikṣaudraghṛtenekṣurasena ca || snāpayenmūlamantreṇa jaladhūpāṃcanātpṛthak
44.104
gaṅgodakaiḥ snāpayetsarvaiḥ snātaṃ gandhairvirūkṣayet
44.105
virūkṣitaṃ tataḥ
snāpya śrīkhaṇḍena vilepayet || pūjayedvividhaiḥ puṣpairvidhinā yena tacchṛṇu
44.106
āgneyapāde || oṃ dharmāya namaḥ || nairṛtake || oṃ jñānāya namaḥ
vāyavye || oṃ vairāgyāya namaḥ || īśānapāde || oṃ aiśvaryāya namaḥ || pūrvapāde || oṃ adharmāya namaḥ || dakṣiṇe || oṃ ajñānāya namaḥ || paścime || oṃ a
vairāgyāya namaḥ || uttare || oṃ anaiśvaryāya namaḥ || oṃ anantāya namaḥ || oṃ padmāya namaḥ || oṃ arkamaṇḍalāya namaḥ || oṃ somamaṇḍalāya namaḥ
oṃ vahnimaṇḍalāya namaḥ || oṃ vāmājyeṣṭhādipaṃcamantraśaktibhyo namaḥ || oṃ paramaprakṛtyai devyai namaḥ || oṃ īśānatatpuruṣāghoravāmadevasadyojātapañcava
ktrāya rudrasādhyavasvāvityaviśvedevādidevaviśvarūpāya aṇḍajasvedajoddbhijjajarāyujarūpasthāvarajaṅgamamūrtaye parameśvarāya oṃ hrīṃ viśvamūrtaye śivāya namastri
śūladhanuḥ khaḍgakapāladaṇḍakuṭhārebhyaḥ
44.107
tato jalādhāramukhe caṇḍīśvarāya namaḥ || evaṃ saṃpūjya vidhivattato'rghyaṃ saṃniveśayet
44.108
pānī
yamakṣatāḥ puṣpametairyuktaṃ phalottamaiḥ || gṛhāṇārghyaṃ mahādeva pūjāsaṃpūrtihetave
44.109
arghādanaṃtaraṃ śaktaḥ pūjayedrudrapūjayā || dhūpaṃ dīpaṃ ca naivedyaṃ kramā
tpaścānnivedayet
44.110
ghaṇṭāṃ ca vādayettatra tato nīrājanaṃ caret || bhrāmayeddevadevasya śaṃkhavāditraniḥsvanaiḥ
44.111
nīrājanaṃ ca yaḥ paśye
ddevadevasya śūlinaḥ || sa mucyetapātakaiḥ sarvaiḥ kiṃ punaryaḥ kariṣyati
44.112
nṛtyaṃ gītaṃ ca vādyaṃ ca alīkamapi yaścaret || tasya tuṣyedanaṃtaṃ
hi gītavādyaphalaṃ yataḥ
44.113
stotraistataśca saṃstūya daṇḍavatpraṇamedbhuvi || kṣamāpayecca deveśaṃ sukṛtaṃ kukṛtaṃ kṣama
44.114
ya evaṃ yajate rudrama
smim̐lliṅge viśeṣataḥ || pitaraṃ pitāmahaṃ caiva tathaiva prapitāmaham
44.115
sarvātpāpātsamuttārya rudraloke vasecciram || evaṃ māheśvaro bhūtvā sadācā
ravratasthitaḥ
44.116
paśūpāśavimokṣārthaṃ pūjayettanmanā yadi || ya evaṃ yajate rudraṃ tenaittattarpitaṃ jagat
44.117
kiṃ tvetatsaphalaṃ rājannācāra
yo na laṃghayet || ācārātphalate dharmo hyācārātsvargamaśnute
44.118
ācārāllabhate hyāyurācāro haṃtyalakṣaṇam || yajñadānatapāṃsīha puruṣasya na
bhūtaye
44.119
bhavanti yaḥ sadācāraṃ samullaṃghya pravartate || tasya kiñcitsamuddeśaṃ vakṣye taṃ śṛṇu pārthiva
44.120
trivargasādhane yatnaḥ kartavyo
gṛhamedhinā || tatsaṃsiddhau gṛhasthasya siddhiratra paratra ca
44.121
brāhme muhūrte budhyeta dharmārthoṃ cāpi cintayet || samutthāya
tathācamya daṃtadhāvanapūrvakam
44.122
sandhyāmupāsīta budhaḥ saṃśāṃtaḥ prayatataḥ śuciḥ || pūrvā sandhyāṃ sanakṣatrāṃ paścimāṃ sadivāka
rām
44.123
upāsīta yathānyāyaṃ naināṃ jahyādanāpadi || varjayedanṛtaṃ cāsatpralāpaṃ paruṣaṃ tathā
44.124
asatsevā hyasadvādaṃ
hyasacchāstraṃ ca pārthiva || ādarśadarśanaṃ daṃtadhāvanaṃ keśasādhanam
44.125
devārcanaṃ ca pūrvāhne kāryāṇyāhurmaharṣayaḥ || pālāśamāsanaṃ
caiva pāduke daṃtadhāvanam || varjayedāsanaṃ caiva padā nākarṣayedbudhaḥ
44.127
jalamagniṃ ca ninayedyugapanna vicakṣaṇaḥ || pādau prasārayennaiva
gurudevāgnisaṃmukhau || catuṣpathaṃ caityataruṃ devāgāraṃ tathā yaṃtim
44.128
vidyādhikaṃ guruṃ vṛddhaṃ kuryādetānpradakṣiṇān
44.129
āhāranīhāravi
hārayogāḥ susaṃvṛtā dharmavidānukāryāḥ|| vāgbuddhivīryāṇi tapastathaiva vārtāyuṣī guptatame ca kārye
44.130
ubhe mūtrapurīṣe tu divā kuryādudaṅmukhaḥ
dakṣiṇābhimukho rātrau hyevamāyurna riṣyate
44.131
pratyagniṃ prati sūryaṃ ca prati gāṃ vratinaṃ prati || prati somodakaṃ sandhyāṃ prajñā naśyati mehataḥ
44.132
bhojane śayane sthāne utsarge malamūtrayoḥ || rathyācaṃkramaṇe cārdrapañcakaścācametsadā
44.133
na nadyāṃ mehanaṃ kuryānna śmaśāne na
bhasmani || na gomaye na kṛṣṭe ca naivālūne na śādvale
44.134
uddhṛtābhistathādbhistu śaucaṃ kuryādvicakṣaṇaḥ || aṃtarjalāddevakulādvalmīkānmūṣaka
sthalāt
44.135
apaviddhāpaśaucāśca varjayetpaṃca mṛttikāḥ|| gandhalepāpaharaṇaṃ śaucaṃ kuryāttathā budhaḥ
44.136
nātmānaṃ tāḍayennaiva dadyādduḥ
khebhya eva ca || ubhābhyāmapi pāṇibhyāṃ kaṇḍūyennātmanaḥ śiraḥ
44.137
rakṣeddāraॉstyajedīrṣyāṃ tāsu niṣkāraṇaṃ budhaḥ || sūryāstaṃ na vinā
kāścitkriyā naivācarettathā
44.138
adroheṇaiva bhūtānāmalpadroheṇa vā punaḥ || śivacittorjayedvittaṃ na cātikṛpaṇo bhavet
44.139
neṣyuḥ
syānna kṛtaghnaḥ syānna paradrohakarmadhīḥ || na pāṇipādacapalo na netracapalo'nṛjuḥ
44.140
na ca vāgaṅgacapalo na cāśiṣṭasya gocaraḥ || na śuṣka
vādaṃ kurvīta śuṣkavairaṃ tathaiva ca
44.141
upāyaiḥ sādhayedarthāndaṇḍastvagatikā gatiḥ || bhinnāśanaṃ bhinnaśayyāṃ varjayedbhinnabhājanam
44.142
aṃtareṇa na gaccheta dvayorjvalanaliṃgayoḥ|| nābhyorna viprayoścaiva na daṃpatyornṛpottama
44.143
na sūryavyomayornaiva harasya vṛṣabhasya ca || eteṣāmaṃtaraṃ
kurvandyataḥ pāpamavāpnuyāt
44.144
naikavastraśca bhuṃjīta nāgnau homamathācaret || na cārcayedvijānnaiva kuryāddevārcanaṃ budhaḥ
44.145
khaṃḍanaṃ
peṣaṇaṃ mārṣṭi jalasaṃśodhanaṃ tathā || raṃdhanaṃ bhojanaṃ svāpa utthānaṃ gamanaṃ kṣutam
44.146
kāryāraṃbhaṃ samāptiṃ ca vacaḥ procya tathā priyam || piva
ñcinnaspṛśañchulvanviṇmūtramaithunaṃ tathā
44.147
śucitvaṃ ca japaṃ sthāṇuṃ yaḥ kuryādviṃśatiṃ tathā || māheśvaraḥ sa vijñeyaḥ śeṣo'nyo nāmadhārakaḥ
44.148
sa vai rudramayo bhūtvā tataścāṃte śivaṃ vrajet || parastriyaṃ nābhibhāṣettathā saṃbhāṣayedyadi
44.149
mātaḥsvasaratho putra arpiti ca vade
dbudhaḥ || ucchiṣṭo nālabhetakiṃcinna ca sūrya vilokayet
44.150
nenduṃ na tārakāścaiva nādayennātmanaḥ śiraḥ || svasrā duhitrā mātrā vā naikāṃtāsana
mācaret
44.151
durjayo hīṃdriyagrāmo muhyate paṃḍito'pi san || gurumabhyāgataṃ gehaṃ svayamutthāya yatnataḥ
44.152
āsanaṃ kalpayettasya kuryā
tpādābhivaṃdanam || nodakśirāḥ svapejjātu na ca pratyakśirā budhaḥ
44.155
śirasyagastyamādhāya tathaiva ca puraṃdaram || udakyādarśanaṃ sparśaṃ varjya
saṃbhāṣaṇaṃ tathā||153||nāpsu mūtraṃ purīṣaṃ vā maithunaṃ vā samācaret||kṛtvā vibhavato devamanuṣyārṣisamarcanāmū||154||pitṝṇāṃ ca tataḥ śeṣaṃ bhoktuṃ māheśva
ro'rhati||vāgyataḥ śucirācāṃtaḥ prāṅmukhodaṅmukho'pi vā
44.156
antarjānuśca taccitto bhuñjītānnamakutsayan || nopaghātaṃ vinā doṣānna tasyodāharedbudhaḥ
44.157
nagnasnānaṃ na kurvīta na śayīta vrajeta vā||duṣkṛtaṃ na gurorbrūyātkruddhaṃ cainaṃ prasādayet
44.158
parivādaṃ na śṛṇuyādanyeṣāmapi jalpatām || sadā cā
karṇayeddharmāstyaktā kṛtyaśatānyapi
44.159
nityaṃ nityaṃ hi saṃmārṣṭi gehadarpaṇayoriva || śuklāyāṃ ca caturdaśyāṃ naktabhojī sadā bhavet
44.160
tisro rātrīrna śaktaśceddevaṃ māheśvaro bhavet || saṃyāvakṛśarāmāṃsaṃ nātmānamupasādhayet
44.161
sāyaṃ prātaśca bhoktavyaṃ kṛtvā hyatithi
bhojanam || svapnādhyayanabhojyāni saṃdhyayośca vivarjayet
44.162
bhuṃjānaḥ saṃdhyayormohādasurāvasatho bhavet || snāto na dhūnayetkeśāñchute niṣṭhī
vite'dhvani
44.163
ālabhedakṣiṇaṃ karṇaṃ sarvabhūtāni kṣāmayet || na cāpi nīlīvāsāḥ syānna viparyastvastradhṛk
44.164
varjyaṃ ca malinaṃ
vastraṃ daśābhiśca vivarjitam || prakṣālya mukhahastau ca pādau cāpyupaviśya ca
44.165
aṃtajānuścirācāmeddvirmukhaṃ parimārjayet || toyena sparśa
yetkhāni svamūrdhānaṃ tathaiva ca
44.166
ācamya punarācamya kriyāḥ kurvīta sarvaśaḥ || śrute niṣṭhīvite caiva daṃtalagne tathaiva ca
44.167
patitānāṃ ca
saṃbhāṣe kuryādācamanakriyām || adhyetavyā trayī nityaṃ bhavitavyaṃ vipaścitā
44.168
dharmato dhanamāhāryaṃ yaṣṭavyaṃ cāpi yatnataḥ || hīnebhyo'pi
na yuṃjīta tvaṃkāraṃ karhicidbudhaḥ || tvaṃkāro vā vadho vāpi gurūṇāmubhayaṃ samam
44.169
satyaṃ vācyaṃ nityamaitreṇa bhāvyaṃ kāryaṃ tyājyaṃ
nityamāyāmakāri || loke'muṣmindyandinaṃ syāttathāsminnātmā yoge yojanīyo gabhīraiḥ
44.170
tīrthasnānaiḥ sopavāsairvrataiśca pātre dānairhomajapyaiśca
yajñaiḥ || bhavarcanairdevapūjāviśeṣairātmā nityaṃ śodhanīyo malāktaḥ
44.171
yatrāpi kurvato nātmā jugupsāmeti pārthiva || tatkartavyamasaṃgena yanna
gopyaṃ mahājane
44.172
iti te vai samuddeśaḥ kīrtitaḥ kiṃcideva ca || śeṣaḥ smṛtipurāṇebhyastvayā śrotavya eva ca
44.173
evamācarato
dharmaṃ maheśasya gṛhe sataḥ || dharmārthakāmasaṃprāptau paratreha ca śobhanam
44.174
evaṃ nānāvidhāndharmānmahākālasya phālguna || vadato dhvanirā
kāśe sumahānābhyajāyata
44.175
yāvatpaśyaṃti ye tatra samājagmuḥ śṛṇuṣva tān || brahmā viṣṇuḥ svayaṃ rudro devī rudragaṇāstathā
44.176
iṃdrādayastathā devā vasiṣṭhādyā munīśvarāḥ || tuṃbarupravarāścāpi gaṃdharvāpsarasāṃ gaṇāḥ
44.177
tānmaheśamukhānsarvānmahākālo mahāmatiḥ
arcayāmāsa bahudhā bhaktyudrekātipūritaḥ
44.178
tato brahmādibhirdevairvarai ratnamayāsane || upaviṣṭo'bhiṣiktaśca mahīsāgarasaṃgame
44.179
tato
devyā samāliṃgya nītvotsaṃgaṃ svakaṃ mudā || putratve kalpitaḥ pārtha mahākālo mahāmatiḥ
44.180
uktaśca yāvadbrahmāṇḍamidamāste śivavrata
tāvattiṣṭha śivasthāne śivavacchivabhaktitaḥ
44.181
devena ca varo dattastavalliṃgaṃ yo'rcayiṣyati || jitendriyaḥ śucirbhūtvā ūrdhvaṃ mahlokame
ṣyati
44.182
darśanaṃ stavanaṃ pūjā praṇāmaśca tato japaḥ || dānaṃ cātra kṛtaṃ liṃge mamātitṛptikāraṇam
44.183
ityukte vismitā devāḥ sādhu
sādhviti te jaguḥ || brahmaviṣṇumukhāścaiva mahākālaṃ pratuṣṭuvuḥ
44.184
tataḥ suraiḥ stūyamāno vaṃdyamānaśca cāraṇaiḥ || nṛtyadbhirapsarobhiśca gītairgaṃdharvajaiḥ
śubhaiḥ
44.185
koṭikoṭigaṇaiścaiva stuvadbhiḥ sarvato vṛtaḥ
44.186
mahākālo rudrabhavanaṃ gato bhavapurassaraḥ || evametanmahāliṅgamutpannaṃ kuru
naṃdana
44.187
kūpaścāpi saraḥ puṇyaṃ mahākālasya siddhidam || atra ye manujāḥ pārtha liṃgasyārādhane ratāḥ
44.188
mahākālaḥ samāliṃgya
tāñchivāya nivedayet || etadatyadbhutaṃ liṃgaṃ triṣu lokeṣu viśrutam
44.189
dṛṣṭaṃ spṛṣṭaṃ pūjitaṃ ca gatāste bhavasaṅga tat || evametāni
liṃgāni sapta jātāni phālguna
44.190
ye śṛṇvaṃti gṛṇaṃtyetattepi dhanyā narottamāḥ
44.190.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśīti sāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe śrīmahākālamāhātmye mahākālakaraṃdhamasaṃvāde śivapūjanavidhinityakartavyadharmanirū paṇapūrvakaṃmahākālaśivalokaprāptivarṇanaṃ nāmaikacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (11)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Śivapurāṇa (complete text) — Sanskrit
- Brahmapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Mārkaṇḍeyapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Southern recension — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Vīramaheśvarācārasaṃgraha — Nīlakaṇṭha Nāganātha, Sanskrit
- Śivadharmottara (another edition) — Sanskrit