<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Kaumarikakhanda](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda) › 45

# Kaumarikakhanda 45

Kaumārīkākhaṇḍa 45

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [45.252](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.252) — 1 part

### [45.1](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.1)

cha || || nārada uvāca || || tato mayā sthāpite ca  
sthāne kālāṃtareṇa ha || ciṃtitaṃ hṛdaye bhūyo dvijānugrahakāmyayā

### [45.2](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.2)

vāsudevavihīnaṃ hi tīrthametanna rocate || asūryaṃ hi jagadyadvatsa hi bhūṣaṇa  
bhūṣaṇam

### [45.3](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.3)

yatra naiva hariḥ svāmī tīrthe gehe'tha mānase || śāstre vā tadasatsaṃvaṃ hāṃsaṃ tīrthaṃ na vāyasam

### [45.4](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.4)

tasmātprasādya varadaṃ tīrthe'sminpuruṣo  
ttamam || āneṣye kalayā sākṣādviśvānugrahakāmyayā

### [45.5](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.5)

iti saṃciṃtya kauravya tato'haṃ cātra saṃsthitaḥ || jñānayogena yogīṃdraṃ śataṃ  
varṣāṇyatoṣayam

### [45.6](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.6)

aṣṭākṣaraṃ japanmaṃtraṃ saṃnigṛhyeṃdriyāṇi ca || vāsudevamayo bhūtvā sarvabhūtakṛpāparaḥ

### [45.7](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.7)

evaṃ mayārādhyamāno garuḍaṃ  
harirāsthitaḥ || gaṇakoṭiparivṛtaḥ pratyakṣaḥ samajāyata

### [45.8](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.8)

tamahaṃ prāṃjalirbhūtvā dattvāghyaṃ vidhivaddhareḥ || pratyavocaṃ praṇamyātha prabaddhakarasaṃ  
puṭaḥ

### [45.9](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.9)

śvetadvīpe purā dṛṣṭaṃ mayā rūpaṃ tava prabho || ajaṃ sanātanaṃ viṣṇo naranārāyaṇātmakam

### [45.10](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.10)

tadrūpasya kalāmekāṃ sthāpayātra janārdana  
yadi tuṣṭo'si me viṣṇo tadidaṃ kriyatāṃ tvayā

### [45.11](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.11)

evaṃ mayā prārthito'tha provāca garuḍadhvajaḥ || evamastu brahmaputra yattvayābhīpsitaṃ hṛdi

### [45.12](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.12)

tattathā bhavitā sarvamapyatrasthaṃ sadaiva hi || evamuktvā gate viṣṇau niveśya svakalāṃ prabho

### [45.13](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.13)

mayā saṃsthāpito viṣṇurlokānugrahakā  
myayā || yasmātsvayaṃ śvetadvīpanivāsthyatra hariḥ sthitaḥ

### [45.14](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.14)

vṛddho viśvasya viśvākhyo vāsudevastataḥ smṛtaḥ || kārtike śuklapakṣe yā bhavatye  
kādaśī śubhā

### [45.15](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.15)

snānaṃ kṛtvā vidhānena toyaprasravaṇādiṣu || yorcayedacyutaṃ bhaktyā paṃcopacārapūjayā

### [45.16](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.16)

upoṣya jāgaraṃ kuryādgītavādyaṃ  
hareḥ puraḥ || kathāṃ vā vaiṣṇavīṃ kuryāddaṃbhakrodhavivarjitaḥ

### [45.17](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.17)

dānaṃ dadyādyathāśaktyā niyato hṛṣṭamānasaḥ || anekabhavasaṃbhūtātkalmaṣādakhilādapi

### [45.18](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.18)

mucyate'sau na saṃdeho yadyapi brahmaghātakaḥ || gāruḍena vimānena vaikuṃṭhaṃ padamāpnuyāt

### [45.19](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.19)

kulānāṃ tārayetpārtha śatamekottaraṃ naraḥ  
śraddhāyuktaṃ mudā yuktaṃ sotsāhaṃ saspṛhaṃ tathā

### [45.20](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.20)

ahaṃkāravihīnaṃ ca snānaṃ dhūpādyulepanam || puṣpannaivedyasaṃyuktamarghadānasamanvitam

### [45.21](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.21)

yāmeyāme mahābhaktyā kṛtārārtikasaṃyuktam || cāmarāhlādasaṃyuktaṃ bherīnādapuraskṛtam

### [45.22](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.22)

purāṇaśrutisaṃpannaṃ bhaktinṛtyasamanvitam || vinidraṃ  
kṣuttṛpāsvādaspṛhāhīnaṃ ca bhārata

### [45.23](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.23)

tatpādasaurabhaghrāṇasaṃyuktaṃ viṣṇulabbhakam || sagītaṃ sārcanakaraṃ tatkṣetragamanānvitam

### [45.24](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.24)

pādurodhena  
saṃyuktaṃ brahmacaryasamanvitam || stutipāṭhena saṃyuktaṃ pādodakavibhūṣitam

### [45.25](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.25)

satyānvitaṃ satyayogasaṃyuktaṃ puṇyavārtayā || paṃcaviṃśatibhiryuktaṃ  
guṇairyo jāgaraṃ naraḥ || ekādaśyāṃ prakurvīta punarna jāyate bhuvi

### [45.26](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.26)

atra tīrthavare pūrvamaitareya iti dvijaḥ || siddhiṃ prāpto mahābhāgo vāsudevaprasā  
dataḥ

### [45.27](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.27)

arjuna uvāca || || aitareyaḥ kasya putro nivāsaḥ kasya vā mune|| kathaṃ siddhimagāddhīmānvāsudevaprasādataḥ

### [45.28](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.28)

nārada uvāca || || asminneva mama sthāne hārītasyānvaye'bhavat

### [45.29](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.29)

māṃḍūkiriti viprāgryo vedavedāṃgapāragaḥ

### [45.30](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.30)

tasyāsī  
ditarā nāma bhāryā sādhvīguṇairyutā || tasyāmutpadyata sutastvaitareya iti smṛtaḥ

### [45.31](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.31)

sa ca bālyātprabhṛtyeva prāgjanmandyanuśikṣitam || jajapa  
maṃtraṃ tvaniśaṃ dvādaśākṣarasaṃjñitam

### [45.32](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.32)

na śṛṇoti na vaktyeva manasāpi ca kiṃcana || evaṃprabhāvaḥ so'bhūcca bālye viprasutastadā

### [45.33](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.33)

tato mūko'yamityeva nānopāyaiḥ prabodhitaḥ || pitrā yadā na kurute vyavahārāya mānasam

### [45.34](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.34)

tato niścitya manasā jaḍoyamiti bhārata  
anyāṃ vivāhayāmāsa dārānputrāṃstathādadhe

### [45.35](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.35)

piṃgānāma ca sā bhāryā tasyāḥ putrāśca jajñire || catvāraḥ karmakuśalā vedavedāṃgavādinaḥ

### [45.36](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.36)

yajñeṣu śāṃtihomeṣu dvijaiḥ sarvatra pūjitāḥ || aitareyopi nityaṃ ca trikālaṃ harimaṃdire

### [45.37](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.37)

jajapa paramaṃ jāpyaṃ nānyatra kurute  
śramam|| tato mātā nirīkṣyaiva sapatnītanayāṃstathā

### [45.38](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.38)

dāryamāṇeṇa manasā tanayaṃ vākyamabravīt || kleśāyaiva ca jāto'si dhigme janma ca  
jīvitam

### [45.39](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.39)

nāryāstasyā nṛloke'tra varaivājanarvaniḥ sphuṭam || vimānitā yā bhartrā syānna putraḥ syādguṇairyutaḥ

### [45.40](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.40)

piṃgeyaṃ kṛtapuṇyā vai yasyāḥ  
putrā mahāguṇāḥ || vedavedāṃgatattvajñāḥ sarvatrābhyarcitā guṇaiḥ

### [45.41](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.41)

tadahaṃ putra durbhāgyā mahīsāgarasaṃgame || nimajjiṣye varaṃ mṛtyurjīvite kiṃ phalaṃ  
mama || tvamapyevaṃ mahāmaunī nanda bhakto hareśvaram

### [45.42](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.42)

nārada uvāca || || iti māturvacaḥ śrutvā prahasannaitareyakaḥ

### [45.43](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.43)

dhyātvā  
muhūrtaṃ dharmajño mātaraṃ praṇato'bravīt || mātarmithyābhibhūtāsi ajñāne jñānavatyasi

### [45.44](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.44)

aśocye śocasi śubhe śocye naivā'pi śocasi  
dehasyāsya kṛte mithyāsaṃsāre kiṃ vimuhyasi

### [45.45](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.45)

mūrkhācaritametaddhi manmāturucitaṃ na hi || anyatsaṃsārasāraṃ ca sāramanyacca mohi  
tāḥ

### [45.46](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.46)

prapaśyaṃti yathā rātrau khadyotaṃ dīpavatsthitam || yadidaṃ manyase sāraṃ śṛṇu tasyāpyasāratām

### [45.47](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.47)

evaṃvidhaṃ hi mānuṣyamā  
garbhāditi kaṣṭadam || asthipaṭṭatulāstambhe snāyubandhena yaṃtrite

### [45.48](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.48)

raktamāṃsamadālipte viṇmūtradravyabhājane || keśaromatṛṇacchanne suvarṇa  
tvaksudhūtake

### [45.49](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.49)

vadanaikamahādvāre ṣaḍavākṣavibhūṣite || oṣṭhadvayakapāṭe ca tathā daṃtārgalānvite

### [45.50](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.50)

nāḍīsvedapravāhe ca kālavaktrānala  
sthite || evaṃvidhe gṛhe gehī jīvo nāmāsti śobhane

### [45.51](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.51)

guṇatrayamayī bhāryā prakṛtistasya tatra ca || bodhāhaṃkārakāmāśca krodhalobhādayo'pi  
ca

### [45.52](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.52)

apatyānyasya hā kaṣṭamevaṃ mūḍhaḥ pravartate || tasya yoyo yathā mohastathā taṃ śṛṇu tattvataḥ

### [45.53](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.53)

srotāṃsi yasya satataṃ prasavaṃti gire  
riva || kaphamūtrādikānyasya kṛte dehasya muhyati

### [45.54](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.54)

sarvāśucinidhānasya śarīrasya na vidyate || śucirekapradeśo'pi viṇmūtrasya dṛteriva

### [45.55](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.55)

spṛṣṭvā svadehasrotāṃsi mṛttoyaiḥ śodhyate karaḥ || tathāpyaśucibhāṃḍasya na virajyati kiṃ naraḥ

### [45.56](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.56)

kāyaḥ sugandhatoyādyairatnairatnenāpi  
susaṃskṛtaḥ || na jahāti svakaṃ bhāvaṃ śvapucchamiva nāmitam

### [45.57](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.57)

svadehāśucigaṃdhena na virajyati yo naraḥ || virāge kāraṇaṃ tasya kimanyadu  
padiśyate

### [45.58](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.58)

gandhalepāpanodārthaṃ śaucaṃ dehasya kīrttitam || dvayasyāpagamātpaścādbhāvaśuddhyā viśudhyati

### [45.59](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.59)

gaṃgātoyena sarveṇa  
mṛdbhāraiḥ parvatopamaiḥ || ā mṛtyorācarañchaucaṃ bhāvaduṣṭo na śudhyati

### [45.60](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.60)

tīrthasnānaistapobhirvā duṣṭātmā naiva śudhyati || sveditaḥ kṣālita  
stīrthe kiṃ śuddhiṃmadhigacchati

### [45.61](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.61)

aṃtarbhāvapraduṣṭasya viśato'pi hutāśanam || na svargo nāpavargaśca dehanirddahanaṃ param

### [45.62](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.62)

bhāvaśuddhiḥ  
paraṃ śaucaṃ pramāṇaṃ sarvakarmasu || anyathāilaṃgyate kāṃtā bhāvena duhitā'nyathā

### [45.63](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.63)

anyathaiva stanaṃ putraścitayatyanyathā patiḥ || cittaṃ viśo  
dhayettasmātkimanyairbāhyaśodhanaiḥ

### [45.64](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.64)

bhāvataḥ saṃviśuddhātmā svargaṃ mokṣaṃ ca viṃdati || jñānāmalāṃbhasā puṃsaḥ saddvairāgyamṛdā punaḥ

### [45.65](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.65)

avidyārāgaraviṇmūtralepagaṃdhaviśodhanam || evametaccharīraṃ hi nisargādaśuci viduḥ

### [45.66](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.66)

tvaṅmātrasāraniḥsāraṃ kadalīsārasaṃnibham || jñātvaivaṃ  
doṣavaddehaṃ yaḥ prājñaḥ śithilībhavet

### [45.67](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.67)

sa niṣkrāmati saṃsāre dṛḍhagrāhī sa tiṣṭhati || evametanmahākaṣṭaṃ janma duḥkhaṃ prakīrttitam

### [45.68](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.68)

puṃsāmajñātadoṣeṇa nānākarmavaśena ca || yathā girivarākrāṃtaḥ kaścidduḥkhena tiṣṭhati

### [45.69](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.69)

yathā jarāyuṇā dehī duḥkhaṃ tiṣṭhati  
veṣṭitaḥ || patitaḥ sāgare yadvadduḥkhamāste samākulaḥ

### [45.70](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.70)

garbhodakena siktāṃgastathā''ste vyākulaḥ pumān || lohakumbhe yathā  
nyastaḥ pacyate kaścidagninā

### [45.71](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.71)

garbhakumbhe tathā kṣitaḥ pacyate jaṭharāgninā || sūcībhiragnivarṇābhirvibhinnasya nirantaram

### [45.72](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.72)

yadduḥkhaṃ  
jāyate tasya tadvrbhe'ṣṭaguṇaṃ bhavet || ityetadgarbhaduḥkhaṃ hi prāṇināṃ parikīrttitam

### [45.73](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.73)

carasthirāṇāṃ sarveṣāmātmagarbhāṇurūpataḥ || tatrasthasya ca  
sarveṣāṃ janmanāṃ smaraṇaṃ bhavet

### [45.74](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.74)

mṛtaścāhaṃ punarjāto jātaścāhaṃ punarmṛtaḥ || nānāyonisahasrāṇi mayā dṛṣṭānyanekadhā

### [45.75](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.75)

adhunā  
jātamātro'haṃ prāptasaṃskāra eva ca || tataḥ śreyaḥ kariṣyāmi yena garbho na saṃbhavot

### [45.76](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.76)

adhyeṣyāmi harerjñānaṃ saṃsāravinivarttanam || evaṃ saṃciṃ  
tayannāste mokṣopāyaṃ vicintayan

### [45.77](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.77)

garbhātkoṭiguṇaṃ duḥkhaṃ jāyamānasya jāyate || garbhavāse smṛtiryāsītsā jātasya praṇaśyati

### [45.78](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.78)

spṛṣṭamātrasya bāhyena vāyunā mūḍhatā bhavet || saṃmūḍhasya smṛtibhraṃśaḥ śīghraṃ saṃjāyate punaḥ

### [45.79](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.79)

smṛtibhraṃśāttatastasya pūrvakarmavaśena ca || ratiḥ  
saṃjāyate tūrṇaṃ jaṃtostatraiva janmani

### [45.80](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.80)

rakto mūḍhaśca lokoyamakārye saṃpravartate || tatrātmānaṃ na jānāti na paraṃ na ca daivatam

### [45.81](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.81)

na  
śṛṇoti paraṃ śreyaḥ sati cakṣuṣi nekṣate || same pathi samairgacchanskhalatīva padepade

### [45.82](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.82)

satyāṃ buddhau na jānāti bodhyamāno budhairapi || saṃsāre  
kliśyate tena rāgamohavaśānugaḥ

### [45.83](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.83)

garbhasmṛterabhāvena śāstramuktaṃ maharṣibhiḥ || tadduḥkhakathanārthāya svargamokṣaprasādhakam

### [45.84](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.84)

ye śāstra  
jñāne satyasminsarvakarmārthasādhake || na kurvantyātmanaḥ śreyastadatra paramadbhutam

### [45.85](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.85)

avyaktendriyavṛttitvādbālye duḥkhaṃ mahatpunaḥ || icchannapi na  
śaknoti vaktuṃ kartuṃ ca kiñcana

### [45.86](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.86)

daṃtotthāne mahadduḥkhaṃ maulene vyādhinā tathā || bālarogaiśca vividhaiḥ pīḍā bālagrahairapi

### [45.87](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.87)

tṛḍbubhu  
kṣāparītāṃgaḥ kvacittiṣṭhati rāraṭan || viṇmūtrabhakṣaṇādyaṃ ca mohādbālaḥ samācaret

### [45.88](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.88)

kaumāre karṇavedhena mātāpitrorvitāḍanaiḥ || akṣarādhyaya  
nādyaiśca duḥkhaṃ syādguruśāsanāt

### [45.89](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.89)

pramattendriyavṛttaiśca kāmarāgaprapīḍanāt || rāgodvṛttasya satataṃ kutaḥ saukhyaṃ hi yauvane

### [45.90](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.90)

īrṣyayā suma  
hadduḥkhaṃ mohādraktasya jāyate || mattasya kupitasyaiva rāgo doṣāya kevalam

### [45.91](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.91)

na rātrau viṃdate nidrā kāmāgniparikheditaḥ || divāpi hi kutaḥ  
saukhyamarthopārjanaciṃtayā

### [45.92](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.92)

nārīṣu tvanubhūtāsu sarvadoṣāśrayāsu ca || viṇmūtrotsargasadṛśaṃ saukhyaṃ maithunajaṃ smṛtam

### [45.93](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.93)

sanmānamapamā  
nena viyogeneṣṭasaṃgamaḥ || yauvanaṃ jarayā grastaṃ kva saukhyamanupadravam

### [45.94](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.94)

valīpalitakāyena śithilīkṛtavigrahaḥ || sarvakriyāsvaśaktaśca jarayā  
jarjarīkṛtaḥ

### [45.95](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.95)

strīpuṃsoryauvanaṃ rūpaṃ yadanyonyāśrayaṃ purā || tadevaṃ jarayā grastamubhayorapi na priyam

### [45.96](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.96)

jarābhibhūtaḥpuruṣaḥ patnīputrādi  
bāṃdhavaiḥ || aśaktatvādurācārairbhṛtyaiśca paribhūyate

### [45.97](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.97)

dharmamarthaṃ ca kāmaṃ ca mokṣaṃ ca nām̐turo yataḥ || śaktaḥ sādhayituṃ tasmādyuvā dharmaṃ samācaret

### [45.98](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.98)

vātapittakaphādīnāṃ vaiṣamyaṃ vyādhirucyate || vātādīnāṃ samūhaśca deho'yaṃ parikīrtitaḥ

### [45.99](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.99)

tasmādvyādhimayaṃ jñeyaṃ śarīramidamā  
tmanaḥ || rogairnānāvidhairyāṃti dehe duḥkhānyanekaṇaḥ

### [45.100](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.100)

tāni na svātmavedyāni kimanyatkathayāmyaham || ekottaraṃ mṛtyuśatamasmindehe prati  
ṣṭhitam

### [45.101](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.101)

tatraikaḥ kālasaṃyuktaḥ śeṣāstvāgaṃtavaḥ smṛtāḥ || ye tvihāgaṃtavaḥ proktāste praśāmyanti bheṣajaiḥ

### [45.102](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.102)

japahomapradānaiśca  
kālamṛtyurna śāmyati || vividhā vyādhayaḥ śastāḥ sarpādyāḥ prāṇinastathā

### [45.103](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.103)

viṣāṇi cābhicārāśca mṛtyordvārāṇi dehinām || pīḍitaṃ  
sarparogadyairapi dhanvaṃtariḥ svayam

### [45.104](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.104)

svasthīkartuṃ na śaknoti kālaprāptaṃ hi dehinam || nauṣadhaṃ na tapo maṃtrā na mitrāṇi na bāṃdhavāḥ

### [45.105](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.105)

śaknuvaṃti paritrātuṃ naraṃ kālena pīḍitam || rasāyanatapojapyairyogasiddhairmahātmabhiḥ

### [45.106](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.106)

kālamṛtyurapi prājñairnīyate nāpi saṃyutaiḥ  
nāsti mṛtyusamaṃ duḥkhaṃ nāsti mṛtyusamaṃ bhayam

### [45.107](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.107)

nāsti mṛtyusamastrāsaḥ sarveṣāmapi dehinām || sabhāryāputramitrāṇi rājyaiśvaryasukhāni  
ca

### [45.108](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.108)

ābaddhāni snehapāśairmṛtyuḥ sarvāṇi kṛṃtati || kiṃ na paśyasi mātastvaṃ sahasrasyāpi madhyataḥ

### [45.109](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.109)

janāḥ śatāyuṣaḥ paṃca  
bhavaṃti na bhavanti vā || aśītikā vipadyante kecitsaptatikā narāḥ

### [45.110](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.110)

paramāyuḥ sthitā ṣaṣṭiścaṣṭasyasti na niścitam || tasya yāvaddrave  
dāyurdehinaḥ pūrvakarmabhiḥ

### [45.111](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.111)

tasyārdhamāyuṣo rātrirharate mṛtyurūpiṇī || bālabhāvena mohena vārdhake jarayā tathā

### [45.112](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.112)

varṣāṇāṃ viṃśati  
ryāti dharmakāmārthavarjitaḥ || āgantukairbhayaiḥ puṃsāṃ vyādhiśokairanekadhā

### [45.113](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.113)

hriyateddhaṃ hi tatrāpi yaccheṣaṃ taddhi jīvitam || jīvitāṃte  
ca maraṇaṃ mahāghoramavāpnuyāt

### [45.114](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.114)

jāyate yonikoṭīṣu mṛtaḥ karmavaśātpunaḥ || dehabhedena yaḥ puṃsāṃ viyogaḥ karmasaṃkhyayā

### [45.115](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.115)

maraṇaṃ  
tadvinirdiṣṭaṃ na nāśaḥ paramārthataḥ || mahātamaḥpraviṣṭasya cchidyamāneṣu marmasu

### [45.116](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.116)

yadduḥkhaṃ maraṇaṃ jaṃtorna tasyehopamā kvacit || hā tāta  
mātarhā kāṃte kraṃdatyevaṃ suduḥkhitaḥ

### [45.117](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.117)

maṇḍūka iva sarpeṇa gīryate mṛtyunā janaḥ || bāṃdhavaiḥ saṃparityaktaḥ priyaiśca parivāritaḥ

### [45.118](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.118)

niḥśvasandīrghamuṣṇaṃ ca mukhena pariśuṣyatā || caturaṃteṣu khaṭvāyāḥ parivartanamuhurmuhuḥ

### [45.119](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.119)

saṃmūḍhaḥ kṣipatetyarthaṃ hastapādāvitastataḥ || khadvāto  
vāṃchate bhūmiṃ bhūmeḥ khadvāṃ punarmahīm

### [45.120](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.120)

vivastro muktalajjaśca viṣṭhānulepitaḥ || yācamānaśca salilaṃ śuṣkakaṇṭhoṣṭhatālukaḥ

### [45.121](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.121)

ciṃtayānaḥ svavittāni kasyaitāni mṛte mayi || paṃcāvaṭānvanamānaḥ kālapāśena karṣitaḥ

### [45.122](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.122)

mriyate paśyatāmeva gale ghurghurarāvakṛt  
jīvastṛṇajalūkeva dehāddehaṃ viśetkramāt

### [45.123](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.123)

saṃprāpyottaramaṃśena dehaṃ tyajati pūrva kam || maraṇātprārthanā duḥkhamadhikaṃ hi vivekinaḥ

### [45.124](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.124)

kṣaṇikaṃ maraṇe duḥkhamanaṃtaṃ prārthanākṛtam || jñātaṃ mayaitadadhunā mṛto bhavati yadduruḥ

### [45.125](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.125)

na paraḥ prārthayedyastuṣṇā lāghavakāraṇam || ādau  
duḥkhaṃ tathā madhye hyantye duḥkhaṃ ca dāruṇam

### [45.126](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.126)

nisargātsarvabhūtānāmiti duḥkhaparaṃparā || kṣudhā ca sarvarogāṇāṃ vyādhiḥ śreṣṭhatamaḥ smṛtaḥ

### [45.127](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.127)

sa cānnauṣadhilepena kṣaṇamātraṃ praśāmyati || kṣuddyāgherveṃdanā tīvrā niḥśeṣabalakṛntanī

### [45.128](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.128)

tayābhibhūto mriyate yathānyairvyādhi  
bhirnaraḥ || rājño'bhimānamātraṃ hi mamaiva vidyate gṛhe

### [45.129](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.129)

sarvamābharaṇaṃ bhāraṃ sarvamālepanaṃ mama || sarvaṃ pralāpitaṃ gītaṃ nityamunmattaceṣṭitam

### [45.130](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.130)

ityevaṃ rājyasaṃbhogaiḥ kutaḥ saukhyaṃ vicārataḥ || nṛpāṇāṃ vyagracittānāmanyonyavijigīṣayā

### [45.131](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.131)

prāyeṇa śrīmadālepānnahuṣādyā  
mahānṛpāḥ || svargaṃ prāpyāpi patitāḥ kaḥ śriyo viṃdate sukham

### [45.132](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.132)

uparyupari devānāmanyonyātiśaye sthitam || naraiḥ puṇyaphalaṃ svarge  
mūlacchedena bhujyate

### [45.133](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.133)

na cānyatkriyate karma so'tra doṣaḥ sudāruṇaḥ || chinnamūlataruryadvadvaśaḥ patate kṣitau

### [45.134](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.134)

puṇyamūlakṣaye  
tadvatpātayaṃti divaukasaḥ || iti svargepi devānāṃ nāsti saukhyaṃ vicārataḥ

### [45.135](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.135)

tathā nārakiṇāṃ duḥkhaṃ prasiddhaṃ kiṃ ca varṇyate || sthāvareṣvapi  
duḥkhāni dāvāgnihimaśoṣaṇam

### [45.136](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.136)

kuṭhāraiśchedanaṃ tīvraṃ valkalānāṃ ca takṣaṇam || parṇaśākhāphalānāṃ ca pātanaṃ caṃḍavāyunā

### [45.137](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.137)

apamardaśca satataṃ gajairanyaiśca dehibhiḥ || tṛḍbubhukṣā ca sarpāṇāṃ krodho duḥkhaṃ ca dāruṇam

### [45.138](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.138)

duṣṭānāṃ ghātanaṃ loke pāśena ca nibandhanam  
evaṃ sarīsṛpāṇāṃ ca duḥkhaṃ mātarmuhurmuhuḥ

### [45.139](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.139)

akasmājjanmamaraṇaṃ kīṭādīnāṃ tathāvidham || varṣāśītātapaiṭuḥkhaṃ sukaṣṭaṃ mṛgapakṣiṇām

### [45.140](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.140)

kṣuttṛṭkleśena mahatā saṃtrastāśca sadā mṛgāḥ || paśunāganikāyānāṃ śṛṇu duḥkhāni yāni ca

### [45.141](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.141)

kṣuttṛṭkṣītādidamanaṃ vadhabandhanatāḍa  
nam || nāsāpravedhanaṃ trāsaḥ pratodāṃkuśatāḍanam

### [45.142](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.142)

veṇukuntādinigaḍamudgarā'ṅkuśatāḍanam || bhārodvahanasaṃkleśaṃ śikṣāyuddhādipīḍanam

### [45.143](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.143)

ātmayūthaviyogaśca vane ca nayanādikam || durbhikṣaṃ durbhagatvaṃ ca mūrkhatvaṃ ca daridratā

### [45.144](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.144)

adharottarabhāvaśca maraṇaṃ rāṣṭravi  
bhramaḥ || anyonyābhibhavādduḥkhamanyonyātiśayātpunaḥ

### [45.145](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.145)

anityatā prabhāvāṇāmucchrāyāṇāṃ ca pātanam || ityevamādibhirduḥ khairyasmā  
dvyāptaṃ carācaram

### [45.146](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.146)

nirayādimanuṣyāṃtaṃ tasmātsarvaṃ tyajedvudhaḥ || skandhātskandhaṃ nayedbhāraṃ viśrāmaṃ manyatenyathā

### [45.147](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.147)

tadvatsarvamidaṃ  
loke duḥkhaṃ duḥkhena śāmyati || evametajjagatsarvamanyonyātiśayocchritam

### [45.148](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.148)

duḥkhairākulitaṃ jñātvā nirvedaṃ paramāṃpnuyāt || nirvedācca  
virāgaḥ syādvirāgājjñānasaṃbhavaḥ

### [45.149](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.149)

jñānena taṃ paraṃ jñātvā viṣṇuṃ muktimavāpnuyāt || nāhametādṛśe loke rameyaṃ janani kvacit

### [45.150](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.150)

rājahaṃso yathā śuddhaḥ kākāmedhyapradarśakaḥ || śṛṇu mātaryatra saṃstho rameyaṃ nirupadravaḥ

### [45.151](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.151)

avidyāyanamatyugraṃ nānākarmātiśākhinam  
saṃkalpadaṃśamakaraṃ śokaharṣahimātapam

### [45.152](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.152)

mohāṃdhakāratimiraṃ lobhavyālasarīsṛpam || viṣayānanyathādhvānaṃ kāmakrodhavimokṣakam

### [45.153](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.153)

tadatītya mahādurgaṃ praviṣṭo'smi mahadvanam || na tatpraviśya śocaṃti na praiduṣyaṃti tadvidaḥ

### [45.154](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.154)

na ca bibhyati keṣāṃcittrāsya bibhyati  
kecana

### [45.155](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.155)

tasminvane saptamahādrumāstu saptaiva nadyaśca phalāni sapta || saptāśramāḥ sapta samādhayaśca dīkṣāśca saptaitadaraṇyarūpam

### [45.156](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.156)

paṃcavarṇāni divyāni caturvarṇāni kānicit || tridvivarṇaikavarṇāni puṣpāṇi ca phalāni ca

### [45.157](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.157)

sṛjaṃtaḥ pādapāstatra vyāpya tiṣṭhanti tadva  
nam

### [45.158](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.158)

sapta striyastatra vasanti satyastvavāṅmukyo bhānumato bhavaṃti || ūrdhvaṃ rasānādadate prajābhyaḥ sarvāśca tāstattvataḥ kopi veda

### [45.159](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.159)

saptaiva girayaścātra dhṛtaṃ yairbhuvanatrayam || nadyaśca saritaḥ sapta brahmavārivahāḥ sadā

### [45.160](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.160)

tejaścābhayadānatvamadrohaḥ kauśalaṃ tathā || acāpalyama  
thākrodhaḥ priyavādaśca saptamaḥ

### [45.161](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.161)

ityete girayo jñeyāstasminvidyāvane sthitāḥ || dṛḍhaniścayastathā bhāsā samatā nigraho guṇaḥ

### [45.162](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.162)

nirmamatvaṃ tapaścātra santoṣaḥ saptamo hṛdaḥ || bhagavadguṇavijñānādbhaktiḥ syātprathamā nadī

### [45.163](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.163)

puṣpādipūjā dvitīyā tṛtīyā ca pradakṣiṇā  
caturthī stutivāgrūpā pañcamī īśvarārpaṇā

### [45.164](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.164)

ṣaṣṭhī brahmaikatā proktā saptamī siddhireva ca || sapta nadyo'tra kathitā brahmaṇā parameṣṭhinā

### [45.165](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.165)

brahmā dharmo yamaścāgniriṃdro varuṇa eva ca

### [45.166](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.166)

dhanadaśca dhruvādīnāṃ saptakānarcayantyamī || nadīnāṃ saṃgamastatra vaikuṃṭhaṃsamupahvare

### [45.167](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.167)

ātmatṛptā yato yāṃti śāṃtā dāṃtāḥ parātparam || keciddrumāḥ striyaḥ kecitkecittattvavido'pare

### [45.168](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.168)

saritaḥ kecidāhuḥ sma saptaiva jñāna  
vittamāḥ || anapetavratakāmo'tra brahmacaryaṃ carāmi ca

### [45.169](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.169)

brahmaiva samidhastatra brahmāgnirbrahma saṃstaraḥ || āpo brahma gururbrahma brahmacaryamidaṃ mama

### [45.170](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.170)

etadvevdṛśaṃ sūkṣmaṃ brahmacaryaṃ vidurbudhāḥ || guruṃ ca śṛṇu me mātaryo me vidyāprado'bhavat

### [45.171](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.171)

ekaḥ śāstā na dvitīyo'sti śā  
stā hṛdyeva tiṣṭhanpuruṣaṃ praśāsti || tenābhiyuktaḥ praṇavādivodakaṃ yathā niyuktosmi tathācarāmi

### [45.172](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.172)

eko gururnāsti tathā dvitīyo  
hṛdi sthitastamahaṃ nu bravīmi || yaṃ cāvamānyaiva guruṃ mukundaṃ parābhūtā dānavāḥ sarva eva

### [45.173](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.173)

eko baṃdhurnāsti tato dvitīyo hṛdi sthitaṃ ta  
mahamanubravīmi || tenānuśiṣṭā bāṃdhavā baṃdhumaṃtaḥ saptarṣayaḥ sapta divi prabhāṃti

### [45.174](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.174)

brahmacaryaṃ ca saṃsevyaṃ gārhasthya śṛṇu yādṛśam || patnī prakṛ  
tirūpā me taccitto nāsmi karhicit

### [45.175](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.175)

maccittā sā sadā mātarmama sarvārthasādhanī || ghrāṇaṃ jihvā ca cakṣuśca tvakca śrotraṃ ca paṃcamam

### [45.176](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.176)

mano buddhiśca saptaite dīpyaṃte pāvakā mama || gaṃdho rasaśca rūpaṃ ca śabdaḥ sparśaśca paṃcamam

### [45.177](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.177)

maṃtavyamatha boddhavyaṃ saptaitāḥ  
samidho mama || hutaṃ nārāyaṇadhyānādbhuṃkte nārāyaṇaḥ svayam

### [45.178](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.178)

evaṃvidhena yajñena yajāmyasmiṃ tamīśvaram || akāmayānasya ca sarvakāmo  
bhavedviṣāṇasya ca sarvadoṣaḥ

### [45.179](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.179)

na me svabhāveṣu bhavaṃti lepāstoyasya biṃdoriva puṣkareṣu || nityasya me naiva bhavaṃtyanityā nirīkṣamāṇa  
sya bahusvabhāvāt

### [45.180](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.180)

na sajjate karmasu bhogajālaṃ divīva sūryasya mayūkhajālam

### [45.181](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.181)

evaṃvidhena putreṇa mā mātarduḥkhinī bhava  
tatpadaṃ tvāṃ ca neṣyāmi na yatkratuśatairapi

### [45.182](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.182)

iti putravacaḥ śrutvā vismitā itarābhavat || ciṃtayāmāsa yadyevaṃ vidvānmama suto dṛḍham

### [45.183](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.183)

lokeṣu khyātimāyāti tato me syādyaśaḥ param || ityādi ciṃtayaṃtyāṃ ca rajanyāṃ bhagavānhariḥ

### [45.184](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.184)

prahṛṣṭastasya tairvākyai  
rvismitaḥ prādurāsa ca || mūrteḥ svayaṃ viniṣkramya śaṃkhacakragadādharaḥ

### [45.185](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.185)

jagadudbhāsayanbhāsā sūryakoṭisamaprabhaḥ || tato niṣpatya dharaṇīṃ  
hṛṣṭaromāśrugadgadaḥ

### [45.186](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.186)

mūrdhni baddhāṃjaliṃ dhīmānaitareyo'tha tuṣṭuve

### [45.187](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.187)

namastubhyaṃ bhagavate vāsudevāya dhīmahi || pradyumnāyāniruddhāya namaḥ  
saṃkarṣaṇāya ca

### [45.188](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.188)

namo vijñānamātrāya paramānaṃdamūrtaye || ātmārāmāya śāṃtāya nivṛttadvaitadṛṣṭaye

### [45.189](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.189)

ātmānaṃdānubhūtyaiva samya  
ktyaktormaye namaḥ || hṛṣīkeśāya mahate namaste'naṃtaśaktaye

### [45.190](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.190)

vacasyuparate prāpyo ya eko manasā saha || anāmarūpacinmātraḥ so'vyānnaḥ  
sadasatparaḥ

### [45.191](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.191)

yasminnidaṃ yataścedaṃ tiṣṭhatyepaiti jāyate || mṛnmayeṣviva mṛjjātistasmai te brahmaṇe namaḥ

### [45.192](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.192)

yaṃ na spṛśaṃti na vidurmanobuddhīṃ  
driyāsavaḥ|| aṃtarbahiśca vitataṃ vyomavatpraṇato'smyaham

### [45.193](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.193)

deheṃdriyaprāṇamanodhiyo'mī yadaṃśabaddhāḥ pracaraṃti karmasu || naivānyadālohamiva prataptaṃ  
sthāneṣu taddṛṣṭapadena ete

### [45.194](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.194)

caturbhiśca tribhirdvābhyāmekadhā praṇamāmi tam || pūrvāparāparayuge śāstāraṃ paramīśvaram

### [45.195](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.195)

hitvā gatī  
rmokṣakāmā yaṃ bhajaṃti daśātmakam || taṃ paraṃ satyamamalaṃ tvāṃ vayaṃ paryupāsmahe

### [45.196](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.196)

oṃnamo bhagavate mahāpuruṣāya mahānubhāvāya vibhūtipataye  
sakalasātvataparivṛḍhanikarakarakamalotpalakuṅkalopalālitacaraṇāraviṃdayugala paramaparameṣṭhinnamaste

### [45.197](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.197)

tavāgnirāsyaṃ vasudhāṃghri hisyugmaṃ nabhaḥ  
śiraścaṃdraravī ca netre || samastalokā jaṭharaṃ bhujāśca diśaścatasro bhagavannamaste

### [45.198](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.198)

janmāni tāvaṃti na saṃti deva niṣpīḍya sarvāṇi ca  
sarvakālam || bhūtāni yāvaṃti mayātra bhīme pītāni saṃsāramahāsamudre

### [45.199](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.199)

saṃpacchilānāṃ himavanmaheṃdrakailāsamervādiṣu naiva tādṛk  
dehānanekānanugṛhṇato me prāptāsti saṃpannamahatī yatheśa

### [45.200](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45.200)

na saṃti te deva bhuvi pradeśā na yeṣu jāto'smi tathā vinaṣṭaḥ || bhūtvā mayā  
yeṣu na jaṃtavaśca saṃbhakṣito vā na ca bhūtasaṃghaiḥ

_First 200 of 254 passages. [Read on](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45)_

## Linked texts (20)

- [Skandamahāpurāṇa (vulgate)](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda*vulgate.1.4.40.1) — Sanskrit
- [Padmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.2.66.94) — Vyāsa, Sanskrit
- [Śivapurāṇa (complete text)](https://indike.org/pramana/in.purana.siva*complete-2.5.23.9) — Sanskrit
- [Viṣṇudharma](https://indike.org/pramana/in.purana.upa.vaisnava.visnudharma.1.94.89) — Sanskrit
- [Bhāgavatapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.bhagavata.6.16.19) — Vyāsa, Sanskrit
- [Revākhaṇḍa (Skandapurāṇa)](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.revakhanda.54.6) — Sanskrit
- [Māheśvarakhaṇḍa](https://indike.org/pramana/in.purana.mahesvarakhanda.45.1) — Sanskrit
- [Vaiṣṇavakhaṇḍa](https://indike.org/pramana/in.purana.vaisnavakhanda.83.1) — Sanskrit
- [Kumārikākhaṇḍa](https://indike.org/pramana/in.purana.sthala.kumarikakhanda.44.1) — Sanskrit
- [Kaumārakhaṇḍa](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarakhanda.44.1) — Sanskrit
- [Vīramaheśvarācārasaṃgraha](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.saiva.virasaiva.viramahesvaracarasamgraha.4.73) — Nīlakaṇṭha Nāganātha, Sanskrit
- [Śivadharmottara (another edition)](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.saiva.sivadharma.sivadharmottara*alt.1.8.43) — Sanskrit
- [Bhūkhaṇḍa](https://indike.org/pramana/in.purana.bhukhanda.65.76) — Sanskrit
- [Anvitārthaprakāśikā](https://indike.org/pramana/in.purana.anvitarthaprakasika.147.19) — Gaṅgāsahāya Śarman, Sanskrit
- [Śivatattvaratnākara](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.rajadharma.sivatattvaratnakara.107.10) — Basappa Nāyaka 1684, Sanskrit
- [Śivattvaratnākara](https://indike.org/pramana/in.med.pasu.sivattvaratnakara.107.10) — Basava, Sanskrit
- [Purāṇasāra (Mādhava Vidyāraṇya)](https://indike.org/pramana/in.purana.sangraha.puranasara-madhava-vidyaranya.63.117) — Mādhava Vidyāraṇya, Sanskrit
- [Purāṇasāra](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.jati.puranasara.63.117) — Sāyaṇa, Sanskrit
- [Brāhmaṇagītā](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.general.gita.brahmanagita.12.7) — Vyāsa, Sanskrit
- [Bhāgavatamāhātmya](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.vaisnava.tantra.bhagavatamahatmya.177.19) — Kṛṣṇacandra, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.45) · Pramāṇa
