Kaumarikakhanda 46
Kaumārīkākhaṇḍa 46
- Language
- Sanskrit
Contents
- 46.78 — 1 part
46.1
cha || || || śrīnārada
uvāca || || tato'haṃ pārtha bhūyo'pi janānugrahakāmyayā || pratyakṣadevaṃ mārtaṃḍamatrāṃnetumiyeṣa ha
46.2
sarveṣāṃ prāṇināṃ yasmāduḍupo bhagavānraviḥ
ihāmutra ca kauṃteya viśvoddhārī ravirmataḥ
46.3
ye smaraṃti raviṃ bhaktyā kīrtayaṃti ca ye narāḥ || pūjayaṃti ca ye nityaṃ kṛtārthāste na saṃśayaḥ
46.4
sūryabhaktiparā ye ca nityaṃ tadgatamānasāḥ || ye smaraṃti sadā sūrya na te duḥkhasya bhājinaḥ
46.5
bhavanāni manojñāni vividhābharaṇāḥ striyaḥ
dhanaṃ cādṛṣṭaparyataṃ sūryapūjāvidheḥ phalam
46.6
durlabhā bhaktiḥ sūrye vā durlabhaṃ tasya cārcanam || dānaṃ ca durlabhaṃ tasmai tato homaśca durlabhaḥ
46.7
namaskārādisaṃyuktaṃ ravirityakṣaradvayam || jihvāgre vartate yasya saphalaṃ tasya jīvitam
46.8
ityahaṃ hṛdi saṃciṃtya māhātmyaṃ ravijaṃ mahat || pūrṇaṃ
varṣaśataṃ pārtha raviṃ bhaktyā hyatoṣayam
46.9
japena suviśuddhena cchandasāṃ vāyubhojanaḥ || tataḥ khāditīyāṃ mūrtiṃ kṛtvā yogabalādvibhuḥ
46.10
tejasā durhaśo bhāsvānpratyakṣaḥ samajāyata
46.11
tamahaṃ prāṃjalirbhūtvā namaskṛtya raviṃ prabhum || sāmabhirvividhairdevaṃ paryatoṣayamīśvaram
46.12
tuṣṭo māmāha varado devarṣe suciraṃ tvayā || tapasārādhito'smīti varaṃ vṛṇu yathepsitam
46.13
ityukto'haṃ lokanāthaṃ prāṃjaliḥ prāstuvaṃ vacaḥ
yadi tuṣṭo bhavānmahyaṃ yadi deyo varo mama
46.14
tataste kāmarūpe yā kalā nātha pravartate || rājavardhanarājñā yā''rādhitā ca janaiḥ purā
46.15
tayā ca kalayā bhāno sadātra sthātumarhasi || tatastatheti devena prokte tuṣṭena bhārata
46.16
asthāpayamahaṃ sūryaṃ bha̍ṭṭādityābhidhānakam || bhaṭṭena
sthāpitaṃ yasmānmayā tasmādvivirjagau
46.17
tataḥ saṃpūjya taṃ puṣpaiḥ kṛtāveśamahaṃ ravim || bhaktyudrekāplutāṃgo'tha stutimetāmathācaram
46.18
sarvavedarahasyaiśca nāmabhiśca śatāṣṭabhiḥ || saptasaptiraciṃtyātmā mahākāruṇikottamaḥ
46.19
saṃjīvano jayo jīvo jīvanātho jagatpatiḥ
kālāśrayaḥ kālakartā mahāyogī mahāmatiḥ
46.20
bhūtāṃtakaraṇo devaḥ kamalānandanandanaḥ || sahasrapācca varado divyakuṇḍalamaṇḍitaḥ
46.21
dharmapriyocitātmā ca savitā vāyuvāhanaḥ || ādityo'krodhanaḥ sūryo raśmimālī vibhāvasuḥ
46.22
dinakṛddinahṛnmaunī suratho
rathināṃvaraḥ || rājñīpatiḥ svarṇaretāḥ pūṣā tvaṣṭā divākaraḥ
46.23
ākāśatilako dhātā saṃvibhāgī manoharaḥ || prājñaḥ prajāpatirdhanyo viṣṇuḥ
śrīśo bhiṣagvaraḥ
46.24
ālokakṛllokanātho lokapālanamasakṛtaḥ || viditāśayaśca sunayo mahātmā bhaktavatsalaḥ
46.25
kīrtikīrtikaro
nityo rociṣṇuḥ kalmaṣāpahaḥ || jitānando mahāvīryo haṃsaḥ saṃhārakārakaḥ
46.26
kṛtakṛtyaḥ susaṃgaśca bahujño vacasāṃ patiḥ || viśvapūjyo
mṛtyuhārī ghṛṇī dharmasya kāraṇam
46.27
praṇatārtiharo'roga āyuṣmānsukhadaḥ sukhī || maṅgalaṃ puṇḍarīkākṣo vratī vrataphalapradaḥ
46.28
śuciḥ
pūrṇo mokṣamārgadātā bhoktā maheśvaraḥ || dhanvaṃtariḥ priyābhāṣī dhanurvedavidekarāṭ
46.29
jagatpitā dhūmaketurvidhūto dhvāṃtahā guruḥ
gopatiśca kṛtātithyaḥ śubhācāraḥ śucipriyaḥ
46.30
sāmapriyo lokabandhurnekarūpo yugādikṛt || dharmaseturlokasākṣī kheṭakaḥ sarvadaḥ
prabhuḥ
46.31
mayaivaṃ saṃstuto bhānurnāmāmaṣṭaśatena ca || tuṣyatāṃ sarvalokānāṃ sarvalokapriyo vibhuḥ
46.32
ityevaṃ saṃstavātprīto bhāskaro
māmavocata || sadātra kalayā sthāsye devarṣe tvatpriyepsayā
46.33
yo māmatra mahābhaktyā bha̍ṭṭādityaṃ prapūjayet || sahasraśaḥ kā
marūpe saṃpūjyāpnoti tatphalam
46.34
māmuddiśya ca yo vipraḥ svalpaṃ vā yadi vā bahu || dāsyate'trākṣayaṃ tacca grahīṣye karajaṃ yathā
46.35
rakto
tpalaiśca kahlāraiḥ kesaraiḥ karavīrakaiḥ || śatapatrairyamaihāpadmai ravivāreṇa mānavaḥ
46.36
saptamyāmatha ṣaṣṭhyāṃ vā ye'rcayiṣyaṃti māmiha || yānyānprārtha
yate kāmāṃstāṃstānprāpsyati niścitam
46.37
darśanānmama bhaktyā ca nāśo vyādhidaridrayoḥ || praṇāmātsvargamāpnoti śrutvā mokṣaṃ ca nityaśaḥ
46.38
abhaktiṃ yaśca kartā me sa gacchenniścitaṃ kṣayam || aṣṭottaraśataṃ nāma mamāgre yattvayeritam
46.39
trikālamekakālaṃ vā paṭhataḥ śṛṇu
yatphalam || kīrtimānsubhago vidvānsusukhī priyadarśanaḥ
46.40
bhavedvarṣaśatāyuśca sarvarogavivarjitaḥ || yastvidaṃ śṛṇuyānnityaṃ paṭhedvā prayatataḥ
śuciḥ
46.41
akṣayaṃ svalpamapyatraṃ bhavettasyopasādhitam || vijayī ca bhavennityaṃ tathā jātismaro bhavet
46.42
tasmādetatvayā jāpyaṃ paraṃ
svastyayanaṃ mahat || tathā mamāgre kuṃḍaṃ ca kuru snānārthamuttamam
46.43
kāmarūpakalā yatra tatra kuṃḍaṃ vane bhavet || evaṃ dattvā varānbhānustatraivāṃ
taradhīyata
46.44
tato bhāskaravākyena siddheśasya ca savyataḥ || vanamadhye mayā kuṃḍaṃ kṛtaṃ darbhaśalākayā
46.45
kāmarūpabhavaṃ kuṃḍaṃ vṛkṣāste
cāṃpi bhārata || saṃlīnāstanmahāścaryaṃ mamājāyata cetasi
46.46
māghamāsasya śuklāyāṃ saptamyāṃ strī naro'pi vā || snānaṃ kuṃḍe śubhaṃ kṛtvā
bhaṭṭādityaṃ prapaśyati
46.47
tasyānaṃtaṃ bhavetpuṇyaṃ rathaṃ yaśca prapūjayet || rathayātrāṃ ca kurute yasminyasminnasau pathi
46.48
ye ca paśyaṃti
lokāste dhanyāḥ sarve na saṃśayaḥ || putradhānyadhanairyuktā nīrujastejasā'nvitāḥ
46.49
bhaviṣyaṃti narāste ye kārayaṃti rathotsavam || gaṃgādisarva
tīrtheṣu yatphalaṃ kīrtitaṃ budhaiḥ
46.50
bham̐ṭṭādityasya kuṃḍe ca tatphalaṃ saptamīdine || tatra kuṃḍe ca yaḥ snātvā sūryāyārghyaṃ prayacchati || kapilāgośa
tasyāsau dattasya phalamaśnute
46.51
arjuna uvāca || || vāsudevādayaḥ sarve vadaṃtyevaṃ mahāmune
46.52
bhāskarārghaṃ vinā prātaḥ kṛtaṃ sarvaṃ ca
niṣphalam || tasyāhaṃ śrotumicchāmi vidhiṃ vidhividāṃ vara
46.53
nārada uvāca || || yathā brahmādayo devā yacchaṃtyarthaṃ mahātmane
bhāskarāya śṛṇu tvaṃ taṃ vidhiṃ sarvāghanāśanam
46.54
prathamaṃ tāvatpratyūṣe udite sūrye śucirbhūtvā gomayakṛtamaṃḍalasyopari raktacaṃdanena maṃḍalakaṃ
kṛtvā tatastāmrapātre raktacaṃdananodakaśvetacaṃdanādidravyaiḥ prapūraṇaṃ kṛtvā tanmadhye hemākṣatadūrvādadhisarpīṣi parikṣipya sthāpayet
46.55
svaśarīramāla
bheta anena maṃtreṇa || oṃ khakholkāya namaḥ || saptavārānuccārya sthātavyam || tena śuddhirupasaṃjāyate dehasyārhatā bhavati || paścādāsanasthaṃ devaṃ
savitāraṃ maṃḍalamadhye dvādaśātmakaṃ surādibhiḥ saṃpūjyamānaṃ dhyātvā pūrvoktamarghapātraṃ śirasi kṛtvā bhūmau jānunī nipātya sūryābhimukhastadgatamanā
bhūtvārghamaṃtramudāharet || taducyate sūryavakrādvinirgatamiti
46.56
yasyoccāraṇaśabdena rathaṃ saṃsthāpya bhāskaraḥ || pratigṛhṇāti caivārghyaṃ
varamiṣṭaṃ ca yacchati
46.57
oṃyasyāhuḥ sapta cchaṃdāṃsi rathe tiṣṭhaṃti vājinaḥ || aruṇaḥ sārathiryasya rathavāho'grataḥ sthitaḥ
46.58
jayā ca vijayā caiva jayaṃtī pāpanāśanī || iḍā ca piṃgalā caiva vahaṃto'śvamukhāstathā
46.59
ḍiṃḍiśca śeṣanāgaśca gaṇādhyakṣastathaiva ca
skaṃdareṃvatatākṣyāśca tathā kalmāṣapakṣiṇau
46.60
rājñī ca nikṣubhā devī lalitā caiva saṃjñikā || tathā yajñabhujo devā ye cānye
parikīrtitāḥ
46.61
ebhiḥ parivṛto yo'sāvadharottaravāsibhiḥ || tamahaṃ lokakartāramāhvayāmi tamopaham
46.62
ammayo bhagavānbhā
nurasuṃ yajñaṃ pravartayan || idamarghyaṃ ca pādyaṃ ca pragṛhāṇa namonamaḥ
46.63
āvāhanam || sahasrakiraṇa varada jīvanarūpa te namaḥ
iti sāṃnidhyakaraṇam || oṃvaṣaṭ ityuccārya sūryasya caraṇayugalaṃ paśyan bhuvi paṃdradyāṃ pātrīṃ nirvāpayet pādyaṃ taducyate || evaṃ pādyaṃ dattvā baddhāṃ
jaliḥ susvāgatamiti kuryāt || svāgataṃ bhagavaṃnnehi mama prasādaṃ vidhāya āsyatām || iha gṛhāṇa pūjāṃ ca prasādaṃ ca dhiyā kuru || tiṣṭha tvaṃ
tāvadatraiva yāvatpūjāṃ karomyaham
46.64
evaṃ vijñāpanaṃ dadyādanena maṃtreṇa kamalāsanam || tatkamalāsanaṃ kamalanaṃdana upāviśati || āsana
upaviṣṭasya śeṣāṃ pūjāṃ niyojayet anena vidhānena || oṃsomamūrttikṣīrodapataye namaḥ || iti kṣīrādisnapanam || oṃbhāskarāya nīrava sine
namaḥ || iti jalasnānam || tato vāsoyugaṃ śubhraṃ dadyāt anena maṃtreṇa || idaṃ vāsoyugaṃ sūrya gṛhāṇa kṛpayā mama || kaṭibhūṣaṇamekaṃ te
dvitīyaṃ cāṃgaprāvaraṇam
46.65
tato yajñopavītaṃ dadyāt anena maṃtreṇa || sūtrataṃtumayaṃ śuddhaṃ pavitramidamuttamam || yajñopavītaṃ deveśa pragṛhāṇa
namo'stu te
46.66
tato yathāśakti śvetamukuṭamudrikādibhūṣaṇāni dadyāt anena maṃtreṇa || mukuṭo ratnanaddho'yaṃ mudrikāṃ bhūṣaṇāni ca || alaṃ
kāraṃ gṛhāṇemaṃ mayā bhaktyā samarpitam
46.67
evamalaṃkāraṃ nivedya paścātkeśarakuṃkumakarpūraraktacaṃdanamiśramanulepanaṃ dadyāt
46.68
oṃ tavātipriya
vṛkṣāṇāṃ raso'yaṃ tigmadīdhite || sa tavaivocitaḥ svāmingṛhāṇa kṛpayā mama
46.69
tataścaṃpakajapākaravīrakarṇakakesarakokanadādibhiḥ pūjāṃ
kuryāt
46.70
oṃvanaspatiraso divyo gaṃdhāḍhyo gaṃdha uttamaḥ || āhāraḥ sarvadevānāṃ dhūpo'yaṃ pratigṛhyatām
46.71
śaṃkhakī dhūpamaṃtraḥ || tataḥ
pāyasādiniṣpannaṃ naivedyaṃ nivedayedanena maṃtreṇa || naivedyamamṛtaṃ sarvabhūtānāṃ prāṇavardhanam || pūrṇapātre mayā dattaṃ pratigṛhya prasīda me
46.72
tataḥ
śaucodakatāṃbūladīpārārtikaśītalikāpunaḥpūjādi nivedya yathāśaktyā stutvā sukṛtaṃ duṣkṛtaṃ vā kṣamasveti procya visarjayet || tato bhūyo
namasya hemavastropavītālaṃkārān brāhmaṇāya nivedya nirmālyaṃ saṃhṛtyāṃbhasi nikṣipet
46.73
ityarthyadānavidhiḥ || ya evaṃ bhāskarāyārghyaṃ mūrtī
maṃḍalake'pi vā || nityaṃ nivedayetprātaḥ syādddraverātmavatpriyaḥ
46.74
anena vidhinā karṇo bhāskarāghyaṃ prayacchati || tataḥ sūryasya pārthāsāvātma
vadvallabho mataḥ
46.75
aśaktaścennityamekamarghyaṃ dadyāddivākṛte || tato'tra rathasaptamyāṃ kuṃḍe deyaḥ prayatnataḥ
46.76
aśvamedhaphalaṃ prāpya sūryaloka
mavāpnuyāt || tasmātsarvaprayatnenena dātavyo'gho'tra bhārata
46.77
evaṃvidhastvasau devo bhaṃṭṭādityo'tra tiṣṭhati || bhūyānato'pi bahuśaḥ pāpahā dharma
vardhanaḥ
46.78
divyamaṣṭavidhaṃ cātra sadyaḥ pratyayakārakam || pāpānāṃ copabhuktaṃ hi yathā pārtha halāhalam
46.78.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāharūyāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe sāgarasaṃgame bhaṭṭādityamāhātmyavarṇanaṃnāma tricatvāriṃśo'dhyāyaḥ
Linked texts (5)
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit