Pramāṇa · Search · About · API

Kaumarikakhanda 47

Kaumārīkākhaṇḍa 47

Language
Sanskrit

Contents

47.1

cha || || arjuna uvāca || || divyaprakāramicchāmi śrotuṃ cāhaṃ munīśvara || kathaṃ kāryāṇi kānīha sphuṭaṃ yaiḥ puṇyapāpakam

47.2

nārada uvāca || || śapathāḥ kośaghaṭakau viṣāgnī taptamāṣakau || phalaṃ ca taṃḍulaṃ caiva divyāntyaṣṭau vidurbudhāḥ

47.3

asākṣikeṣu
cārjyeṣu mitho vivadmānayoḥ || rājadrohābhiśāpeṣu sāhaseṣu tathaiva ca

47.4

avidastattvataḥ satyaṃ śapathenābhilaṃghayet || maharṣibhiśca devaiśca
satyārthāḥ śapathāḥ kṛtāḥ

47.5

javano nṛpatiḥ kṣīṇo mithyāśapathamācaret || vasiṣṭhāgre varṣamadhye sānvayaḥ kila bhārata

47.6

aṃdhaḥ
śatrugṛhaṃ gacchedyo mithyāśapathāṃścaret || rauravasya svayaṃ dvāramudghāṭayati durmatiḥ

47.7

manyaṃte vai pāpakṛto na kaścitpaśyatīti naḥ
tāṃśca devāḥ prapaśyaṃti svasyaivāṃtarapauruṣāḥ

47.8

ādityacaṃdrāvanilo'nalaśca dyaurbhūmirāpo hṛdayaṃ yamaśca || ahaśca rātriśca ubhe ca saṃdhye
dharmo hi jānāti narasya vṛttam

47.9

evaṃ tasmādabhiṃjñāya satyārthaśapathāṃścaret || vṛthā hi śapathānkurvanpretya ceha vinaśyati

47.10

idaṃ satyaṃ vadāmīti bruvansākṣī bhavānyataḥ || śubhāśubhaphalaṃ dehi śuciḥ pādau raveḥ spṛśet

47.11

atha śāstrasya vipro'pi śastrasyāpi
ca kṣatriyaḥ || māṃ saṃspṛśaṃstathā vaiśyaḥ śūdraḥ svagurumeva ca

47.12

mātaraṃ pitaraṃ pūjyaṃ spṛśetsādhāraṇaṃ tvidam || kośasya rūpaṃ pūrvaṃ te
vyākhyātaṃ pāṃḍunaṃdana

47.13

vipravarjyaṃ tathā kośaṃ varṇināṃ dāpayennṛpaḥ || yo yo yaddevatābhaktaḥ pāyayettasya taṃ naram

47.14

samabhaktaṃ ca
devānāmādityasyaiva pāyayet || sarveṣāṃ coyadevānāṃ snāpayedāyudhāsrakam

47.15

snānodakaṃ vā saṃkalpaṃ gṛhītvā pāyayennavam || trisaptarātramadhye
ca phalaṃ kośasya nirdiśet

47.16

ataḥ paraṃ mahādivyavidhānaṃ śṛṇu yadbhavet || saṃśayacchedi sarveṣāṃ dhāṣṭryāttaddivyameva ca

47.17

saśiraskaṃ
pradātavyamiti brahmā purābravīt || mahogrāṇāṃ ca dātavyamaśiraskamapi sphuṭam

47.18

sādhūnāṃ varṇināṃ rājā na śiraskaṃ pradāpayet || na pravāte
ghaṭaṃ deyaṃ noṣṇakāle hutāśanam

47.19

varṇināṃ ca tathā kālaṃ taṃḍulaṃ mukharogiṇām

47.20

kuṣṭhapittārditānāṃ ca brāhmaṇānāṃ ca no viṣam
taptamāṣakamarhaṃti sarve dharmyaṃ niratyayam

47.21

na vyādhimarake deśe śapathānkośameva ca || divyānnyāsurakairmaṃtraiḥ staṃbhayaṃtīha kecana

47.22

pratighātavidasteṣāṃ yojayeddharmavatsalān || divyānāṃ staṃbhakānjñātvā pāpātnityaṃ mahīpatiḥ

47.23

vivāsayetsvakādrāṣṭrātte hi lokasya kaṃṭa
kāḥ || teṣāmanveṣaṇe yatnaṃ rājā nityaṃ samācaret

47.24

te hi pāpasamācārāstaskarebhyo'pi taskarāḥ || prāgdṛṣṭadoṣānsvalpeṣu divyeṣu vini
yojayet

47.25

mahatsvapi na cārtheṣu dharmajñāndharmavatsalān || na mithyāvacanaṃ yeṣāṃ janmaprabhṛti vidyate

47.26

śraddadhyātpārthivasteṣāṃ vacanā
deva bhārata || jñātvā dharmiṣṭhatāṃ rājā puruṣasya vicakṣaṇaḥ

47.27

krodhāllobhātkārayaṃśrva svayameva praduṣyati || tasmātpāviṣu divyaṃ syāttatrādau
procyate ghaṭe

47.28

susamāyāṃ pṛthivyāṃ ca digbhāge pūrvadakṣiṇe || yajñiyasya tu vṛkṣasya sthāpyaṃ syānmuṃḍakadvayam

47.29

staṃbhakasya pramāṇaṃ ca
saptahastaṃ prakīrtitam || dvau hastau nikhanetkāṣṭhaṃ dṛśyaṃ syāddhastapaṃcakam

47.30

aṃtaraṃ tu tayoḥ kāryaṃ tathā hastacatuṣṭayam || muṃḍaikopari kāṣṭhaṃ
ca dṛḍhaṃ kuryādvicakṣaṇaḥ

47.31

caturhastaṃ tulākāṣṭhamavraṇaṃ kārayetsthiram || khadirārjunavṛkṣāṇāṃ śiṃśapāśālajaṃ tvatha

47.32

tulākāṣṭhe tu
kartavyaṃ tathā vai śik‍yakadvayam || prāṅmukho niśrvalaḥ kāryaḥ śucau deśe ghaṭastathā

47.33

pāṣāṇasyāpi jāyeta staṃbheṣu ca ghaṭastathā || vaṇi
ksuvarṇakāro vā kuśalaḥ kāṃsyakārakaḥ

47.34

tulādhāradharaḥ kāryo ripau mitre ca yaḥ samaḥ || śrāvayetprāḍvivāko'pi tulādhāraṃ vicakṣaṇaḥ

47.36

brahmaghne ye smṛtā lokā ye ca strībālaghātake || tulādhārasya te lokāstulāṃ dhārayato mṛṣā

47.36-2

ekasmiṃstolayecchakye jñātaṃ sūpoṣitaṃ naram
dvitīye mṛttikāṃ śubhrāṃ gaurāṃ tu tulayedbudhaḥ

47.37

iṣṭikābhasmapāṣāṇakapālāsthīni varjayet || tolayitvā tataḥ pūrvaṃ tasmāttamavatārayet

47.38

mūrdhni patraṃ tato nyasya nyastapatraṃ niveśayet || patre maṃtrastvayaṃ lekhyo yaḥ puroktaḥ svayaṃbhuvā

47.39

brahmaṇastvaṃ sutā devi tulānāmneti
kathyate || tukāro gaurave nityaṃ lakāro laghuni smṛtaḥ

47.40

gurulāghavasaṃyogāttulā tena nigadyase || saṃśayānmocayasvainamabhiśastaṃ naraṃ śubhe

47.41

bhūya āropayettaṃ tu naraṃ tasminsapatrakam || tulito yadi vardheta śuddho bhavati dharmataḥ

47.42

hīyamāno na śuddhaḥ syāditi dharmavido viduḥ
śikyacchede tulābhaṃge punarāropayennaram

47.43

evaṃ niḥsaṃśayaṃ jñānaṃ yaccānyāyaṃ na lopayet || etatsarvaṃ ravau vāre kāryaṃ saṃpūjya bhāskaram

47.44

athātaḥ saṃpravakṣyāmi viṣadivyaṃ śṛṇuṣva me

47.45

dviprakāraṃ ca tatproktaṃ ghaṭasarpaviṣaṃ tathā || śṛṃgiṇo vatsanābhasya himaśailabhavasya vā

47.46

yavāḥ sapta pradātavyā athavā ṣaḍghṛtaplutāḥ || mūrdhni vinyastapatrasya patre caivaṃ niveśayet

47.47

tvaṃ viṣa brahmaṇaḥ putra satyadharme vyavasthitaḥ
trāyasvainaṃ naraṃ pāpātsatyenāsya bhavāmṛtam

47.48

yena vegairvinā jīrṇaṃ chardimūrcchāvivarjitam || taṃ tu śuddhaṃ vijānīyāditi dharmavido viduḥ

47.49

kṣudhitaṃ kṣudhitaḥ sarpaṃ ghaṭasthaṃ procya pūrvavat || saṃspṛśettālikāḥ sapta na daśecchuddhyatīti saḥ

47.50

agnidivyaṃ yathā prāha viraṃci
stacchṛṇuṣva me || saptamaṃḍalikānkuryāddevasyāgre rakhestathā

47.51

maṃḍalānmaṃḍalaṃ kāryaṃ pūrveṇeti viniścayaḥ || ṣoḍaśāṃgulakaṃ kāryaṃ maṃḍalāttāvadaṃ
taram

47.52

ārdravāsasamāhūya tathā caivāpyupoṣitam || kārayetsarvadivyāni devabrāhmaṇasaṃnidhau

47.53

pratyakṣaṃ kārayeddivyaṃ rājño vāpi
kṛtasya vā || brāhmaṇānāṃ śrutavatāṃ prakṛtīnāṃ tathaiva ca

47.54

paścime dinakāle hi prāṅmukhaḥ prāñjaliḥ śuciḥ || caturasre maṃḍale'nye kṛtvā caiva
samau karau

47.55

lakṣayeyuḥ kṛtādīni hastayostasya hāriṇaḥ || saptāśvatthasya patrāṇi badhnīyuḥ karayostataḥ

47.56

navena kṛtasūtreṇa kārpā
sena dṛḍhaṃ yathā || tatastu susamaṃ kṛtvā aṣṭāṃgulamathāyasam

47.57

piṃḍaṃ hutāśasaṃtaptaṃ paṃcāśatpalikaṃ dṛḍham || ādau pūjāṃ rakheḥ kṛtvā hutāśasyātha
kārayet

47.58

raktacaṃdanadhūpābhyāṃ raktapuṣpaistathaiva ca || abhiśastasya patraṃ ca badhnīyāccaiva mūrdhani

47.59

maṃtreṇānena saṃyuktaṃ brāhmaṇābhihi
tena ca || tvamagne vedāścatvārastvaṃ ca yajñeṣu hūyase

47.60

pāpaṃ punāsi vai yasmāttasmātpāvaka ucyase || tvaṃ mukhaṃ sarvadevānāṃ tvaṃ mukhaṃ brahmavādi
nām

47.61

jaṭharastho'si bhūtānāṃ tato vetsi śubhāśubham || pāpeṣu darśayātmānamarciṣmānbhava pāvaka

47.62

athavā śuddhabhāveṣu śīto bhava
mahābala || tato'bhiśastaḥ śanakairmaṃḍalāni parikramet

47.63

parikramya śanairjahyāllohapiṃḍaṃ tataḥ kṣitau || vipatrahastaṃ taṃ paścātkārayedrīhimardanam

47.64

nirvikārau karau dṛṣṭvā śuddho bhavati dharmataḥ|| bhayādvā pātayedyastu tadadho vā vibhāvyate

47.65

punastvāhārayellohaṃ vidhireṣa prakīrtitaḥ
athātaḥ saṃpravakṣyāmi taptamāṣavidhiṃ śṛṇu

47.66

kārayedāyasaṃ pātraṃ tāmraṃ vā ṣoḍaśāṃgulam || caturaṃgulakhātaṃ tu mṛnmayaṃ vāpi kārayet

47.67

pūrayeddhṛtatailābhyāṃ palairviṃśatibhistataḥ || sutapte nikṣipettatra suvarṇasya tu māṣakam

47.68

vahnayuktaṃ vinyasenmaṃtramabhiśastasya mūrdhani
aṃguṣṭhāṃguliyogena taptamāṣaṃ samuddharet

47.69

śuddhaṃ jñeyamasaṃdigdhaṃ visphoṭādivivarjitam || phālaśuddhiṃ pravakṣyāmi tāṃ śṛṇu tvaṃ dhanaṃjaya

47.70

āyasaṃ dvādaśapalaṃ ghaṭitaṃ phālamucyate || aṣṭāṃgulamadīrghaṃ ca caturaṃgulavistṛtam

47.71

vahnayuktaṃ vinyasenmaṃtramabhiśastasya mūrdhani || triḥ
parāvartayejjihvāṃ lihannasmātṣaḍaṃgulam

47.72

gavāṃ kṣīraṃ pradātavyaṃ jihvāśodhanamuttamam || jihvāparīkṣaṇaṃ kuryāddagdhā cenna vimocyate

47.73

taṃ viśuddhaṃ vijānīyādviśuddhā cettu jāyate || taṃḍulasyātha vakṣyāmi vidhidharmaṃ sanātanam

47.74

caurye tu taṃḍulā
deyā na cānyatra kathaṃcana || taṃḍulānudake siktvā rātrau tatraiva sthāpayet

47.75

prabhāte kāriṇe deyā bhakṣaṇāya na saṃśayaḥ || triḥkṛtvaḥ
prāṅmukhaścaiva patre niṣṭhīvayettataḥ

47.76

pippalasyātha bhūrjasya na tvanyasya kathaṃcana || tāṃstu vai kārayecchuddhāṃstaṃḍulāñchālisaṃbha
vān

47.77

mṛnmaye bhājane kṛtvā savituḥ purataḥ sthitaḥ || taṇḍulānmaṃtrayecchuddhānmantreṇānena dharmataḥ

47.78

dīyase dharmatattvajñairmānuṣāṇāṃ
viśodhanam || stutastanḍula satyena dharmatastrātumarhasi

47.79

niṣṭhīvane kṛte teṣāṃ savituḥ purataḥ sthite || śoṇitaṃ dṛśyate yasya tamaśuddhaṃ vinirdi
śet

47.80

evamaṣṭavidhaṃ divyaṃ pāpasaṃśayacchedanam || bhadbhādityasya purato jāyate kurunaṃdana

47.81

jaladivyaṃ tathā prāhurdviprakāraṃ purāvidaḥ
jalahastaṃ smṛtaṃ caikaṃ majjanaṃ cāparaṃ viduḥ

47.82

bāṇakṣepastathādānaṃ yāvadvīryavatāḥkṛtam || tāvattaṃ majjayejjīvettathā tacchuddhimādiśet

47.83

evaṃvidhamidaṃ sthānaṃ bhaṭlādityasya bhārata || mamaiva kṛpayā bhānorjātametanmahītale

47.83.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe bhaṭlādityamāhātmye divyavarṇanaṃnāma catuścatvāriṃśo'dhyāyaḥ

Linked texts (7)