<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Skandapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda) › [Kaumarikakhanda](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda) › 55

# Kaumarikakhanda 55

Kaumārīkākhaṇḍa 55

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [55.47](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.47) — 1 part

### [55.1](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.1)

cha || || arjuna uvāca || || koṭitīrthaṃ kathaṃ jātaṃ kena vā nirmitaṃ mune  
kasmādvā koṭitīrthānāṃ phalamatrocyate mune

### [55.2](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.2)

nārada uvāca || || yadā me sthāpitaṃ sthānaṃ prasādyātha mayā prabhuḥ || brahmalokātsamā  
nītaḥ sākṣādbrahmā pitāmahaḥ

### [55.3](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.3)

tato madhyāhnasamaye snānārthe bhagavānvidhiḥ || sasmāra koṭitīrthānāṃ smṛtānyatrāgatāni ca

### [55.4](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.4)

svargātri  
daśalakṣāṇi saptatiśca mahītalāt || pātālādviṃśallakṣāṇi smṛtānyabhyāgatāni ca

### [55.5](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.5)

anena pravibhāgena liṃgānyapi kurudvaha || āyātāni  
yathā pūjāṃ vidadhāti pitāmahaḥ

### [55.6](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.6)

tato'bhiṣecanaṃ kṛtvā liṃgānyabhyarcya padmabhūḥ || madhyāhnakṛtyaṃ saṃsādhya mama premṇā varaṃ dadau

### [55.7](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.7)

tato  
bhagavatā hyatra manasā nirmitaṃ saraḥ || bhagavānarcitastīrthairidarmūce prajāpatiḥ

### [55.8](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.8)

kiṃ kurma bhagavandhātarādeśaṃ dehi naḥ prabho || teṣāṃ tadvacanaṃ śrutvā  
brahmā prāha prajāpatiḥ

### [55.9](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.9)

etasminsarasi stheyaṃ tīrthaiḥ sarvairathātra ca || ekasmiṃśca tathā liṃge sarvaliṃgairmamārcanāt

### [55.10](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.10)

koṭīnāmeva tīrthānāṃ  
liṃgānāṃ snānapūjayā || dānena ca phalaṃ tvatra yadi satyaṃ vaco mama

### [55.11](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.11)

yaḥ śrāddhaṃ kurute cātra piṃḍadānaṃ yathāvidhi || pitṝṇāmakṣayā tṛpti  
rjāyate nātra saṃśayaḥ

### [55.12](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.12)

snātvā yo'bhyarcayeddevaṃ koṭīśvaramananyadhīḥ || koṭiliṃgārcanaphalaṃ vyaktaṃ tasyopajāyate

### [55.13](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.13)

trailokye yāni  
tīrthāni gaṃgādyāḥ saritastathā || teṣāṃ sa phalamāpnoti koṭitīrthāvagāhanāt

### [55.14](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.14)

evaṃ dattvā varaṃ brahmā brahmalokaṃ yayau prabhuḥ || koṭitīrthaṃ ca  
saṃjātaṃ tataḥ prabhṛti viśrutam

### [55.15](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.15)

asya tīre purā pārtha brahmādyairdevasattamaiḥ || yajñānbahuvidhānkṛtvā tataḥ siddhiṃ parāṃ yayuḥ

### [55.16](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.16)

vasiṣṭhādyairmuni  
varaistapaśvīrṇaṃ purānagha || manaso'bhīpsitānkāmānprāpuranye tapodhanāḥ

### [55.17](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.17)

atra tīrthe purā pārtha atriṇā vihitaṃ tapaḥ || koṭitīrthāddakṣiṇataḥ  
sthāpitaṃ liṃgamuttamam

### [55.18](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.18)

atrīśvarābhisaṃjñaṃ tu mahāpāpaharaṃ param || sthāpayitvā ca talliṃgamagre cakre sarovaram

### [55.19](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.19)

tatra snātvā ca yo  
martyaḥ śrāddhaṃ kuryātprayatnataḥ || atrīśvaraṃ samabhyarcya rudraloke vasecciram

### [55.20](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.20)

bharadvājena muninā koṭitīrthe sarovare || tapaścīrṇaṃ mahābāho yajñāśca  
vihitāḥ kila

### [55.21](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.21)

bharadvājeśvaraṃ liṃgaṃ sthāpitaṃ sumanoharam || tatra kṛtvā saro ramyaṃ parāṃ mudamavāptavān

### [55.22](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.22)

tatra snātvā naro  
bhaktyā śrāddhaṃ kuryādvidhānataḥ || bharadvājeśvaraṃ pūjya śivaloke mahīyate

### [55.23](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.23)

tataśca koṭitīrthe'smingautamo bhagavānṛṣiḥ || atapyata  
tapo ghoramahalyāsaṃgamāśayā

### [55.24](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.24)

taṃ kāmaṃ prāptavāndhīmānparāṃ mudamupāgataḥ || ahalyāyā samāyogametattīrthaprabhāvataḥ

### [55.25](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.25)

asminkṣetre mahāliṃgaṃ gautameśvarasaṃjñitam || sthāpayāmāsa bhagavānahalyāsarasastaṭe

### [55.26](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.26)

arjuna uvāca || || ahalyāyā kadā  
brahmankhānitaṃ vai mahatsaraḥ || tanmama brūhi sakalamahalyāsaraḥkāraṇam

### [55.27](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.27)

nārada uvāca || || ahalyā śāpamāpannā gautamātkila  
phālguna || purā caṃdrasamāyoge paraṃ duḥkhamupāgatā

### [55.28](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.28)

tato duḥkhārtaḥ sa muniḥ koṭitīrthe'karottapaḥ || tapasā tena vai pārthāhalyayā saha  
saṃgataḥ

### [55.29](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.29)

tataḥ sādhvī paraṃ dṛṣṭā atra kṣetre sarovaram || cakāra sumahatpuṇyaṃ tīrthodaiḥ paripūritam

### [55.30](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.30)

ahalyāsarasi snānaṃ piṃḍadānaṃ  
samācaret || gautameśaṃ ca saṃpūjya brahmalokaṃ sa gacchati

### [55.31](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.31)

koṭitīrthe naraśreṣṭha aneke munayo'malāḥ || tapastaptvā sughoraṃ ca parāṃ siddhimṛ  
pāgatāḥ

### [55.32](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.32)

rājabhirbahubhiḥ pūrvaṃ tapo dānaṃ tathādhvarāḥ || asmiṃstīrthe suvihitāḥ parāṃ siddhimūpāgatāḥ

### [55.33](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.33)

asyai tīre dvijaṃ caikaṃ mṛṣṭā  
traiyaṃśca tarpayet || tena śraddhāsahāyena koṭirbhavati tarpitā

### [55.34](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.34)

asya tīre naraḥ pārtha ratnāni vividhāni ca || gobhūmitiladhānyāni vāsāṃsi  
vividhāni ca

### [55.35](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.35)

śraddhayā parayā pārtha dvijebhyaḥ saṃprayacchati || śatakoṭiguṇaṃ puṇyaṃ koṭitīrthaprabhāvataḥ || koṭitīrthe pratiśrutya dvijebhyo  
na prayacchati

### [55.36](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.36)

narake pātayitvā ca kulamekottaraṃ śatam || ātmānaṃ pātayetpaścāddāruṇaṃ rauravaṃ mahat

### [55.37](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.37)

māghamāse tu saṃprāpte  
prātaḥkāle tathā'male || yaḥ snāti makarāditye tasya puṇyaṃ śṛṇuṣva me

### [55.38](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.38)

sarvatīrtheṣu yatpuṇyaṃ sarvayajñeṣu yatphalam || sarvadānavratairyeñca koṭi  
tīrthe dinedine

### [55.39](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.39)

tatpuṇyaṃ labhate martyo nātra kāryā vicāraṇā || kanyāgate savitari yaḥ śrāddhaṃ kurute naraḥ

### [55.40](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.40)

pitarastasya  
tṛpyaṃti gayāśrāddhaśatairna tu || kārttike māsi saṃprāpte snānādi kurute yadi

### [55.41](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.41)

tadakṣayaphalaṃ sarvaṃ brahmaṇo vacanaṃ yathā || iṣṭvātra yajñamekaṃ  
tu koṭiyajñaphalaṃ labhet

### [55.42](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.42)

kanyāṃ brāhmeṇa vidhinā dattvā koṭiguṇaṃ phalam || sarvadānaṃ koṭiguṇaṃ koṭitīrthe bhavedyataḥ

### [55.43](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.43)

koṭi  
tīrthe tyajetprāṇānhṛdi kṛtvā tu mādhavam || tasya pārtha ciraṃ svarge hyakṣayā śāśvatī gatiḥ

### [55.44](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.44)

koṭitīrthe tīrthavare dehatyāgaṃ karoti yaḥ  
tasya pūjāṃ prakurvaṃti brahmādyā devatāgaṇāḥ

### [55.45](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.45)

asya tīre dehadāho yasya kasya prajāyate || asthikṣepo yasya bhavenmahīsāgarasaṃgame

### [55.46](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.46)

tatphalaṃ gadituṃ pārtha vāgīśo'pi na vai kṣamaḥ || etajjñātvā paraṃ pārtha koṭitīrthaṃ prasevate

### [55.47](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.47)

dinedine phalaṃ tasya kāṃpilaṃ gosahasrakam  
svarge martye ca pātāle tasmādetatsudurlabham

### [55.47.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55.47.p1)

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe koṭitīrthamāhātmyavarṇanaṃnāma dvipañcāśattamo'dhyāyaḥ

## Linked texts (2)

- [Vaiṣṇavakhaṇḍa](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.vaisnavakhanda.94.1) — Sanskrit
- [Kumārikākhaṇḍa](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.mahesvarakhanda.kumarikakhanda.54.1) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.kaumarikakhanda.55) · Pramāṇa
