Pramāṇa · Search · About · API

Kaumarikakhanda 61

Kaumārīkākhaṇḍa 61

Language
Sanskrit

Contents

61.1

cha || || arjuna uvāca
guptakṣetramidaṃ kasmātkasmādguhyaṃ ca nārada || yasya prabhāvaḥ sumahānnaiva kasyāpi saṃstutaḥ

61.2

nārada uvāca || || purātanāmatra kathāṃ gupta
kṣetrasya kāraṇe || śṛṇu pāṃḍava śāpena guptamāsīdidaṃ yathā

61.3

purā nimitte kasmiṃścitsarvatīrthādhidaivatāḥ || praṇāya brahmasado brahmāṇaṃ sahitā
yayuḥ

61.4

puṣkarasya prabhāsasya nimiṣasyārbudasya ca || kurukṣetrasya kṣetrasya dharmāraṇyasya devatāḥ

61.5

vastrāpathasya śvetasya phalgutīrtha
sya cāpi yāḥ || kedārasya tathānyeṣāṃ kṣetrāṇāṃ koṭiśo'pi yāḥ

61.6

siṃdhusāgarayogasya mahīsāgarakasya ca || gaṃgāsāgarayogasya adhiyāḥ
sūkarasya ca

61.7

gaṃgārevāmukhīnāṃ tu nadīnāmadhidevatāḥ || śoṇahradapurogāṇāṃ hradānāṃ cādhidevatāḥ

61.8

te sarve saṃghaśo bhūtvā śreṣṭhayajñā
nāya cātmanaḥ || samupājagmuramalā mahatīṃ brahmaṇaḥ sabhām

61.9

tatra tīrthāni sarvāṇi samāyātāni vīkṣya saḥ || uttasthau sahitaḥ sarvaiḥ
sabhāsadbhiḥ pitāmahaḥ

61.10

praṇamya sarvatīrthebhyaḥ prabaddhakarasaṃpuṭaḥ || tīrthāni bhagavānāha vismayotphullalocanaḥ

61.11

adya naḥ saṅga sakalaṃ
yuṣmābhiratipāvitam || vayaṃ ca pāvitā bhūyo yuṣmākaṃ darśanādapi

61.12

tīrthānāṃ darśanaṃ śreyaḥ sparśanaṃ snānameva ca || kīrtanaṃ smaraṇaṃ cāpi
na̍ syātpuṇyaṃ vinā param

61.13

mahāpāpānvitā raudrāstvapi ye syuḥ suniṣṭhurāḥ || te'pi tīrthaiḥ prapūyaṃte kiṃ punardharmasaṃsthitāḥ

61.14

evamuktvā
pulastyaṃ sa putramabhyādideśa ha || śīghramarghaṃ tīrthahetoḥ samānaya yathārcaye

61.15

pulastya uvāca || || asaṃkh‍yānīha tīrthāni dṛśyaṃte
padmasaṃbhava || yathā diśasi māṃ tāta arghamekamupānaye

61.16

dharmapravacane śloko yata eṣa pragīyate

61.17

bhaveyuryadyasaṃkhyātā arghayogyāḥ
samarcane || tatasteṣāṃ variṣṭhāya dātavyo'rghaḥ kilaikataḥ

61.18

brahmovāca || || sābhiprāyaṃ sādhu vatsa tvayā proktamidaṃ vacaḥ || evaṃ
kuruṣvaikamarghamānaya tvaṃ suśīghrataḥ

61.19

nārada uvāca || || tataḥ pulastyo vegena samāninye'rghamuttamam || taṃ ca brahmā kare gṛhya tīrthānyāheti
bhāratīm

61.20

sarvairbhavadbhiḥ saṃhatya mukhyastvekaḥ prakīrtyatām || tasmai cārghaṃ prayacchāmi naivaṃ māmanayaḥ spṛśet

61.21

tīrthānyūcuḥ
na vayaṃ śreṣṭhatāṃ vidmaḥ kathaṃcana parasparam || asmāddhetośca saṃprāptā jñātvā dehi tvameva tat

61.22

brahmovāca || || nāhaṃ vedmi śreṣṭhatāṃ vaḥ
kathaṃcana namo'stu vaḥ || sarve cāpāramāhātmyaṃ svayaṃ me vaktumarhatha

61.23

yatra gaṃgā gayā kāśī puṣkaraṃ naimiṣaṃ tathā || kurukṣetraṃ tathā revā mahīsā
garasaṃgamaḥ

61.24

prabhāsādyāni śataśo yatra nastatra kā matiḥ

61.25

nārada uvāca || || evamukte padmabhuvā kopi novāca
kiṃcana || cireṇedaṃ tataḥ prāha mahīsāgarasaṃgamaḥ

61.26

mamainamarghaṃ tvaṃ yaccha caturānana śīghrataḥ || yataḥ koṭikalāyāṃ vā mama ko'pi
na pūryate

61.27

yataścendradyumnarājñā tāpyamānā vasuṃdharā || sarvatīrthadravībhūtā mahīnāmābhavannadī

61.28

sā ca sarvāṇi tīrthāni saṃyu
ktāni mayā saha || sarvatīrthamayastasmādasmi khyāto jagatraye

61.29

guhena ca mahāliṃgaṃ kumāreśvaramīśvaram || saṃsthāpya tīrthamukhyatvaṃ
mama dattaṃ mahātmanā

61.30

nāradenāpi mattīre sthānaṃ saṃsthāpya śobhanam || sarvebhyaḥ puṇyakṣetrebhyo dattaṃ śreṣṭhayaṃ purā mama

61.31

evaṃ
tribhirhetuvarairmamaivārghaḥ pradīyatām || guṇaikadeśe'pi samaṃ mama tīrthaṃ na vai param

61.32

ityukte vacane pārtha tīrtharājena bhārata || sarve nocuḥ
kiṃcanāpi kiṃ brahmā vakṣyatīti yat

61.33

tato brahmasuto jyeṣṭhaḥ śvetamālyānulepanaḥ || dakṣiṇaṃ bāhumuddhṛtya dharmo vacanamabravīt

61.34

aho kaṣṭamidaṃ kṛtaṃ tīrtharājena mohataḥ || santo'pi na guṇā vācyāḥ svayaṃ sadbhiḥ svakā yataḥ

61.35

svīyānguṇānsvayaṃ yo hi sampatsu prakṣi
panparān || bravīti rājasastveṣa hyahaṃkāro jugupsitaḥ

61.36

tasmādasmādahaṃkārātsatsvapyeṣu guṇeṣu ca || aprakhyātaṃ dhvastarūpamidaṃ tīrthaṃ bhavi
ṣyati

61.37

staṃbhatīrthamiti khyātaṃ stambho garvaḥ kṛto yataḥ || staṃbhasya hi phalaṃ sadyo brahmāpi prāpa kiṃ paraḥ

61.38

ityukte dharmadeve'na hā heti
rava utthitaḥ || tataḥ śīghraṃ samāyāto yogīśo'haṃ ca pāṃḍava

61.39

guhastato vacaḥ prāha dharmadevasamāgame || ayuktametacchāpo'yaṃ datto yaddharma
dhārṣṭyataḥ

61.40

bravītu ko'pi sarveṣāṃ tīrthānāṃ teṣu vartatām || yadyaiśvaryaṃ nārhatesau mahīsāgarasaṃgamaḥ

61.41

tiṣṭhatvātmaguṇo yacca tīrtharā
jena varṇitaḥ || tatra ko viguṇo nāma mithyāvādo yato guṇaḥ

61.42

aho na yuktaṃ pālānāṃ yadi te'pyavimṛśya ca || evamarthānkariṣyaṃti kaṃ
yāṃti śaraṇaṃ prajāḥ

61.43

evamukte guhenātha dharmo vacanamabravīt || satyametadyadarho'yaṃ mahīsāgarasaṃgamaḥ

61.44

mukhyatvaṃ sarvatīrthānāmardhaṃ cāpi
pitāmahāt || kiṃtu nātmaguṇā vācyāḥ satāmetatsadā vratam || parokṣepi svapraśaṃsā brahmāṇamapi cālayet

61.45

svapraśaṃsāṃ prakurvāṇaḥ parākṣepasa
manvitām || kiṃ divaḥ pṛthivīṃ pūrvaṃ yayātirna papāta ha || yāni pūrvaṃ pramāṇāni kṛtānīśena dhīmatā

61.46

tāni sampālanīyāni tāni ko'ti
kramedbudhaḥ || tava pitrā samādiśya yadarthaṃ sthāpitā vayam

61.47

pālayāmāsa etacca tvaṃ pālayitumarhasi || īśvarāḥ svapramāṇeṇa bhavaṃto yadi kurvate

61.48

tadasmābhiridaṃ yuktaṃ śāsanaṃ diśyatāṃ param || evamuktvā svīyamudrāṃ moktukāmaṃ vṛṣaṃ tadā

61.49

ahaṃ prastāvamanvīkṣya vākyametadudairayam
namo dharmāya mahate viśvadhātre mahātmane

61.50

brahmaviṣṇuśivairnityaṃ pūjitāyāghanāśine || yadi mudrāṃ bhavāndharmaṃ parityakṣyati karhicit

61.51

tadasmākaṃ kuto bhāvo mā viśvaṃ nāśaya prabho || yogīśvaraṃ guhaṃ cāpi saṃmānayitumarhasi

61.52

śivavanmānanīyo hi yataḥ sākṣācchivātmajaḥ
tvāṃ ca devo guhaḥ svāmī saṃmānayitumarhati

61.53

yuvayoraikyabhāvena sukhaṃ jīveditaṃ jagat || tvayā pradattaḥ śāpo'yaṃ mā pratyākhyātilakṣaṇaḥ

61.54

anugrahaśca kriyatāṃ tīrtharājasya mānada

61.55

evamuccaramāṇaṃ māṃ praśasyāhāpi padmabhūḥ || sādhvetannāradenoktaṃ dharmaitadvacanaṃ kuru

61.56

sammānaya guhaṃ
cāpi guhaḥ svāmī yato hi naḥ || evamukte brahmaṇā ca dharmo vacanamabravīt

61.57

namo guhāya siddhāya kiṃkarā yasya te vayam || madīyāṃ skanda vijñaptiṃ nārthe
nāmavadhāraya

61.58

staṃbhādetanmahātīrthamaprasiddhaṃ bhaviṣyati || staṃbhatīrthamiti khyātaṃ suprasiddhaṃ bhaviṣyati

61.59

stambhatīrthamiti khyātaṃ sarvatī
rthaphalapradam || yaścātra snānadānāni prakāriṣyati mānavaḥ

61.60

yathoktaṃ ca phalaṃ tasya sphuṭaṃ sarvaṃ bhaviṣyati || śanivāre hyamāvāsyā bhave
ttasyāḥ phalaṃ ca yat

61.61

mahīsāgarayātrāyāṃ bhavettaccāvadhāraya || prabhāsadaśayātrābhiḥ saptabhiḥ puṣkarasya ca

61.62

aṣṭābhiśca prayāgasya
tatphalaṃ pramaviṣyati || paṃcabhiḥ kurukṣetrasya nakulīśasya ca tribhiḥ

61.63

arbudasya ca yatṣaṅgistatphalaṃ caiṃ bhaviṣyati || vastrāpathasya tisṛbhi
rgaṃgāyāḥ paṃcabhiśca yat

61.64

kūpodaryāścaturbhiśca tatphalaṃ pramaviṣyati || kāśyāḥ paṅgistathā yatsyādgodāvaryāśca paṃcabhiḥ

61.65

tatphalaṃ
staṃbhatīrthe vai śanidarśa bhaviṣyāti || evaṃ datte vare skaṃdastadā prītamanā bhaṃvat

61.66

brahmāpi staṃbhatīrthāya dadāvarthaṃ samāhitaḥ || dadau ca sarvatīrthā
nāṃ śreṣṭhatvamamitadyutiḥ

61.67

tīrthāni ca guhaṃ nāthaṃ sammānya visasarja saḥ || evametatpurā vṛttaṃ guptakṣetrasya kāraṇam

61.68

bhūyaścāpi prasi
ddhyarthaṃ preṣitāpsaraso'tra me || vimokṣitā grāharūpāttvayā tāśca kurudvaha

61.69

yato dharmasya sarvasya nānārūpaiḥ pravartataḥ || paritrāṇāya bhavataḥ
kṛṣṇasya ca bhavo bhave

61.70

tadidaṃ varṇitaṃ tubhyaṃ sarvatīrthaphalaṃ mahat || śrutvaitadāditaḥ pūrvaṃ pumānpāpaiḥ pramucyate

61.71

sūta uvāca || || śrutveti
vijayo dhīmānpraśaśaṃsa suvismitaḥ || visṛṣṭo nāradādyaiśca dvārakāṃ prati jagmivān

61.71.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṃḍe mahīsāgaramāhātmyavarṇane'rjunatīrthayātrāparisamāptivarṇananāmaṣṭapaṃcāśattamo'dhyāyaḥ

Linked texts (5)