Pramāṇa · Search · About · API

Kaumarikakhanda 63

Kaumārīkākhaṇḍa 63

Language
Sanskrit

Contents

63.1

cha || || sūta uvāca || || so'tha prāgjyotiṣā
dvāhye mahopavanasaṃsthitam || sahastrabhūmikaṃ gehamapaśyata hiraṇmayam

63.2

veṇuvīṇāmṛdaṃgānāṃ niḥsvanaiḥ paripūritam || daśasāhasrasaṃkhyābhiśceṭībhiḥ
paripūritam

63.3

āyādbhiḥ pratiyādbhiśca bhagadattasya kiṃkaraiḥ || kimicchantīti bhaginī pṛcchakairabhipūritam

63.4

tadāsādya sa haiḍaṃbirmeroḥ
śikharavadgṛham || dvāri sthitāṃ saṃdadarśa karṇaprāvaraṇāṃ sakhīm

63.5

tāmāha lalitaṃ vīro bhadre sā kva muroḥ sutā || kāmuko draṣṭumicchāmi dūradeśā
gato'tithiḥ

63.6

karṇaprāvaraṇovāca || || kiṃ tavāsti mahābāho tayā mauryyā prayojanam || koṭiśo nihatāḥ pūrvaṃ tayā kāmuka
kāmukāḥ

63.7

tava rūpamahaṃ dṛṣṭvā ghaṭahāsaṃ sadotkacam || praṇamya pādayorvīra sthitā te vacanaṃkarī

63.8

tanmayā saha modasva bhuṃkṣva bhogāṃśca
kāmuka || dāsyāmyanucarāṇāṃ te trayāṇāṃ ca priyātrayam

63.9

ghaṭotkaca uvāca || || kalyāṇi kiṃvadaṃtī te pramuktā svocitā śubhe
punarnaitadvacastubhyaṃ viśate mama cetasi

63.10

vāmaḥ kāmo yato bhadre yasminnupanibaddhyate || sa cātra naiva badhnāti tadvayaṃ kiṃ prakurmahe

63.11

adya
te svāminī dṛṣṭā jitā vā krīḍate mayā || tayā vā vijito yāsye pūrveṣāṃ kāmināṃ gatim

63.12

karṇaprāvaraṇe tasmācchīghrameva nivedyatām
yathā darśanamātreṇa pūjayaṃtyatithiṃ khalu

63.13

iti bhaimervacaḥ śrutvā praskhalaṃtatī niśācarī || prāsādaśikharasthāṃ tāṃ maurvīmevaṃ vacovadat

63.14

devi ko'pi yuvā śrīmāṃstrailokyeṣvamitaprabhaḥ || kāmātithistava dvāri vartate diśa tatparam

63.15

kāmakaṃṭakaṭovāca || || mucyatāṃ śīghra
mevāsau kimarthaṃ vā vilaṃbase || kadāciddaivasaṃgatyā samayo me'bhipūyate

63.16

ityuktavacanācceṭī prāpyāvocaddhaṭotkacam || vraja śīghraṃ kāmuka tvaṃ
tasyā mṛtyośca sannidhau

63.17

ityuktaḥ sa prahasyaiva tatrotsṛjya svakānugān || praviveśa gṛhaṃ bhaimiḥ siṃho meruguhāmiva

63.18

sa paśyañchukasaṃghātānpārāvatagaṇāṃstathā || sārikāśca madonmattāścetīstāṃ cāpyapaśyata

63.19

rūpeṇa vayasā caiva raterapi ratikaṃ
rīm || āṃdolanasukhāsīnāṃ sarvābharaṇabhūṣitām

63.20

tāṃ vidyutalivonnaddhāṃ dṛṣṭvā bhaibhiraciṃtayat || aho kṛṣṇena pitrā me nirdi
ṣṭeyaṃ mamocitā

63.21

nyāyyametatkṛte pūrvaṃ naṣṭā yatkāmināṃ gaṇāḥ || śarīrakṣayaparyāptaṃ kṣīyate yadi karminām

63.22

kāminīnāṃ kṛte yeṣāṃ kṣīyate gaṇanātra kā || evaṃ bahuvidhaṃ kāmī ciṃtayannāha bhīmaṃbhūḥ

63.23

niṣṭhure vajrahṛdaye prāpto'hamatithistava
ucitāṃ tatsatāṃ pūjāṃ kuru yā te hṛdi sthitā

63.24

iti haiḍiṃbivacanaṃ śrutvā kāmakaṭaṃkaṭā || vismitābhūttasya rūpātsvaṃ niniṃda ca
bāliśam

63.25

dhigṛhaṃ yanmayā pūrvaṃ samayaḥ sa kṛto'bhavat || na kṛto'bhūdyadi purā abhaviṣyadsau patiḥ

63.26

iti saṃciṃtayantī sā bhaimiṃ
vacanamabravīt || vṛthā tvamāgato bhadra jīvanvyāhi punaḥ sukhī

63.27

atha kāmayase māṃ tvaṃ tatkathāṃ śīghramuccara || kathāmābhāṣya yadi māṃ sandehe
pātayiṣyasi || tato'haṃ vaśagā jātā hato vā svapsyase mayā

63.28

sūta uvāca || || ityuktavacanāmetāṃ netropāṃtena vīkṣya saḥ

63.29

smṛtvā carācaraguruṃ kṛṣṇamārabdhavānkathām || kasyāṃcidabhavatpatnyāṃ yuvā ko'pyajiteṃdriyaḥ

63.30

tasya caikā sutā jajñe bhāryā tasya mṛtā'bhavat
tato bālakrikāṃ putrīṃ rarakṣa ca pupoṣa ca

63.31

sā yadābhūdyauvanagā vyaṃjitāvayavā śubhā || prollasatkucamadhyāṃgī prollasanmukhapaṃkajā

63.32

tadāsya kāmalulitamātmānaṃ prajahau manaḥ || provāca tāṃ ca tanayāṃ samāliṃgya durāśayaḥ

63.33

prātiveśmakaputrī tvaṃ mayānīyātra poṣitā
bhāryārthaṃ suciraṃ kālaṃ tatkāryaṃ sādhaya priye

63.34

ityuktā sā ca mene ca tattathaiva vacastadā || patitvena ca bheje taṃ bhāryātvena sa tāṃ tathā

63.35

tatastasyāṃ sutā jajñe tasmānmadanarāsabhāt || vada sā tasya bhavati kiṃ dauhitrī sutā'thavā || enaṃ praśnaṃ mama brūhi śīghraṃ cecchaktirasti te

63.36

sūta uvāca || || iti praśnaṃ sā ca śrutvāciṃtayadbahudhā hṛdi

63.37

na ca paśyati nirddhāraṃ praśnasyāsya kathaṃcana || tataḥ praśnena vijitā svāṃ
śaktiṃ samupādade

63.38

atāḍayadrukmarajjuṃ karābhyāṃ dolakasya ca || tato rakṣāṃsi niṣpetuḥ koṭiśo bhīṣaṇānyati

63.39

siṃhavyāghravarāhāśca
mahipāścitrakā mṛgāḥ || samīkṣya tānasaṃkhyeyānkhādituṃ dhāvato ruṣā

63.40

avādayannakhau bhaimiḥ kaniṣṭhāṃguṣṭhajau hasan || tato viniḥsṛtāstatra
dviguṇā rākṣasādayaḥ

63.41

tairmaurvīnirmitāḥ sarve kṣaṇādeva sma bhakṣitāḥ || vijitāyāṃ svaśaktau ca balaśaktimathādade

63.42

utthāya sahasā
dolātkhaḍgamādātumaicchata || uttiṣṭhaṃtīṃ ca tāṃ bhai miranusṛtya javādiva

63.43

keśeṣvādāya savyena pāṇinā'pātayadbhuvi || tataḥ kaṃṭhe savyapādaṃ
dattvādāya ca kartikām

63.44

dakṣiṇena kareṇāsyāśchettumaicchata nāsikām || visphuraṃtī tato maurvī maṃdamāha ghaṭotkacam

63.45

praśnena śaktyā ca
balena nātha tridhā tvayāhaṃ vijitā namaste || tanmuṃca māṃ karmakarī tavāsmi samādiśa tvaṃ prakaromi tacca

63.46

ghaṭotkaca uvāca || || yadyevaṃ
tarhi muktāsi bhūyo darśaya yadbalam || evamuktvā mumocaināṃ muktā cāha praṇamya sā

63.47

jānāmi tvāṃ mahābāho vīraṃ śaktimatāṃ varam || sarvarākṣa
sabhartāraṃ trailokye'mitavikramam

63.48

guhyakādhipatistvaṃ hi kālanābha iti smṛtaḥ || ṣaṣṭikoṭipatirjāto yakṣarakṣākṛte bhuvi

63.49

iti māṃ
prāha kāmākhyā sarvaṃ tatsaṃsmarāmyaham || idaṃ gehaṃ sānugaṃ me dattaṃ mayātmanā tava

63.50

samādiśa prāṇanātha kamādeśaṃ karomi te || || ghaṭotkaca
uvāca || || pracchannastasya ghaṭate na vivāhaḥ kathaṃcana

63.51

maurvi yasya hi vartate pitarau bāṃdhavāstathā || tanmāṃ śīghraṃ vaha śubhe śakraprasthāya
saṃprati

63.52

ayaṃ kulakramo'smākaṃ yadbhāryā patimudvahet || tatrānujñāṃ samāsādya pariṇeṣyāmi tvāmaham

63.53

bhagadattamatho nāthaṃ tato maurvī
nyavedayat || samādāya bahudravyaṃ visasarjārtha bhrātaram

63.54

tataḥ pṛṣṭhiṃ samāropya ghaṭotkacamaniṃditā || nānādravyaparīvārā śakraprasthaṃ samā
vrajat

63.55

tato'sau vāsudevena pāṃḍavaiścābhinaṃditaḥ || śubhe lagne pāṇimasyā jagṛhe bhīmanaṃdanaḥ

63.56

kurūṇāṃ rākṣasānāṃ ca proktottamavi
dhānataḥ || udvāhya tāṃ taddhanaiśca tarpayāmāsa pāṃḍavān

63.57

kuṃtī ca draupadī cobhe mumudāte nitāṃtataḥ || maṃgalānyasya cakrāte maurvyāśca dhana
tarpite

63.58

tato vivāhe nirvṛtte pratipūjya ghaṭotkacam || bhāryayā sahitaṃ rājā svarājyāya samādiśat

63.59

maurvyā''jñāṃ śirasā gṛhya
haiḍaṃbirbhāryayānvitaḥ || śubhaṃ hiḍambasya vane svarājyaṃ samupāvrajat

63.61

tato rākṣasabyoṣābhirvīra kāṃsyaiḥ pravardhitaḥ|| mahotsavena mahatā svarāj‍ye pramumoda
saḥ ||60||tato vaneṣu citreṣu nimnagāpulineṣu ca || reme saha tayā bhaimirmaṃdodaryeva rāvaṇaḥ

63.62

evaṃ vikrīḍatastasya garbho jajñe mahādyuteḥ|| heḍaṃbe rākṣa
savyāghrādvālasūryasamaprabhaḥ

63.63

sa jātamātro vavṛdhe kṣaṇādyauvanago'bhavat || nīlameghacayaprakhyo ghaṭāsyo dīrghalocanaḥ

63.64

ūrdhvakeśaśco
rdhvaromā pitarau praṇato'bravīt || praṇamāmi yuvāṃ cobhau jātasya pitarau gurū

63.65

bhavatorhi priyaṃ kṛtvā anṛṇaḥ syāṃ sadā hyaham || bhavadbhyāṃ
dattamicchāmi abhidhānaṃ yathātmanaḥ

63.66

ataḥ paraṃ tu yacchreyaḥ kartavyaṃ pronnatipradam || tato bhaimistamāligya putraṃ vacanamabravīt

63.67

barbarā
kārakeśatvādvarbarīkābhidho bhavān || bhaviṣyati mahābāho kulasyānandavardhanaḥ

63.68

śreyaśca te yatparamaṃ dṛḍhaṃ ca tatkīrtyate bahudhā vipra
mukhyaiḥ || prakṣyāvahe tadyaduvaṃśanāthaṃ gatvā purīṃ dvārakāṃ vāsudevam

63.68.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe barbarīkotpattivarṇanaṃnāma ṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ

Linked texts (5)