Kaumarikakhanda 63
Kaumārīkākhaṇḍa 63
- Language
- Sanskrit
Contents
- 63.68 — 1 part
63.1
cha || || sūta uvāca || || so'tha prāgjyotiṣā
dvāhye mahopavanasaṃsthitam || sahastrabhūmikaṃ gehamapaśyata hiraṇmayam
63.2
veṇuvīṇāmṛdaṃgānāṃ niḥsvanaiḥ paripūritam || daśasāhasrasaṃkhyābhiśceṭībhiḥ
paripūritam
63.3
āyādbhiḥ pratiyādbhiśca bhagadattasya kiṃkaraiḥ || kimicchantīti bhaginī pṛcchakairabhipūritam
63.4
tadāsādya sa haiḍaṃbirmeroḥ
śikharavadgṛham || dvāri sthitāṃ saṃdadarśa karṇaprāvaraṇāṃ sakhīm
63.5
tāmāha lalitaṃ vīro bhadre sā kva muroḥ sutā || kāmuko draṣṭumicchāmi dūradeśā
gato'tithiḥ
63.6
karṇaprāvaraṇovāca || || kiṃ tavāsti mahābāho tayā mauryyā prayojanam || koṭiśo nihatāḥ pūrvaṃ tayā kāmuka
kāmukāḥ
63.7
tava rūpamahaṃ dṛṣṭvā ghaṭahāsaṃ sadotkacam || praṇamya pādayorvīra sthitā te vacanaṃkarī
63.8
tanmayā saha modasva bhuṃkṣva bhogāṃśca
kāmuka || dāsyāmyanucarāṇāṃ te trayāṇāṃ ca priyātrayam
63.9
ghaṭotkaca uvāca || || kalyāṇi kiṃvadaṃtī te pramuktā svocitā śubhe
punarnaitadvacastubhyaṃ viśate mama cetasi
63.10
vāmaḥ kāmo yato bhadre yasminnupanibaddhyate || sa cātra naiva badhnāti tadvayaṃ kiṃ prakurmahe
63.11
adya
te svāminī dṛṣṭā jitā vā krīḍate mayā || tayā vā vijito yāsye pūrveṣāṃ kāmināṃ gatim
63.12
karṇaprāvaraṇe tasmācchīghrameva nivedyatām
yathā darśanamātreṇa pūjayaṃtyatithiṃ khalu
63.13
iti bhaimervacaḥ śrutvā praskhalaṃtatī niśācarī || prāsādaśikharasthāṃ tāṃ maurvīmevaṃ vacovadat
63.14
devi ko'pi yuvā śrīmāṃstrailokyeṣvamitaprabhaḥ || kāmātithistava dvāri vartate diśa tatparam
63.15
kāmakaṃṭakaṭovāca || || mucyatāṃ śīghra
mevāsau kimarthaṃ vā vilaṃbase || kadāciddaivasaṃgatyā samayo me'bhipūyate
63.16
ityuktavacanācceṭī prāpyāvocaddhaṭotkacam || vraja śīghraṃ kāmuka tvaṃ
tasyā mṛtyośca sannidhau
63.17
ityuktaḥ sa prahasyaiva tatrotsṛjya svakānugān || praviveśa gṛhaṃ bhaimiḥ siṃho meruguhāmiva
63.18
sa paśyañchukasaṃghātānpārāvatagaṇāṃstathā || sārikāśca madonmattāścetīstāṃ cāpyapaśyata
63.19
rūpeṇa vayasā caiva raterapi ratikaṃ
rīm || āṃdolanasukhāsīnāṃ sarvābharaṇabhūṣitām
63.20
tāṃ vidyutalivonnaddhāṃ dṛṣṭvā bhaibhiraciṃtayat || aho kṛṣṇena pitrā me nirdi
ṣṭeyaṃ mamocitā
63.21
nyāyyametatkṛte pūrvaṃ naṣṭā yatkāmināṃ gaṇāḥ || śarīrakṣayaparyāptaṃ kṣīyate yadi karminām
63.22
kāminīnāṃ kṛte yeṣāṃ kṣīyate gaṇanātra kā || evaṃ bahuvidhaṃ kāmī ciṃtayannāha bhīmaṃbhūḥ
63.23
niṣṭhure vajrahṛdaye prāpto'hamatithistava
ucitāṃ tatsatāṃ pūjāṃ kuru yā te hṛdi sthitā
63.24
iti haiḍiṃbivacanaṃ śrutvā kāmakaṭaṃkaṭā || vismitābhūttasya rūpātsvaṃ niniṃda ca
bāliśam
63.25
dhigṛhaṃ yanmayā pūrvaṃ samayaḥ sa kṛto'bhavat || na kṛto'bhūdyadi purā abhaviṣyadsau patiḥ
63.26
iti saṃciṃtayantī sā bhaimiṃ
vacanamabravīt || vṛthā tvamāgato bhadra jīvanvyāhi punaḥ sukhī
63.27
atha kāmayase māṃ tvaṃ tatkathāṃ śīghramuccara || kathāmābhāṣya yadi māṃ sandehe
pātayiṣyasi || tato'haṃ vaśagā jātā hato vā svapsyase mayā
63.28
sūta uvāca || || ityuktavacanāmetāṃ netropāṃtena vīkṣya saḥ
63.29
smṛtvā carācaraguruṃ kṛṣṇamārabdhavānkathām || kasyāṃcidabhavatpatnyāṃ yuvā ko'pyajiteṃdriyaḥ
63.30
tasya caikā sutā jajñe bhāryā tasya mṛtā'bhavat
tato bālakrikāṃ putrīṃ rarakṣa ca pupoṣa ca
63.31
sā yadābhūdyauvanagā vyaṃjitāvayavā śubhā || prollasatkucamadhyāṃgī prollasanmukhapaṃkajā
63.32
tadāsya kāmalulitamātmānaṃ prajahau manaḥ || provāca tāṃ ca tanayāṃ samāliṃgya durāśayaḥ
63.33
prātiveśmakaputrī tvaṃ mayānīyātra poṣitā
bhāryārthaṃ suciraṃ kālaṃ tatkāryaṃ sādhaya priye
63.34
ityuktā sā ca mene ca tattathaiva vacastadā || patitvena ca bheje taṃ bhāryātvena sa tāṃ tathā
63.35
tatastasyāṃ sutā jajñe tasmānmadanarāsabhāt || vada sā tasya bhavati kiṃ dauhitrī sutā'thavā || enaṃ praśnaṃ mama brūhi śīghraṃ cecchaktirasti te
63.36
sūta uvāca || || iti praśnaṃ sā ca śrutvāciṃtayadbahudhā hṛdi
63.37
na ca paśyati nirddhāraṃ praśnasyāsya kathaṃcana || tataḥ praśnena vijitā svāṃ
śaktiṃ samupādade
63.38
atāḍayadrukmarajjuṃ karābhyāṃ dolakasya ca || tato rakṣāṃsi niṣpetuḥ koṭiśo bhīṣaṇānyati
63.39
siṃhavyāghravarāhāśca
mahipāścitrakā mṛgāḥ || samīkṣya tānasaṃkhyeyānkhādituṃ dhāvato ruṣā
63.40
avādayannakhau bhaimiḥ kaniṣṭhāṃguṣṭhajau hasan || tato viniḥsṛtāstatra
dviguṇā rākṣasādayaḥ
63.41
tairmaurvīnirmitāḥ sarve kṣaṇādeva sma bhakṣitāḥ || vijitāyāṃ svaśaktau ca balaśaktimathādade
63.42
utthāya sahasā
dolātkhaḍgamādātumaicchata || uttiṣṭhaṃtīṃ ca tāṃ bhai miranusṛtya javādiva
63.43
keśeṣvādāya savyena pāṇinā'pātayadbhuvi || tataḥ kaṃṭhe savyapādaṃ
dattvādāya ca kartikām
63.44
dakṣiṇena kareṇāsyāśchettumaicchata nāsikām || visphuraṃtī tato maurvī maṃdamāha ghaṭotkacam
63.45
praśnena śaktyā ca
balena nātha tridhā tvayāhaṃ vijitā namaste || tanmuṃca māṃ karmakarī tavāsmi samādiśa tvaṃ prakaromi tacca
63.46
ghaṭotkaca uvāca || || yadyevaṃ
tarhi muktāsi bhūyo darśaya yadbalam || evamuktvā mumocaināṃ muktā cāha praṇamya sā
63.47
jānāmi tvāṃ mahābāho vīraṃ śaktimatāṃ varam || sarvarākṣa
sabhartāraṃ trailokye'mitavikramam
63.48
guhyakādhipatistvaṃ hi kālanābha iti smṛtaḥ || ṣaṣṭikoṭipatirjāto yakṣarakṣākṛte bhuvi
63.49
iti māṃ
prāha kāmākhyā sarvaṃ tatsaṃsmarāmyaham || idaṃ gehaṃ sānugaṃ me dattaṃ mayātmanā tava
63.50
samādiśa prāṇanātha kamādeśaṃ karomi te || || ghaṭotkaca
uvāca || || pracchannastasya ghaṭate na vivāhaḥ kathaṃcana
63.51
maurvi yasya hi vartate pitarau bāṃdhavāstathā || tanmāṃ śīghraṃ vaha śubhe śakraprasthāya
saṃprati
63.52
ayaṃ kulakramo'smākaṃ yadbhāryā patimudvahet || tatrānujñāṃ samāsādya pariṇeṣyāmi tvāmaham
63.53
bhagadattamatho nāthaṃ tato maurvī
nyavedayat || samādāya bahudravyaṃ visasarjārtha bhrātaram
63.54
tataḥ pṛṣṭhiṃ samāropya ghaṭotkacamaniṃditā || nānādravyaparīvārā śakraprasthaṃ samā
vrajat
63.55
tato'sau vāsudevena pāṃḍavaiścābhinaṃditaḥ || śubhe lagne pāṇimasyā jagṛhe bhīmanaṃdanaḥ
63.56
kurūṇāṃ rākṣasānāṃ ca proktottamavi
dhānataḥ || udvāhya tāṃ taddhanaiśca tarpayāmāsa pāṃḍavān
63.57
kuṃtī ca draupadī cobhe mumudāte nitāṃtataḥ || maṃgalānyasya cakrāte maurvyāśca dhana
tarpite
63.58
tato vivāhe nirvṛtte pratipūjya ghaṭotkacam || bhāryayā sahitaṃ rājā svarājyāya samādiśat
63.59
maurvyā''jñāṃ śirasā gṛhya
haiḍaṃbirbhāryayānvitaḥ || śubhaṃ hiḍambasya vane svarājyaṃ samupāvrajat
63.61
tato rākṣasabyoṣābhirvīra kāṃsyaiḥ pravardhitaḥ|| mahotsavena mahatā svarājye pramumoda
saḥ ||60||tato vaneṣu citreṣu nimnagāpulineṣu ca || reme saha tayā bhaimirmaṃdodaryeva rāvaṇaḥ
63.62
evaṃ vikrīḍatastasya garbho jajñe mahādyuteḥ|| heḍaṃbe rākṣa
savyāghrādvālasūryasamaprabhaḥ
63.63
sa jātamātro vavṛdhe kṣaṇādyauvanago'bhavat || nīlameghacayaprakhyo ghaṭāsyo dīrghalocanaḥ
63.64
ūrdhvakeśaśco
rdhvaromā pitarau praṇato'bravīt || praṇamāmi yuvāṃ cobhau jātasya pitarau gurū
63.65
bhavatorhi priyaṃ kṛtvā anṛṇaḥ syāṃ sadā hyaham || bhavadbhyāṃ
dattamicchāmi abhidhānaṃ yathātmanaḥ
63.66
ataḥ paraṃ tu yacchreyaḥ kartavyaṃ pronnatipradam || tato bhaimistamāligya putraṃ vacanamabravīt
63.67
barbarā
kārakeśatvādvarbarīkābhidho bhavān || bhaviṣyati mahābāho kulasyānandavardhanaḥ
63.68
śreyaśca te yatparamaṃ dṛḍhaṃ ca tatkīrtyate bahudhā vipra
mukhyaiḥ || prakṣyāvahe tadyaduvaṃśanāthaṃ gatvā purīṃ dvārakāṃ vāsudevam
63.68.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe barbarīkotpattivarṇanaṃnāma ṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ
Linked texts (5)
- Skandamahāpurāṇa (vulgate) — Sanskrit
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Kumārikākhaṇḍa — Sanskrit
- Kaumārakhaṇḍa — Sanskrit