Pramāṇa · Search · About · API

Kaumarikakhanda 67

Kaumārīkākhaṇḍa 67

Language
Sanskrit

Contents

67.1

ch || || sūta uvāca || || evaṃ tatra sthite tīre devyārādhanatatpare || saptaliṃgārcanarate
bhīmanandananandane

67.2

tataḥ kālena kenāpi pāṃḍavā dyūtanirjitāḥ || tatrājagmuśca kramattastīrthasnānakṛte bhuvam

67.3

prāgeva caṃḍikāṃ devīṃ
kṣetrādīśāyataḥ sthitām || āsedurmārgakhinnāste draupadīpaṃcamāstadā

67.4

tatraiva copaviṣṭo'bhūttadānīṃ caṃḍikāgaṇaḥ || barbarīkaśca
tānvīrānsamāyātānapaśyata

67.5

paraṃ nāsau veda pāṇḍūnpāṇḍavāṃstaṃ ca no viduḥ || ājanma yasmānnaivābhūtpāṇḍūnāṃ cāsya saṃgamaḥ

67.7

tataḥ praviśya vai tasmindevīmāsādya pāṃḍavāḥ || piṃḍakādyaṃ tatra muktā tṛṣā praikṣi jalaṃ tadā ||6||tato bhīmaḥ kuṇḍamadhyaṃ jalaṃ pātuṃ viveśa ha || praviśaṃtaṃ
ca taṃ prāha yudhiṣṭhira idaṃ vacaḥ

67.8

uddhṛtya bhīma toyaṃ tvaṃ pādau prakṣālya bho bahiḥ || tataḥ pibā'nyathā doṣo mahāṃstvāmupapatsyate

67.9

etadrājño
vaco bhīmastṛṣā vyākulalocanaḥ || aśrutvaiva viveśāsau kuṇḍamadhyaṃ jalecchayā

67.10

sa ca dṛṣṭvā jalaṃ pātuṃ tatraiva kṛtaniścayaḥ || mukhaṃ hastau
ca caraṇau kṣālayāmāsa śuddhaye

67.11

yataḥ pītaṃ jalaṃ puṃsāmaprakṣālya ca yadbhavet || pretāḥ piśācāstadrūpaṃ saṃkramya prapibaṃti tat

67.12

evaṃ
prakṣālayāne ca pādau tatra vṛkodare || uparasthastadā prāha satyaṃ suhṛdayo vacaḥ

67.13

durmate bhoḥ kimetattvaṃ kuruṣe pāpaniścayaḥ || devīkuṇḍe
kṣālayasi mukhaṃ pādau karau ca yat

67.14

yato devī sadānena jalena snāpyate mayā || tadatra prakṣipaṃtoyaṃ malapāpānna bibhyasi

67.15

malāktatoyaṃ yannāma aspṛśyaṃ tannarairapi || kuto devaiśca tatpāpaṃ spṛśyate tattvato vad

67.16

śīghraṃ ca tvaṃ niḥsarāsmātkuṇḍādbhūtvā bahiḥ piba
yadyevaṃ pāpa mūḍho'si tīrtheṣu bhramase kutaḥ

67.17

bhīma uvāca || || kimetadbhāṣase krūra paruṣaṃ rākṣasādhama || yatastoyāni jaṃtūnāmupabho
gārthameva hi

67.18

tīrtheṣu kāryaṃ snānaṃ cetyuktaṃ munivarairapi || aṃgaprakṣālanaṃ snānamuktaṃ māṃ niṃdase kutaḥ

67.19

yadi na kriyate pānamaṃ
gaprakṣālanaṃ tathā || tatkimarthaṃ pūrtadharmāḥ kriyante dharmaśālibhiḥ

67.20

suhṛdaya uvāca || || snātavyaṃ tīrthamukhyeṣu satyametanna saṃśayaḥ
careṣu kiṃ tu saṃviśya sthāvareṣu bahiḥ sthitaḥ

67.21

sthāvareṣvapi saṃviśya tanna snānaṃ vidhīyate || na yatra devasnānārthaṃ bhaktaiḥ saṃgṛhyate jalam

67.22

yacca hastaśatādūrdhvaṃ sarastatra vidhīyate || saṃveśo'pi kramaścāyaṃ pādau prakṣālya yadvahiḥ

67.23

tataḥ snānaṃ prakartavyamanyathā doṣa ucyate || kiṃ na
śrutastvayā proktaḥ ślokaḥ padmabhuvā purā

67.24

malaṃ mūtraṃ purīṣaṃ ca śleṣma niṣṭhīnāthva ca || gaṃḍūṣāṃścaiva muñcaṃti ye te brahmahaṇaiḥ samāḥ

67.25

tasmānniḥsara śīghraṃ tvaṃ yadyevamajitendriyaḥ || tatkimarthaṃ durācāra tīrtheṣvaṭasi bāliśa

67.26

yasya hastau ca pādau ca manaścaiva susaṃyatam
nirvikārāḥ kriyāḥ sarvāḥ sa hi tīrthaphalaṃ labhet

67.27

bhīma uvāca || || adharmo vāpi dharmo'stu nirgaṃtuṃ naiva śaknuyām || kṣudhā
tṛṣā mayā nityaṃ vārituṃ naiva śakyate

67.28

suhṛdaya uvāca || || jīvitārthe bhavānkasmātpāpaṃ prakurute vada || kiṃ na śrutastvayā
ślokaḥ śibinā yaḥ samīritaḥ

67.29

muhūrtamapi jīvet naraḥ śukrena karmaṇā || na kalpamapi jīveta lokadvayavirodhinā

67.30

bhīma
uvāca || || kākāraveṇa te mahyaṃ karṇau badhiratāṃ gatau || pāsyāmyeva jalaṃ cātra kāmaṃ vilapa śuṣya vā

67.31

suhṛdaya uvāca || || kṣatri
yāṇāṃ kule jātastvahaṃ dharmābhirakṣiṇām || tasmātte pātakaṃ kartuṃ na dāsyāmi kathaṃcana

67.32

tadbarākautha śīghraṃ tvamasmātkuṃḍādviniḥsara

67.33

iṣṭakāśakalaiḥ śīghraṃ cūrṇayiṣye'nyathā śiraḥ || ityuktvā ceṣṭakāṃ gṛhya mumoca śirasaḥ prati

67.34

bhīmaśca vaṃcayitvā tāmutplutya bahirāvrajat
bhartsayaṃtau tataścobhāvandhonyaṃ bhīmavikramau

67.35

yuyudhāte pralaṃbābhyāṃ bāhubhyāṃ yuddhapāragau || vyūḍhoraskau dīrghabhujau niyuddhakuśalāvubhau

67.36

muṣṭibhiḥ pārṣṇighātaiśca jānubhiścābhijaghnatuḥ || tato muhūrtātkauravyaḥ paryahīyata pāṃḍavaḥ

67.37

hīyamānastato bhīma udyato'bhūtpunaḥ punaḥ
ahīyata tato'pyaṃgaṃ vavṛdhe barbarīkakaḥ

67.38

tato bhīmaṃ samutpāṭya barbarīko balādiva || niṣpipepa tataḥ kruddhastadadbhutamivābhavat

67.39

mūrchitaṃ caivamādāya visphurantaṃ punaḥpunaḥ || sāgarāya pracālitaḥ kṣeptuṃ tatra mahāṃbhasi

67.40

dadṛśuḥ pāṃḍavā naitadvevyā nayanayaṃtritāḥ

67.41

tathā gṛhīte kuruvīramukhye vīreṇa tenādbhutavikrameṇa || āścaryamāsīddivi devatānāṃ devībhirākāśatale nirīkṣya tam

67.42

sāgarasya tatastīre
barbarīkaṃ gataṃ tadā || nirīkṣya bhagavānrudro viyatsthaḥ samabhāṣata

67.43

bhobho rākṣasaśārdūla barbarīka mahābala || muṃcainaṃ bharataśreṣṭhaṃ bhīmaṃ tava
pitāmaham

67.44

ayaṃ hi tīrthayātrāyāṃ vicaranbhrātṛbhiryutaḥ || kṛṣṇayā cāpyadastīrthaṃ snātumevābhyupāyayau

67.46

sammānaṃ sarvathā tasmādarhaḥ
kauravanaṃdanaḥ || apāpo vā sapāpo vā pūjya eva pitāmahaḥ

67.46-2

sūta uvāca || || iti rudravacaḥ śrutvā sahasā taṃ vimucya saḥ || nyapatatpāda
yorhā dhikkaṣṭaṃ kaṣṭaṃ ca prāha saḥ

67.47

kṣamyatāṃ kṣamyatāṃ ceti punaḥ punaravocata || śiraśca tāḍayansvīyaṃ ruroda ca muhurmuhuḥ

67.48

taṃ tathā pari
śocaṃtaṃ muhyamānaṃ muhurmuhuḥ || bhīmasenaḥ samāliṃgya āghrāya ca vaco'bravīt

67.49

vayaṃ tvāṃ naiva jānīmastvaṃ cāsmāñjanmakālataḥ || atra vāsaśca
te putra bhaimeḥ kṛṣṇācca saṃśrutaḥ

67.50

paraṃ no vismṛtaṃ sarvaṃ nānāduḥkhaiḥ pramuhyatām || duḥkhitānāṃ yataḥ sarvā smṛtirluptā bhavetsphuṭam

67.51

tadasmākamidaṃ duḥkhaṃ sarvakālavidhānataḥ || mā śocastvaṃ ca tanaya na te doṣo'sti cāṇvapi

67.52

yataḥ sarvaḥ kṣatriyasya daṃḍyo vipathasaṃsthi
taḥ || ātmāpidaṃḍyaḥ sādhūnāṃ pravṛttaḥ kupathādyadi

67.53

pitṛmātṛsuhṛdbhrātṛputrādīnāṃ kimucyate || atīva mama harṣo'yaṃ dhanyohaṃ pūrvajāśca me

67.54

yasya tvīdṛśakaḥ pautro dharmajño dharmapālakaḥ || varā‌rhastvaṃ praśaṃsāho bhavānyeṣāṃ satāṃ tathā

67.55

tasmācchokaṃ vihāyemaṃ svastho bhavi
tumarhasi

67.56

barbarīka uvāca || || pāpaṃ māṃ tātatāta tvaṃ brahmannādapi kutsitam || apraśasyaṃ nārhasīha draṣṭuṃ spraṣṭumapi prabho

67.57

sarveṣāmeva pāpānāṃ niṣkṛtiḥ procyate budhaiḥ || pitrorabhaktasya punarniṣkṛtirnaiva vidyate

67.58

tadyena dehena mayā tātatāto'bhipīḍitaḥ
tatsravameva samutsrakṣye mahīsāgarasaṃgame

67.59

maivaṃ bhaveyamanyeṣu api janmasu pātakī || na māmasmādabhiprāyārdahaḥ ko'pi nivāritum

67.60

yatoṃ'śena vilupyeta prāyaścittannivārakaḥ || evamuktvā samutplutya yayau caivārṇavaṃ balī

67.61

samudro'pi cakaṃpe ca kathamenaṃ nihanmyaham || tataḥ
siddhāṃbikā yāśca devyastatra caturdaśa

67.62

samāliṃgya ca saṃsthāpya rudreṇa sahitā jaguḥ || ajñātavihite pāpe nāsti vīreṃdra kalmaṣam

67.63

śāstreṣūktamidaṃ vākyaṃ nānyathā kartumarhasi || amuṃ ca pṛṣṭhalagnaṃ tvaṃ paśya bhoḥ svaṃ pitāmaham

67.64

putraputreti bhāṣaṃtamanu tvā maraṇonmukham
adhunā cetsvakaṃ dehaṃ vīra tvaṃ parityakṣyasi

67.65

tatastyakṣyati bhīmo'pi pātakaṃ tanmahattava || evaṃ jñātvā dhāraya tvaṃ svaśarīraṃ mahāmate

67.66

atha cettyaktukāmastvaṃ tatrāpi vacanaṃ śṛṇu || svalpenaiva ca kālena kṛṣṇāddevakinaṃdanāt

67.67

dehapātastava proktastaṃ pratīkṣa yadīccha
si || yato viṣṇukarādvatsa dehapāto viśiṣyate

67.68

tasmātpratīkṣa taṃ kālamasmākaṃ prārthitena ca || evamukto nivṛte barbarīko'pi
durmanāḥ

67.69

rudraṃ devīśca cāmuṃḍāṃ sopālaṃbhaṃ vaco'bravīt || tvameva devi jānāsi rakṣyaṃte śārṅgadhanvinā

67.70

pāṃḍavā bhūmilābhārthe
tatte kasmādupekṣitam || tvayā ca samupāgatya rakṣito'yaṃ vṛkodaraḥ

67.71

devyuvāca || || ahaṃ ca rakṣayiṣyāmi svabhaktaṃ
kṛṣṇamṛtyutaḥ || yasmācca caṃḍikākṛtye kṛto'nena mahārathaḥ || tasmāccaṃḍilanāmnāyaṃ viśvapūjyo bhaviṣyati

67.72

evamuktvā gatāḥ
sarve devā devyastvaddaśyatām || bhīmo'pi taṃ samādāya pāṃḍubhyaḥ sarvamūcivān

67.73

vismitāḥ pāṃḍavāstaṃ ca pūjayitvā punaḥ punaḥ
yathoktavidhinā cakrustīrthasnānamataṃdritāḥ

67.74

bhīmopi yatra rudreṇa mokṣitastatra suprabham || liṃgaṃ saṃsthāpayāmāsa bhīmeśvaramiti
śrutam

67.75

jyeṣṭhamāse kṛṣṇapakṣe caturdaśyāmupoṣitaḥ || rātrau saṃpūjya bhīmeśaṃ janmapāpādvimucyate

67.76

yathaiva liṃgāni supūjitāni saptātra
mukhyāni mahāphalāni || bhīmeśvaraṃ liṃgamidaṃ tathaiva samastapāpāharaṃ supūjyam

67.76.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhi tāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe bhīmeśvaramāhātmyavarṇanaṃnāma catuḥṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ

Linked texts (6)