Pramāṇa · Search · About · API

Kaumarikakhanda 68

Kaumārīkākhaṇḍa 68

Language
Sanskrit

Contents

68.1

ch || || sūta uvāca || || uṣitvā
saptarātrāṇi tīrthesminbhrātṛbhiḥ saha || yudhiṣṭhiro mahātejā gamanāyopacakrame

68.2

prabhāte vimale snātvā devīliṃgānyathārcya ca || kṛtvā prad
kṣiṇaṃ kṣetraṃ devīstotraṃ jajāpa saḥ || prayāṇakāleṣu sadā japyaṃ kṛṣṇena kīrtitam

68.3

yudhiṣṭhira uvāca || || devi pūjye mahāśakte kṛṣṇasya
bhagini priye || natvā tvāṃ śaraṇaṃ yāmi manovākkāyakarmabhiḥ

68.4

saṃkarṣaṇāmabhayadāne kṛṣṇacchavisamaprabhe || ekānaṃśe mahādevi putravattrāhi
māṃ śive

68.5

tvayā tatamidaṃ viśvaṃ jagadvyaktarūpayā || iti matvā tvāṃ gato'smi śaraṇaṃ trāhi māṃ śubhe

68.6

kāryārambheṣu sarveṣu sānugena
mayā tava || sva ātmā kalpito bhadre jñātvaitadanukaṃpyatām

68.7

sūta uvāca || || iti bruvāṇaṃ rājānaṃ śirobaddhāṃjaliṃ tadā || vāyu
putraḥ prahasyaiva sāsūyamidamabravīt

68.8

ye tvāṃ rājanvadantyevaṃ sarvajño'yaṃ yudhiṣṭhiraḥ || vṛthaiva vacanaṃ teṣāṃ yatastvaṃ vetsi nāṇvapi

68.9

ko hi
prajñāvatāṃ mukhyaḥ sarvaśāstravidāṃvaraḥ || strīṇāṃ śaraṇamāpadyedṛjurbuddhiryathā bhavān

68.10

yatastvameva vetsīdaṃ sarvaśāstreṣu kīrtyate || jaḍeyaṃ prakṛtimūḍhā
yayā saṃmohyate jagat

68.11

sacetanaṃ ca puruṣaṃ prakṛtiṃ ca vicetanām || prāhurbudhā narādhyakṣa puṃsaśca prakṛtiḥ priyā

68.12

tatsvayaṃ puruṣo
bhūtvā yudhiṣṭhira vṛthāmate || prakṛtiṃ nauṣi natvā tāṃ hāso me'tīva jāyate

68.13

ārohayecchiro naiva kvaciddhitvā upānahau || yathā sa mūḍho
bhavati devībhaktiratastathā

68.14

yadi te bandivatpārtha tiṣṭhedrāṇyanivāritā || tatkimarthaṃ mahādevaṃ na stauṣi tripurāntakam

68.15

alakṣya
miti vā matvā maheśānaṃ mahāmate || tataḥ kimarthaṃ dāśārhaṃ na stauṣi puruṣottamam

68.16

yasya prasādādasmābhiḥ prāptā drupadanaṃdinī || indraprasthe
tathā rājyaṃ rājasūyastvayā kṛtaḥ

68.17

vijayena dhanurlabdhaṃ jarāsandho mayā hataḥ|| pratyāhartuṃ tathecchāmaḥ kauravebhyaḥ svakāṃ śriyam

68.18

yasya prasādāttaṃ muktvā kṛṣṇaṃ hā stauṣi yajjayī || atha svayaṃ kauravāṇāmutpannaṃ kulasattame

68.19

jānannātmānamalpatvādbuddherna stauṣi yādavam|| tatkimarthaṃ mahāvīryaṃ na stauṣyarjunamuttamam

68.20

yena viddhaṃ purā lakṣyaṃ yena karṇādayo jitāḥ|| yena tatkhāṃḍavaṃ dagdhaṃ yajñe yena nṛpā
jitāḥ

68.21

śrūyate yena vikramya maheśāno'pi nirjitaḥ || svarlokasaṃsthitasyāsya śaraṇaṃ yāhi stauṣi ca

68.22

athavā tena śakreṇa
rājyaṃ me nārpitaṃ kutaḥ|| iti matvā vṛthaiva tvaṃ na stauṣi bhrātaraṃ mama

68.23

tato māṃ vā kathaṃ vīraṃ na stauṣi tvaṃ yudhiṣṭhira || yena tvaṃ rakṣitaḥ
pūrvaṃ lākṣāgehāgnimadhyataḥ

68.24

vṛkṣeṇāhatya madreḍśo nadīṃ śuṣkāṃ prasāritaḥ || rājarājastathā yena jarāsaṃdho nipātitaḥ

68.25

pūrvā diṅgi
jitā yena yena pūrvaṃ bako hataḥ|| hiḍambaśca mahāvīraḥ kirmīraścādhunā vane

68.28

kālekāle ca rakṣāmi tvāmevāhaṃ sadānugaḥ|| na tāṃ paśyāmi rakṣaṃtīṃ
natvā yāṃ stauṣi bhārata||26||atha kṣudhābalaṃ jñātvā māmaudārikasattamam|| krūraṃ sāhasikaṃ caiva na stauṣi kṣamiṇāṃ varaḥ||27||tataḥ susaṃyato bhūtvā praṇavaṃ
samudīrayan||kathaṃ na yāsi mārge tvaṃ vṛthālāpo hi doṣabhāk

68.29

pretāḥ piśācā rakṣāṃsi vṛthālāparataṃ naram || āviśaṃti tadāviṣṭo vaktā'baddhaṃ punaḥ
punaḥ

68.30

vṛthālāpī yadaśnāti yatkaroti śubhaṃ kvacit || pretāditṛptaye sarvamiti śāstraviniścayaḥ

68.31

nāyaṃ tasyāsti vai lokaḥ kuta eva paro
bhavet || tasmādvijāṃnatā yatnāttyājyameva vṛthā vacaḥ

68.32

evaṃ saṃsmārito'pi tvaṃ yadi bhūyaḥ pravartase || bhūtāviṣṭaścikitsyo no vividhairauṣadhairbha
vān

68.33

sūta uvāca || || iti pravarṇitāṃ śrutvā bhīmasenena bhāratīm || peṭīṃmiva praviśatāṃ vihasyāha yudhiṣṭhiraḥ

68.34

nūnaṃ tvamalpavi
jñāno vedādhītāstvayā vṛthā || mātaraṃ sarvabhūtānāmaṃbikāṃ yanna manyase

68.35

strīpakṣa iti matvā tāmavajānāsi bhoḥ katham || strī satī na praṇamyā
kiṃ tvayā kuntī vṛkodara

68.36

yadi na syānmahāmāyā brahmaviṣṇuśivārcitā || tava dehodbhavaḥ pārtha kathaṃ syāttattvato vada

68.37

īśvaraḥ para
mātmā tāṃ tyaktuṃ śaktaḥ kathaṃ na hi || punarbhaje yato devīṃ tena manye mahojitām

68.38

vāsudevo'pi nityaṃ tāṃ stauti śaktiṃ parātparām || ahaṃ
yadi cikitsyaḥ syāṃ cikitsyaḥ so'pi kiṃ bhavān

68.39

naivaṃ bhūyaḥ pravaktavyaṃ maurvyātprati maheśvarīm || bhūmau nipatya śaraṇaṃ yāhi cetsukha
micchasi

68.40

bhīma uvāca || || sarvopāyairbodhayaṃti cāṭoṃ hastagataṃ naram || idamevauṣadhaṃ tatra taiḥ sārdhaṃ jalpanaṃ na hi

68.41

muṇḍe
muṇḍe matirbhinnā satyametannṛpa sphuṭam || svābhīṣṭaṃ kurute sarvaḥ kurmo'bhīṣṭaṃ vayaṃ tathā

68.42

nāgāyutasamaprāṇo vāyuputro vṛkodaraḥ || na striyaṃ
śaraṇaṃ gacchedrāṅmātreṇa kathaṃcana

68.43

ityuktvā vacanaṃ bhīmo hyanuvavrāja taṃ nṛpam || rājāpi sānugo yāto na sādhviti muhurbruvan

68.44

tataḥ kṣaṇena vikalastvataścetaśca praskhalat || uvāca vacanaṃ bhīmaḥ susaṃbhrāṃto nṛpaṃ prati

68.45

dharmarāja mahābuddhe paśya māṃ nṛpasattama || cakṣubhyāṃ
naiva paśyāmi vaikalyaṃ kimidaṃ mama

68.46

rājovāca || bhīmabhīma dhruvaṃ devī kupitā te maheśvarī || tena naṣṭe cakṣuṣī te mahāsāhasavallabha

68.47

tatsāṃpratamabhipraihi śaraṇaṃ parameśvarīm || punaḥ prasannā te dadyātkadācin his nayane punaḥ

68.48

bhīma uvāca || || ahamapyaṃga
jānāmi samo devyā na kaścana || prabhāvapratyayārthaṃ hi sadā nindāmi tāṃ punaḥ

68.49

tasmātprabhāvaṃ dṛṣṭvaivaṃ nipatya vasudhātale || manovāgbu
ddhibhirnatvā śaraṇaṃ staumi mātaram

68.50

sūta uvāca || || ityuktvā bhrātaraṃ jyeṣṭhaṃ sāṣṭāṃgaṃ praṇipatya ca || gatvaiva devyāḥ śaraṇaṃ
bhīmastuṣṭāva mātaram

68.51

bhīma uvāca || || sarvabhūtāṃbike devi brahmāṃḍaśatapūrake || bāliśaṃ bālakaṃ svīyaṃ trāhitrāhi namo'stu te

68.52

tvaṃ brāhmī brahmaṇaḥ śaktirvaiṣṇavī tvaṃ ca śāṃbhavī || trimūrtiḥ śaktirūpā tvaṃ rakṣalakṣa namo'stu te

68.53

tvamaindrī ca tvamāgreyī tvaṃ
yāmya tvaṃ ca nairṛtī || tvaṃ vāruṇī tvaṃ vāyavyā tvaṃ kauberī namo'stu te

68.54

aiśāni devi vārāhi nārasiṃhi jayaprade || kaumāri kulakalyāṇi
kṛpeśvari namo'stu te

68.55

tvaṃ sūrye tvaṃ tathā some tvaṃ bhaume tvaṃ budhe gurau || tvaṃ śukre tvaṃ sthitā rāhau tvaṃ ketuṣu namo'stu te

68.56

vasasi
dhruvacakre tvaṃ municakre ca te sthitiḥ || bhacakreṣu khacakreṣu bhūcakre ca namo'stu te

68.57

saptadvīpeṣu tvaṃ devi samudreṣu ca saptasu || saptasvapi ca pātā
leṣvavasaṃsthe namo'stu te

68.58

tvaṃ devi cāvatāreṣu viṣṇoḥ sāhāyyakāriṇī || viṣṇunābhyarthyase tasmāntrāhi mātarnamo'stu te

68.59

catu
rbhuje caturvaktre phalade catvarapriye || carācarastute devi caraṇau praṇamāmi te

68.60

mahāgyore kālarātri ghaṃṭāli vikaṭojjvale || satataṃ saptamīpūjye
netrade śaraṇaṃ bhava

68.61

meruvāsini piṃgāṃkṣi netratrāṇaikakāriṇi || ḍuṃḍhuṃkāradhvastadaitye śaraṇye śaraṇaṃ bhava

68.62

mahānāde mahāvīrye mahā
mohavināśini || mahābandhāpahe devi dehi netratrayaṃ mama

68.63

sarvamaṃgalamaṃgalyā yadi tvaṃ satyatoṃbike || tato me maṃgalaṃ dehi netradānānnamostu
te

68.64

yadi sarvakṛpālubhyaḥ satyaṃtastvaṃ kṛpāvatī || tataḥ kṛpāṃ kuru mayi dehi netre namo'stu te

68.65

pāporayamiti yaddevi prakupyasi vṛthaiva
tat || tvaṃ māṃ mohayasi tvevaṃ na te tatkiṃ namo'stu te

68.66

svayamutpādya yo reṇuṃ veṣṭitastena kupyati || tathā kupyasi me mātaranāthasyāsya
darśaya

68.67

iti stutā pāṃḍavena devī kṛṣṇacchavicchaviḥ || rāmā rāmābhivadanā pratyakṣā samajāyata

68.68

vidyutkoṭisamābhāsamukuṭenā
tiśobhitā || sūryabiṃbaprabhābhyāṃ ca kuṇḍalābhyāṃ vibhūṣitā

68.69

pravāheneva hāreṇa suranadyā virājitā || kalpadrumaprasūnaiśca pūrṇāvataṃsamaṃḍitā

68.70

dantendukāṃtividhvastabhaktamohamahābhayā || khaḍgacarmaśūlapātracaturbhujavirājitā

68.71

vāsasā taḍidābhena meghalekheva veṣṭitā
mālayā sumamālinyā bhrājitā sālimālayā

68.72

satāṃ śaraṇadābhyāṃ ca padbhyāṃ nūpurarājitā || jayeti puṣpavarṣaiśca śakrādyairabhipūjitā

68.73

gaṇairdevībhirākīrṇā śatapadmarmahāmalaiḥ || tāṃ tādṛśīṃ vyomni dṛṣṭvā mātaraṃ vyomavāhinīm

68.74

bhūmau nipatya rājeṃdro namonama iti sthitaḥ
bhīmopi mātaraṃ dṛṣṭvā yathā bālo'bhidhāvati

68.75

tathā sammukhamādhāvajjaya mātariti bruvan || darśanenaiva devyāśca śubhanetratrayastadā

68.76

praṇipatya namastubhyaṃ namastubhyaṃ muhurjagau || prasīda devi padmākṣi punarmātaḥ prasīda me

68.77

punaḥ prasīda pāpasya kṣamāśīle prasīda me

68.78

evaṃ stutā bhagavatī svayamutthāpya pārthivam || bhīmaṃ cotsaṃgamāropya kṛpayedaṃ vaco'bravīt

68.79

śrīdevyuvāca || || yattvayābhihitaṃ stotraṃ
tena tuṣṭā tavopari || ato netratrayaṃ dattaṃ dve bāhye cāṃtaraṃ param

68.80

nāhaṃ kopaṃ yatra tatra darśayāmi vṛkodara || tvaṃ tu pramāṇapuruṣastvattaḥ krodhama
darśayam

68.81

naitatpriyaṃ ca kṛṣṇasya bhrāturme krodhamācaram || bhavanto vāsudevasya yatra prāṇā bahiścarāḥ

68.82

tvaṃ ca nindasi māṃ nityaṃ
tacca jāne vṛkodara || matprabhāvaparijñānahetave kīdṛśastviti

68.84

tadevaṃ naiva bhūyaste prakartavyaṃ kathaṃcana || akṣikṣepo hi pūjyānāmāvahatyadhikaṃ
rujam

68.85

tadidānīṃ sarvamevaṃ kṣantavyaṃ ca parasparam || yacca bravīmi tvāṃ vīra tanniśāmaya bhārata

68.86

yadā yadā hi dharmasya glānirbhāvirbha
veddhariḥ || tadātadāvatīrṇā'haṃ viṣṇorasya sahāyinī

68.87

idānīṃ ca harirjāto vasudevasuto bhuvi || ahaṃ ca gopanandasya ekānaṃśābhidhā
sutā

68.88

tadyathā bhagavānkṛṣṇo mama bhrātābhipūjitaḥ || bhavanto'pi tathā mahyaṃ bhrātaraḥ pāṃḍavāḥ sadā

68.89

ye bhīmabhaginītyevaṃ māṃ
stoṣyaṃti narottamāḥ || ābādhā nāśayiṣyāmi teṣāṃ harṣasamanvitā

68.90

tvaṃ ca bhrāturjayaṃ vīra pradāsyasi mahāraṇ || bhujayoste vasiṣyāmi
dhārtarāṣṭranipātane

68.91

kṛtvā rājyaṃ ca varṣāṇi ṣaṭtriṃśattadanantaram || mahāprasthānadharmeṇa pṛthivīṃ paricariṣyatha

68.92

asminneva tato
deśe lohonāma mahāsuraḥ || bhavatāṃ nyastaśastrāṇāṃ vadhārthaṃ prakramiṣyati

68.93

tatastaṃ sarvabhūtānāmavadhyaṃ bhavatāṃ kṛte || andhaṃ kṛtvā
pātayiṣye tato yūyaṃ prayāsyatha

68.94

nistīrya ca himaṃ sarvaṃ nimagnā vālukārṇave || svargaṃ yāsyati rājaikaḥ saśarīro gamiṣyati

68.95

andho yatra kṛto loho lohāṇābhidhayā puram || bhaviṣyati ca tatraiva sthāsye'haṃ kalayā sadā

68.96

tataḥ kaliyuge prāpte kelonāma bhavi
ṣyati || mama bhaktastasya nāmnā bhāvyā keleśvarītyaham

68.97

vailākaścāparo bhakto bhaviṣyati mamottamaḥ || tasyārādhanataḥ khyātiṃ prayā
syāmi kalau yuge

68.98

lohāṇāsaṃsthitāṃ caiva yercayiṣyaṃti māṃ janāḥ || śraddhayā sitasaptamyāṃ taiśca sarvatra pūjitā

68.99

aṃdhānāṃ ca
pradāsyāmi bhāvīni nayanānyaham || tasmindine tarpitāhaṃ bhaktibhāvena pāṃḍava

68.100

pādāṃguṣṭhena ca bhavāṃstatra kuṃḍaṃ vidhāsyati || sarvatīrthasnāna
tulyaṃ tatra snānaṃ ca taddine

68.101

matsyānāṃ netranetrasthatejastanmātramuttamam || uddhṛtya yojayiṣyāmi pratyakṣaṃ tadbhaviṣyati

68.102

evaṃ mama
mahāsthānaṃ kalau khyātaṃ bhaviṣyati

68.103

lohāṇārukhyaṃ mahābāho nāma keleśvarīti ca || durgamārukhyaṃ tato hatvā asminkṣetre ca bhārata

68.104

durgā nāma bhaviṣyāmi mahīsāgarapūrvataḥ || dharmāraṇye vasiṣyāmi bhavatāṃ trāṇakāraṇāt

68.105

dharmāraṇye sthitāṃ caiva ye'rcayiṣyaṃti mānavāḥ
āśvine māsi caitre vā navamyāṃ śuklapakṣake

68.106

snātvā mahīsāgare ca teṣāṃ dāsyāmi vāṃchitam || vidhinā ye'rcayiṣyaṃti māṃ ca śraddhāsa
manvitāḥ

68.107

putrapautrānpradāsyāmi svargaṃ mokṣaṃ na saṃśayaḥ || praveśe ca kaleḥ kāle bhavatāṃ vaṃśasaṃbhavaḥ || vatsarājaḥ pāṃḍavānāṃ toṣayiṣyati
yatnataḥ

68.108

yasya nāmnā tataḥ khyātā bhaviṣyāmi kalau yuge || vatseśvarīti vatsasya rājñaḥ sarvārthadāyinī

68.109

matprasādātsa rājā vai
bhavanottāpakāriṇīm || aṭṭālayāṃnāma tadā rākṣasīṃ nihaniṣyati

68.110

tasyāścāpi vadhasthānamaṃḍḍālajamiti sthitam || bhaviṣyati puraṃ tatra
māṃ ca saṃsthāpayiṣyati

68.111

aṭṭālayājagrāme māmarcayiṣyaṃti ye janāḥ || vatseśvarīṃ sitāṣṭamyāmāśvine taiḥ sadārttitā

68.112

vatse
śvarīṃ ca ye devīṃ pūjayiṣyaṃti mānavāḥ || teṣāṃ sarvaphalāvāptirbhaviṣyati na saṃśayaḥ

68.113

itthamaṭṭhālaye vāso lohāṇe ca bhaviṣyati || dharmā
raṇye mahākṣetre mahīsāgarasaṃnidhau

68.114

mama lokahitārthāya lohasya ca niśamyatām || adhikṛto mayā loho bahvīstaptām̐ tapaḥ samāḥ

68.115

vṛtrāsura ivājeyo lokānutsādyiṣyati || taṃ ca viśvapatirdhīmānavatīrya budho hariḥ

68.116

yatra haṃtā tatra grāmaṃ lohāṭīti bhavi
ṣyati || gayonāma mahādaityo bhavatāṃ vighnakṛttadā

68.117

prasthāne lohavadrāvī kariṣye taṃ napuṃsakam || gayatrāḍeti māṃ tatra pūjayiṣyaṃti mānavāḥ

68.118

grāmaṃ cāpi gayatrāḍaṃ tatra khyātaṃ bhaviṣyati || gayatrāḍe gayatrāḍāṃ ye'rcayiṣyaṃti mānavāḥ

68.119

māghāṣṭamyāṃ na śiṣyaṃti tasya
sarve'pyupadravāḥ || ye ca māṃ kopayiṣyaṃti pāṃḍavārādhitāṃ sadā

68.120

teṣāṃ puṃstvaṃ hariṣyāmi mahāraudrādhitiṣṭhati || parivāraśca me cātra ṣaṇḍhaḥ
sarvo bhaviṣyati

68.121

tasminkaliyuge ghore raudre rudre'tinirghṛṇe || evaṃ tṛtīyaṃ tanmahyaṃ sthānamatra bhaviṣyati

68.122

bhavatsu ca svargateṣu
gayo'pi sumahattapaḥ || taptvā prāpya punaḥ puṃstvaṃ lokānsaṃpīḍayiṣyati

68.123

gayātīrthaṃ gataṃ taṃ ca gayādhvaṃsanakāmyayā || budha eva jaga
tsvāmī tatra taṃ sūdayiṣyati

68.124

itthaṃ śrīmānpītavāsā avatīrya budhaḥ prabhuḥ || bahūni kṛtvā karmāṇi svasthānaṃ pratipatsyate

68.125

iti saṃkṣepataḥ proktaṃ bhaviṣyaṃ pāṃḍavā mayā || bhavatāṃ cittanirvṛttyai śrūyatāṃ bhūya eva ca

68.126

idaṃ tīrthavaraṃ mahyaṃ saṃsevyaṃ sarvadā priyam
kṛtaṃ yadatrāgamanaṃ tena prītiḥ parā mama

68.127

bhīmasya cāpi pautreṇa dṛḍhaṃ saṃtoṣitā'smi ca || devyaḥ sarvāśca madrūpaṃ naitajjñeyama
to'nyathā

68.128

brajadhvaṃ cāpi tīrthāni yāni vo na kṛtāni ca || ābādhāsvasmi sarvāsu smaraṇīyā svaseva ca

68.129

āpṛcche cāpi vaḥ sarvānyūyaṃ kṛṣṇasamā mama

68.130

sūta uvāca || || iti devyā vacaḥ śrutvā vismayotphullalocanāḥ
punaḥpunaḥ praṇamyaināṃ nāpaśyandī pavadgatām

68.131

tataste barbarīkaṃ ca saṃsthāpyātraiva niścitam || āgaccha yoge coktvedaṃ cakrustīrthāni mukhyaśaḥ

68.131.p1

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe kaumārikākhaṇḍe barbarīkopākhyāne kestandard śvarī vatseśvarīdurgādevīgayatrāḍāmāhātmyavarṇanaṃnāma pañcaṣaṣṭitamo'dhyāyaḥ

Linked texts (5)