Kaumarikakhanda 72
Kaumārīkākhaṇḍa 72
- Language
- Sanskrit
Contents
- 72.72 — 1 part
72.1
cha
sanaka uvāca
varoḥ
72.3
āścaryametanmāhātmyaṃ sarvapāpavinā
śanam || ārādhayanpuna
yuvayostapasā deva varadānāya saṃsthitaḥ
72.6
sakṛtsaṃkīrtite
4|| śivaśabdāmṛtāsvādaḥ śivārcanakathākramaḥ
iti tadvacanaṃ śrutvā deva
vāca || || śrūyatāṃ vatsa pārvatyāścaritaṃ yatpurā
tanam
72.7
aruṇāca
teḥ
72.8
ratnasiṃhāsanaṃ divyaṃ ratnatoraṇasaṃyu
tam || ratnapuṣpaphalopetakalpadrumamanoharam
72.9
parārdhyadṛṣadāmastīrṇaṃ baddhamuktāvitānakam || vimuktapuṣpaprakaradivyadhūporusaurabham
72.10
pralaṃba
mālikājālaninadadbhṛṃgasaṃkulam || divyatūryaghanārāvapranṛtyadvūhavāhanam
72.11
pārvatīsiṃhasaṃcāraparitrastamahāgajam || apsarobhiḥ pranarttābhirgā
yaṃtībhiśca kevalam
72.12
āsevitapuroraṃgaṃ dikpālakaniṣevitam || ṛgyajuḥsāmajairmantraiḥ stuvadbhirmunipuṃgavaiḥ
72.13
brahmarṣibhistathā devaiḥ
siddhai rājarṣibhirvṛtam || gaṇaiśca vividhākārairbhasmālaṃkṛtavigrahaiḥ
72.14
rudrākṣadhārasubhagairāpūrṇaṃ śivatatparaiḥ || vīṇāveṇumṛdaṃgāditauryatrikajani
svanaiḥ
72.15
ghaṃṭāṭaṃkārasubhagairvedadhvanivimiśritaiḥ || manoharaṃ mahādivyamāsanaṃ pārvatīsakhaḥ
72.16
alaṃcakāra bhagavānbhaktānugrahakāmyayā
āsthāya vimalaṃ rūpaṃ sarvatejomayaṃ śivam
72.17
aṃbikāsahitaḥ śrīmānvijahāra dayānidhiḥ || saṃgītena kathābhedairdyūtakrīḍāvikalpanaiḥ
72.18
gaṇānāṃ vikaṭairnṛtyai ramayāmāsa pārvatīm || visṛjya sakalāndevānṛṣīṃścāpi sabhāsadaḥ
72.19
varānpradāya vividhānbhaktalokāya vāṃchitān
āgameṣu vicitreṣu sarvartukusumeṣu ca
72.20
vijahāromayā sārddhaṃ ratnaprāsādapaṃktiṣu || vāpikāsu manojñāsu ratnasopānapaṃktiṣu
72.21
kelipa
rvataśṛṃgeṣu hemaraṃbhāvanāṃtarai || gaṃgātaraṃgaśītena phullapaṃkajagaṃdhinā
72.22
vātena maṃdagatinā vihāravihataśramaḥ || svakāmataḥ svayaṃ devaḥ preya
sīmabhyanandayat
72.23
ratirūpāṃ śivāṃ devīṃ sarvasaubhāgyasundarīm || kadācidrahasi prītā nijājñāvaśavarttinam
72.24
ramaṇaṃ
jānatī mugdhā paścādabhyetya sādaram || karābhyāṃ kamalābhābhyāṃ trinetrāṇi jagadguroḥ
72.25
pidadhe līlayā śaṃbhoḥ kimetaditi kautukāt
candrādityāgnirūpeṇa pihiteṣvakṣiṣu kramāt
72.26
andhakāro'bhavattatra cirakālaṃ bhayaṃkaraḥ || nimiṣārddhena devasya jagmurvatsarakoṭayaḥ
72.27
devīlīlāsamutthena tamasābhūjjagatkṣayaḥ || tamasā pūritaṃ viśvamapāreṇa samantataḥ
72.28
śūnyaṃ jyotiḥ pracāreṇa vināśaṃ pratyapadyata || na vyajṛṃbhaṃta vi
budhā na ca vedāścakāśire
72.29
nāpi jīvāḥ samabhavannavyaktaṃ kevalaṃ sthitam || jagatāmapi sarveṣāmakāle vīkṣya saṃkṣayam
72.30
tapasā labdhasphū
rtīnāṃ vicāraḥ samapadyata || kimetattamaso janma bhuvanakṣayakāraṇam
72.31
bhagavānapi sarvātmā na nūnaṃ kālamākṣipat || devī vinodarūpeṇa pidhatte
purajihvaśaḥ
72.32
tenedamakhilaṃ jātaṃ nistejo bhuvanatrayam || akālatamasā vyāpte sakale bhuvanatraye
72.33
kā gatirlabdharājyānāṃ tapasā
devajanmanām || na yajñāḥ saṃpravarttaṃte na pūjyante surā bhuvi
72.34
iti niścitya manasā vīkṣya te jñānacakṣuṣā || nityāste sūrayo bhaktyā śaṃbhu
mānamya tuṣṭuvuḥ
72.35
namaḥ sarvajagatkartre śivāya paramātmane || māyayā śaktirūpeṇa pṛthagbhāvamupeyuṣe
72.36
avinābhāvinī śaktirādyaikā
śivarūpiṇī || līlayā jagadutpattirakṣāsaṃhṛtikāriṇī
72.37
arddhāṃgī sā tava deva śivaśaktyātmakaṃ vapuḥ || eka eva mahādevo na pare tva
dvinā vibho
72.38
līlayā tava lokoyamakāle pralayaṃ gataḥ || karuṇā tava nirvyājā varddhatāṃ lokavarddhanī
72.39
bhavato nimiṣārddhena
tejasāmupasaṃhṛteḥ || gatānyanekavarṣāṇi jagatāṃ nāśahetave
72.40
tataḥ prasīda karuṇāmūrtte kāla sadāśiva || virama praṇayārabdhādamuṣmāllokasaṃ
kṣayāt
72.41
iti teṣāṃ vacaḥ śrutvā bhaktānāṃ siddhiśālinām || visṛjākṣīṇi gaurīti karuṇāmūrttirabravīt
72.42
visasarja ca sā devī
pidhānaṃ haracakṣuṣām || somasūryāgnirūpāṇāṃ prakāśamabhavajjagat
72.43
kiyānkālo gataśceti pṛṣṭaiḥ siddhaiśca vai nataiḥ || uktaṃ tvannimiṣārddhena
jagmurvatsarakoṭayaḥ
72.44
atha devaḥ kṛpāmūttirālokya vihasanpriyām || abravītparamodāraḥ paraṃ dharmārthasaṃgraham
72.45
avicārya kṛtaṃ mugdhe
bhuvanakṣayakāraṇāt || ayuktamiha paśyāmi jaganmātustavaiva hi
72.46
ahamapyakhilām̐llokānsaṃhāriṣyāmi saṃkṣaye || prāpte kāle tvayā maugdhyā
dakāle pralayaṃ gatāḥ
72.47
keyaṃ vā tvādṛśī kuryādīdṛśaṃ sadbhigarhitam || karma narmmaṇyapi sadā kṛpāmūrtirna bādhate
72.48
iti śambhorvacaḥ
śrutvā dharmalopabhayākulā || kiṃ kariṣyāmi tacchāṃtyai ityapṛcchatsamaṃ taṃ priyā
72.49
atha devaḥ prasannātmā vyājahāra dayānidhiḥ || devyāste
nānutāpena bhaktyā ca toṣitaḥ śivaḥ
72.50
manmūrtestava keyaṃ vā prāyaścittiririhocyate || athāpi dharmamārgoṃyaṃ tvayaiva paripālyate
72.51
śrutismṛtikriyākalpā vidyāśca vibudhādayaḥ || tvadrūpametadakhilaṃ mahadartho'smi tanmayaḥ
72.52
mānyayābhinnayā devyā bhāvyaṃ lokasisṛkṣayā
72.53
tasmāllokānurūpaṃ te prāyaścittaṃ vidhīyate || pañcidho gadito dharmaḥ śrutismṛtivicārataḥ
72.54
svāminā nānupālyeta yadi tyājyo'nu
jīvibhiḥ || na tvāṃ vihāya śaknomi kṣaṇamapyāsituṃ kvacit
72.55
ahameva tapaḥ sarvaṃ kariṣyāmyātmani sthitaḥ || pṛthvī ca sakalā bhūyātta
pasā saphalā tava
72.56
tvatpādapadmasaṃsparśāttvattapodarśanādapi || niraṃsyaṃti svasānnidhyādduṣṭajātamupadravam
72.57
karmabhūmestvamādhikyahetave
puṇyamācara || tvattapaścaraṇaṃ loke vīkṣya sarvopi saṃtatam
72.58
dharme dṛḍhatarāṃ buddhiṃ nibadhnīyānna saṃśayaḥ || kṛtārthayiṣyati mahīṃ dayā te dharma
pālanaiḥ
72.59
tvamevaitatsakalaṃ proktā vedaudevi sanātanaiḥ || asti kāṃcīpurī khyātā sarvabhūtisamanvitā
72.60
yā divaṃ devasaṃpūrṇā pratyakakṣayati
bhūtale || yatra kṛtaṃ tapaḥ kiṃcidanaṃtaphalamucyate
72.61
devāśca munayaḥ sarve vāsaṃ vāṃrchati saṃtatam || tatra kaṃpeti vikhyātā mahāpātakanāśinī
72.62
yatra sthitānāṃ martyānāṃ kampante pāpakoṭayaḥ || tatra cūtadrumaścaiko rājate nityapallavaḥ
72.63
saṃpūrṇaśītalacchāyaḥ prasūnaphalapallavaiḥ || tatra
japtaṃ hutaṃ dattamantaphaladaṃ bhavet
72.64
gaṇāśca vividhākārā ḍākinyo yoginīgaṇāḥ || paritastvāṃ niṣevaṃtāṃ viṣṇumukhyāstathā parāḥ
72.66
ahaṃ ca niṣkalo bhūtvā tava mānasapaṃkaje || sannidhāsyāmi mā bhūstvaṃ devi madvirahākulā
72.66-2
ityuktā devadevena devī kaṃpāṃtikaṃ yayau || tapaḥ
kartuṃ sakhīyuktā vismayākrāntalocanā
72.67
kaṃpāṃ ca vimalāṃ sindhuṃ munisaṃghaniṣevitām || ālokya komaladalamekāmraṃ dṛṣṭivāraṇam
72.68
phalapuṣpasamākīrṇaṃ kokilālāpasaṃkulam || prasasāda punardevaṃ sasmāra ca maheśvaram
72.69
kāmāgniparivītāṃgī tapaḥkṣāmeva sā'bhavat || abhya
bhāṣata sā gaurī vijayāṃ pārśvavarttinīm
72.70
kāmaśokaparītāṃgī purārivirahākulā
72.71
imamadhaharamāgatāniśaṃ svayamapi pūjayituṃ tapo
bhiirīśam || ayamabhinavapallavaprasūnaḥ smarayati māṃ smarabandhurekacūtaḥ
72.72
kathamiva virahaḥ śivasya sadyaḥ kṣubhitadhiyātra bhṛśaṃ manobhavena
tadapi ca taruṇeṃducūḍapādasmaraṇamahauṣadhamekameva dṛṣṭam
72.72.p1
iti śrīskāānde mahāpurāṇa ekāśītisāharuyāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe' ruṇācalamāhātmye pūrvārddhe pārvatyāḥ śivanetramīlanaina tamasā kṣubdhalokapāpabhayena kāṃcthāṃ kaṃpāsthitaikāmratale tapaścaryārthamāgamanaṃnāma tṛtīyo 'dhyāyaḥ
Linked texts (4)
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit
- Śoṇādrimāhātmya — Sanskrit