Kaumarikakhanda 76
Kaumārīkākhaṇḍa 76
- Language
- Sanskrit
Contents
- 76.43 — 1 part
76.1
cha || || pārvatyu
vāca || || kathamagnimayaṃ liṃgamabhigamyamabhūdbhuvi || prāṇināmapi sarveṣāmupaśāṃtiṃ kathaṃ gataḥ
76.2
tīrthānāmudbhavaḥ puṇyātkathaṃ cāruṇaparvatāt
upasaṃhṛtasarvāṃgaḥ kathaṃ vā vada me'calaḥ
76.3
gautama uvāca || || kṛte tvāgnimayaḥ śailastretāyāṃ maṇiparvataḥ || dvāpare hāṭakagiriḥ kalau marakatācalaḥ
76.4
bahuyojanaparyaṃtaṃ kṛte vahnimaye sthite || bahiḥ pradakṣiṇaṃ cakruḥ praśāmyati maharṣayaḥ
76.5
śanaiḥ śāṃtoruṇādrīśaḥ śrīmānabhyarthitaḥ suraiḥ || loka
guhyarthamatyarthamupaśāṃto'ruṇācalaḥ
76.6
atha gaurī muniṃ prāha kathaṃ śāṃto'ruṇācalaḥ || kathaṃ vā prārthayāmāsurdeveśaṃ tridaśā imam
76.7
iti tasyā vacaḥ
śrutvā gautamastvabhyabhāṣata || praśasya bhaktimatulāṃ tasyāstattvārthavedinīm
76.8
gautama uvāca || || agnirūpaṃ purā śailamāsādayitumakṣamāḥ
purā surāḥ stutiṃ cakrurabhyarcya ṛtusaṃbhavaiḥ
76.9
bhagavannaruṇādrīśa sarvalokahitāvaha || agnirūpo'pi saṃśāṃtaḥ prakāśasva mahītale
76.10
asau
yastāmro aruṇa uta babhruḥ sumaṃgalaḥ || iti tvāṃ sakalā vedāḥ stuvaṃti śivavigraham
76.11
namastāmrāyāruṇāya śivāya paramātmane || vedavedya
svarūpāya somāya sukharūpiṇe
76.12
tvadrūpamakhilaṃ deva jagadetaccarācaram || nidhānamiva te rūpaṃ devānāmadamīkṣyate
76.13
varṣatāṃ ca payodānāṃ
nirjharāṇāṃ ca bhūyasām || salilo pāyasaṃhāro yuktaste yugasaṃkṣaye
76.14
agnerāpaḥ samudbhūtāstvatto hi paramātmanaḥ || viśvasṛṣṭiṃ vitanvaṃti vicitraguṇa
vaibhavāt
76.15
śīto bhava mahādeva śoṇācala kṛpānidhe || sarveṣāmapi jīvānādabhigamyo bhava prabho
76.16
iti stutaḥ suraiḥ sarvairānatairbhaktava
tsalaḥ || sadyaḥ śītalatāṃ gacchannabhigamyo'bhavatprabhuḥ
76.17
prāvarttaṃta punarnadyo nirjharāśca bahūdkāḥ || varṣatāmapi meghānāṃ na jagrāha jalaṃ bahu
76.18
tathāpi taruṇākodyatkālāgniśatakoṭibhiḥ || samānadīptirabhajajjīvānāmabhigamyatām
76.19
visṛjya viśvasalilaṃ nadīśva rasaviśvaraiḥ
saṃpūryaḥ sakalairdevaiḥ sarvadā saṃprakāśate
76.20
tīrthāni tāni tānyāsanparitaḥ prārthanāvaśāt || dikpālānāṃ surāṇāṃ ca maharṣīṇāṃ mahātmanām
76.21
brahmovāca || || iti tasya vacaḥ śrutvā gaurī kutukasaṃyutā || tīrthānāmudbhavaṃ sarvaṃ śrotuṃ samupacakrame
76.22
pārvatyuvāca
kāni tīrthāni jātāni śoṇādrelokaguptaye || bhagavanbrūhi sakalaṃ tīrthānāmudbhavaṃ mama
76.23
iti tasyā vacaḥ śṛṇvangirīśātsaṃsrutaṃ purā
tīrthānāmudbhavaṃ sarvaṃ vyākhyātumupacakrame
76.24
gautama uvāca || || aindraṃnāma mahātīrthamiṃdrabhāge samutthitam || tatra snātvā purā śakro
brahmahatyāṃ vyapohayat
76.25
brahmatīrthaṃ punarddivyaṃ vahnikoṇe samutthitam || parastrīsaṃgamātpāpaṃ vahniḥ snātvātra cātyajat
76.26
yāmyaṃnāma
mahātīrthaṃ yamabhāge vijṛṃbhate || atra snātvā yamo'tyākṣīdbhayaṃ brahmāstrasaṃbhavam
76.27
naiṛtaṃ tu mahātīrthaṃ naiṛtyāṃ diśi śobhate || bhūtavetālavi
jayaṃ tatra snātvarṣayo gatāḥ
76.28
paścime vāruṇaṃ tīrthaṃ digbhāge ca prakāśate || śalyakośaṃ purā lebhe snātvātra varuṇo nijam
76.29
vāyavye
vāyavīyaṃ ca tīrthamatra prakāśate || tatra snātvā yayau vāyurjagatprāṇatvavaibhavam
76.30
uttare cātra digbhāge somatīrthamiti smṛtam || tatra snātvā
purā somo yakṣmarogādvamuṃcata
76.31
aiśāne cātra digbhāge viṣṇūtīrthamiti smṛtam || tatra snātvā purā viṣṇuḥ śriyā ca saha saṃgataḥ
76.32
mārkaṃḍeyaḥ purā devi prārthayāmāsa śaṃkaram || sadāśiva mahādeva devadeva jagatpate
76.33
bahūnāmiha tīrthānāmekatra syātsamāgamaḥ
kenopāyena bhagavankṛpayā vada śaṃkara
76.34
iti tasya vacaḥ śrutvā devadeva umāpatiḥ || upāyaṃ darśayāmāsa munaye prītamānasaḥ
76.35
maheśvara uvāca || || sadopahāravelāyāṃ sarvatīrthasamuccayaḥ || sannidhiṃ mama saṃprāptaḥ sevate gūḍharūpataḥ
76.36
nānyad
nveṣaṇīyaṃ te tīrthamatra mahāmune || mamopahāravelāyāṃ dṛśyate tīrthasaṃcayaḥ
76.37
tasmādbhaktiyutairnityaṃ sarvatīrthasamāgamaḥ || munibhiśca
suraiḥ sarvairnaivedyāṃte vilokyatām
76.38
iti devi purā devo mārkaṃḍeyāya śaṃkaraḥ || upādiśadameyātmā tīrthasaṃdarśanakramam
76.39
gautama
uvāca || || sarvāṇyapi ca puṇyāni tīrthāni śivasannidhau || sadopahāravelāyāṃ dṛśyāni kila mānavaiḥ
76.40
vrataṃ tīrthaṃ tapo vedā yajñāśca
niyamādayaḥ || yogāśca śoṇaśaileśadarśanānnaṣṭasaṃcarāḥ
76.41
niśamya vākyaṃ munipuṃgavasya praseduṣī parvatarājaputrī || avocadatyadbhutametadatra
tvayopadiṣṭaṃ bhuvi tīrthajālam
76.42
ahaṃ kṛtārthā tapatāṃ variṣṭha tvatsaṃgamātsaṃprati tīrthajālam || prāptā namaste'stu tapoviśeṣaṃ śivopi
me'trādiśadeva kartum
76.43
kathaṃ girīśaḥ punaratra devaḥ sphuranmahāvahnivapurdharo'pi || praśāṃtaṃrūpaḥ parameśvaro'yamabhyarcanīyo bhuvi martyavargaiḥ
76.43.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe 'ruṇācalamāhātmye pūrvārdhe'ruṇācalasthavividhatīrtha varṇanaṃnāma saptamo'dhyāyaḥ
Linked texts (4)
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit
- Śoṇādrimāhātmya — Sanskrit