<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Purāṇas](https://indike.org/pramana/in.purana) › [Kaumarikakhanda](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda) › 76

# Kaumarikakhanda 76

Kaumārīkākhaṇḍa 76

- **Language:** Sanskrit

## Contents

- [76.43](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.43) — 1 part

### [76.1](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.1)

cha || || pārvatyu  
vāca || || kathamagnimayaṃ liṃgamabhigamyamabhūdbhuvi || prāṇināmapi sarveṣāmupaśāṃtiṃ kathaṃ gataḥ

### [76.2](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.2)

tīrthānāmudbhavaḥ puṇyātkathaṃ cāruṇaparvatāt  
upasaṃhṛtasarvāṃgaḥ kathaṃ vā vada me'calaḥ

### [76.3](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.3)

gautama uvāca || || kṛte tvāgnimayaḥ śailastretāyāṃ maṇiparvataḥ || dvāpare hāṭakagiriḥ kalau marakatācalaḥ

### [76.4](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.4)

bahuyojanaparyaṃtaṃ kṛte vahnimaye sthite || bahiḥ pradakṣiṇaṃ cakruḥ praśāmyati maharṣayaḥ

### [76.5](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.5)

śanaiḥ śāṃtoruṇādrīśaḥ śrīmānabhyarthitaḥ suraiḥ || loka  
guhyarthamatyarthamupaśāṃto'ruṇācalaḥ

### [76.6](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.6)

atha gaurī muniṃ prāha kathaṃ śāṃto'ruṇācalaḥ || kathaṃ vā prārthayāmāsurdeveśaṃ tridaśā imam

### [76.7](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.7)

iti tasyā vacaḥ  
śrutvā gautamastvabhyabhāṣata || praśasya bhaktimatulāṃ tasyāstattvārthavedinīm

### [76.8](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.8)

gautama uvāca || || agnirūpaṃ purā śailamāsādayitumakṣamāḥ  
purā surāḥ stutiṃ cakrurabhyarcya ṛtusaṃbhavaiḥ

### [76.9](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.9)

bhagavannaruṇādrīśa sarvalokahitāvaha || agnirūpo'pi saṃśāṃtaḥ prakāśasva mahītale

### [76.10](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.10)

asau  
yastāmro aruṇa uta babhruḥ sumaṃgalaḥ || iti tvāṃ sakalā vedāḥ stuvaṃti śivavigraham

### [76.11](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.11)

namastāmrāyāruṇāya śivāya paramātmane || vedavedya  
svarūpāya somāya sukharūpiṇe

### [76.12](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.12)

tvadrūpamakhilaṃ deva jagadetaccarācaram || nidhānamiva te rūpaṃ devānāmadamīkṣyate

### [76.13](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.13)

varṣatāṃ ca payodānāṃ  
nirjharāṇāṃ ca bhūyasām || salilo pāyasaṃhāro yuktaste yugasaṃkṣaye

### [76.14](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.14)

agnerāpaḥ samudbhūtāstvatto hi paramātmanaḥ || viśvasṛṣṭiṃ vitanvaṃti vicitraguṇa  
vaibhavāt

### [76.15](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.15)

śīto bhava mahādeva śoṇācala kṛpānidhe || sarveṣāmapi jīvānādabhigamyo bhava prabho

### [76.16](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.16)

iti stutaḥ suraiḥ sarvairānatairbhaktava  
tsalaḥ || sadyaḥ śītalatāṃ gacchannabhigamyo'bhavatprabhuḥ

### [76.17](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.17)

prāvarttaṃta punarnadyo nirjharāśca bahūdkāḥ || varṣatāmapi meghānāṃ na jagrāha jalaṃ bahu

### [76.18](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.18)

tathāpi taruṇākodyatkālāgniśatakoṭibhiḥ || samānadīptirabhajajjīvānāmabhigamyatām

### [76.19](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.19)

visṛjya viśvasalilaṃ nadīśva rasaviśvaraiḥ  
saṃpūryaḥ sakalairdevaiḥ sarvadā saṃprakāśate

### [76.20](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.20)

tīrthāni tāni tānyāsanparitaḥ prārthanāvaśāt || dikpālānāṃ surāṇāṃ ca maharṣīṇāṃ mahātmanām

### [76.21](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.21)

brahmovāca || || iti tasya vacaḥ śrutvā gaurī kutukasaṃyutā || tīrthānāmudbhavaṃ sarvaṃ śrotuṃ samupacakrame

### [76.22](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.22)

pārvatyuvāca  
kāni tīrthāni jātāni śoṇādrelokaguptaye || bhagavanbrūhi sakalaṃ tīrthānāmudbhavaṃ mama

### [76.23](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.23)

iti tasyā vacaḥ śṛṇvangirīśātsaṃsrutaṃ purā  
tīrthānāmudbhavaṃ sarvaṃ vyākhyātumupacakrame

### [76.24](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.24)

gautama uvāca || || aindraṃnāma mahātīrthamiṃdrabhāge samutthitam || tatra snātvā purā śakro  
brahmahatyāṃ vyapohayat

### [76.25](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.25)

brahmatīrthaṃ punarddivyaṃ vahnikoṇe samutthitam || parastrīsaṃgamātpāpaṃ vahniḥ snātvātra cātyajat

### [76.26](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.26)

yāmyaṃnāma  
mahātīrthaṃ yamabhāge vijṛṃbhate || atra snātvā yamo'tyākṣīdbhayaṃ brahmāstrasaṃbhavam

### [76.27](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.27)

naiṛtaṃ tu mahātīrthaṃ naiṛtyāṃ diśi śobhate || bhūtavetālavi  
jayaṃ tatra snātvarṣayo gatāḥ

### [76.28](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.28)

paścime vāruṇaṃ tīrthaṃ digbhāge ca prakāśate || śalyakośaṃ purā lebhe snātvātra varuṇo nijam

### [76.29](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.29)

vāyavye  
vāyavīyaṃ ca tīrthamatra prakāśate || tatra snātvā yayau vāyurjagatprāṇatvavaibhavam

### [76.30](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.30)

uttare cātra digbhāge somatīrthamiti smṛtam || tatra snātvā  
purā somo yakṣmarogādvamuṃcata

### [76.31](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.31)

aiśāne cātra digbhāge viṣṇūtīrthamiti smṛtam || tatra snātvā purā viṣṇuḥ śriyā ca saha saṃgataḥ

### [76.32](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.32)

mārkaṃḍeyaḥ purā devi prārthayāmāsa śaṃkaram || sadāśiva mahādeva devadeva jagatpate

### [76.33](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.33)

bahūnāmiha tīrthānāmekatra syātsamāgamaḥ  
kenopāyena bhagavankṛpayā vada śaṃkara

### [76.34](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.34)

iti tasya vacaḥ śrutvā devadeva umāpatiḥ || upāyaṃ darśayāmāsa munaye prītamānasaḥ

### [76.35](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.35)

maheśvara uvāca || || sadopahāravelāyāṃ sarvatīrthasamuccayaḥ || sannidhiṃ mama saṃprāptaḥ sevate gūḍharūpataḥ

### [76.36](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.36)

nānyad  
nveṣaṇīyaṃ te tīrthamatra mahāmune || mamopahāravelāyāṃ dṛśyate tīrthasaṃcayaḥ

### [76.37](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.37)

tasmādbhaktiyutairnityaṃ sarvatīrthasamāgamaḥ || munibhiśca  
suraiḥ sarvairnaivedyāṃte vilokyatām

### [76.38](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.38)

iti devi purā devo mārkaṃḍeyāya śaṃkaraḥ || upādiśadameyātmā tīrthasaṃdarśanakramam

### [76.39](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.39)

gautama  
uvāca || || sarvāṇyapi ca puṇyāni tīrthāni śivasannidhau || sadopahāravelāyāṃ dṛśyāni kila mānavaiḥ

### [76.40](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.40)

vrataṃ tīrthaṃ tapo vedā yajñāśca  
niyamādayaḥ || yogāśca śoṇaśaileśadarśanānnaṣṭasaṃcarāḥ

### [76.41](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.41)

niśamya vākyaṃ munipuṃgavasya praseduṣī parvatarājaputrī || avocadatyadbhutametadatra  
tvayopadiṣṭaṃ bhuvi tīrthajālam

### [76.42](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.42)

ahaṃ kṛtārthā tapatāṃ variṣṭha tvatsaṃgamātsaṃprati tīrthajālam || prāptā namaste'stu tapoviśeṣaṃ śivopi  
me'trādiśadeva kartum

### [76.43](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.43)

kathaṃ girīśaḥ punaratra devaḥ sphuranmahāvahnivapurdharo'pi || praśāṃtaṃrūpaḥ parameśvaro'yamabhyarcanīyo bhuvi martyavargaiḥ

### [76.43.p1](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76.43.p1)

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe 'ruṇācalamāhātmye pūrvārdhe'ruṇācalasthavividhatīrtha varṇanaṃnāma saptamo'dhyāyaḥ

## Linked texts (4)

- [Māheśvarakhaṇḍa](https://indike.org/pramana/in.purana.mahesvarakhanda.76.1) — Sanskrit
- [Vaiṣṇavakhaṇḍa](https://indike.org/pramana/in.purana.vaisnavakhanda.116.1) — Sanskrit
- [Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker)](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda*early*bakker.3.7.p1) — Sanskrit
- [Śoṇādrimāhātmya](https://indike.org/pramana/in.purana.sthala.sonadrimahatmya.5.11) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76](https://indike.org/pramana/in.purana.kaumarikakhanda.76) · Pramāṇa
