Kaumarikakhanda 79
Kaumārīkākhaṇḍa 79
- Language
- Sanskrit
79.1
brahmovāca || || atha devā mahīṃ hitvā mahiṣāsurapīḍitāḥ || natvā gaurīṃ tapasyaṃtīṃ jagmuḥ śara
ṇamākulāḥ
79.2
atha tānabhayaṃ dehi devīti bhayavihvalān || amarānvīkṣya sā devī kiṃ kāryamiti cābhyadhāt
79.3
tato vijñāpayāmāsurdetyeṃ
drādvayamātmanām || devyai baddhāṃjalipuṭā devā iṃdrapurogamāḥ
79.4
devā ūcuḥ || || apsarobhiḥ parivṛtaḥ sukhaṃ krīḍati naṃdane || airāvatamukhā
nsarvāndigbhāgānnijamaṃdire
79.5
āvasayanvinodārthamaṃganābhiḥ sahāgatān || uccaiḥśravaḥpurogānāmupabhogaṃ karotyasau
79.6
maṃdurāsvasya ramyāsu
dṛśyaṃte lakṣakoṭayaḥ || hutāśavāhanaṃ meṣaṃ putrārohārthamīpsati
79.7
yāmyaṃ mahiṣamānīya śakaṭe so'bhyavāhayat || siddhīrākṛṣya sakalā
gṛhakarmaṇi cādiśat
79.8
apsaraḥsaṃghamakhilamātmasevārthamānayat || anyatkimapi yadvastu ratnabhūtaṃ jagattraye
79.9
anāhṛtaṃ punarhatuṃ na
viśrāmyati kopavān || vayaṃ ca sevakā bhūtvā nitya bhītisamanvitāḥ
79.10
pūjayaṃtaśca tasyājñāṃ nānyāṃ vīkṣāmahe gatim || śaraṇāgatasaṃtrāṇaṃ tapaḥ
phalamudāhṛtam
79.11
durjayo'yaṃ varo daityaḥ sarveṣāṃ balināmapi || surāṇāmapi daityānāṃ śivāllabdhavarodayaḥ
79.12
asya śṛṃgāhataḥ siṃdhurvya
varjitamiti bruvan || ratnopahāradānena nityaṃ tatprītimicchati
79.13
parvatāṃśca samutkṣipya śṛṃgāgreṇa mahoddhataḥ || krīḍati kṣoditāśeṣadhātudhūli
vilepanaiḥ
79.14
na śakyamatulaṃ tasya balamanyaidurāsadam || svayameva vijānīhi hatvā te nijatejasā
79.15
śaṃbhuśaktiḥ parā seyaṃ strīrūpe
ṇātra dṛśyate || tvayaivāyaṃ nihaṃtavyaḥ śivālabdhavaro hyayam
79.16
na jānīmo vayaṃ devi kiṃcicchaṃbhuviceṣṭitam || kevalaṃ pālanīyāḥ sma jaga
nmātrā sadā tvayā
79.17
iti teṣāṃ bhayārtānāmākarṇya vacanaṃ śubham || vyājahāra prasannātmā devī dattvābhayaṃ tadā
79.18
śaraṇāgatasaṃtrāṇaṃ
tapasi sthitayā mayā || karttavyamamarāḥ kālātkṣīṇaḥ śatrurbhaviṣyati
79.19
upāyena samākṛṣya haniṣyāmi mahāsuram || nirāgasastu hananamadya me na
hi yujyate
79.20
dharmage dharmabhettāraḥ śalabhatvaṃ vrajaṃti hi || devāstadvacanaṃ śrutvā praṇamya girikanyakām
79.21
jagmuryathāgataṃ sarve nirbhayā hṛṣṭace
tasaḥ
79.22
gateṣu teṣu deveṣu gaurī kamalocanā || babhūva mohinī śaktiḥ kāṃtiyuktā tatodarī
79.23
sā devī dikṣu śaileṣu caturṣvaruṇabhṛbhūtaḥ
rakṣārthaṃ sthāpitavatī caturo baṭukānvarān
79.24
yadā kailāsaśikharādāgatā śailakanyakā || anvagacchansevamānāścatasro mātarastadā
79.25
dundubhiḥ satyavatyākhyā tathā cānavamī parā || sundarīti catasrastāmanvayuḥ paricārikāḥ
79.26
vimuñcatātithiṃ śrāṃtaṃ kṣutpipāsāmanvi
tam || aruṇādrimimaṃ draṣṭuṃ nānyamityabravīcca tān
79.27
sīmāśalasthitānvīrāṃstānādiśya balādhikān || tapaścacārādrikanyā gautamā
śramasannidhau
79.28
tasyāṃ tapaṃtyāṃ tanvaṃgyāṃ na tāpaḥ kaścidapyabhūt || vavarṣa kāle jaladaḥ saphalāścābhavandrumāḥ
79.29
virodhīni ca
sattvāni mumucuḥ pūrvamatsaram || āśramaḥ sarvajantūnāṃ śaraṇyo'bhūddhayāpahaḥ
79.30
yojanadvayaparyaṃtaṃ sīmāśaileṣu saṃsthitaiḥ || caturbhirbaṭukaiḥ śūrai
rakṣitaścāruṇācalaḥ
79.31
nodbhūtaścaśvana trāso na ca dṛṣṭo bhayodayaḥ || na vyādhipīḍanaṃ cāsīttatra nārivijṛṃbhaṇam
79.32
kṛtārthā munayaḥ
sarve praśaṃsaṃto nagātmajām || śivalokapadaṃ kecitpratyaśaṃsaṃstathāśramam
79.33
sā ca gaurī tapo ghoraṃ kurvatī ca divāniśam || na tṛptimāyayau
bālā śivasaṃtoṣakārakam
79.34
mahiṣaśca mahāvīryo mṛgayāṃ kartumudyataḥ || cacāra kānanaṃ sarvaṃ vidūre śoṇabhūbhṛtaḥ
79.35
daityasainyasamā
yukto mṛgayūthānyanekaṃśaḥ || vaneṣu nighnaṃstaraṃsā vicacārāśu bhakṣayan
79.36
dhanvibhirbalibhirvīrairmṛgāḥ kecidanudrutāḥ || bhayārttāḥ paridhāvaṃtaḥ
prāviśaṃstaṃ tathāśramam
79.37
anuvrajanto ditiyā mṛgāṃstānhaṃtumudyatāḥ || vāritā baṭukairvī rairmāyātātreti satvaraiḥ
79.38
kimatreti tadā pṛṣṭā
baṭukā duṣṭadānavaiḥ || tapasyati varārohā kanyāṃtyetyāhuraṃjasā
79.39
na kenacitpraveṣṭavyaṃ balinā munisevitam || tapaḥsthānamidaṃ devyāḥ śaraṇā
gatarakṣakam
79.40
iti teṣāṃ vacaḥ śrutvā balino duṣṭadānavāḥ || tatheti vinivṛttyāśu karttavyaṃ samaciṃtayan
79.41
māyayā pakṣirūpāste
praviśyāśramamādarāt || ārāmavṛkṣaśākhāsu niṣeḍuḥkhādihekṣitum
79.42
sā punahlaisitāraṇye sarvartukusumānvite || tapasyantī tadā dṛṣṭā māyādai
tyasya sainikaiḥ
79.43
rūpalāvaṃṇyate tasyā niścayaṃ tapasi sthitam || vīkṣya te vismayopetā gatvā tasmai nyavedayan
79.44
sa smarāta bahuvṛddharūpaḥ
praviveśāśramaṃ tadā || pūjito'syāḥ sakhībhiśca gataśrāṃtiriva sthitaḥ
79.45
vṛddho'pṛcchatkimarthaṃ tu tapo'syā iti tāstathā || bālā kāṃta
prasādārthaṃ ciramatra tapasyati
79.46
paraṃ sa balavānkāṃtoṃ na kadāpi prasīdati || kāryaṃ vivāhasamaye manorathaṃ yathocitam
79.47
apūrvaprabhuṇā tena navopakaraṇaṃ mahat || sadyojātakulālena sadyaḥsṛṣṭairvipācitaiḥ
79.48
bhājanarapi sādyaskairnyastaiḥ pakkaiśca śālibhiḥ || tādṛśaiḥ
sādhanaiḥ sarvaistādṛśairdravyasaṃcayaiḥ
79.49
apūrvadṛṣṭavibhavaiḥ kāryaṃ syādupakāraṇam || siddhe tathopakaraṇe'syāḥ sadyo'stu svayaṃvaraḥ
79.50
iti tāsāṃ vacaḥ śrutvā vihasanmahiṣo'bhyadhāt || tapaḥphalamahaṃ prāptaḥ satyamasyā iti sthitam || madīyāṃ sakalāṃ bhūtiṃ śṛṇu bāle
tapasvini
79.51
mahiṣo'haṃ mahāvīro daityendraḥ suravaṃditaḥ || jagatrayamidaṃ sarvaṃ mayaiva parigṛhyate
79.52
ananyavīrasadbhāvo mayyeva
bhujaśuṣmaṇā || kāmarūposmyahaṃ bāle sarvabhogapradāyakaḥ
79.53
bhaja māṃ tava bharttāraṃ prāṇināṃ tapasaḥ phalam || sarvaṃ saṃpādayiṣyāmi
kalpavṛkṣaiḥ samāhṛtaiḥ
79.54
sṛjāmi tapasā cāhaṃ viśvakarmāṇamāditaḥ || kāmadhenusahasrāṇi sṛjāmi tapasā kṣaṇāt
79.55
navabhirnidhibhiḥ prāptaiḥ pārśvasthairnityadā mama || apekṣitārthasaṃsiddhiḥ sahasaivopapādyate
79.56
iti tasya vacaḥ śrutvā smṛtadevābhavatkramāt
visṛjya maunaṃ śanakairvihasaṃtī tamabravīt
79.57
ahaṃ balavato bhāryā bhaviṣyāmi tapaściram || karomi yadyasi balī balaṃ darśaya me nijam
79.58
viraca strīsvabhāvaṃ svaṃ śrutvā tadvākyamutthitam || hate koyamiti krodhānnanā mahiṣāsuraḥ
79.59
jighṛkṣaṃtaṃ samāyāṃtaṃ vīkṣya taṃ mahiṣāsuram || abhū
durāsadā durgā kanyā sā jvalanākṛtiḥ
79.60
mahāmāyāṃ samālokya jvalaṃtīṃ purataḥ sthitām || svayaṃ sa mahiṣākāro vavṛdhe merusannibhaḥ
79.61
kulabhūdharaśṛṃgāṇi śṛṃgābhyāṃ muhurākṣipan || ājuhāva nijāṃ senāmāpūritadigaṃtarām
79.62
atha brahmamukhā devāḥ praṇamya vividhāyudhaiḥ
pūjayāmāsurātmīyairdurgāṃ kālāgnirūpiṇīm
79.63
paṃcahetīrhariḥ prādāddaśa cāpi sadāśivaḥ || brahmā catasraśca tadā tasyai māyātirohitāḥ
79.64
dikpālāśca surāścānye parvatāśca payodhayaḥ || svīyairābharaṇaiḥ śastrairadhṛṣyāstāmapūjayan
79.65
māyā sā bahubhirhastairjvaladāyudhasaṃca
yaiḥ || ābaddhakavacā tūrṇaṃ durgābhūtsiṃhavāhanā
79.66
āpūritadiśābhogā tejastatsoḍhumakṣamaḥ || durgāyā ghoramālokya mahiṣastu palāyitaḥ
79.67
atha tejo nijaṃ ghoraṃ prajvalatsoḍhumakṣamam || palāyamānamālokya mahiṣaṃ sā vyaciṃtayat
79.68
upāyena nihaṃtavyo duṣṭo'yaṃ mahiṣā
suraḥ || madpūrvaṃ nivṛttyaṃte mṛgā mṛgayubhirvane
79.69
dūtoktibhiḥ samākṛṣya mṛdvībhirmarmavṛttibhiḥ || kopamasya samudbhāvya kariṣyebhimukhaṃ kṣaṇāt
79.70
adharmavṛttiyuktānāṃ dharmavākyapariśravāt || kopaḥ samudbhavetsadyaḥ svajīvakṣayakāraṇam
79.71
athavā dharmabuddhissanyadi śāṃto bhaviṣyati
tadā hitopadeśena dharmalopo na saṃbhavet
79.72
tapasyadbhiḥ sadā kāryaḥ kopatyāgaḥ phalānvitaḥ || dharmahānirna soḍhavyā tatkopo hi tapaḥ
param
79.73
iti saṃciṃtya sā gaurī nāmnā suraguruṃ munim || saṃkalpya vānaramukhaṃ prāhiṇodasuraṃ prati
79.74
gaccha tvaṃ māyayā yukto maharṣe
vānarānana || mahiṣaṃ bodhayitvā ca vacanaṃ śīghramātraja
79.75
maivaṃ tvamaruṇādrīśamupapīḍaya durmate || atra durmanasāṃ vīryamadṛśyaṃ bhavati kṣaṇāt
79.76
na kalerupatāpo'tra nāsurairapi pīḍanam || na sāhasaṃ ca śubhadaṃ śivabhaktimatāmapi
79.77
pūrvajanmakṛtaiḥ puṇyairlabdhavīryamahodayaḥ
mā tvaṃ śoṇācaleśāgnau śalabhatvaṃ bhajāsura
79.78
śivena dattā vibhavāstava pūrvatapobalāt || dagdhveranyatra tarasā dāvavahrau yathā drumāḥ
79.79
atra dharmātmanāṃ vāsaḥ śivabhaktimatāṃ sadā || parapīḍāprasaktānāṃ bhavedrogaśatāvṛttaḥ
79.80
aiśvaryamatulaṃ prāpto balamanyadurāsadam || kimarthaṃ sva
lpabuddhiḥ sanvsvadoṣairnāśameṣyasi
79.81
mayā kanyā punardṛṣṭā viśeṣādabalā matā || aṃtargatoruṇāṃdrīśa etasmātsā viśiṣyate
79.82
athavā
yuktibhedaistvaṃ śāstrairvā śivasaṃmataiḥ || aniyāhyamanovṛttirātmasainyaṃ samānaya
79.83
yena lokānsamastāṃstvaṃ bādhase balagarvitaḥ || tatsainyaṃ tava
vṛddhaṃ ca kṣaṇāddhakṣyāmi tejasā
79.84
ānīya sakalaṃ sainyamane sthāpaya sāyudham || sadyastvātmabalaiḥ sṛṣṭaiḥ saṃhariṣyāmi tatkṣaṇāt
79.85
macchastra
parikṛttasya sasainyasya tavāyuṣaḥ || muktiratraiva bhavitā ko jānāti śirvehitam
79.86
vāryamāṇo'pi pūrveṇa karmaṇā prerito janaḥ || avaśaḥ karma
kurute bhuṃkte ca sadṛśaṃ phalam
79.87
tvayāpi karuṇāvākyaṃ vaktavyaṃ kila bhūribhiḥ || akāryavinivṛttyarthaṃ nityadharmānupālane
79.88
iti gauryāṃ
samādiṣṭa vācaṃ kapimukho muniḥ || dūtaḥ sansarvamācaṣṭa mahiṣasyāgrataḥ sthitaḥ
79.89
so'pi sarvaṃ samākarṇya krodhavegasamākulaḥ || taṃ bhakṣayitumā
rebhe sopi māyābalādyayau
79.90
atha sainyaṃ nijaṃ sarvaṃ samāhūya durāśayaḥ || sannaddhaṃ sāyudhaṃ yoddhumādiśallokabhīṣaṇam
79.91
yugāṃtasamayodvelaca
turarṇavasaṃnibham || sainyānāṃ sainyamatulaṃ śoṇādriṃ paryaveṣṭayat
79.92
atha gaurī samālokya daityānāṃ sainyamadbhutam|| sasarja tejasāñśūrānvorānbhū
tagaṇānbahūn
79.93
ekapādākṣacaraṇā laṃbakarṇapayodharāḥ || pāṇipādaśiraḥkukṣivakrāḥ kecidvinirgatāḥ
79.94
ahaṃ grasāmi sakalamaparyāptamidaṃ
mama || ahameva haniṣyāmi daityasainyamaśeṣataḥ
79.95
kiṃ tvayātra punaḥ kāryaṃ vīkṣya tvaṃ tiṣṭha kevalam || ahamevātra yotsyāmītyabhāṣaṃta parasparam
79.96
teṣāṃ kathayatāṃ śaṃkhaṃ gaṇānāṃ yoginīgaṇaiḥ || adhamatsā bhagavatī haṃtuṃ tadaityamaṃḍalam
79.97
ālokya tāṃ tathārūpāmāpataṃtastasya sainikāḥ
darśayaṃtaḥ svavīryāṇi svāminogre dhṛtāyudhāḥ
79.98
vavṛṣuḥ śastravarṣāṇi daityāḥ pratidigantaram || bāṇaiḥ kārmukanirmuktaistānī sā tu nyavārayat
79.99
rathānāṃ vāraṇeṃdrāṇāṃ hayānāṃ lakṣakoṭibhiḥ || yuyudhurbhūtavetālā devyā sṛṣṭāstu durjayāḥ
79.100
mātaro vividhākārā ḍākinyo yoginī
gaṇāḥ || sṛṣṭāśca tejasā bhūyaḥ piśācāḥ pretarākṣasāḥ
79.101
devyā sṛṣṭena sainyena durjayena mahāsurāḥ || bhakṣitāścūrṇitā bhinnā dāritā nihatāḥ
kṣaṇāt
79.102
devī ca sāyudhā dṛṣṭā jvalaṃtī nihaṃtāsuraiḥ || nṛtyadbhūtagaṇairbhukte raktairmāṃsaiśca toṣitaiḥ
79.103
yadā kailāsaśikharātprāptā kartuṃ
tapobhuvam || tadā samāgatāḥ kāścinmātṛkā dehaguptaye
79.104
duṃdubhiḥ satyavatyākhyā tathā cāntavatī parā || suṃdarīti catasrastā anvayuḥ
paricārikāḥ
79.105
devyā sṛṣṭā ca cāmuṃḍā daṃṣṭrāvalayabhīṣaṇā || daityakṛttivasā māṃsaraktatṛptā cacāra sā
79.106
asuraṃ kacidākramya naṭanaṃ
sā cakāra ha
79.107
atha tāṃ samavekṣya durmado hi jvalayāmāsa ca kopavahninā saḥ || atitīvravivṛttabhīṣmanetraśrutiśṛṃgāyravibhinnameghajālaḥ
79.108
jvaladabhiśikhābhadīrghajihvāparilīḍhonnataśailaśṛṃgabhāgaḥ || avaniṃ dalayankhurābhighātairasakṛtpāṃsubhiāsvanandigaṃtān
79.109
atigharghara
dīrghaghoranādasphuṭadaṃḍarabhamohitāmaro yaḥ || dhṛtavāladhidaṃḍatāḍadyamānapratiśīrṇāmitaśastravarṣasaṃghaḥ
79.110
mṛtaye vyagamadvalitrayāḍhyāṃ mṛgarājasthi
tibhāsurāṃ bhavānīm
Linked texts (4)
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit
- Śoṇādrimāhātmya — Sanskrit