Kaumarikakhanda 84
Kaumārīkākhaṇḍa 84
- Language
- Sanskrit
Contents
- 84.82 — 1 part
84.1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe'ruṇācalamā
hātmya uttarārdhe sthānamāhātmyaprastāvavarṇanaṃnāma prathamo'dhyāyaḥ ||1||cha|| naṃdikeśvara uvāca || || sthānaṃ tvayā mune pṛṣṭamasti māheśvarāgraṇi || carā
carāṇāṃ sarveṣāṃ bhūtānāmapi śarmaṇe
84.2
prakalpitaṃ hi devena tattatkarmānuguṇyataḥ || śarīrabhājāṃ jananaṃ tāsutāsvapi yoniṣu
84.3
tvayā śuśrū
ṣitaṃ teṣāṃ hitāya mahate hyalam || anyathā saṃsṛterhāniḥ kalpakoṭiśatairrna hi
84.4
svalpairhi karmabhirjñānairapi prāptā punaḥpunaḥ || ghaṭīyaṃtranayāṃñja
nmamaraṇe naiva śāmyataḥ
84.5
kathaṃ nu virato dehī garbhamoksamāgamāt || viśrāṃtaye prakalpeta viśuddhajñānato vinā
84.6
pradeśāḥ kathitāḥ pūrvaṃ
prasaṃgavaśato mayā || ṛṣibhedādikaṃ teṣu nivāsaḥ kṛttivāsasaḥ
84.7
kecittīreṣu gaṃgāyāḥ kecitsārasvate taṭe || kāliṃdītīrayoranye katiciccho
ṇarodhasi
84.8
apare narmadātīre pare godāvarītaṭe || katicidgomatītīreṣvanye haimavatītaṭe
84.9
samudrapārśveṣvitare dvīpeṣvanye sara̍svatām || mukheṣu
kecitsiṃdhūnāṃ saṃbhedeṣvapi kecana
84.10
kṛṣṇaveṇītaṭe kecitttuṃgabhadrāṃtike pare || upaveṇyāṃ katipaye pare śaityāpagāṃtike
84.11
kauverītīra ita
re keciddegavatītaṭe || anye tu tāmraparṇyāśca katicinmuralātaṭe
84.12
kecidairāvatītīre tvitare yautukāṃtike
84.13
kanyātaṭeṣu katicitkati
citkumārītīre pare ca tamasovaruṇāṃtikenthe || maṃdākinīsavidhayoritare pare'pi śiprātaṭe parisareṣu pare saraytvāḥ
84.14
vipāśābhyāśa itare śata
drutitaṭe pare || carmaṇvatyupakaṃṭheḍanye kecidbhīma̍rathīṃtaṭe
84.15
kecidbiṃdusarobhyarṇe pare paṃpāsam̐rastaṭe || abhyarṇakepi bhairavyām̐ḥ katicitkauśikīṃtaṭe
84.16
apare mālinītīre pare gaṃdhavatītaṭe || katicinmānasopāṃte kecidacchodarodhasi
84.17
iṃdadyumnasrarasyanya eke tu maṇi
karṇike || pare tu varam̐dātīre tāṃpyāṃ katicanāpare || pātālagaṃgāsavidhe śarāvatyaṃtike pare
84.18
lohityākūlayoḥ kecitkaticitkālamātaṭe
vitastopāṃtike tvanye caṃdrabhāgāṃtike pare
84.19
suralopāṃtike kecitpayoṣṇītīrayoḥ pare || kecinmadhumatītīre kecanānu pinākinīm
84.20
uktaṃ vārāṇasakṣetraṃ krośapaṃcakapāvanam || devastatrāvimuktākhyo viśālākṣyā samarcicataḥ
84.21
kapālamocanaṃ yatra yatrāste kālabhairavaḥ || mṛtānāṃ
yatra rudratvaṃ kāśīṃ viddhi hi tāṃ mune
84.22
gayāṃprayāgavāpi te kathitau sarvasiddhidau || yatra piṃḍapradānena tṛpyaṃti pitaraḥ kila
84.23
ākarṇitaṃ ca kedāraṃ yasminmahiṣarūpadhṛk || devopi ca hato devyā sarvaśreyaskaro nṛṇām
84.24
sarvasiddhikaraṃ puṃsāṃ kṣetraṃ badarikāśramam || yatrā
ste tryaṃbako devyā naranārāyaṇārcitaḥ
84.25
śrutaṃ hi naimiṣaṃ kṣetraṃ tvayā yatra maheśvaraḥ || devadevābhidhaḥ puṇyo devī sāraṃgadhāriṇī
84.26
amareśāmiti sthānaṃ proktaṃ sarvārthasādhakam || oṃkāranāmā tatreśaścaṃḍikākhyā maheśvarī
84.27
puṣkarākhyaṃ mahāsthānaṃ śrutaṃ te kathitaṃ mayā || yatra
devo rujogaṃdhiḥ puruhūtā maheśvarī
84.28
āṣāḍhīnāma te sthānaṃ pāvanaṃ kathitaṃ mayā || āṣāḍheśo harastatra ratīśā parameśvarī
84.29
dāṃḍimuṃḍī
samākhyaṃ ca sthānaṃ te kathitaṃ mayā || yatra muṃḍī mahāde̱vo daṃḍikā parameśvarī
84.30
laukulaṃnāma te sthānaṃ saṃśuddhaṃ kathitaṃ mayā || lākulīśo haro
yasminnanaṃgā sarvamaṃgalā
84.31
bhāraibhūtiriti sthānaṃ bhavato'bhihitaṃ mayā || yatra bhārābhidhaḥ śaṃbhurbhūtyākhyā bhūdharātmajā
84.32
arālikeśvaraṃ
nāma sthānaṃ te kathitaṃ mayā || yatra sūkṣmābhidhaḥ śūlī sūkṣmākhyā śailanaṃdinī
84.33
gayānāma mahākṣetraṃ tava prastāvitaṃ mayā || maṃgalākhyā
śivā yatra śaṃkaraḥ prapitāmahaḥ
84.34
kurukṣetramiti sthānaṃ bhavate viniveditam || yatra sthāṇupriyā devī devaḥ sthāṇusamāhvayaḥ
84.35
uktaṃ kanakakhalaṃnāma mayā te sthānamuttamam || ugro yatra purārātirugrā girivarātmajā
84.36
tālakākhyaṃ mahākṣetraṃ mārkaṃḍeya mayoditam
devī svāyaṃbhuvī yatra svayaṃbhūḥ parameśvaraḥ
84.37
aṭṭahāsamiti proktaṃ mahāsthānaṃ mayā tava || yatrārkaḥ pūjayitveśamāsītpūrṇamanorathaḥ
84.38
kṛttivāsāmidhaṃ kṣetramuktaṃ te vedavittama || yaḥ kailāsādapi ślāghyo nivāsaḥ kṛttivāsasaḥ
84.39
amarāṃbikayā devyā
maheśo mallikārjunaḥ || śrīśaile sṛṣṭisiddhyarthaṃ pūjitaḥ parameṣṭhinā
84.40
suvarṇamukharītīre kālahastīti śaṃkaraḥ || vyāsenārādhito
bhṛṃgamukharālakayāṃbayā
84.41
kāṃcyāmekāmramūlasthaḥ kāmākṣyā kāmaśāsanaḥ || tapasyaṃtyābhisaṃśliṣṭo valayenāṃkito'bhavat
84.42
asti
vyāghrapuraṃnāma tillikānanamadhyagam || yatra nṛtyaṃtamīśānaṃ paryupāste pataṃjaliḥ
84.43
śvetā̍raṇyamiti sthānamuktaṃ tava mayā purā || bhagnamairāvato
daṃtaṃ bheje yatra śivārcanāt
84.44
setubaṃdhamiti sthānamavocaṃ tatra rāghavaḥ || rāmanāthākhyayā devamaṃhoghnaṃ pratyatiṣṭhipat
84.45
gataṃpratyāhvaya
sthānaṃ vidyate vṛṣabhadhvajaḥ || yatra jaṃbūtarormūle jagadrakṣārthamāśritaḥ
84.46
maṇimuktānadīmanvakkṣetre vṛddhācalāhvaye || nityaṃ sannihito deva ityā
karṇita eva te
84.47
śrīmanmadhyārjunaṃnāma śrutaṃ sthānamanuttamam || yasminvaraprado nityaṃ gaurīsahacaro haraḥ
84.48
āsthitaṃ somanāthena
somatīrthaṃ tvayā śrutam || yatra tyaktavatāṃ dehaṃ na bhūyo bhavabaṃdhanam
84.49
ākarṇitaṃ hi bhavatā kṣetraṃ siddhava̍ṭāhvayam || yatra siddhāḥ samarceti jyoti
rliṃgamanuttamam
84.50
aśrāvi khalu te kṣetraṃ kamalālāyasaṃjñakam || valmīkeśārcanāllebhe yatra śrīrjīvitā hareḥ
84.51
śrutavānasi kaṃkādriṃ
yatra saṃnihito haraḥ || idānīmapyupāsāte mokṣāya brahmakeśavau
84.52
śrīmadroṇa̍ṃpuraṃ vetsi yasminkaliyugakṣaye || naukāmārūḍhavānbadhau kṣubhite pārva
tīpatiḥ
84.53
śrutaṃ brahmapura̍ṃnāma kṣetraṃ yatre̍drajitpurā || āryapuṣkariṇītīre sthāpayāmāsa dhūrjaṭim
84.54
śrīkoṭikaukhyaṃ jñānābhikṣetraṃ
yatreṃduśekharaḥ || samārādhayatāṃ puṃsāṃ pāpakoṭīrvyapohati
84.55
ākarṇitaṃ ca gokarṇaṃ śivaṃ yatsaṃnidhānataḥ || ārirādhayiṣuḥ svargaṃ jāmadagnyo
na kāṃkṣati
84.56
tripuṃrāṃtakamuktaṃ te kṣetraṃ yatra triyaṃbakaḥ || nirākaroti nirayādvayaṃ dṛṣṭavatāṃ nṛṇām
84.57
uktaṃ kolāṃjanaṃ kṣetraṃ yadvāsī
kālakaṃdharaḥ || nirvāpayati bhaktānāṃ ghorasaṃsārasaṃnjvaram
84.58
priyalavaṇamākhyātaṃ kṣetraṃ yatrāṃbikāpatiḥ || payorthine payaḥsiṃdhuṃ vitatāropa
manyave
84.59
kṣetraṃ prabhāṃsamuktaṃ te yatra khaṃḍeṃduśekharaḥ || pūjitaḥ śaurisīribhyāṃ dattavānakṣayaṃ phalam
84.60
vedāraṇyaṃ vijānīṣe yasmi
nnapramathanāyakaḥ|| abhyarthito'bhūnmokṣārthaṃ dakṣeṇa prākṛtāgasā
84.61
hema̍kūṭaṃ tvamaśrauṣīḥ sthānaṃ viṣamacakṣuṣaḥ || puṃsāṃ tapasyatāṃ yatra punarjana nato
na bhīḥ
84.62
kṣetraṃ veṇuṃvanaṃnāma vidyate pāpanāśanam || yatra vaṃśalatāgarbhājjāto muktāmaṇiḥ śivā
84.63
jāṃlaṃdharamiti sthānamaṃdhakāre
stvayā śrutam || lebhe gaṇapatāṃ tatra tapasyābhirjalaṃṃdharaḥ
84.64
jvālāmukhamiti sthānamajñāsīḥ kathitaṃ mayā || yatra jvālāmukhī devī kāla
rudramapūjayat
84.65
asti bhadravaṭo̍nāma kṣetramuktaṃ śrutaṃ tvayā || tryaṃbakaṃ yatra heraṃbaḥ saṃpade paryapūjayat
84.66
nyagrodhauraṇyamuktaṃ te yatrogro
nirmame kila || ucaṃḍatāṃḍavaṃ kālyā sākaṃ saṃgharṣameyivān
84.67
gaṃdhaṃmādanasaṃjñaṃ tatkṣetramākarṇitaṃ tvayā || āṃjaneyena racitaṃ yatra mṛtyuṃjayā
rcanam
84.68
goparvatamiti sthānaṃ śaṃbhoḥ prakhyāpitaṃ mayā || yatra pāṇininā lebhe vaiyākaraṇāgryatā
84.69
vīraṃkoṣṭhamiti kṣetrasthānaṃ
nanvavadhāritam || yatra pracetasā lebhe tapasā kavimukhyatā
84.70
mehātīrthamiti proktaṃ jānīṣe yatra śaṃbhunā || adhyāpitāssuparvāṇaḥ sarve'pi
druhiṇādayaḥ
84.71
mayūrapuramuktaṃ te kṣetraṃ māheśvaraṃ mayā || lebhe yatra vratasthena hlādinī vajrapāṇinā
84.72
śrīsuṃdaraṃmiti kṣetramuktaṃ vegavatī
taṭe || kalāvapi yuge yasmindevadevena dīpyate
84.73
kuṃbhaikoṇamiti sthānaṃ śaṃbhorvetsi hi yatra sā || gaṃgāpi māghe sānnidhyaṃ kurute svāghaśāṃtaye
84.74
anugodāvarītīraṃ tryaṃbaka̍ṃnāma te śrutam || śaktiṃ yatra guho lebhe tārakāsuraghātinīm
84.75
śrīpaṭalaṃ vyāghrapuramākhyātaṃ vedavittama
triśaṃkunā jñātiśuddhyai yatra gaṃgādharorcitaḥ
84.76
kṣetraṃ kaṃdaṃbapuryākhyaṃ bhavatā cāvadhāritam || tvatkṛte yatra śūlena kṛtāṃtaṃ śambhurakṣiṇot
84.77
avināśākhyamuktaṃ te kṣetraṃ yatra vṛṣadhvajaḥ || sānnidhyaṃ paḍikaṇṭhāya vitatāra prasedivān
84.78
raktaṃkānanamākhyātaṃ mayā kṣetraṃ tavā
nava || mitrāvaruṇayoryatra rudro'jani varapradaḥ
84.79
śrīhām̐ṭakeśvaraṃ kṣetraṃ pātālasthaṃ tvayā śrutam || yatra vairocanirdevaṃ svapadaprāptayercati
84.80
vetti śaṃbhoḥ priyāvāsaṃ kailāsaṃ nityasevakaḥ || yatra yakṣeśvararuyakṣamabhyarcayati bhaktitaḥ
84.81
sthānāni khaṃḍaparaśorityuktāni mayā purā
tvayāpyavadhṛtānyeva kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi
84.82
ityucivāneṣa śilādanaṃdano munermṛkaṇḍostanayaṃ munīśvaram || bhaktyā namaṃtaṃ padayoḥ kareṇa
pasparśa maulau karuṇārasārdraḥ
84.82.p1
iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāharuyāṃ saṃhitāyāṃ prathame māheśvarakhaṇḍe'ruṇācalamāhātmya uttarārdhe mahīmaṇḍalasthavividhaśivakṣetravarṇanaṃnāma dvitīyo'dhyāyaḥ
Linked texts (4)
- Māheśvarakhaṇḍa — Sanskrit
- Vaiṣṇavakhaṇḍa — Sanskrit
- Skandapurāṇa (early; "Ambikākhaṇḍa") (ed. Bakker) — Sanskrit
- Śoṇādrimāhātmya — Sanskrit