Krishnajanmakhanda 2
Kṛṣṇajanmakhaṇḍa 2
- Language
- Sanskrit
2.1
viprendra kā prayaṅge mahāpurāṇe nārāyaṇanāradasaṃvāde
yasya yatra kule janma viṣṇuvaiṣṇavayorguṇapraśaṃsā
pitā vidhātā jagatāṃ ṣṭho'dhyāyaḥ
dvitīyo'dhyāyaḥ
nārāyaṇa uvāca
yena vā prārthitaḥ kṛṣṇa ājagāma mahītalam
yaṃ yaṃ vidhāya bhūmau sa jagāma svālayaṃ vibhuḥ
2.2
bhārāvataraṇopāyaṃ duṣṭānāñca vadhodyamam
sarvaṃ te kathayiṣyāmi suvicārya vidhānataḥ
2.3
adhunā gopaveśaśca gokulāgamanaṃ hareḥ
rādhā gopālikā yena nibodha kathayāmi te
2.4
śaṅkhacūḍavadhe pūrvaṃ saṃkṣepāt kathitaṃ śrutam
adhunā tat suvistārya nibodha kathayāmi te
2.5
śrīdāmnā kalahaścaiva babhūva rādhayā saha
śrīdāmā śaṅkhacūḍaśca śāpāttasyā babhūvaha
2.6
rādhāṃ śaśāpa śrīdāmā yāhi yoniñca mānavīm
vraje vrajāṅganā bhūtvā vicarasva ca bhūtale
2.26
bhītā śrīdāmaśāpāt sā śrīkṛṣṇaṃ samuvāca ha
gopīrūpaṃ bhaviṣyāmi śrīdāmā māṃ śaśāpaha
kimupāyaṃ kariṣyāmi vada māṃ bhayabhañjana || nam
2.30
tvayā vinā kathamahaṃ dhariṣyāmi svajīvitaṃ ca
2.31
kṣaṇena me yugaśataṃ kālaṃ nātha trilocana
cakṣurnimeṣavirahāṅgaveddagdhaṃ māṃ darśayituṃ kṣamāḥ
2.10
śarat pārveṇa candrābha sudhāpūrṇānanaṃ tava
nātha cakṣuścakorābhyāṃ pibāmyaha maharniśam
2.11
tvamātmā me manaḥ prāṇa dehamātraṃ vadāmyaham
dṛṣṭiśaktiśca cakṣu stvaṃ jīvanaṃ paramaṃ dhanam
2.12
svapne jñāne tvayi manaḥsmarāmi tvatpadāmbujam
tava dāsyaṃ vinā nātha na jīvāmi kṣaṇaṃ vibho
2.13
kṛṣṇa stadvacanaṃ śrutvā bodhayāmāsa sundarīm
vakṣasi preyasīṃ kṛtvā cakāra nirbhayāñca tām
2.14
mahītalaṃ gamiṣyāmi vārāhe ca varānane
mayā sārddhaṃ bhūgamanaṃ janma te'pi nirūpitam
2.15
vrajaṃ gatvā vraje devi vihariṣyāmi kānane
mama prāṇādhikā tvañca bhayaṃ kinte mayi sthite
2.16
tā mityuktvā hari statra virarāma jagatpatiḥ
ato hetorjagannātho jagāma nandagokulam
2.17
kiṃvā tasya bhayaṃ kasmādbhayāntakārakasya ca
māyābhayacchalenaiva jagāma rādhikāntikam
2.18
vijahāra tayā sārddhaṃ gopaveśaṃ vidhāya saḥ
saha gopāṅganābhiśca pratijñāpālanāya ca
2.19
brahmaṇā prārthitaḥ kṛṣṇaḥ samāgatya mahītalam
tatra bhārāvatārañca kṛtvā jagāma svālayaṃ vibhuḥ
2.20
nārada uvāca
yasya yatra kule janma caiva kathaṃ vā rādhayā saha
pitā vidhātā jagatāṃ saṃśayaṃ kathayādhunā
2.21
nārāyaṇa uvāca
ekadā rādhayā sārddhaṃ goloke śrīhariḥ svayam
vijahāra mahāramye vijane rāsamaṇḍale
rādhikā sukhasambhogāt bubudhe na svakaṃ param
2.22
kṛtvā vihāraṃ śrīkṛṣṇa stāmalasāṃ vihāya ca
gopikāṃ virajā manyāṃ śṛṅgārārthaṃ jagāma ha
2.23
vṛndāraṇye ca virajā subhagā rādhikāsamā
tasyā vayasyāḥ sundaryo gopīnāṃ śatakoṭayaḥ
2.24
kṛṣṇaprāṇādhikā gopī dhanyā mānyā ca yoṣitām
ratnasiṃhāsanasthā sā dadarśa harimantike
2.25
dadarśa śrīharistāñca śaraccandranibhānanām
manoharāṃ sasmitāñca paśyantīṃ vakracakṣuṣā
2.26-2
sadā ṣoḍaśavarṣīyāṃ prodbhinnanavayauvanām
ratnālaṅkāraśobhāḍhyāṃ bhūṣitāṃ sūkṣmavāsasā
2.27
pulakāṅkitasarvāṅgīṃ kāmabāṇaprapīḍitām
dṛṣṭvā tāṃ śrīharistūrṇa vijahāra tayā saha
2.28
puṣpatalpe mahāramye nirjane ratnamaṇḍale
mūrcchā mavāpa virajā kṣaṇaśṛṅgārakautukāt
2.26-3
kṛtvā vakṣasi prāṇeśaṃ koṭikandarpasannibham
tayā saktaṃ śrīhariñca ratnamaṇḍapa saṃsthitam
dṛṣṭvā ca rāikāsakhyaḥ cakrustāñca nivedanam
2.30-2
tāsāñca vacanaṃ śrutvā suṣvāpa ca cukopa ca
2.31-2
bhṛśaṃ ruroda sā devī raktapaṅkajalocanā
tā uvāca mahādevī mā taṃ darśayituṃ kṣamāḥ
2.32
yadi satyaṃ brūta yūyaṃ mayā sārddhaṃ pragacchata
kariṣyāmi phalaṃ gopyāḥ kṛṣṇasya ca yathocitam
2.33
ko racitādya tasyāśca mayi śāstiṃ prakurvvati
śīghramānayatānyāśca tayā sārddhaṃ haritriyāḥ
2.34
santavaṃkraṃ sasmitañca viṣakumbhaṃ sudhāmmukham
2.35
madāścaryyaṃ samāgantuṃ yūyaṃ dāsaṃ na dāsyathaṃ
tameva maṇḍapaṃ ramyaṃ yāta saṃrattaseśvaram
2.36
rādhikāvacanaṃ śrutvā kāścit gopyo bharyānvitāḥ
tāḥ sarvvāḥ sampūṭāñjalyo bhaktinamrāsyakandharāḥ
2.37
tāmūcuḥ purataḥ sthitvā sarvvā eva priyāṃ satīm
vayaṃ taṃ darśayiṣyāmo virajāsaṅgitaṃ prabhum
2.18-2
tāsāñca vacanaṃ śrutvā ratha māruhya sundarī
jagāma sārddhaṃ gopībhi striṣaṣṭiśatakoṭibhiḥ
2.39
ratnendrasāraracitaṃ koṭisūryyasamaprabham
maṇīndrasāra racitaṃ kalasānāṃ trikoṭibhiḥ
rājitaṃ citra vājibhiḥ vaijayantīvirājitam
2.40
lakṣacakra samāyuktaṃ manoyāyi manoharam
maṇisāra vikāraiśca koṭistambhaiḥ suśobhitam
2.41
nānācitravicitraiśca sahitaiḥ sumanoharaiḥ
sindūrākāramaṇibhirmadhyadeśe vibhūṣitaiḥ
2.42
ratnakṛtrimasaṃghaiśca rathacakroḍḍuṃ saṃsthitaiḥ
2.43
catulaṃccaparimitaiḥ citraghaṇṭāsamanvitaiḥ
citranūpuraśobhāḍhyai vicitraiśca virājitaiḥ
2.44
maṇimandiralakṣaiśca ratnasāravinirmmitaiḥ
maṇisārakapāṭaiśca śobhitaiścitrarājibhiḥ
2.45
maṇīndrasārakalasaiḥ śekharojjvalitairyutam
bhogadravyasamāyuktaṃ veśadravyasamanvitaiḥ
2.46
śobhitaṃ ratnaśayyābhī ratnapātrapuṭānvitam
hiraṇmayīnāṃ vedīnāṃ samūhena samanvitam
2.47
kuṅkumābhamaṇīnāñca sopānakoṭibhiryutam
syamantakaiḥ kaustubhaiśca rucakaiḥ pravaraistathā
2.48
padmakṛtimakoṭīnāṃ śatakaiśca suśobhitam
citrakānanavāpībhirviśiṣṭādhārarājitam
2.49
ratnendrasāraracitaṃ kalasojjvalaśekharam
śatayojanamūrddhvaṃ ca daśayojanavistṛtam
2.50
pārijātaprasūnānāṃ mālākoṭivirājitam
kundānāṃ karavīrāṇāṃ yūthikānāntathaiva ca
2.51
sucārucampakānāñca nāgeśānāṃ manoharaiḥ
mallikānāṃ mālatīnāṃ mādhavīnāṃ sugandhinām
2.52
kadambānāñca mālānāṃ kadambaiśca virājitam
sahasradalapadmānāṃ mālāpadmairvibhūṣitam
2.53
citrapuṣpodyānasaraḥkānanaiśca vibhūṣitam
sarveṣāṃ syandanānāñca śreṣṭhaṃ vāyuvahaṃ param
2.54
tatsa sūkṣmavastrasārāṇāṃ varairācchāditaṃ varam
ratnadarpaṇalakṣāṇāṃ śatakaiśca samanvitam
2.55
śvetacāmarakoṭibhi rvajramuṣṭibhiranvitam
candanāgurukastūrī kuṅkumadravyacarcitaiḥ
2.56
pārijātaprasūnonāṃ koṭitalpavirājitam
koṭighaṇṭāsamāyuktaṃ patākākoṭibhiryutam
2.57
ratnaśayyākoṭibhiśca citravastraparicchadaiḥ
candanāktaiścampakānāṃ kuṅkumaiśca vicarcitaiḥ
2.58
puṣpairpadhānasaṃyuktaiḥśṛṅgārārhābhiranvitam
adṛṣṭairaśrutairdivyaiḥ sundaraiśca vibhūṣitam
2.59
evambhūtā drathāttūrṇaṃ mavaruhya haripriyā
jagāma sahasā devī taṃ ratnamaṇḍapaṃ mune
2.60
dvāre niyuktaṃ dadarśa dvārapālaṃ manoharam
lakṣagopaparivṛtaṃ smerānanasaroruham
2.61
gopaṃ śrīdāmanāmānaṃ śrīkṛṣṇasya priyaṅkaram
tamuvāca ruṣā devī raktapaṅkajalocanā
2.62
dūraṃ gaccha gaccha dūraṃ ratilampaṭakiṅkara
kīdṛśīṃ surūpāṃ kāntāṃ drakṣyāmi tvatprabhoraham
2.63
rādhikāvacanaṃ śrutvā niḥśaṅkaḥ purataḥ sthitaḥ
tāmeva na dadau gantuṃ vetrapāṇirmahābalaḥ
2.64
tūrṇaṃśca rādhikānyacca śrīdāmānāṃ sukiṅkaram
balena prerayāmāsuḥ kopena sphuritādharā
2.65
śrutvā kolāhalaṃ śabdaṃ golokānāṃ hariḥ svayam
jñātvā ca kopitāṃ rādhā mantarddhānaṃ cakāra ha
2.66
virajā rādhikāśabdā dantarddhānaṃ harerapi
dṛṣṭvā rādhābhayārttā sā jahau prāṇāṃśca yogataḥ
2.67
sadyastatra saridrūpaṃ taccharīraṃ babhūvaha
vyāptañca varttulākāraṃ tayā golokameva ca
2.68
koṭiyojanavistīrṇaṃ prasthe 'tinimnameva ca
dairghye daśaguṇaṃ cāru nānā ratnākaraṃ param
Linked texts (3)
- Brahmavaivartapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Janmakhaṇḍa — Sanskrit
- Bhūdarpaṇa — Viṣṇunārāyaṇa 1818, Sanskrit